गलत रगत प्रकरण  : प्रहरीले टेरेन अदालतको आदेश

फातिमा बानु

काठमाडौँ — गलत रगत चढाउँदा सर्लाहीकी ५ वर्षीया आकृतिकुमारी साहको मृत्यु भएको घटनामा जाहेरी नलिएको प्रहरीले उच्च अदालत पाटनले दिएको अनुसन्धान आदेश पनि बेवास्ता गरेको छ । प्रहरीले जाहेरी नलिएपछि बालकिाका अभिभावक अदालत पुगेका थिए । अदालतले कात्तिक ८ मा प्रहरी वृत्तलगायत नेपाल मेडिकल काउन्सिल र काठमाडौं जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालयलाई जाहेरी लिएर कारवाही अघि बढाउन आदेश दिएको थियो । 

जाहेरी दर्ताका लागि आफू दिनहुँ प्रहरी कार्यालय धाइरहँदा पनि कुनै वास्ता नगरेको मृतकका आफन्त सुरेन्द्र साहले गुनासो गरे । ‘जाहेरी दर्ता गर्न मिल्दैन भनेर झुलाइरहन्छन् । दर्ता नगर्नुपर्ने कारण लेखेर दिनु म अन्य निकाय जान्छु भन्दा त्यो पनि दिँदैनन्,’ उनले भने, ‘न्यायका लागि सात महिनादेखि धाइरहेको छु । अदालतसम्म पुग्दा पनि न्याय पाउन नसकिने रैछ ।’ न्याय दिनुको साटो घटनाका दोषीले आफू र परिवारलाई आर्थिक प्रलोभन देखाएर मुद्दाबाट पछि हट्न दबाब दिएरहेको उनले बताए ।

न्यायाधीश कृष्णलाल भट्टराई र माधवप्रसादको इजालासले गरेको आदेशमा ‘साहको शल्यक्रिया गर्ने क्रममा सहिद गंगलाल राष्ट्रिय हृदयरोग केन्द्रमा मृत्यु भएको तथ्यमा विवाद छैन । निवेदकले जाहेरी दर्ता गर्न ल्याएपछि दर्ता गरेर अनुसन्धानको प्रक्रियामा लैजानुपर्छ । नेपाल मेडिकल काउन्सिल, सरकारी वकिल कार्यालयसँग समन्वय गरि अनुसन्धानको प्रक्रिया अगाडि बढाउनु,’ भनिएको छ ।

मुटुको समस्या भएर गत वैशाख १३ मा बाँसबारीस्थित सहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय रोग केन्द्रमा अस्पताल भर्ना भएकी साहको चार दिनपछि शल्यक्रिया भएको थियो । वैशाख २३ मा अस्पतालले बालिकाको मृत्यु घोषणा गर्‍यो । ‘ओ’ पोजेटिभ रगत समूह भएकी बालिकालाई ‘ए पोजेटिभ’ रगत चढाइएकाले मृत्युमा हुनुमा अस्पतालको लापरबाही भएको आफन्तले आरोप लगाए । घटनालगत्तै आफन्तले दिएको उजुरी प्रहरीले दर्ता गर्न मानेका थिएनन् । उपचारमा अस्पतालका तत्कालीन निर्देशक डा. ज्योतीन्द्र शर्मा, डा.रवीन्द्रभक्त तिमिला र डा. नवीनचन्द्र गौतम संलग्न थिए । आफन्तले उपचारमा संलग्न तीनै जना चिकित्सक, प्रशासन प्रमुख दीपेन्द्र खड्का, ल्याब इन्चार्ज विन्देश्वर यादव र बेहोस गराउने चिकित्सक जेजुनाथ पोखरेलविरुद्ध प्रहरीमा उजुरी दिएका थिए । उजुरी दर्ता नभएपछि पीडित अदालत पुग्न बाध्य भएका थिए । घटनाको छानबिनका लागि मेडिकल काउन्सिलले डा.भगवान कोइरालाको संयोजकत्वमा उच्चस्तरीय समिति गठन गरेको थियो । ऐनबमोजिमका विज्ञ नराखिएको उक्त समिति खारेज गरी मेडिकल काउन्सिलबाट जाहेरी फिर्ता मागेर अनुसन्धान अघि बढाउनपर्ने अदालतको आदेशमा छ ।

