पुन:स्थापना केन्द्र पुगिन् १२ वर्षीया

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — प्रसूतिगृहबाट डिस्चार्ज हुने भएपछि उनी आइतबार बिहानैदेखि खुसी थिइन् । अनुहारमा केही सन्तोष र खुसीको भाव थियो । अछामकी यी १२ वर्षीया बालिका बोल्न सक्दिनन् । कुकुरले खुट्टामा टोकेको थियो । आफन्तले त्यसको उपचारका लागि अस्पताल लैजाँदा उनको गर्भ रहेको खुलेको थियो । चिकित्सकले पाँच महिनाको गर्भवती रहेको बताएपछि उनलाई काठमाडौं ल्याइएको हो । 

बोल्न नसक्ने बालिका, कलिलो उमेर र संवेदनशील अवस्था । चिकित्सकका लागि पनि उनको उपचार सहज थिएन । ‘सुरक्षित गर्भपतन तरिकाले गरायौं,’ अस्पताल निर्देशक डा. जागेश्वर गौतमले भने, ‘अब उनको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य छ । हेरचाह, आराम र नियमित स्वास्थ्य जाँच गर्नुपर्छ । पौष्टिक आहार पनि चाहिन्छ ।’ असामान्य प्रकारको केस भएकाले अस्पतालले सावधानीपूर्वक उनको स्वास्थ्योपचारमा ध्यान दिएको उनले बताए ।

अस्पतालबाट डिस्चार्ज भए पनि उनी अछामको रामारोशनमा घर जान भने पाइनन् । नियमित स्वास्थ्य जाँच गर्नुपर्ने भएकाले उनलाई ललितपुरको गोदावरीस्थित आशा नेपाल नामक संस्थाले संरक्षण दिएको छ । छोरीलाई बिरानो सहरमा छाडेर जानुपर्दा ठूलोबुवा कृष्णबहादुर भने चिन्तित थिए । ‘घर लैजाऊँ भने फेरि कसैले उस्तै बनाइदिने हो कि भन्ने पीर लाग्यो । संस्थामा छोरी सुरक्षित हुन्छे भने म यतै जिम्मा लगाइदिन्छु,’ उनले भने, ‘घर लगे पनि के गर्नु, हेर्ने कोही छैन ।’

एक महिनाअगाडि बालिकालाई कुकुरले टोकेको थियो । उपचार गर्न लैजाँदा पेटमा गर्भ भएको पुष्टि भएको थियो । जिल्लामा उपचार नभएपछि दुई साताअघि उनलाई काठमाडौं ल्याइएको हो । अस्पताल रहुन्जेल विभिन्न व्यक्ति र संघसंस्थाले उनलाई आर्थिक सहयोग गरे । सहयोगका रूपमा हालसम्म प्राप्त ६७ हजार रूपैयाँ खाता खोलेर बालिकाकै नाममा राखिदिने कृष्णबहादुरले बताए ।

बालिकालाई भेट्न आइतबार महिला बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकमन्त्री थममाया थापा पनि अस्पताल पुगेकी थिइन् । अस्पताल प्रशासनसँग उनको स्वास्थ्यस्थितिबारे थापाले जानकारी लिनुका साथै आवश्यक पर्ने सबै सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाइन् । ‘हिंसापीडित महिला र बालकालिकालाई सहयोग गर्न हामीसँग छुट्टै कोष छ,’ उनले भनिन्, ‘हामी त्यो कोषबाट सहयोग गर्न सक्छौं । उपचार, पढाई खर्च सरकारले नै गर्छ ।’ मन्त्रीसँगै बालिकालाई भेट्न विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधि पनि अस्पताल पुगेका थिए ।

अस्पतालले डिस्चार्ज दिए पनि केही समयसम्म नियमित स्वास्थ्य परीक्षण आवश्यक भएकाले बालिकालाई काठमाडौंमै राख्नुपर्ने भयो । अब उनलाई कुन संस्थाले आवधिक संरक्षणमा लैजाने भन्नेमा केहीबेर बहस नै चल्यो । मंत्रालय र संघसंस्था प्रतिनिधि बीचको छलफलपछि अन्तत: आशा नेपालले जिम्मा लिने निष्कर्ष आयो ।

संस्थाले बालिकाको स्वास्थ्य उपचार, पढाइ र कानुनी उपचार पनि खोजिदिने महिला मन्त्रालयको राष्ट्रपति महिला उत्थान कार्यक्रम प्रमुख अधिकृत अञ्जु ढुंगानाले बताइन् । ‘बालिकालाई नियमित स्वास्थ्योपचारका लागि स्वास्थ्यकर्मीको निगरानीमा राख्नुपर्ने भएकाले घर नपठाई काठमाडौंमै राख्ने निर्णय भएको हो,’ उनले भनिन्, ‘परिवारसँगको सल्लाहले उनलाई पुनर्स्थापना केन्द्रमा राखिएको हो ।’ बालिकाको मानसिक स्वास्थ्यको समस्याका कारण पनि घर पठाउन नमिलेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २६, २०७६ ०९:४९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

गलत रगत प्रकरण  : प्रहरीले टेरेन अदालतको आदेश

फातिमा बानु

काठमाडौँ — गलत रगत चढाउँदा सर्लाहीकी ५ वर्षीया आकृतिकुमारी साहको मृत्यु भएको घटनामा जाहेरी नलिएको प्रहरीले उच्च अदालत पाटनले दिएको अनुसन्धान आदेश पनि बेवास्ता गरेको छ । प्रहरीले जाहेरी नलिएपछि बालकिाका अभिभावक अदालत पुगेका थिए । अदालतले कात्तिक ८ मा प्रहरी वृत्तलगायत नेपाल मेडिकल काउन्सिल र काठमाडौं जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालयलाई जाहेरी लिएर कारवाही अघि बढाउन आदेश दिएको थियो । 

जाहेरी दर्ताका लागि आफू दिनहुँ प्रहरी कार्यालय धाइरहँदा पनि कुनै वास्ता नगरेको मृतकका आफन्त सुरेन्द्र साहले गुनासो गरे । ‘जाहेरी दर्ता गर्न मिल्दैन भनेर झुलाइरहन्छन् । दर्ता नगर्नुपर्ने कारण लेखेर दिनु म अन्य निकाय जान्छु भन्दा त्यो पनि दिँदैनन्,’ उनले भने, ‘न्यायका लागि सात महिनादेखि धाइरहेको छु । अदालतसम्म पुग्दा पनि न्याय पाउन नसकिने रैछ ।’ न्याय दिनुको साटो घटनाका दोषीले आफू र परिवारलाई आर्थिक प्रलोभन देखाएर मुद्दाबाट पछि हट्न दबाब दिएरहेको उनले बताए ।

न्यायाधीश कृष्णलाल भट्टराई र माधवप्रसादको इजालासले गरेको आदेशमा ‘साहको शल्यक्रिया गर्ने क्रममा सहिद गंगलाल राष्ट्रिय हृदयरोग केन्द्रमा मृत्यु भएको तथ्यमा विवाद छैन । निवेदकले जाहेरी दर्ता गर्न ल्याएपछि दर्ता गरेर अनुसन्धानको प्रक्रियामा लैजानुपर्छ । नेपाल मेडिकल काउन्सिल, सरकारी वकिल कार्यालयसँग समन्वय गरि अनुसन्धानको प्रक्रिया अगाडि बढाउनु,’ भनिएको छ ।

मुटुको समस्या भएर गत वैशाख १३ मा बाँसबारीस्थित सहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय रोग केन्द्रमा अस्पताल भर्ना भएकी साहको चार दिनपछि शल्यक्रिया भएको थियो । वैशाख २३ मा अस्पतालले बालिकाको मृत्यु घोषणा गर्‍यो । ‘ओ’ पोजेटिभ रगत समूह भएकी बालिकालाई ‘ए पोजेटिभ’ रगत चढाइएकाले मृत्युमा हुनुमा अस्पतालको लापरबाही भएको आफन्तले आरोप लगाए । घटनालगत्तै आफन्तले दिएको उजुरी प्रहरीले दर्ता गर्न मानेका थिएनन् । उपचारमा अस्पतालका तत्कालीन निर्देशक डा. ज्योतीन्द्र शर्मा, डा.रवीन्द्रभक्त तिमिला र डा. नवीनचन्द्र गौतम संलग्न थिए । आफन्तले उपचारमा संलग्न तीनै जना चिकित्सक, प्रशासन प्रमुख दीपेन्द्र खड्का, ल्याब इन्चार्ज विन्देश्वर यादव र बेहोस गराउने चिकित्सक जेजुनाथ पोखरेलविरुद्ध प्रहरीमा उजुरी दिएका थिए । उजुरी दर्ता नभएपछि पीडित अदालत पुग्न बाध्य भएका थिए । घटनाको छानबिनका लागि मेडिकल काउन्सिलले डा.भगवान कोइरालाको संयोजकत्वमा उच्चस्तरीय समिति गठन गरेको थियो । ऐनबमोजिमका विज्ञ नराखिएको उक्त समिति खारेज गरी मेडिकल काउन्सिलबाट जाहेरी फिर्ता मागेर अनुसन्धान अघि बढाउनपर्ने अदालतको आदेशमा छ ।

काउन्सिलले गरेको अनुसन्धानबाट पनि बालिकाको शरीरमा गलत रगत नै चढेको पुष्टि भइसकेको छ । रगत चढाउने प्रक्रियामा ल्याब इन्चार्ज विन्देश्वर यादव र टेक्नीसियन सरला कोइरालालाई हदैसम्मको कारबाही काउन्सिलले तोकेको छ । ल्याब टेक्नीसियनलाई नियमन गर्ने निकाय स्वास्थ्य व्यवसायी परिषद् हो । यी दोषीलाई कारबाही गर्नुपर्ने भन्दै काउन्सिलले परिषद्लाई पत्राचार गरेको गरे पनि हालसम्म उनीहरूलाई कारबाही भएको छैन । दोषी प्रमाणित भइसक्दा पनि उनीहरू गंगालाल अस्पतालमै कार्यरत छन् ।

प्रहरी वृत्त महाराजगन्जका डीएसपी उमेश लम्सालले सरकारी वकिल कार्यालयले जाहेरी फिर्ता नगरेका कारण आफूले आदेश कारबाही अघि नबढाएको बताए । पीडित पक्षलाई बेवास्ता गरिएको उनले अस्वीकार गरे । ‘पीडित पक्ष यहाँ आएकै छैनन् । मैले त उनीहरूलाई देखेको पनि छैन,’ उनले भने, ‘शल्यक्रिया जस्तो मेडिकल विषयमा प्रहरीले मात्रै छानबिन गर्न सक्दैन । मेडिकल विज्ञ छनोट गरी सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरेर चाँडै अनुसन्धान गर्छौं ।’

प्रकाशित : कार्तिक २६, २०७६ ०९:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×