मटेहियामा तनाव घट्दै- उपत्यका - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मटेहियामा तनाव घट्दै

स्थानीयबीच झडपमा सोमबार एकको मृत्यु, १२ घाइते, पाँच गम्भीर
जनक नेपाल, ठाकुरसिंह थारू

नेपालगन्ज — स्थानीयबीच झडपपछि सोमबारदेखि तनाबमा डुबेको राप्तीपारि मटेहिया क्षेत्र सामान्य हुँदै गएको छ । स्थिति नियन्त्रणमा लिन ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएका छन् ।

मुस्लिम धर्मगुरु पैगम्बर मोहम्मदको १४९१ औं जन्मोत्सवका अवसरमा आयोजित जुलुसका सहभागी र स्थानीयबीच झडप भएको थियो । घटनामा नरैनापुर–३ का एक प्रौढको मृत्यु भएको छ । १२ जना घाइते छन् । उनीहरूको नेपालगन्जस्थित भेरी अञ्चल अस्पताल, नेपालगन्ज मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल र भारत, बहराइचमा उपचार भइरहेको छ । टाउकामा गहिरो चोट लागेका गम्भीर घाइते पाँच जनालाई हेलिकप्टरबाट काठमाडौं लगिएको छ । एकको अवस्था गम्भीर रहेको चिकित्सकले जनाएका छन् ।

जुलुसका सहभागी र स्थानीयबीच सामान्य विषयमा इलाका प्रहरी कार्यालय भगवानपुर छेउको चिया पसलबाट विवाद सुरु भएको थियो । त्यस क्रममा केही घर, धारा र धार्मिक स्थलसमेत तोडफोड भएको प्रहरीले जनाएको छ । प्रहरीले ८ राउन्ड अश्रुग्यास हानी भीड तितरबितर पारेको थियो ।

स्थिति नियन्त्रणमा लिन तत्कालै ठूलो संख्यामा सशस्त्र र नेपाल प्रहरीका टोली खटाइएका छन् । जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी टेकप्रसाद राई र सशस्त्र प्रहरीका एसपी राजु अधिकारी नेतृत्वमा व्यापक सुरक्षाकर्मी परिचालनपछि अहिले अवस्था सामान्य बनेको प्रहरीले जनाएको छ । ‘स्थिति अहिले पूर्ण नियन्त्रणमा आएको छ,’ घटनास्थलमा रहेका एसपी राईले भने, ‘थप अप्रिय घटना हुन नदिन सुरक्षा सतर्कता बढाइएको छ ।

दण्डहीनताले सधैं झडप
धार्मिक निहुँमा मटेहियामा यसअघि पनि पटकपटक झडप हुँदै आएको छ । गत असोज २५ गते दुर्गा पूजा मूर्ति र मोहर्रमको ताजिया विसर्जनमा पनि झडप भयो । एउटा घर भत्काइयो । ६ जना घाइते भए । ०७० को संविधानसभा निर्वाचनमा पनि आफ्नो पक्षमा भोट आकर्षित गर्न त्यस्तै दंगाको प्रयास गरियो । तर, अहिलेसम्म कसैलाई कारबाही भएन । पछिल्लो झडपमा पनि तिनै व्यक्ति सक्रिय रहेको स्थानीयले बताए । यस्ता घटनाले वर्षौं सँगै बस्दै आएका दुई धार्मिक समुदायको शान्ति र सद्भाव खलबल्याउन खोजिएकामा उनीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । ‘दंगा गराउन खोज्नेलाई कहिल्यै कारबाही भएन । त्यसैले यस्ता घटना भइरहेका छन्,’ झडपमा घाइते वृद्ध शिवप्रसाद काँदुले भने, ‘दसैं, मोहर्रम, दीपावली, इद, मोहम्मद डे आउँदा पहिले खुसी लाग्थ्यो । अब के हुने हो भनेर डराउनुपर्ने भएको छ ।’

आपराधिक घटनालाई पनि सहमति र मिलापत्रका नाममा बेवास्ता गरिएका कारण हिंसात्मक घटना दोहोरिने गरेको हो । गत असोज २५ गते मटेहिया क्षेत्रमा साम्प्रदायिक सद्भाव भडकएकोबारे छानबिन गर्न स्थानीय प्रशासनले सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी जगतबहादुर बस्नेतको संयोजकत्वमा समिति गठन भएको थियो । उक्त समितिले करिब दुई साता लगाएर घटनाको अध्ययन गरी प्रतिवेदन तयार गर्‍यो । घटनामा २१ जनाको संलग्नता देखाई कारबाहीको सिफारिससमेत गर्‍यो । तर, कारबाही अघि नबढाउँदै अर्को घटना दोहोरिएको छ । ‘हामी प्रतिवेदन कारबाही गर्ने क्रममै थियौं तर यस्तो भयो,’ बाँकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रविलाल पन्थले भने, ‘पटक–पटक यस्ता घटना दोहोर्‍याउने व्यक्तिलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउँछौं ।’ केही विषयमा छलफल र सहमति भए पनि दोषीलाई बचाउने गरी आपराधिक घटनामा मिलापत्र नगरिएको उनले दाबी गरे ।

स्थानीय बासिन्दा भने प्रशासनकै कमजोरीका कारण झडपका घटना हुने गरेको दाबी गर्छन् । ‘पहिलेको घटनामा कारबाही भएको भए कसैले आँट गर्दैनथ्यो,’ स्थानीय मुनिजर खाँले भने, ‘प्रहरीले पनि सुरक्षा दिन सकेन ।’ स्थानीयका अनुसार मोहम्मद डेमा प्रहरीले पर्याप्त सावधानी नदेखाएकाले घटना भएको हो । संविधानसभा निर्वाचनको माहोलबीच २०७० को दसैंमा पनि दुई धार्मिक समुदायबीच विवाद भएको थियो ।

दुर्गा पूजाका क्रममा गैरहिन्दुको कपडामा अबिर परेपछि विवाद बढेर तनाव उत्पन्न भएको थियो । ‘ससाना निहुँमा साम्प्रदायिक दंगा गर्न खोजियो भने मिलेर बस्नै गाह्रो हुन्छ । सधंै डराएर बस्नुपर्छ,’ स्थानीय रामदुलारे यादवले भने, ‘हामीबीच कसैले फाटो ल्याउन खोज्दै छ ।’ एक जनाको ज्यान जाने गरी भएको झडपपछि स्थानीय प्रशासनले घटनाका दोषीलाई कारबाही गर्ने प्रतिबद्वता जनाएको छ । ‘निष्पक्ष छानबिन गरेर दोषीलाई कारबाही गरेरै छाड्छौं,’ प्रजिअ पन्थले भने ।

धार्मिक अगुवाको अपिल
बाँकेका धार्मिक तथा सामाजिक अगुवाहरूले मटेहिया क्षेत्रको शान्ति र सद्भाव बिग्रन नदिन सार्वजनिक अपिल गरेका छन् । वागेश्वरी मन्दिरका महन्थ चन्द्रनाथ योगी र मुस्लिम धार्मिक अगुवा मौलाना अब्दुल जब्बार मञ्जरीले संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीमाथि कारबाही गर्न, मृतकलाई क्षतिपूर्ति र घाइतेको नि:शुल्क उपचार गर्न माग गरेका छन् ।

बाँके क्षेत्र नं. २ का सांसद एवं पूर्वमन्त्री दिनेशचन्द्र यादवले दण्डहीनताले गर्दा समुदायबीच फाटो ल्याउन पटकपटक प्रयास भइरहेको उल्लेख गर्दै घटनाको गहिरो अनुसन्धान गर्न माग गरे । ‘यो घटना विभिन्न नाममा दोषीमाथि कारबाही नहुँदाको परिणाम हो,’ उनले भने । उनले मृतकका परिवारप्रति समवेदना र घाइतेको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना पनि गरे ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा भएको सर्वपक्षीय बैठकले घाइतेको नि:शुल्क उपचार गर्न र मृतकलाई क्षतिपूर्ति दिलाउन मन्त्रिपरिषद्लाई सिफारिस गर्ने निर्णय गरेको छ । यसैबीच, स्थानीय शान्ति समितिले बुधबार नेपालगन्जमा सद्भाव र्‍याली निकाल्ने निर्णय गरेको छ ।

प्रकाशित : मंसिर २९, २०७३ १०:५२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘अपराध केन्द्र’ बन्दै तुलसीपुर

राप्तीको केन्द्र तुलसीपुरमा शृंखलाबद्ध आपराधिक घटना बढेपछि स्थानीयले असुरक्षा महसुस गर्न थालेका छन्
दुर्गालाल केसी

दाङ — २०६७ साउन ६ गते राप्ती राजमार्गअन्तर्गत उरहरी ४ हेमनगरमा सञ्चार उद्यमी देवीप्रसाद धितालको गोली हानी हत्या भयो ।

२०६८ चैत २० मा चन्दा असुली र बम आतंक मच्चाएर समाजमा त्रास फैलाइरहेका माओवादी कम्युनिस्ट केन्द्रका महासचिव आकाश घर्ती पक्राउ परे । २०६९ पुस ६ गते बैंक अफ काठमाण्डुको तुलसीपुर शाखाबाट १ करोड ९६ लाख ४१ हजार ८ सय ४४ रुपैयाँ लुटियो ।

२०६९ साउन २६ मा बाँके, कोहलपुर ५ का पूर्वसशस्त्र प्रहरी जवान २७ वर्षीय बेलबहादुर घर्ती अत्याधुनिक हतियार सबमेसिनगन (एसएमजी) सहित पक्राउ परे । उनले त्यो हतियार आफू कार्यरत सशस्त्र इकाईबाटै चोरेर ल्याएका थिए ।

दाङ, तुलसीपुरमा भएका यी केही ठूला अपराधका प्रतिनिधिमूलक घटना मात्र हुन् । पछिल्ला दिनमा यहाँ शृंखलाबद्ध रूपमा आपराधिक घटनामा वृद्धि भइरहेको छ । यस वर्षको जेठदेखि कात्तिकसम्मका घटना अध्ययन गर्दा पनि त्यो सजिलै पुष्टि हुन्छ । जेठ २ गते पब्लिक ज्ञानज्योति उमाविबाट ५ लाख चोरी भयो । भदौ ६ मा बीपी चोकस्थित राप्ती मनी ट्रान्सफरबाट पनि ५ लाख चोरी भयो । भदौ १० मा तुलसीपुर बजारबाट दिउँसै रोल्पा, बडाचौर ४ का २६ वर्षीय एञ्जल भिजन गुरुङको दुई लाख रुपैयाँ लुटियो ।

यसैगरी भदौ १२ मा ‘घ’ लाइनस्थित वागेश्वरी सुनचाँदी पसलबाट एक महिलाले एक तोलाको सुनको सिक्री चोरी गरिन् । भदौ २४ मा तुलसीपुर १५ ग्वार खोलानजिक केही शंकास्पद व्यक्तिहरूले ड्युटीमा खटिएका प्रहरीमाथि खुकुरी प्रहार गरे । प्रहरीले प्रतिकारमा गोली चलाउँदा रामपुर ९ का २७ वर्षीय दानबहादुर बुढा घाइते भए । गुन्डागर्दीमा संलग्न रहेको आरोपमा अन्य पाँच जना पक्राउ परे । कात्तिक १० गते स्थानीय बसपार्कबाट बुटवल वस्त्रालयमा कार्यरत दुर्गा लामिछानेको साथमा रहेको भारु १० लाख लुटियो । 

कात्तिक ११ गते रक्षाचौरस्थित ग्रिन हाउस होटेलको छतबाट खसेर हेमनगरकी २१ वर्षीया पुनम कार्कीको मृत्यु भयो । होटेलमा यौनधन्दा भइरहेको सूचनाका आधारमा खानतलासी गर्न गएको प्रहरीलाई देखेर युवती छतमा भागेकी थिइन् । आत्तिएर त्यहाँबाट हाम फाल्दा उनको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ । कात्तिक ११ गते नै तुलसी उच्च माविका ८ जना विद्यार्थीलाई बन्धक बनाएर ४४ हजार रुपैयाँ लुटियो ।

हत्या, लुटपाट, गुन्डागर्दी, चन्दा असुली र बम आतंक जस्ता घटना बढेपछि यहाँका स्थानीय आतंकित छन् । जिल्लामा भएका कुल अपराधमध्ये ४० प्रतिशत यहाँ हुने गरेका छन् । दाङमा आपराधिक घटना र मुद्दा दर्ता सबैभन्दा बढी तुलसीपुर क्षेत्रमै हुने गरेको जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी धीरजप्रताप सिंहले बताए । अपराध सजाय भुक्तान गरिसकेका र प्रहरी निगरानीमा रहेका अधिकांश व्यक्ति यही क्षेत्रमै बस्ने गरेको उनको भनाइ छ । ‘घटना र मुद्दा विवरण हेर्दा जिल्लाको सबैभन्दा धेरै संवेदनशील क्षेत्र तुलसीपुर नै हो,’ उनले भने ।

गत आवमा भएका ५ सय ३९ मध्ये २ सय  १३ आपराधिक घटना तुलसीपुरमा मात्रै भएको प्रहरीले जनायो । यो कुल अपराधको ४० प्रतिशत हो । आर्थिक वर्ष २०७१/०७२ मा ५ सय ८७ मध्ये १ सय ९८ र २०७०/०७१ मा ५ सय ९५ मध्ये १ सय ९४ घटना यहाँ भएका थिए । 

राप्ती अञ्चल प्रहरी कार्यालयका प्रमुख एसएसपी प्रेम चन्दले जनघनत्व र विभिन्न जिल्लाको ट्रान्जिटका रूपमा विकास भइरहेकाले यहाँ आपराधिक घटनासमेत बढेको बताए । ‘मानिसको बढी चहलपहल हुने ठाउँमा स्वाभाविक रूपमा आपराधिक घटना पनि बढ्छन् । तुलसीपुर पनि त्यस्तै सहर हो,’ उनले भने । उत्तर र दक्षिण सहजै भाग्न सकिने जंगल हुनु र बीचमा प्रहरी इकाई नहुनुजस्ता कारणले पनि पछिल्लो दिनमा यो सहर अपराधको केन्द्र बनिरहेको इलाका प्रहरीका डीएसपी लोकनाथ तिम्सिनाले बताए । ‘भूगोल पनि अपराधीलाई अनुकूल हुने खालको छ,’ उनले भने ।

तुलसीपुरमा लामो समय विभिन्न भूमिगत समूहले चन्दा र बम आतंक मच्चाए । केही व्यापारी विस्थापित भए । नेपाल माक्र्सवादी गणतान्त्रिक टाइगर समूह, नेकपा मालेमा समूह, जनमुक्ति मोर्चा, माओवादी कम्युनिस्ट केन्द्र (एमसीसी) नेपाल, तराई जनतान्त्रिक मधेस पार्टी, जनतान्त्रिक तराई मुक्ति पार्टी जस्ता विभिन्न नामधारी समूहले बम राख्ने र चन्दा माग्ने गरेका थिए । 

तुलसीपुर उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष विमल रिजाल ढुक्कसँग व्यवसाय गर्ने वातावरण नभएको बताउँछन् । प्रहरीले ठूला घटनामा सफलता हासिल गर्न नसक्दा अपराध बढिरहेको उनको आरोप छ । ‘प्रहरीले जनताको विश्वास जित्न पनि सकेको छैन्,’ उनले भने । 

प्रकाशित : मंसिर २९, २०७३ १०:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×