सडकमै पार्किङ

बसपार्कको पर्याप्त ठाउँ नहुँदा सडक किनारामै गाडी पार्किङ  
भक्तपुरका चार नगरपालिकाले विकल्प दिन सकेका छैनन् 
लीला श्रेष्ठ

भक्तपुर — कमलविनायकस्थित जिल्लाको उत्तरपूर्वी क्षेत्रमा चल्ने सार्वजनिक बस सडकमै पार्किङ गरेको छ । उत्तरपूर्वी बस व्यवसायी संघअन्तर्गत नगरकोट, काभ्रेको मण्डन देउपुर, तेलकोट, कलमसीलगायत स्थानमा चल्ने सार्वजनिक बस, भक्तपुर मिनीबस सेवा समितिअन्तर्गत बागेश्वरी, छालिङ चल्ने बसहरू सडकमै रोकिएका हुन्छन् ।

मध्यपुरथिमि नगरपालिकास्थित थिमि चोकको भित्री सडकमा पार्किङ गरिएका गाडी । तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ/कान्तिपुर

पर्यटकीय गन्तव्य नगरकोटको मुख्य मार्ग कमलविनायकको साँघुरो सडकको दायाँबायाँ असरल्ल राखिएका साना तथा ठूला सवारीसाधनले नगरको सौन्दर्यतामा प्रश्न उठेको व्यवसायी नवीन बज्राचार्य बताउँछन् । सडक किनाराको अघोषित बसपार्कले पैदल मार्ग अतिक्रमण गरेको छ भने, अस्तव्यस्त पार्किङले दिनहुँ घण्टौं जाम हुने गरेको छ ।

कमलविनायक क्षेत्रमै रहेका दुई बसपार्कको अवस्था भने दयनीय छ । खरिपाटी, तेलकोट, नगरकोट, काभ्रे बालुवापाटी देउपुरको अव्यवस्थित साँघुरो बसपार्ककै कारण दिनहुँ सर्वसाधारणले घण्टौं जामको सास्ती व्यहोर्नुपरेको चाँगुनारायण ७ बागेश्वरीका दिपेश खड्का बताउँछन् । कमलविनायक–रत्नपार्क–गोंगबु चल्ने बसपार्क पनि त्यस्तै अस्तव्यस्त छ । बसपार्कको पर्याप्त ठाउँ नहुँदा सडक किनारामै बस पार्किङ हुँदै आएको छ ।

सडकपेटीमा साइकल तथा गाडामा तरकारी, फलफूल, खुल्ला पसल राखेका छन् । सोही सडकको नाली पुरेर पार्किङ स्थल बनाएको र नाली सडकमा खुल्ला छोडिदिँदा सडकमा नाली बग्ने गरेको स्थानीय व्यवसायी नारायणी फुँयाल गुनासो गर्छिन् । भक्तपुर नगरपालिकाले पार्किङ क्षेत्र नतोकिए पनि मुख्य/मुख्य स्थानमा पार्किङ नगर्न अनुरोध गर्दै ब्यानरहरू राखेको स्यानिटेसन शाखा प्रमुख दिलीपकुमार सुवाल बताउँछन् ।

भक्तपुर नगरभित्र मुख्य ६ वटा बसपार्क छन् । तर, जग्गा अभावले कुनै पनि बसपार्कलाई व्यवस्थित गर्न नसकेको नगरपालिकाका जनप्रतिनिधि स्विकार्छन् । नगरपालिकाले बसपार्क व्यवस्थित गर्न नसके पनि कमलविनायक क्षेत्रको अव्यवस्थित मोटरसाइकल पार्किङलाई व्यवस्थित गर्न सरस्वती विद्यागृह अगाडिको चौरमा मोटरसाइकल पार्किङ सेन्टर निर्माण गरेको वडा नम्बर ९ का वडाध्यक्ष रवीन्द्र ज्याख्वले बताए ।

नगरपालिकाले करिब ४ करोड रुपैयाँको लागतमा दुधपाटीस्थित एक्स्प्रेस र पुरानो बसपार्कको स्तरोन्नति कार्यको थालनी गरेको समेत उनले बताए । ब्यासीस्थित पर्यटक बसपार्कको लागि जग्गाको खोजी कार्य भइरहेको नगरपालिकाले जनाएको छ ।

यता मध्यपुर थिमि शंखधरचोकको पार्किङ अवस्था त्यस्तै अस्तव्यस्त छ । साँघुरो सडकको दायाँबायाँ साना तथा ठूला सवारीको अव्यवस्थित पार्किङले सडक अस्तव्यस्त छ । सडकपेटीमा तरकारी, फलफूल, वर्कसप, खुल्ला कपडा पसल यत्रतत्र असरल्ल छ । मध्यपुर थिमि बाहाखा बजार त्यत्तिकै अव्यवस्थित छ ।

भक्तपुरबाट पुरानो थिमि भएर चल्ने लखनखेल, गौशाला, रत्नपार्कको बस बाहाखा बजारमा रोकिने गर्छन् । साँघुरो सडकमा सार्वजनिक तथा निजी साना सवारीसाधनको पार्किङले सडक थप अव्यवस्थित भएको छ । बाहाखा बजारको पुरानो साँघुरो सडक विस्तार गर्ने वर्षौंको योजना स्थानीयको अवरोधकै हुन सकेको छैन ।

बढ्दो सहरीकरण, सवारीे चापका कारण उक्त सडकमा दिनहुँ जाम हुन्छ । मध्यपुर थिमि सुन्दर नगर, गठ्ठाघर, बप्पा महादेव मन्दिर परिसरको अव्यवस्थित पार्किङ हटाउन नगरपालिकाले पटक/पटक सूचना प्रकाशित गरेको नगरप्रमुख मदनसुन्दर श्रेष्ठले बताए ।

त्यसैगरी, यातायात व्यवस्था विभागको कार्यालय जगातीमा दैनिक सयौंको संख्यामा सेवाग्राहीहरूको आवतजावत हुने गर्छ । अरनिको राजमार्ग सडकखण्डअन्तर्गत जगातीस्थित यातायातको कार्यालय आउने सेवाग्राहीले सडकमै पार्किङ गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।

आफैं भाडाको घरबाट सेवा दिन बाध्य कार्यालयले पार्किङको व्यवस्था गर्ने अवस्था नभएको विभाग जगाती प्रमुख किरण ढकालले बताए । २०७३ माघमा सञ्चालित कार्यालयले अझै पार्किङमा ध्यान दिन सकेको छैन ।

पार्किङ स्थलको व्यवस्थापन गर्न नसकेको सूर्यविनायक नगरपालिकाले यातायात कार्यालय आउने सेवाग्राहीले सडक किनारामा गरेको सवारीसाधनको शुल्क उठाउने गरेको सेवाग्राहीको गुनासो छ ।

त्यस्तै, सूर्यविनायक नगरपालिका वडा नम्बर ६ र ८ का वडाध्यक्षहरूको समन्वयमा पाण्डुबजार, सूर्यविनायक चोक (ट्रली बस पार्क) हुँदै गणेशस्थानसम्मको सडक अतिक्रमित संरचना, अव्यवस्थित तरकारी बजार, पेटीमा राखेको खुल्ला पसलहरू हटायो । अव्यवस्थित खुल्ला पसल तथा संरचना हटाए पनि सडकको दायाँबायाँ अव्यवस्थित सवारी पार्किङले दिनहुँ जाम हुने गरेको छ ।

दर्जनौं बैंक तथा वित्तीय संस्था, व्यापारिक स्थल भएको सूर्यविनायकमा दैनिक हजारौं सेवाग्राहीको आवातजावत हुने गर्छ । सम्बन्धित निकायले पार्किङको व्यवस्था गर्न नसक्दा सर्वसाधारणले आफूले प्रयोग गर्ने सवारीसाधन सडकमै पार्किङ गर्नुपर्ने अवस्था छ ।

सर्भिस ट्र्याकमै पार्किङ
सूर्यविनायक–तीनकुने सडकखण्डको सर्भिस ट्रयाक पार्किङस्थलका रूपमा परिणत भएको छ । अरनिको राजमार्गअन्तर्गत पर्ने सूर्यविनायक–तीनकुने ६ लेन खण्डअन्तर्गतको ९.१ किमि सडकको दायाँबायाँको करिब १८ किलोमिटर सर्भिस ट्रयाक मुख्य/मुख्य चोकमा दुरुपयोग भइरहेको हो ।

सर्भिस ट्रयाकलाई स्थानीयबासी तथा व्यापारीहरूले पार्किङ र व्यापार गर्ने थलो बनाएका छन् । मध्यपुर थिमि शंखधर चोक (नयाँ थिमि) मा त झन् सर्भिस ट्रयाकलाई नै सूर्यविनायक नगरपालिका–दधिकोट, गाम्चा चल्ने बस, रत्नपार्क चल्ने माइक्रोबस पार्क स्थापित छ । पैदलमैत्री सर्भिस ट्रयाकमै पार्किङ गर्दा सर्वसाधारणले सास्ती झेल्दै आएका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७६ ०९:५२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्थानीय सरकारको बलमिच्याइँ

कान्तिपुर संवाददाता

१. सरकारले नीति तथा कार्यक्रममा विद्यालय तथा विश्वविद्यालयको खाली जग्गा उपयोग गर्ने बताइरहँदा शिक्षाप्रेमीहरूले शिक्षाको उन्नयनका थप कार्यक्रम खाली जग्गामा हुने र ती विद्यालय र विश्वविद्यालयका विद्यार्थी लाभान्वित हुने आस गरे  ।

२. स्थानीय सरकारले झने विद्यालयको जग्गा धमाधम अतिक्रमण गर्ने काम सुरु गर्नलागेको छ । त्यसमा गैरशैक्षिक त्रियाकलाप गर्ने निर्णय गर्दै शैक्षिक वातावरण धमिलो पार्ने काम गर्दैछ ।
३. बूढानीलकण्ठ स्कुलको जग्गामा बसपार्क बनाउने कुरा हास्यास्पद छ । यसबाट विद्यालयको वातावरण के र कस्तो हुनुपर्ने भन्ने सामान्य ज्ञान पनि स्थानीय सरकारलाई नभएको पुष्टि हुन्छ । खोज्ने हो भने बूढानीलकण्ठ क्षेत्रमा मनग्गे सरकारी जग्गा छ । तिनको उपयोग गरेर बसपार्क बनाउन सकिन्छ ।
४. शिक्षा मन्त्रालयका पदाधिकारी पनि कस्ता ? विद्यालयको जमिन हडपेर स्थानीय सरकारले व्यापारिक प्रयोजनमा लगाउनलाग्दा पनि ‘ठिकै हो’ भनेर स्वीकृति प्रदान गरिरहेछ, लाजै नमानी ।
५. पशुपति विकास कोषले पनि बुझ्दै–नबुझी वेद विद्याश्रम रहेको जग्गा स्थानीय सरकारको कार्यालय बनाउन स्वीकृति दिएको छ । हाँसो उठ्दो कुरा त के भने ‘यो हाम्रै जग्गा हो, त्यसैले स्कुलले गुनासो गर्नु जरुरी छैन’ रे । विद्यालय र सार्वजनिक भिड लाग्ने वडा कार्यालय सँगै राख्दा बालबालिकाको पढाइमा के असर पर्छ भन्ने सामान्य ज्ञान पनि पशुपति विकास कोष र स्थानीय सरकारमा देखिएन ।
६. जुद्धोदय पब्लिक स्कुलको जग्गा प्रधानाध्यापक र विद्यालय व्यवस्थापन समिति मिलेर व्यापारिक भवन ठड्याउन दिएकै कारणले अहिले त्यहाँ पढ्ने गरिब परिवारका विद्यार्थीलाई कति सास्ती भएको छ भन्ने कुरा के स्थानीय सरकारले कहिल्यै बुझ्ने कोसिस गरेको छ ?
७. संविधानले हामीलाई विद्यालय शिक्षाको एकल अधिकार प्रदान गरेको छ भन्ने झ्याली पिट्ने तर विद्यालयको जमिन गैरशैक्षिक क्रियाकलापमा लगाउन बलजफ्ती गर्ने स्थानीय सरकारको हर्कत असह्य रूपमा बाहिर आइरहेछन् ।
८. के बूढानीलकण्ठ स्कुलको ५७० रोपनी जग्गालाई विकास गरेर प्राविधिक र व्यावसायिक शिक्षा दिने प्रादेशिक विश्वविद्यालय खोल्न सकिन्न ? के सरकारको प्राथमिकता विद्यालयको जग्गा व्यापारिक प्रयोजनमा लगाई नाफा खाने माक्रै हो ?
९. शिक्षण संस्थालाई दिइएको जग्गा सरकारले जबर्जस्ती अतित्रमण गर्दै जाने हो र विद्यालय र विश्वविद्यालयलाई साँघुरो वातावारणमा निसास्सिन बाध्य पार्ने हो भने यो सरकारले शिक्षाको नाममा व्यापार गर्ने उद्देश्य लिएको छ । शैक्षिक उन्नयन उसको प्राथमिकतामा पर्दैन भनेर बुझ्ने हो ?
१०. विद्यालय र विश्वविद्यालयहरूले नाफा लिने ऊद्देश्यले निर्माण गरेका सटरसमेत हटाई विद्यार्थीका लागि खेल मैदान र अन्य अतिरिक्त त्रियाकलाप गर्ने वातावरण बनाउने कि स्थानीय सरकारले बलमिच्याइँ गरी आफैं व्यापार चलाउने ?
– मनप्रसाद वाग्ले, मीनभवन, काठमाडौं

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७६ ०९:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्