वडैपिच्छे खुला व्यायाम

व्यायाम केन्द्रमा भएका उपकरण कुनै भर्‍याङ जस्ता, कुनै पिङ त कुनै गाडीका स्टेरिङजस्ता छन् । केन्द्रमा पुग्ने बालबालिका खेल्दै व्यायाम गर्ने गरेका छन् । 
लीला श्रेष्ठ

(भक्तपुर) — चाँगुनारायण–५ छालिङका ६७ वर्षीय इन्द्रबहादुर थापालाई मेरुदण्डसम्बन्धी रोगले सताएको ६ वर्ष भयो । दुई वर्ष ओछ्यान परे । अरूको सहायतामा उठ्नु, सुत्नुपर्ने थापालाई औषधि र थेरापीले हिँड्डुल गर्न सक्ने भए । नियमित थेरापीमा जान्थे । ४ महिनायता भने थेरापीकै लागि उनी अस्पताल धाउनुपरेको छैन । किनकि भक्तपुर नगरपालिकाले खुला ठाउँमा बनाइदिएको व्यायम केन्द्र बिरामीका लागि थेरापी सेन्टर, बालबालिकाकाको खेल्ने र मर्निङवार्क जाने र कसरत गर्ने ठाउँ व्यवस्था गरेको छ । 

बिहान झिसमिसेदेखि आठ बजेसम्म व्यायम सेन्टर भरिभराउ हुन्छ । नगरपालिकाले पहिलो चरणमा वडा नम्बर १० कमलविनायक, ६ नम्बर वडाको महाकालीस्थानमा, वडा नम्बर ७ र ८ का स्थानीयका लागि महेश्वरीमा, वडा नम्बर १ का स्थानीयका लागि दूधपाटीमा र वडा नम्बर ९ का स्थानीयबासीका लागि च्यामसिंहमा खुला ब्यायाम सेन्टर बनाइएको छ । थेरापी गरिरहेका थापाजस्तै अरू पनि यी सेन्टरमा कसरत गर्न बिहान सबेरै पुग्ने गरेका छन् ।

व्याय सेन्टरमा भएका उपकरण कुनै भर्‍याङजस्ता, कुनै पिङ त कुनै गाडीका स्टेयरिङजस्ता छ । सेन्टरमा पुग्ने बालबालिका खेल्दै व्यायाम गर्ने गरेका छन् । भक्तपुर–१० कमलविनायकमा बस्दै आएका थापा दैनिकी स्थानीय केटाकेटीसँगै खेलेर व्याय सुरु गर्छन् । ‘हामीजस्ता बुढापाका र नसा रोग भएकालाई यो व्यायाम सेन्टर औषधि नै बनेको छ,’ उनले भने, ‘थेरापीको काम व्यायाम सामग्रीले गरेको छ ।’ व्यायाम गर्ने कमलविनायकको केन्द्रमा बालबालिका, युवा र बूढापाका हुन्छन् । यहाँ भएका उपकरण प्रयोग गर्न पालो कुर्छन् । ‘बिहान सात बजेअघि पालै पाउँदैन, त्यसैले घाम छिप्पिएपछि मात्रै आउने गरेको छु,’ ६५ वर्षीया राजकेशरी राजचलले भनिन्, ‘नाति/नातिनी टोल्लिन्छन्, आफ्नो शरीरको व्यायाम पनि हुन्छ ।’ घरनजिकै व्यायाम केन्द्र बनेपछि ढाडको थेरापी गर्न अस्पताल धाउनुपर्ने बाध्यता अन्त्य भएको उनले बताइन । पालै–पालो सबै उपकरणमा थोरै भए पनि समय दिने गरेको उनी बताउँछिन् ।