काउन्सिलले गरेको अनुसन्धानबाट पनि बालिकाको शरीरमा गलत रगत नै चढेको पुष्टि भइसकेको छ । रगत चढाउने प्रक्रियामा ल्याब इन्चार्ज विन्देश्वर यादव र टेक्नीसियन सरला कोइरालालाई हदैसम्मको कारबाही काउन्सिलले तोकेको छ । ल्याब टेक्नीसियनलाई नियमन गर्ने निकाय स्वास्थ्य व्यवसायी परिषद् हो । यी दोषीलाई कारबाही गर्नुपर्ने भन्दै काउन्सिलले परिषद्लाई पत्राचार गरेको गरे पनि हालसम्म उनीहरूलाई कारबाही भएको छैन । दोषी प्रमाणित भइसक्दा पनि उनीहरू गंगालाल अस्पतालमै कार्यरत छन् ।

प्रहरी वृत्त महाराजगन्जका डीएसपी उमेश लम्सालले सरकारी वकिल कार्यालयले जाहेरी फिर्ता नगरेका कारण आफूले आदेश कारबाही अघि नबढाएको बताए । पीडित पक्षलाई बेवास्ता गरिएको उनले अस्वीकार गरे । ‘पीडित पक्ष यहाँ आएकै छैनन् । मैले त उनीहरूलाई देखेको पनि छैन,’ उनले भने, ‘शल्यक्रिया जस्तो मेडिकल विषयमा प्रहरीले मात्रै छानबिन गर्न सक्दैन । मेडिकल विज्ञ छनोट गरी सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरेर चाँडै अनुसन्धान गर्छौं ।’

प्रकाशित : कार्तिक २६, २०७६ ०९:४९
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

चक्रपथ दोस्रो खण्ड विस्तार : विकल्पबिनै रुख कटान

हरियाली जोगाएर पनि गर्न सकिने निर्माणका विषयमा आयोजनाले विकल्प नै खोजेन
प्रशान्त माली

काठमाडौँ — चक्रपथ सुधार योजनाले रिङरोडको दोस्रो खण्डअर्न्तगत ‘साइट क्लियरेन्स’ गर्ने नाममा बिनायोजना धमाधम रुख काटिरहेको छ । सडक किनारामा पर्ने कंलकी–बालाजु क्षेत्रका चार सयवटा रुख कटान भइसकेको छ । उक्त सडक खण्डमा २ हजार ५७ वटा रुख काट्ने सरकारको योजना छ ।

सरकारको कामप्रति प्रकृतिप्रेमीहरूले भने विरोध जनाउदै आएका छन् । उनीहरूले योजना बनाएर रुख कटान गरेमा आधा भन्दा बढी बचाउन सकिने बताउदै आएका छन् । वातावरण इन्जिनियर भूषण तुलाधारले विस्तृत डिजाइन तयारी बिनै रुख कटान गर्नु गलत भएको बताए । ‘थोरै मात्र रुख कटान गरे पुग्नेगरि डिजाइन बनाउन सकिन्छ । सडक क्षेत्रका रुखले सहरको वातावरण प्रदुषण २५ प्रतिशत रोक्न मद्दत गर्छ,’ उनले भने, ‘फुटपाथमा रुख भएमा त्यसले शोभा पनि दिन्छ । एउटा रुख हुर्काउन २० औं वषौं लाग्छ ।’ धमाधम काट्नुभन्दा सरकारले पुनर्विचार गरेमा अझै पनि धेरै रुख बचाउन सकिने उनले बताए ।

चक्रपथको दोस्रो खण्ड ११ दशमलव ६ किमी छ । चीन सरकारको अनुदान सहयोगमा सडकको मध्यभागबाट २५/२५ मिटर सडक बन्न लागेको हो । २५/२५ मिटर बाहेक ६/६ मिटर ट्रयाक रोड नेपाल सरकारले बनाउने छ ।

योजनाअनुसार बाहिरी घेरामा हटाउनुपर्ने एक हजार ६७ र भित्री घेरामा नौ सय ९० वटा रुख काट्नैपर्ने पहिचान गरिएका छन् । सरकार गम्भीर भएमा बाहिरी घेरामा पर्ने रुख बचाउन सकिने तुलाधरले बताए । चक्रपथ सुधार योजना प्रमुख अमृतमणि रिमालले काटिएको स्थानमा रुखविरुवा फेरि रोपिने दाबी गरे । ‘यसलाई धेरै ठूलो इश्यु बनाउन जरुरी छैन । जंगलभित्र बाटो लगेको हैन,’ उनले भने, ‘सडकको राइट अफ वेमा रोपेका रुख हटाउन लागेको हो । पछि सडकको दुवैतिर ग्रिन बेल्ट राख्छौं ।’ पुराना ढल्न लागेका रुख भएकाले पनि काट्न जरुरी रहेको दाबी उनले गरे । ‘पछि रोप्ने कुनै रुख फल लाग्ने, कुनै फूल फुल्ने विशेष किसिमको हुनेछ,’ उनले भने ।

अहिले सामाखुसी क्षेत्रका सडक किनारका रुख कटान गर्ने तयारीमा छ । रुख कटान गर्न वन निगमलाई जिम्मेवारी दिइएको छ । निगमले रुख काटेपछि पेस गरिने बिलका आधारमा भुक्तानी दिने योजना प्रमुख रिमालले बताए । रुख कटान, सडक मिचेर बनाइएका संरचना भत्काउनेलगायत क्लियरेन्स कामका लागि यो वर्ष १० करोड छुट्याइएको छ ।

बालकुमारीमा खरीबोट चोक छ । चोक नामकरण नै खरीको बोटले भएको हो । तर, अहिले त्यहाँ खरीबोट देख्न पाइदैन । सडक विस्तारका क्रममा खरीबोट काटिएको थियो । कलंकी–कोटेश्वर सडक खण्ड विस्तारका क्रममा सातदोबाटो क्षेत्रमा पनि थुप्रै रुख काटिएका थिए । सडक निर्माणपछि बिरुवा रोप्ने भन्ने गरिए पनि हालसम्म रोपिएको छैन । त्यतिबेला महालक्ष्मीस्थानका बासिन्दाको विरोधले गर्दा त्यस क्षेत्रका करिब २० वटा रुख बचेका थिए । ‘दोस्रो रिङरोडको हालत पनि पहिलेकै जस्तो हुने देखिएको छ,’ इन्जिनियर तुलाधारले भने, ‘त्यस्तो कुनै पनि हालतमा हुन दिनु हुँदैन ।’ योजना प्रमुख रिमालले भने रिङरोडको पहिलो खण्डमा तीन सयभन्दा बढी बिरुवा रोपिएको दाबी गरे ।

योजनाको लक्ष्य मंसिरसम्ममा साइट क्लियरेन्स गर्ने छ । योजनाका अनुसार कंलकी–धोबीखोला खण्डअर्न्तगत सार्नुपर्ने बिजुलीका पोल एक हजारवटा छन् जसमध्ये तीन सय वटा सारिसकेको छ । खानेपानीका पाइप सार्न काठमाडौं उपत्यका खानेपानी लिमिटेडसँग समन्वय भइरहेको योजनाले जनाएको छ । दोस्रो खण्ड कलंकीबाट सुरु भएर चाबहिलस्थित गोपीकृष्ण हल अगाडिको पुलमा पुगेर टुंगिन्छ । सडकको चौडाई फुटपाथसहित ५० मिटरको हुनेछ । प्रतिघन्टा ५० किमिका दरले सवारीसाधन सञ्चालन गर्न सकिने छ । सहायक लेनमा प्रतिघन्टा २० किमिका दरले गुडाउन सकिनेछ ।

सडक बिस्तार गर्दा हटाउनुपर्ने रुखविरुवा जोगाउन काठमाडौं महानगरपालिकाको ‘ट्री ट्रान्सप्लान्टर’ ल्याउने योजना अलपत्रमा छ । नयाँ रुख रोपेर हुर्काउन निकै समय लाग्छ । यसैलाई ध्यानमा राखेर महानगरले हुर्किसकेका १० देखि १२ फिटसम्मका रुखहरू सार्न मिल्ने दुइवटा ‘ट्री ट्रान्सप्लान्टर’ मेसिन ल्याउने योजना चार वर्षअघि बनाएको थियो । उक्त मेसिन खरीद गर्न हालसम्म सम्बद्ध पदाधिकारी कसैले पनि चासो लिएका छैनन् । ‘ट्री ट्रान्सप्लान्टर’ मेसिन विदेशमा खासै नयाँ प्रविधि हैन । नेपालमा अहिलेसम्म यस्तो प्रविधि भित्रिएको छैन । मेसिनले रुखलाई जेरैबाट उखेल्छ । त्यसकै आकारमा अर्को ठाउँ तयार गरिएको खाल्डोमा रुख लगेर गाडिदिन्छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २६, २०७६ ०९:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×