बालुवा–गिट्टीमा ठगी [उपभोक्ता ठग्ने काठमाडौंका डिपोका सूचीसहित]

- २३ जनालाई ठगी मुद्दामा अनुसन्धान
- काठमाडौंमा २३ कम्पनीका मिनी ट्रक नियन्त्रणमा
- भक्तपुरमा आलटाल
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — मिनी ट्रकको ढालाको उचाइ घटाएर डिपो सञ्चालकले उपभोक्ता ठगी गरेको प्रहरी अनुसन्धानबाट खुलेको छ । मिनी ट्रकको सतहमा ५ इन्चका फलाम र काठको फ्रेम राखेर त्यहाँमाथि बालुवा, गिट्टी लोड गरी उपभोक्ता ठगी गरिरहेको पाइएको महानगरीय अपराध अनुसन्धान महाशाखाका प्रमुख सहकुल थापाले बताए । 

मापदण्डअनुसार मिनी ट्रकको सामान राख्ने ढालाको उचाइ १ दशमलब ६७ फिट (२० इन्च) हुन्छ । चौडाइ ६ फिट (७२ इन्च) र लम्बाइ १० फिट (१२० इन्च) निर्धारण गरिएको छ । यस्ता मिनी ट्रकमा एक सय क्युफिट निर्माण सामग्री अट्छन् । तर, उपत्यकाका बालुवा, गिट्टी डिपो सञ्चालकले मिनी ट्रकको भित्री भागमा कम निर्माण समाग्री अट्ने गरी फलामको पाता र काठ ओछ्याई स्वरूप नै बिगार्ने गरेको पाइएको हो ।

२० इन्च हुनुपर्नेमा उचाइ घटाएर कम निर्माण सामग्री लोड गरी ५ इन्चसम्म उचाइ घटाउने गरेको प्रहरी अनुसन्धानबाट खुलेको हो । ५ इन्च फ्रेम राखेको मिनीट्रकमा ७० क्युफिट, ४ इन्च फलामको फ्रेम बनाएको १६ इन्चको ढालामा ७५ क्युफिट, १७ इन्चको ढालामा ८० क्युफिट निर्माण सामग्री मात्रै अट्ने गरेको डिपो सञ्चालकहरू बताउँछन् । एउटा ट्रकले ३० क्युफिट कम सामान बोक्दा उपभोक्ता ३ हजार रुपैयाँसम्म ठगिएको पाइएको प्रहरीको अनुसन्धानबाट खुलेको हो ।

एक सय क्युफिट सामान भन्दै ट्रकमा भरी देखिएपनि ५ इन्चको फलामको फ्रेम राखेपछि ७० क्युफिट मात्रै निर्माण सामग्री उपभोक्ताले पाउँछन् । उपभोक्ता हित संरक्षण मञ्चको उजुरीका आधारमा प्रहरीले यसरी स्वरूप बिगारेर उपभोक्ता ठग्न प्रयोग गरिएका काठमाडौंका २३ वटा कम्पनीको ट्रक, कारोबार गरेको बिल र अन्य कागजपत्र नियन्त्रणमा लिएको छ । भक्तपुर प्रहरीले पनि ढालाको स्वरूप बनाएर ठगी गर्ने ३४ वटा ट्रक नियन्त्रणमा लिएको छ । अनुसन्धानमा संलग्न प्रहरीका अनुसार यसरी ट्रकको स्वरूप बिगारी ठगी गर्नेमा बालुवा र रोडा डिपो संलग्न रहेका छन् ।

काठमाडौं जरङखुको खाँडादेवी निर्माण सामग्री सप्लायर्सका प्रकाश भण्डारीको बा ३ ख ४०६४ नम्बरको मिनी ट्रकको ढालामा ५ इन्च उचाइ भएको फलामको पाता ठोकेको पाइएको छ । त्यस्तै जरङखुकै भुमे निर्माण सप्लायर्सका श्यामबहादुर मगरले बा ४ ख ७१९१ नम्बरको मिनी ट्रकको ढालामा मिल्ने ५ इन्च उचाइ भएको फलामको फ्रेम राखेर उपभोक्तालाई ठगी गरेको प्रहरीको अनुसन्धानबाट खुलेको छ ।