भक्तपुर–१ वडाका वडाध्यक्ष एवं युवा तथा खेलकुद समिति संयोजक श्यामकृष्ण खत्रीले पहिलो चरणमा ५ वटा वडामा शारीरिक व्यायाम केन्द्र बनाइसकेको छ । बाँकी ५ वटा वडामा पनि चाँडै निर्माण गरिने उनले बताए । दोस्रो चरणमा वडा नम्बर २, ३, ४, ५ र ८ मा बनाउने तयारी हुँदै छ । उपकरण खरिद गरिसकेको र जडान गर्न मात्र बाँकी रहेको उनले बताए । ख्वप: कलेज देकोचा र ख्वप: इन्जिनियरिङ कलेज लिवालीमा समेत व्यायाम सामग्री राखेको उनले जानकारी दिए । ‘खेलकुदको प्रवर्द्वनका लागि नगरपालिकाले व्यायाम केन्द्र स्थापना गरेको हो,’ उनले भने, ‘यो उपकरणले शरीरका खुट्टादेखि टाउकोसम्मको सबै भागको व्यायाम गर्न सकिन्छ । एकैपटकमा १७ जनासम्मले उपयोग गर्न सक्छन् ।’

पहिलो चरणमा जडान गरेको व्यायाम केन्द्रमा ‘रनिङ मेसिन’ छैन । बाँकी ठाउँमा ‘रनिङ मेसिन’ जडान गर्ने योजना भएको नगरपालिकाले जनाएको छ । रनिङ मेसिनमा बस्दा दौडिएको जस्तै हुन्छ ।

नगरप्रमुख सुनिल प्रजापतिले नगरबासीलाई स्वस्थ्य बनाउने योजना पूरा गर्न नगरको खुला ठाउँमा व्यायाम बनाइएको बताए । ‘व्यायामका उपकरण जोड्नुअघि फिजियोथेरापी गर्न पुग्थे । आर्थिक अभावले फिजियोथेरापी पनि सबैको पहुँचमा थिएन,’ उनले भने,‘ घरधन्दा, रोजगारी र व्यापार व्यवसायमा व्यस्त हुनेलाई दैनिक शारीरिक व्यायाम गर्ने बानी हुँदैन । शारीरिक स्वस्थ्यका लागि पनि दैनिक व्यायाम जरुरी छ भन्ने बुझाउन केन्द्र स्थापना गरेका हौं ।’ केन्द्रमा खुट्टादेखि टाउकोसम्मको व्यायाम गर्न सकिने उपकरण राखिएको मेयर प्रजापतिले बताए । केन्द्र स्थापना भएपछि बालबालिकादेखि वृद्ववृद्वासम्मलाई दैनिक व्यायाम गर्न सजिलो भएको उनले बताए ।

नि:शुल्क व्यायाम
केन्द्रमा व्यायाम गरेबापत् नगरबासीले शुल्क तिर्नुपर्दैन । नगरपालिकाका युवा तथा खेलकुद समितिका संयोजक खत्रीका अनुसार नगरपालिकाले चीनबाट उपकरण ल्याएर केन्द्र स्थापना गरेको हो । ‘नगरबासीलाई स्वस्थ्य राख्न केन्द्र खोलिएको हो । यहाँ व्यायम गरेबापत् शुल्क तिर्नु पर्दैन,’ उनले भने । केन्द्र स्थापनाका लागि नगरपालिकाले ८० लाख रुपैयाँ खर्च गरेको नगरपालिकाले जनाएको छ । एउटा केन्द्रलाई आवश्यक उपकरण खरिद गर्न ३ लाख र जडान खर्च १ लाख गरी हुने गरेको खत्रीले बताए । एउटा व्यायम सेन्टरमा एक पटकमा १७ जनासम्मले व्यायाम गर्न सकिन्छ ।

प्रकाशित : आश्विन ३०, २०७६ ०९:३३
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

द्यो ब्वोय्केगु

लीला श्रेष्ठ

भक्तपुर — भक्तपुरको नवदुर्गा देवगण नाचको इतिहासमा पहिलोपल्ट आइतबार कोजाग्रत पूर्णिमाको अवसरमा द्यो ब्वोय्केगु (नवदुर्गा देवता प्रदर्शन) गरिएको छ । बडादसैंको अन्तिम दिन कोजाग्रत पूर्णिमाको अवसरमा राष्ट्रपति भण्डारी नवदुर्गा देवगणको दर्शन, पूजा र प्रसाद ग्रहण गर्न आउने अवसर पारेर द्यो ब्वोय्केगु आयोजना गरेको नवदुर्गा देवगण जात्रा तथा मन्दिर व्यवस्थापन समितिले जानकारी दिएको छ । 

प्रत्येक वर्ष कोजाग्रत पूर्णिमाको दिन राष्ट्र प्रमुख नवदुर्गा मन्दिरमा पूजाआजाका लागि आउने प्रचलन छ । सोही प्रचलनअनुसार कोजाग्रत पूर्णिमाको दिन दर्शनका लागि आउँदा राष्ट्र प्रमुखलाई द्यो ब्वोय्केगु कार्यक्रम गर्ने धेरै वर्ष अघिदेखिको प्रयास पूरा गरेको समितिका अध्यक्ष वृजेश वनमालाले बताए ।

द्यो ब्वोय्केगुका लागि सूर्यविनायक नगरपालिकाले १ लाख १५ हजार रुपैयाँ सहयोग गरेको समितिका सचिव रत्नमान वनमालाले बताए । नवदुर्गा देवगणको द्यो ब्वोय्केगु सर्वसाधरणले आफ्नो भाकल गरेको मनोकामना पूरा भएमा इच्छाअनुसार गर्न सकिने उनले बताए । द्यो ब्वोय्केगुमा नवदुर्गा देवगणलाई गच्छेअनुसार भोज चढाउने गरिन्छ ।

नवदुर्गा भवानीको नाच व्यवस्थापन एवं मौलिक जात्रा संरक्षणका लागि ५२ लाख १५ हजार रुपैयाँको अक्षयकोष स्थापना गरिने भएको छ । अक्षयकोषका लागि जिल्ला समन्वय समिति भक्तपुर प्रमुख नवराज गेलालको संयोजकत्वमा १५ लाख र भक्तपुर उद्योग वाणिज्य संघको ५ लाख १५ हजार रुपैयाँ गरी कुल २० लाख १५ हजार रुपैयाँ नवदुर्गा देवगण तथा मन्दिर व्यवस्थापन समितिलाई हस्तान्तरण गरेको छ । अक्षयकोषको उक्त रकम राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले श्री नवदुर्गा गण तथा मन्दिर व्यवस्थापन समितिलाई हस्तान्तरण गरेकी हुन् । अक्षयकोषका लागि समितिले ३२ लाख रुपैयाँ संकलन गरेको समितिका सचिव वनमालाले बताए ।

राष्ट्र प्रमुखका रूपमा राष्ट्रपति भण्डारीले पूजा तथा प्रसाद ग्रहण गरेकी छन् । प्रत्येक वर्ष वडादसैंको अन्तिम दिन राष्ट्र प्रमुखद्वारा नवदुर्गा भवानीको पूजाअर्चना गरी प्रसाद ग्रहण गर्ने प्रचलन छ । राजा हुँदा राष्ट्र प्रमुखको हैसियतले राजाबाट प्रसाद ग्रहण हुन्थ्यो । गणतन्त्र स्थापनापश्चात् राष्ट्रपतिबाट प्रसाद ग्रहण हुँदै आएको छ ।

राष्ट्रपतिलाई नवदुर्गा मन्दिरका पूजारी जुलाल कर्माचार्यले नवदुर्गा भवानीको पूजा गराई टीका एवं प्रसाद प्रदान गरेका छन् । राष्ट्रपति भण्डारीलाई नवदुर्गा देवगणका मूल पूजारी इन्द्रबहादुर वनमालाले नवदुर्गा देवगणको प्रसादका रूपमा फूलमाला, बिमिरो र पञ्चरङ्गी धागो प्रदान गरेका छन् । प्रसाद ग्रहण कार्यक्रममा राष्ट्रपति भण्डारीले नवदुर्गा नाच अवलोकन गरी नवदुर्गाका पूजारी, नाइके र देवगणलाई जनही १ सय ५० का दरले दक्षिणा प्रदान गरेकी छन् ।

प्रकाशित : आश्विन २७, २०७६ ०९:१७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT