एटीएमबाटै बीउ

आवश्यक पर्ने वस्तुमा थिचिसकेपछि परिमाणका लागि ‘भेन्ड’ दबाउनुपर्छ, त्यसपछि क्यासमा थिचेर मूल्यअनुसारको रकम मिलाएर हालेपछि बीउबिजन झर्छ 
सीमा तामाङ

ललितपुर — ललितपुर महानगरपालिकाले ‘बीउ एटीएम’ सञ्चालनमा ल्याएको छ । यो एउटा भेन्डिङ मेसिन हो । आइतबार ललितपुर महानगरका मेयर चिरीबाबु महर्जन, कृषि तथा पशुपन्छी मन्त्रालयका सचिव युवकध्वज जीसी, महानगरका कृषि शाखाका प्रमुख केशव अधिकारीले उक्त मेसिनको उद्घाटन गरेका हुन् ।

ललितपुरको पुल्चोकमा सञ्चालनमा ल्याइएको बीउ एटीएम उद्घाटन गर्दै महानगर प्रमुख चिरीबाबु महर्जन । तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ/कान्तिपुर 

अन्य सहरी खेती गरिने जापान, चीन, भारतलगायत मुलुकमा यसको प्रयोग धेरै अघिदेखि भएको हो तर नेपालमा भने पहिलो पटक परीक्षण गरिएको महानगरले जनाएको छ । त्यसैले अब नेपालका किसानले पनि यसको प्रयोग गर्न पाउनेछन् । महानगरले सार्वजनिक निजी साझेदारी (पीपीपी) मोडेलमा सक्कल एग्रो एन्ड सिड ट्रेडर्स लगनखेलसँगको सहकार्यमा महानगर परिसरमा उक्त ‘बीउ एटीएम’ को स्थापना गरेको छ ।

छिमेकी मुलुक भारतमा प्रचलनमा रहेका ‘बेटा अटोमेसिन’ बाट निर्मित यस एटीएममार्फत ३६ किसिमका मौसमी तरकारी तथा फलफूलका बीउ पाउन सकिने महानगरले जनाएको छ । मेसिनमा मौसमअनुसारका सयपत्री, मखमली, सूर्यमुखी, सुपारी, जलबेडा, डेलिया, एस्टरजस्ता पुष्प बीउ हुनेछन् । तरकारीमा सिमी, बोडी, तितेकरेला, काँक्रो, रायो, चम्सुर, पालुंगो, फर्सी, लौका, घिरौंला, गोलभेंडा, काउली, कुरिलो, मुला, बन्दा, अकबरे, माच्छे, भेडे खोर्सानीका बीउ हुनेमहानगरप्रमुख महर्जनले बताए ।

सुरुमा महानगरमा दैनिक सेवा लिन आउने १ हजार ५ सय सेवाग्राहीलाई लक्षित गरी कार्यालयमा मेसिन स्थापना गरेको हो । बीउबिजन पाउनका लागि एटीएमको स्क्रिनमा रहेको ‘प्रेस हेयर’ लेखिएको बटममा थिचेपछि तरकारी तथा पुष्पको तस्बिरसहितको लिस्ट आउँछ । आफूलाई आवश्यक पर्ने वस्तुमा थिचिसकेपछि परिमाणका लागि ‘भेन्ड’ बटममा थिच्नुपर्छ । त्यसपछि क्यासमा थिचेर मूल्यअनुसारको रकम मिलाएर हालेपछि बीउबिजन झर्छ ।

मेसिनमा २०, ५० र १०० का नोट छिराइदिएमा रोजेको बीउ प्याकेटमा उपलब्ध हुनेछ । ‘बीउ एटीएम’ बाट संकलित रकमको २ प्रतिशत हिस्सा महानगरको राजस्वमा संकलन हुनेछ भने बाँकी ट्रेडर्सले प्रयोग गर्नेछ । किसानको परिचयपत्र (कार्ड) वितरण गर्ने महानगरको लक्ष्य छ । अनुदान सबै पत्रमै राखिएको हुन्छ ।

कार्डबाट मेसिन सञ्चालनमा ल्याउने योजना महानगरको छ । मेसिनको प्राविधिक तथा बीउबिजन व्यवस्थापन भने ट्रेडर्सले गर्ने महानगरको भनाइ छ । कृषि तथा पशुपन्छी मन्त्रालयका सचिव युवकध्वज जीसीले नेपाल कृषिप्रधान देश भएकाले यस्तो कामको सुरुवातीले गौरवान्वित भएको बताए । ‘हाम्रो देशमा बीउबिजन उपलब्ध गराउन एग्रोभेड छन्, जुन तालिम प्राप्त हुन्छन्,’ उनले भने, ‘यति हुँदाहुँदै पनि बीउ उम्रेन, दाना नलागेका जस्ता कृषकको गुनासो आइरहन्छ ।’

विकसित देशहरू पनि कृषिबाटै आधुनिकीकरणतर्फ बढेको उदाहरण दिँदै उनले पहिलो पटक परीक्षण गरिएको एटीएम मेसिनले किसानको गुनासो र समस्या दुवैलाई समेट्ने बताए । नेपालमा बीउबिजन भण्डारण तथा संकलन गर्ने ठाउँकोकमी रहेको उनको अनुभव छ । ललितपुर महानगरका मेयर चिरिबाबु महर्जनले एटीएम मेसिन उपलब्धिमूलक भएमा महानगरका २९ वटै वडामा विस्तार गर्ननीतिगत निर्णय भईसकेको बताए ।

मेसिनमा हाल पुराना नोट, रगं पोतिएका नोटहरू मेसिनले स्वीकार नगर्ने भएकाले आगामी दिनमा मेसिनलाई थप परिमार्जन गरेर सबै वडामा विस्तार गर्ने महानगरका कृषि शाखाका प्रमुख केशव अधिकारीले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण २७, २०७६ ०७:३९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्मार्ट सिटीको डीपीआर तयार

दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — सरकारले उपत्यकामा निर्माण गरिने ‘स्मार्ट सिटी’ को विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) तयार पारेको छ । उपत्यकाका चार स्थानमा निर्माण गरिने स्मार्ट सिटीको डीपीआर तयार भएको काठमाडौं उपत्यका विकास प्राधिकरणका प्रमुख आयुक्त भाइकाजी तिवारीले जानकारी दिए ।

‘गुण्डुको डीपीआर आइसकेको छ, अन्य तीन सहरको पनि तयार भइसकेको छ, हामीलाई केही दिनमै परामर्शदाताले बुझाउँछन् ।’ गुण्डुमा सबै नापजाँच गरेर दसैंलगत्तै जमिनको प्रारम्भिक काम पनि अघि बढाइने जानकारी उनले दिए । करिब तीन वर्षअघि सहरी विकास मन्त्रालयले भक्तपुरको गुन्डु उपत्यका, काठमाडौंको टोखा, ललितपुरको खोकना, काठमाडौं–भक्तपुरको चाँगुनारायणदेखि साँखु क्षेत्रमा स्मार्ट सिटीबनाउने निर्णय गरेको थियो ।

काठमाडौं उपत्यका विकास प्राधिकरणका अनुसार चारवटा सिटी बनाउँदा १ लाख ३० हजार रोपनी जग्गा समेटिनेछ । चारवटै सहरमा १० लाखभन्दा बढी जनसंख्याका अटाउन सक्ने उनले बताए । साँखु मनोहरामा १ लाख तथा टोखा, गुन्डु र खोकना १०/१० हजार रोपनीमा कित्ताकाटदेखि सम्पूर्ण किनबेचमा समेत प्राधिकरणले रोक लगाएको छ । यसरी १ लाख ६० हजार वटा घडेरी बिक्री गर्ने प्राधिकरणको योजना छ । सीमांकनबारे सरकारले सामान्य खाका सार्वजनिक गरे पनि विस्तृत रूपमा नआएको भन्दै स्थानीयले सरकारको आलोचना गर्न थालेका छन ।

मुलपानीका सरोज खनालले तीन वर्षदेखि जग्गा रोक्दा अंशबन्डालगायत काम निकै कठिनाइ भएको बताए । ‘काम छिटो गरिदिएहुन्थ्यो, ढिलाइ हुंँदा समस्या भएको छ,’ उनले भने, ‘दाजुभाइमा अंशबन्डा भएको छैन साथै ८ आनाभन्दा कम कित्ताकाट नहुँदा झनै समस्या भएको छ ।’ आयुक्त तिवारीले व्यवस्थित सहर निर्माणका लागि सबै पक्षले सहयोग गर्नुपर्ने बताए ।

‘आलोचना हुनु स्वाभाविकै हो तर व्यवस्थित र आधुनिक सहर निर्माण हुन्छ,’ तिवारीले भने, ‘डीपीआर बनाउन ढिलाइ भएको हो, अब काम तीव्र रूपमा अघि बढ्छ ।’ चीन सरकारले सहर निर्माणबारे चासो दिएको भन्दै उनले छलफल गरेर अघि बढ्ने बताए । सहरी विकासमन्त्री मोहम्मद इस्तियाक राईले स्मार्ट सिटीको डीपीआर आउनेबित्तिकै सबै काम अघि बढाइने बताए ।

‘डीपीआर तयार भइसकेको छ, अलि बस्ती भएको स्थानमा समस्या छ, त्यो पनि समाधान हुन्छ, जनतालाई दुःख दिने काम हुँदैन,’ उनले भने, ‘कहीँकतै समस्या भए व्यावहारिक रूपमा समाधान गरिन्छ ।’ उपत्यका विकास प्राधिकरणका अनुसार पहिलो स्मार्ट सिटी एक लाख रोपनी जग्गा मूलपानीको क्रिकेट मैदानबाट साँखु जाने मूल सडक तथा शालीनदी पुलबाट तेलकोट हुँदैखरिपाटीसम्म हुनेछ ।
खरिपाटीस्थित नेपाली सेनाको ब्यारेकलाई बाहिर पार्दै भक्तपुरको तिखलापखो आयोजना, बोडे, मनोहरा हुँदै पुनः मूलपानी क्रिकेट मैदानलाई समेटिनेछ । दोस्रो स्मार्ट सिटी सूर्यविनायक जंगलको फेदी हुँदै ललितपुरको लामाटार खोला, बालकोट, अरनिको राजमार्ग र कौशलटार भएर पुनः सूर्यविनायकसम्म जोडिनेछ । तेस्रो स्मार्ट सिटीमा खोकना, बुङमती, सैंबु, वाग्मती झोलुंगे पुल, चोभारसम्मको क्षेत्रलाई समेटिएको छ ।

चौथो स्मार्ट सिटीका लागि तारकेश्वर जाने मूल बाटो सिम्लेश्वर र त्यहाँबाट झोर हुँदै फूलबारीमार्ग, टोखा बाइपाससम्मको क्षेत्र समेटिएको छ । प्रत्येक स्मार्ट सिटीमा बैंक तथा वित्तीय संस्था, खुला चौर, खेलमैदान, ढलपानीको व्यवस्था, ठूला बसको व्यवस्था गरिने प्राधिकरणले जनाएको छ । ‘अत्याधुनिक सहर निर्माण गर्ने हाम्रो अभियान हो, जुन नमुना होस्, र उपत्यकाबाहिरका सहरले पनि त्यसको नक्कल गरून् भन्ने हो,’ उनले भने ।

प्रकाशित : श्रावण २७, २०७६ ०७:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्