साँघुरियो नगरा घर

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सरोकारवालाको विरोधको बेवास्ता गर्दै काठमाडौं महानगरपालिकाले नगरा घर साँघुर्‍याएर बनाएको छ । घर साँघुरिँदा नगरा बजाउन समस्या भएको नगर्चीले गुनासो गरेका छन् । 

वसन्तपुर दरबार क्षेत्रका देगु तलेजु र कर्णेल चोक मन्दिरका लागि बजाइने नगरा घर साँघुरो बनाइएको हो । मन्दिरमा पूजा गर्नुअघि नगरा बजाउने चलन छ । सुरुमा समस्या सुनाउँदा हुन्छ भने पनि साँघुरो बनाइदिएको नगर्ची वासुदेव परियारले गुनासो गरे ।

नगरा बजाउन २ कोठे घर बनाइएको छ । ठूला नगरा राख्ने २ कोठा भूकम्पले भत्किएको थियो । महानगरले करिब ३७ लाख रुपैयाँमा नगरा घर बनाउन लागेको हो । ‘घर झन्डै डेढ फिट साँघुरो बनाइदिए,’ परियार भन्छन् ।

काठमाडौं महानगरपालिकाले भने घर यसअघि बनाउँदै साँघुर्‍याएको दाबी गरेको छ । २०६९ सालमा महानगरले यसको पुनर्निर्माण गरेको थियो । ‘त्यही बेला मिलाएको भए समस्या हुँदैनथ्यो,’ महानगरका इन्जिनियर कविन्द्र नकर्मी भन्छन्, ‘अहिले हामीले पहिला जुन जगमा थियो, त्यसैमा बनाएका हौं ।’

पहिला निर्माण गर्दा हरिकुमार श्रेष्ठ आयोजना प्रमुख थिए । नगरा घर पछाडि एउटा निजी रेस्टुरेन्ट छ । त्यही रेस्टुरेन्टको अगाडिको भाग खुला होस् भनेर नगरा घर साँघुर्‍याएको परियार दाबी गर्छन् । नकर्मी भने छेउकै वंशगोपाल मन्दिरलाई घुम्न सजिलो होस् भनेर नगरा घर साँघुर्‍याएको दाबी गर्छन् ।

‘पुरानो गारो जस्तो छ, त्यस्तै बनाएका हौं,’ उनी भन्छन्, ‘छेउमा वंशगोपालको पेटी देखियो । फेरि भोलि मन्दिरको पेटी मिचियो भन्लान् भनेर नगरा घर भएतिर साँघुर्‍याइएको हो । उतिबेलै सल्ट्याएको भए
सजिलो हुन्थ्यो ।’

गत वर्षको भुइँचालोमा वंशगोपाल मन्दिरले यो घरलाई थिच्दा फेरि भत्केको थियो । वंशगोपालले थिचेर एक जना प्रहरीको समेत घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो । यो घर पनि विश्व सम्पदा क्षेत्रमा भएकाले यसलाई साँघुर्‍याउन नहुने बताउँछन् सम्पदा संरक्षण संघर्ष समितिका सदस्य गणपतिलाल श्रेष्ठ । ‘कोही बोल्दैनन् भनेर महानगरले धमाधम आफ्नै सुरमा काम गर्‍यो,’ उनी भन्छन्,‘यो सम्पदा मास्ने षड्यन्त्र हो । सम्पदा मासिएको हामी टुलुटुलु हेरेर बस्न सक्दैनौं ।’

प्रकाशित : मंसिर १४, २०७५ ०७:५५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रक्तस्रावले थलिएकी महिलाको उद्धार

८ महिनामा हेलिकप्टर मगाउन नसक्दा तिप्लिङ लवदुङ र ठूलो गाउँँमा दुई सुत्केरीको रक्तस्रावले ज्यान गयो
हरिहरसिंह राठौर

झार्लांग, धादिङ — खनियाँबास गाउँपालिका प्रमुख रणबहादुर तामाङको बुधबार मध्यरातमा मोबाइलमा घण्टी बज्यो । काम विशेषले काठमाडौं रहेका प्रमुख तामाङलाई ४० वर्षीय सानुमाया तामाङका आफन्तले ५ दिनदेखि रक्तस्राव भएर बेहोस भएकी महिलाको उद्धार गरिदिन आग्रह गरे । 

धादिङको झार्लाङबाट रक्तस्रावले थलिएकी ४० वर्षीया सानुकान्छी तामाङलाई उपचारका लागि बिहीबार हेलिकप्टर मगाएर काठमाडौं लैजाँदै । तस्बिर : हरिहरसिंह/कान्तिपुर

जिल्लाको सडक सन्जालले नछोएको उत्तरी भेकको झार्लाङ, छापचेतबाट मध्यरातमा आएको खबरले तामाङ रातभर निदाएनन् ।

सुत्केरी हुन नसकेर, अत्यधिक रक्तस्रावले, भीरबाट लडेर, समयमा उपचार नपाएर आफ्नो गाउँपालिका र छिमेकी रुबी भ्याली, गंगाजमुना गाउँपालिकाका कैयौं महिलाले ज्यान गुमाउनुपरेको सम्झे । यस्तै अप्ठेरो परेको बेला २ वर्षअघि जमानी बसेर हेलिकप्टर मगाउँदा भुक्तानी नदिए पछि ३ लाख नगद आफैंले तिर्नुपरेको पनि सम्झे ।

प्रमुख तामाङले कात्तिक ८गतेको कान्तिपुरमा छिमेकी सेर्तुङबाट गर्भवती उद्धार गरेको समाचार पढेका थिए । उद्धार गर्ने संस्था घरआँगन–नेपाललाई तत्काल खबर गरी उद्धार गरिदिन आग्रह गरे । हेलिकप्टरमा लाग्ने खर्च २५ प्रतिशतसम्मस्थानीय निकायले पनि बेहोर्ने प्रतिबद्धतासमेत जनाए ।

विकट तामाङबस्ती झार्लाङकी सानुकान्छी रक्तस्रावले थलिएकी थिइन् । ‘रक्तस्रावका ३ दिनसम्म स्थानीय धामीझाँक्री र लामाले कुलदेवता बिग्रेको भनेर झारफुक गरे, कुखुरा सुँगुर काटे,नभएपछि गाउँपालिकालाई गुहारेँ ।’ बिरामी सानुकान्छीसँगै उपचार गराउन राजधानी पुगेका उनका श्रीमान् सानुकान्छा तामाङ बताउँछन् ।

गाउँपालिका प्रमुख तामाङले भने, ‘बिरामी हुनासाथ हेलिकप्टर मगाएर उपचार गर्न काठमाडौं पुर्‍याउने रकम नभए अकाल मृत्युको मुखमा पुग्छन्, सडक नभएर निकै कठिन छ ।’ हालसम्म सडक सन्जालले नछोएको उत्तरी भेकका रुबी भ्याली, खनियाँबास र गंगाजमुनामा (तत्कालीन ५ गाविस) का १० हजार घरधुरीको भइपरी आउँदा यातायातको एउटै साधन हेलिकप्टर मात्रै हो ।

८ महिनामा हेलिकप्टर मगाउन नसक्दा तिप्लिङ लवदुङ र ठूलो गाउँँमा दुई सुत्केरीको रक्तस्रावले ज्यान गयो । ‘काठमाडौंबाट सानो हेलिकप्टर मगाएको भाडा मात्रै एकै खेपमा १ लाख ५० हजारसम्म लिने गरेको छ, त्यो पनि भनेको समयमा पाउँदैन । काठमाडौंका आफन्तले कम्पनीमै नगद बुझाएपछि मात्रै रेस्क्यु हुन्छ,’ स्थानीय डेभिडघलेले भने ।

साउनदेखि मात्रै तिप्लिङमा ७ पटकमा १६ अशक्त बिरामीहेलिकप्टरबाट चार्टर गरिएको छ । हेलिकप्टर चार्टर गर्नेहरू अशक्त बिरामी, गर्भवती, सुत्केरी, दमका रोगी, आपराधिक घटनामा घाइते भएका र भीरबाट लडेका, पहिरोमा घाइते भएका हुन्छन् ।

स्थानीय स्तरमा भएका स्वास्थ्य संस्थाहरूमा प्राथमिक उपचार गर्ने पनि औषधि नभएपछि सामान्य रोग लाग्दा पनि स्थानीयबासीहरू जिल्ला सदरमुकाम वा काठमाडौं जानुपर्ने बाध्यता छ ।

सदरमुकामदेखि तिप्लिङसम्मको १ सय ७ किमि सडक निर्माण आरम्भ गरिएको ३० वर्ष नाघिसकेको छ । विवाद र आपराधिक घटनाका कारण निर्माणाधीन सडक ४० किमि पनि निर्माण हुन सकेको छैन ।

प्रकाशित : मंसिर १४, २०७५ ०७:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्