जिल्ला अदालत काठमाडौंले आइतबार २३ जनालाई ठगी मुद्दामा अनुसन्धान गर्न ६ दिनको म्याद थप गरेको छ । भक्तपुर प्रहरीले पनि ३५ वटा ट्रक नियन्त्रणमा लिएको छ । तर, सञ्चालक भने पक्राउ पर्न सकेका छैनन् ।

काठमाडौंमा प्रहरीले यस्ता ट्रकको खोजी तीव्र बनाएपछि रातारात त्यस्ता ट्रकलाई पुरानै स्वरूपमा ल्याउन थालिएको छ । कतिपयले घर र ग्यारेजमा लुकाइराखेको जानकारी आएको प्रहरीको भनाइ छ । काठमाडौंबाट नियन्त्रणमा लिइएको बा ४ ख ९४३१ नम्बरको मिनी ट्रकमा ४ इन्च उचाइ भएको फलामको फ्रेम भेटिएको थियो । उक्त ट्रक वनस्थलीको कालीभैरव निर्माण सामग्री सप्लायर्सका बुद्धिराज थापामगरको हो । त्यस्तै बानियाँटारको धनेश्वर महादेव ढुवानी सेवाका सञ्चालक सन्तोक कुँवरका ट्रकहरू पनि नियन्त्रणमा छन् । ढालाको तल्लो भागमा वास्ताविक सहतभन्दा माथि फलाम गरिएका बा ५ ख ४०३६, बा २ ख ७६१७ र बा २ ख २६५७ नम्बरको मिनीट्रक नियन्त्रणमा लिएर प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको छ । ‘कसरी ठगी भइरहेको छ भन्ने ट्रकको ढाला हेर्ने बित्तिकै थाहा भइहाल्छ,’ महाशाखा प्रमुख थापाले भने, ‘कसलाई कति ठगी गरे भन्नेबारे छानबिन भइरहेको छ ।’

प्रहरीले उपत्यकाका बालुवा डिपोमा छापा मार्दा गुण्डा नाइके बागे भनिने सुकबहादुर लामालाई समेत नियन्त्रणमा लिएको छ । ठूलो भर्‍याङको जेबीएस सप्लायर्स उनैले सञ्चालन गरेको पाइएको प्रहरीले जनाएको छ । उनको डिपोको बा २ ख ४३८५, बा २ ख ३८९३ समेत तीन मिनी ट्रकमा ३ इन्च उचाइ भएको फलामको फ्रेम राखेको पाइएको थियो । महाशाखाले घर निर्माण गर्दा ठगिएका सर्वसाधरणलाई उजुरी दिनसमेत आग्रह गरेको छ । पहिलो चरणमा ढालामा फलाम, काठको फ्रेम र ढलान नै गरेर कम सामान दिएर ठग्ने बालुवा, गिट्टीका डिपो सञ्चालकमाथि छानबिन गरेजस्तै दोस्रो चरणमा ढाला काटेर कम सामान दिने सञ्चालक र गाडीमाथि कारबाही गर्ने थापाले बताए ।

भक्तपुरमा आलटाल
काठमाडौंमा नियन्त्रणमा लिइएका ट्रक सञ्चालकलाई ठगी मुद्दाको प्रक्रिया अघि बढाइए पनि भक्तपुरमा भने आलटाल भइरहेको छ । शनिबार सडक र डिपोबाट चालक र ट्रक नियन्त्रणमा लिइएको थियो । महानगरीय प्रहरी परिसर भक्तपुरका प्रहरी प्रमुख सविन प्रधानले चालकलाई छाडेर ३४ वटा ट्रक नियन्त्रणमा रहेको बताए । ‘ट्रकको बोक्ने क्षमता कति हो भनेर ट्रक बिक्री गर्ने कम्पनीलाई सोधेका छौं । यातायात र नापतौल तथा गुणस्तर विभागसँग समेत जानकारी लिएर ठगीको मुद्दाको प्रक्रिया अघि बढाउँछौ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : कार्तिक ५, २०७६ ०९:४२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

प्राथमिक तहमा विद्यार्थी घट्दै

विद्यार्थी नभएरै अधिकांश प्रावि बन्द हुने अवस्थामा छन् । कति त मर्ज भइसके । सामुदायिकमा प्रविधिमैत्री पठनपाठन, बहुभाषा शिक्षण र शिक्षक नहुँदा अभिभावक आफ्ना बालबच्चालाई संस्थागत विद्यालयमा भर्ना गरिरहेका छन् ।
विप्लव महर्जन

(सल्यान) — शारदा नगरपालिका–५, तल्नोमार्केस्थित जनकल्याण प्राविमा तीन शिक्षक र एक बालविकास सहयोगी छन् । विद्यार्थी संख्या भने ११ मात्र छ । कालीमाटी गाउँपालिका–१, हिङबरेस्थित प्राविको हालत पनि उस्तै छ । ३ कक्षासम्म सञ्चालित विद्यालयमा जम्मा पाँच विद्यार्थी छन् । 

सरकारले सामुदायिक विद्यालयको गुणस्तर वृद्धिमा ध्यान नदिँदा विद्यार्थी संख्या बर्सेनि घटिरहेको छ । प्रायजसो अभिभावकले बालबालिकालाई आधारभूत तह निजी विद्यालयमै पढाउँछन् ।

माध्यमिक तहमा पुगेपछि भने केहीले सामुदायिकमै ल्याउँछन् । प्रविधिमैत्री पठनपाठन, बहुभाषा शिक्षण र शिक्षक नहुनु, परम्परागत शैलीको पढाइजस्ता कारणले प्राथमिक तहमा विद्यार्थी घटिरहेको शिक्षासेवी डिल्लीबहादुर भण्डारी बताउँछन् । उनका अनुसार विद्यार्थी नभएरै अधिकांश विद्यालय बन्द हुने अवस्थामा छन् ।

बागचौर नगरपालिका–२, चिल्ढालेको भानुभक्त आधारभूत विद्यालयमा बालशिक्षाका सहित १८ विद्यार्थी छन् । एक शिक्षक र बालविकास सहयोगीको दरबन्दी रहेको विद्यालयमा विद्यार्थी घटेको भन्दै नगरपालिकाले शिक्षक सरुवा गरेको छ । विद्यालयलाई शिशु कक्षामा सीमित गर्ने नगरपालिकाको योजना छ ।

स्थानीय सरकारले सामुदायिक विद्यालयको विकास र निगरानी गर्न नसकेको शिक्षासेवी भण्डारीको आरोप छ । जिल्लाका ५ सय ४ सामुदायिक विद्यालयमध्ये ७१ माध्यमिक, ८७ आधारभूत र २ सय ८७ प्राथमिक तहका छन् । जिल्लाभर संस्थागत विद्यालयको संख्या ४९ छ । सामुदायिकमा विद्यार्थी संख्या घट्दै गए पनि संस्थागत विद्यालय मौलाउँदै गएको उनले बताए ।

जिल्लामा सामुदायिकका प्राथमिक तहमा ०७४ मा ३९ हजार ७ सय ८७ विद्यार्थी थिए । ०७५ मा घटेर ३२ हजार ९ सय १२ र चालु शैक्षिक सत्रमा ३० हजार ५ सय ९३ पुगेको छ । विद्यार्थी घटेका कारण यहाँका एक दर्जन विद्यालय मर्ज गरिएका छन् । तीन दर्जन विद्यालयको तह घटाइएको छ । करिब दर्जन विद्यालय बन्द गरिएको शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइले जनाएको छ ।

सदरमुकामस्थित शारदा नगरपालिकामा ०७४ मा ३ हजार ९ सय ५ र २०७५ मा ३ हजार ७ सय १५ विद्यार्थी प्राविमा अध्ययनरत थिए । यस वर्ष ३ हजार ५ सय ४१ विद्यार्थी रहेको नगरले जनाएको छ । जिल्लाका १० स्थानीय तहमध्ये सबैभन्दा बढी शारदा नगरपालिकामा ५ हजार २ सय ५ र सबैभन्दा कम त्रिवेणी गाउँपालिकामा १ हजार ५ सय ५२ विद्यार्थी प्रावि तहमा छन् ।

सामुदायिकमा राजनीतिक चलखेल बढी हुँदा अहिलेसम्म दरबन्दी वितरण र समायोजन हुन सकेको छैन । शिक्षक राजनीति र अन्य काममा व्यस्त हुँदा पनि सामुदायिक विद्यालयको स्तर उक्सिन नसकेको स्थानीय अगुवा पूर्ण केसीको बुझाइ छ ।

शारदा नगरपालिका–१०, मधनास्थित कालिका प्राविका प्रधानाध्यापक दीपक थापा विद्यार्थी नहुँदा बन्द भएको विद्यालय नगरपालिकाको सहयोगपछि पुनः सञ्चालनमा ल्याइएको बताउँछन् । कक्षा १ देखि ३ सम्म सञ्चालित विद्यालयमा २८ जना मात्र विद्यार्थी छन् ।

स्थानीय तहले अस्थायी शिक्षक भर्ना गरे पनि अन्य व्यवस्थापनमा ध्यान नदिँदा आधारभूत तहको पढाइ कमजोर बन्दै गएको कालीमाटी गाउँपालिकाको काल्चेडाँडास्थित नेपाल राष्ट्रिय प्राविकी प्रधानाध्यापक लीला थापाले बताइन् । उनले शैक्षिक सामग्री र शिक्षक अभावमा प्राथमिक तहको पठनपाठन गुणस्तरीय बन्न नसकेको जनाइन् । ७ वर्षअघि करिब एक सय विद्यार्थी रहेको उनको विद्यालयमा यस वर्ष ४५ जना मात्र छन् । ‘शिक्षक म एक्लै छु, बालबालिकालाई खेलाउने र पढाउने शैक्षिक सामग्री छैनन्,’ उनले भनिन्, ‘सबै कक्षामा नेपाली माध्यमबाट पठनपाठन भइरहेको छ ।’

त्रिवेणी गाउँपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख दलबहादुर रानाले आर्थिक अवस्था राम्रो भएका अभिभावकले बालबालिकालाई निजीमा पढाउने गरेका कारण सामुदायिक विद्यालय सुधार्न मुस्किल परिरहेको बताए । ‘अधिकांश विद्यालयमा विद्यार्थी संख्या कम छ, जसकारण सरकारी अनुदान घट्दा शैक्षिक विकासमा पनि असर परिरहेको हो,’ उनले भने, ‘विद्यार्थी संख्याका आधारमा अनुदान वितरण गरिरहेका छौं, केही विद्यालयमा गुणस्तर बढिरहेको छ ।’

शिक्षामा गरिएको लगानीका आधारमा तीन–चार वर्षपछि मात्र प्रभाव देखिने दार्मा गाउँपालिकाका शिक्षा शाखाप्रमुख रोम पाण्डे बताउँछन् । उनका अनुसार गाउँपालिकाले शिक्षा क्षेत्रमा योजना बनाई लगानी गरिरहेको छ । कालीमाटी गाउँपालिका अध्यक्ष दानबहादुर खत्रीले गुणस्तर बढाउन पूर्वाधार निर्माण, स्थानीय पाठ्यक्रम, डिजिटल हाजिरी, शैक्षिक सामग्रीमा लगानी बढाइएको बताए । शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइ प्रमुख लालबहादुर घर्तीले संघीयताले शिक्षामा ठूलो असर पारिरहेको बताए । ‘यसअघि एकीकृत रूपमा जिल्लाभरि शैक्षिक विकासमा रकम विनियोजन हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘तर स्थानीय सरकारमार्फत आवश्यकताभन्दा पहुँचका आधारमा बजेट विनियोजन हुँदा दुरुपयोग बढिरहेको छ ।’

एकाइका अनुसार जिल्लामा दरबन्दी अभावको समस्या कायमै छ । प्राथमिक तहमा १ हजार २ सय २० शिक्षक कार्यरत रहेको एकाइले जनाएको छ । त्यसमध्ये ५ सय ६२ स्थायी, ३ सय ५६ राहत र ३ सय २ अस्थायी शिक्षक छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक ५, २०७६ ०९:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT