थिमिको जिब्रो छेड्ने जात्रा रोकियो

कान्तिपुर संवाददाता

भक्तपुर — थिमिको जिब्रो छेड्ने जात्रा यो वर्ष रोकिएको छ । जिब्रो छेड्ने व्यक्ति नभेटिएपछि जात्रा रोकिएको हो । २५ वर्षसम्म बन्द रहेको मध्यपुर थिमिको जिब्रो छेड्ने जात्रालाई ०५२ मा चोंडेका कृष्ण नानीचा श्रेष्ठले प्राण दिएका थिए ।

उनले जिब्रो छेड्ने जात्रालाई वर्षैपिच्छे निरन्तरता भने दिन सकेनन् । पुनः ०५७ र ०६३ मा गरी दस वर्षमा तीनपटक जिब्रो छेडाएर उनी थिमिबासीलाई सांस्कृतिक सभ्यताको परिचय दिए ।

कृष्ण नानीचा श्रेष्ठपछि एघार वर्षदेखि रोकिएको थिमिको जिब्रो छेड्ने जात्रालाई ०७४ मा मध्यपुर थिमि–४, बालकुमारीका वीरेन्द्रभक्त गजु श्रेष्ठले फेरि सुरु गरे । अर्को साल उनका बुबाको निधन भयो । जिब्रो छेडाउन सकेनन् । गतवर्ष (२०७५) मा मध्यपुर थिमि–५ चोंडेका ४०वर्षीय बालकराम नानीले जिब्रो छेडाएर संस्कृति बचाए ।

यस वर्ष जिब्रो छेडाउन कोही तयार भएनन् । जिब्रो छेडाउने मान्छे नहुँदा इन्द्रजात्राको भोलिपल्ट भाद्र शुक्लपक्ष पूर्णिमाको साँझ (शनिबार) जिब्रो छेडाएर सञ्चालन गर्ने प्रसिद्ध थिमिको जिब्रो छेड्ने जात्रा रोकियो । मध्यपुर थिमिका युवाहरूले दुई वर्षअघि ‘येंया पुन्हिया मेय् प्वाः खनेगु जात्रा’ (जिब्रो छेड्ने जात्रा) सञ्चालनका लागि व्यवस्थापन समितिसमेत गठन गरेको छ तर जिब्रो छेडाउन कोही तयार नभएपछि जात्रा रोकिएको ०७४ मा जिब्रो छेडाएका वीरेन्द्रभक्त गजू श्रेष्ठले बताए ।

‘जिब्रो छेडाउनु अत्यन्तै साहसिक कार्य हो, जुन आँट हामीले गर्‍यौं,’ उनले भने, ‘हाम्रो घरमा बुबाको निधनपछिको जुठो सकिएको छैन ।’ गतवर्ष जिब्रो छेडाएका बालकराम नानीचाको परिवार बिरामी परेकाले जिब्रो नछेडाएको उनले जानकारी दिए । भूत–प्रेत, पिसाच, ख्याक, कंकाललगायतलाई पक्रेर जिब्रो छेडी नगर परिक्रममा गरेपछि दुःख दिन छोडेको क्षणलाई स्मरण गरी जिब्रो छेड्ने परम्परा बसेको हो ।

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७६ ०९:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

झोरमा बालमैत्री पार्क

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सामाखुसीदेखि करिब ७ किलोमिटर टाढा पर्छ, झोर । टोखा नगरपालिकामा अवस्थित झोर पुगेपछि ग्रामीण क्षेत्रको अनुभव बटुल्न सकिन्छ । चिसो हावा, झुल्दै गरेका धानका खेतहरू, पानीका छाँगाहरूमा रमाउन हिउँदमा आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो लाग्दछ ।

त्यहाँ प्राकृतिक झरना, बौडेश्वर मन्दिर, किम्बदन्तीमा महादेव लुकेका गुफा, भष्मासुरका पाइला अर्थात् छाप पनि रहेको स्थानीय बताउँछन् ।

बालमैत्री घोषणा गर्ने अवधारणअन्तर्गत टोखा नगरपालिकाले बालमैत्री पार्कलाई पहिलो प्राथमिकता दिएको जनाएको छ । नगरपालिकाले सार्वजनिक जग्गालाई संरक्षण गर्ने योजनासमेत अघि सारेको छ ।

एक कार्यक्रममा सहभागी हुन पुगेका उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलले मन्दिर र सार्वजनिक जग्गालाई संरक्षण गर्न खोजिएको र यो काम अत्यन्त सराहनीय रहेको बताए । प्राकृतिक झरनालाई संरक्षण गर्दै नगरपालिकाले बौडेश्वर महादेव मन्दिरको दीर्घकालीन परियोजना अघि सारेको छ ।

मन्दिर परिसरमा रहेको ६० रोपनी सार्वजनिक जग्गालाई संरक्षण गर्दै करिब ३हजार वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा पहिलो चरणमा बालमैत्री पार्क र शौचालय निर्माण कार्य सुरु गरेको छ । पार्कमा बालबालिकालाई लक्षित गरी पिङ, चिप्लेटीलगायत अन्य संरचना निर्माण गरिने छ ।

६० वर्ग किलोमिटर प्लिन्थ एरिया अर्थात् क्षेत्रफलमा एकतले पुरुष तथा महिला शौचालय निर्माण हुने नगरपालिकाका इन्जिनियर रूद्रप्रसाद आचार्यले बताए । ‘१० वर्षे योजनाअन्तर्गत विभिन्न पार्क निर्माण गरिने छ,’ उनले भने, ‘पहिलो चरणमा बालमैत्री पार्क र शौचालय निर्माण गरे पनि अन्यचरणमा झोलुगें पुल, युवायुवतीमैत्री पार्क, झरना बग्ने ढुंगालाई महादेवको स्वरूप दिइने छ ।’

संघीय सरकारको विशेष अनुदान र काठमाडौं महानगरको नगर–नगर साझेदारी कार्यक्रमअन्तर्गत नगरपालिकाले पार्क तथा शौचालय निर्माणका लागि ३ करोड ८५ लाख बजेट विनियोजन गरेको छ । पहिलो चरणको निर्माणका लागि २ करोड ७७ लाख (भ्याटबाहेक) बजेटमा शृखंला निर्माण सेवा कम्पनीलाई ठेक्का दिइएको आचार्यले बताए ।

‘चालू आर्थिक वर्षमा पार्क र शौचालय निर्माण कार्य सक्ने गरी काम सुरु गरिसकेको छ,’ उनले भने । सम्पूर्ण परियोजनाअन्तर्गत झरनामा रहेको ढुगांलाई महादेवको मूर्ति बनाउने, युवायुवतीमैत्री पार्क, पिकनिक स्पोट, चारै तिरका दृश्य हेर्नका लागि झोलुगें पुल, रक क्लाइम्बिङ निर्माण गरिने छ । जुन परियोजन सक्नका लागि करिब १० वर्ष लाग्ने छ ।

सम्पूर्ण परियोजनाका लागि करिब ३० करोड बजेट अनुमान गरिएको उनले बताए । झोरमा हाल अन्य संरचनाहरू नभए पनि प्राकृतिक झरनाले गर्दा वर्षायाममा आन्तरिक पर्यटकको घुइँचो लाग्ने स्थानीयको भनाइ छ ।

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७६ ०९:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्