पाल्पाको रम्भा गाउँपालिकाको मतगणना कडा सुरक्षा घेराभित्र - स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ - कान्तिपुर समाचार

पाल्पाको रम्भा गाउँपालिकाको मतगणना कडा सुरक्षा घेराभित्र 

गणना भएको सूचना पाउनै कठिन 
माधव अर्याल

पाल्पा — अन्यत्र पालिकामा मतगणना भएको स्थलबाहिर सैयौं कुन उम्मेदवारले के कति मत पाएका छन् भन्ने जिज्ञासुहरू हुन्छन् । कुन पार्टीका कसले धेरै मत ल्याउँछ त्यही पार्टीका लागि हुटिङ गर्नेको भीड देखिन्छ । वडाले जित्दा नारा जुलुस पनि हुन्छ । तर,पाल्पाको रम्भा गाउँपालिकाको मतगणनामा भने त्यस्तो केही देखिँदैन । 

मतगणना भएको स्थल रम्भा गाउँपालिकासँगै रहेको विद्यालय क्षेत्रदेखि झण्डै एक किलोमिटर टाढा देखि नै सुनसान छ । सुनसान र चकमन्न विद्यालयमा तानसेनबाट गएको १० कर्मचारी गणनामा खटिएका छन् । सूचना प्रविधि विज्ञ पनि सदरमुकामबाटै पुगेका छन् । बिजुली बत्ती नभएपछि यहाँ फोन सम्पर्क पनि हुँदैन । फोन नलाग्दा भित्रको सूचना पनि सजिलोसँग बाहिर आउन सकेको छैन । माइकमा बोलेको पनि एक किलोमिटर टाढा राम्रोसँग सुनिने कुरै भएन । भूगोलका हिसाबले वरपरका डाँडाले गर्दा मोबाइल सम्पर्क पनि कमैमात्र भएको छ ।

‘हामी पनि टाढै बसेर सूचना लिएका छौं, त्यो पनि भरपर्दो छैन,’ कांग्रेसबाट उपाध्यक्षका उम्मेदवार विष्णुकुमार थापाले भने, ‘तपाईंलाई पनि सूचना दिन सक्ने अवस्थामा छैनौं ।’ खोक खोला गाउँ वरपर सुरक्षाकर्मीले माथिल्लो भागमा कोही कसैलाई जान दिएको छैन । पत्रकारलाई समेत ५ सय मिटर टाढैबाट सशस्त्रले फर्काएको छ । सञ्चारकर्मीलाई सूचना लिनसमेत धौधौ परेको छ । गेटमा पुगेर फोन गर्दा निर्वाचन अधिकृत भण्डारीले उठाउदैनन् । सुरक्षाकर्मीले भित्र जान निषेध छ भनेर फर्काउने गरेको छ ।

प्रहरी र सेनाले छाडे पनि सशस्त्रले भित्र जान नसक्ने जनाएपछि कोही पनि त्यहाँबाट भित्र जान पाएको छैन । सशस्त्र, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, म्यादी प्रहरीको मात्र उपस्थिति देखिएको छ । स्थानीय बासिन्दा पनि नजिक पुग्न सक्दैनन् । माथिल्लो र तल्लो गाउँकालाई खेतबारीमा जान पनि समस्या छ ।

सोझै बाटो हिँड्न पाएका छैनन् । घुमेर हिँड्नु परेको छ । ‘हामीलाई खेतबारीमा जान पनि सकस भएको छ,’ बाटो हिँड्दै गरेकी ४५ वर्षीया टिकिसरा थापाले भनिन्, ‘अस्ति भएको लडाइँले गर्दा त यस्तो भएको होला नि ?’ उनका अनुसार धेरै ठूलो हुलहुज्जत भएको थियो । सोही कारण अहिले मतगणना हुँदा रोकेको होला ।

वैशाख ३१ गते मतगणनामा विवाद भएपछि स्थगित भएको थियो । पुन: मतदानको माग गर्दै चार दल (कांग्रेस, माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी र मंगोल अर्गनाइजेशन नेपाल) ले विज्ञप्ति जारी गरेपछि एकत्रित भीड र सुरक्षाकर्मीबीच जेठ १ गते आइतबार झडप भएको थियो । निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय नजिकै प्रहरी र पुन: मतदानको माग गर्दै आन्दोलनमा उत्रेका युवाबीच भएको झडपमा कम्तीमा १० जना घाइते भएका थिए । त्यसपछि बाक्लो सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी जगन्नाथ पन्तले बताए । झडपमा आन्दोलनकारीतर्फ सात र प्रहरीतर्फ प्रहरी निरीक्षकसहित तीन जना घाइते भएका थिए ।

प्रहरी उपरीक्षक जनकबहादुर शाहीले भीड बढ्दै गएपछि नियन्त्रणका लागि ८ सेल अश्रुग्यास प्रहार गर्नु परेको बताएका थिए । उनले भीडलाई तितरवितर गर्न लाठी चार्ज गर्नुपर्ने अवस्था आएको स्वीकारे । भीडमा रहेका रम्भा गाउँपालिका–१, हुँगीका बासुदेव गाहा लगायत सात युवा घाइते भएका थिए । रम्भा गाउँपालिका–५, ताहुँको मतगणनामा ७४ मत जोडमा बढी देखिएको थियो । चार दलले मतगणना बहिष्कार गरेपछि आन्दोलित थिए । गठबन्धन समर्थकको भीड अत्यधिक भएपछि सुरक्षाकर्मीसँग झडप भएको हो ।

स्थगित भएको मतगणना गर्न ४ गते निर्वाचन आयोगले निर्देशन दिएको थियो । त्यसपछि प्रमुख जिल्ला अधिकारी, निर्वाचन अधिकारीले जिल्लास्तरमा सर्वदलीय वैठक राखेर मतगणना अघि बढाउन सहमति गरेका थिए । सोही अनुसार ६ गते शुक्रबार बिहान ७ बजेदेखि मतगणना गर्ने भनिएको थियो । तर विभिन्न कारणले गर्दा अपराह्न ४ बजेपछि मात्र मतगणना सुरु भएको थियो । ‘बढी मत खसेको होइन रहेछ,’ लामो समयको प्रतिक्षापछि फोन उठाएका निर्वाचन अधिकृत कृष्णप्रसाद भण्डारीले भने, ‘१९२२ भनेकामा २३ भएको छ । तर त्यो मतको हिसाब मुचुल्का अनुसार मिलेको छ ।’

रम्भामा भएको घटनापछि राजनीतिक दल, उम्मेदवार पनि भित्र गएका छैनन् । दलहरुको प्रतिनिधि पनि कडा सुरक्षाकाबीच गएका छन् । प्रतिनिधिको भीडभाड पनि छैन । ‘जतिजना जानुपर्ने हो त्यो बाहेक भित्र कोही छैन,’ एमाले गाउँपालिका सचिव विजय रानाभाटले भने, ‘हामी पनि कार्ड (पास) नभएकाहरु सबै टाढै बसेका छौं । अर्को कुरा फोन नै नलागेर पनि समस्या भएको छ ।’ निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयका अनुसार रम्भा–५, ताँहुको मतगणना शनिबार बिहान ६ बजे सकिएको थियो । त्यसपछि रम्भा–१, हुँगी र रम्भा–४, हुमीनको मतगणना जारी छ ।

दुई वडाको मतगणना सकिनासाथ रम्भा–२, फोक्सिङकोट र रम्भा–३, पिपलडाँडाको मतगणना हुने निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ । शनिबार राति साढे ९ बजेसम्म हुँगीको १३६२ मत गनिएको छ । यस्तै, हुमीनको १ हजार २ सय मत गनिएको छ । राती साढे ९ बजेसम्मका प्राप्त जानकारी अनुसार अध्यक्ष र उपाध्यक्षमा नेकपा एमालेका उम्मेदवारहरु अगाडि छन् । एमाले अध्यक्ष विष्णुप्रसाद भण्डारीले २ हजार २ सय १० र उपाध्यक्ष राधाकुमारी श्रेष्ठले २ हजार ३ सय ७६ मतका साथ अगाडि छन् । गठबन्धनकातर्फबाट नेकपा एकीकृत समाजवादीका दुर्गा प्रसाद अधिकारीले १ हजार ८ सय १ र उपाध्यक्षमा विष्णुकुमार श्रेष्ठले १ हजार ८ सय १४ मतसहित पछ्याइरहेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७९ ०७:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कसरी बन्ने उत्पादनमा आत्मनिर्भर ?

स्वदेशी उद्योग तथा उत्पादनको प्रोत्साहन र आयात प्रतिस्थापन गर्ने उद्देश्यमा अभियान केन्द्रित
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सरकारले हरेक वर्षको वार्षिक नीति तथा कार्यक्रम र बजेटमा स्वदेशी उत्पादन बढाई आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र बनाउने र आयात प्रतिस्थापन गर्ने बताउँदै आएको छ । व्यवहारतः भने सरकारका नीति र योजनाको नतिजा त्यतीधेरै सन्तोषप्रद छैन । न्यूनतम आवश्यकता पूर्ति गर्ने खाद्यान्नलगायत दैनिक उपभोग्य सामग्रीको आयातको आँकडाले उच्च छ । 


निजी क्षेत्रले स्वदेशी उत्पादन बढाउने र स्वदेशी वस्तुकै खपतलाई बढावा दिनुपर्ने भन्दै अभियान नै सञ्चालन गरिरहेका छन् । उद्योगी व्यवसायीहरूको छाता संगठन नेपाल उद्योग परिसंघ (सीएनआई) ले डेढ वर्षदेखि ‘मेक इन नेपाल–स्वदेशी’ अभियान सञ्चालन गरिरहेको छ । २०७७ फागुनबाट सुरु भएको यो अभियानले स्वदेशी उद्योगलाई प्रोत्साहन र उत्पादनलाई प्रवर्द्धन गर्ने नीति लिएको छ । नेपालभित्रै औद्योगिक आधार तयार पार्ने कार्यदिशाका रूपमा सीएनआईले यो अभियानलाई लिएको छ ।

नेपालभित्रको अवसरलाई फाइदा लिन सक्ने अभियानका रूपमा अघि बढाउन खोजे पनि कोभिड महामारीको असर र मुलुकको राजनीतिक अस्थिरताका कारण अपेक्षित गति लिन नसकेको परिसंघका पूर्वअध्यक्ष हरिभक्त शर्मा बताउँछन् । ‘नेपालभित्रै उत्पादन कसरी बढाउन सकिन्छ ? त्यसका नीतिगत र व्यावहारिक समस्या के छन् ? नेपालले तुलनात्मक लाभ लिन सक्ने वस्तु के हुन सक्छन् ? यावत् कुरा हेर्न पनि यो अभियान ल्याइएको थियो,’ शर्माले भने, ‘तर कोभिडका कारण प्रभावित भयो । राजनीतिक अस्थिरताले पनि कार्यक्रम प्रभावकारी हुन पाएन । सधैं राजनीतिक विषय मात्रै चर्चामा आइरहे । औद्योगिक विकासका एजेन्डा छायामा परिरहे ।’

स्वदेशी वस्तुको उत्पादन बढाउन तथा उद्योगधन्दामा लगानी गर्न समस्या र चुनौती के–के छन् भनी अध्ययन गर्ने र समाधानका लागि सरकारसँग सहकार्य गर्ने उद्देश्य पनि कार्यक्रमको रहेको शर्माको भनाइ छ । ‘औद्योगिक व्यवसाय ऐनलगायत थुप्रै ऐन स्वदेशी उद्योगलाई प्रवर्द्धन गर्नेभन्दा दबाउने प्रकृतिका छन् । तिनको संशोधनका लागि निजी क्षेत्रले सुझाइरहेको छ,’ उनले भने, ‘सरकारले नीतिमा परिवर्तन गर्दा केकस्तो परिवर्तन आउँछ भनेर नतिजाको विश्लेषण मागिरहेको छ । हामीले दिएका पनि छौं ।’

नेपालका उत्पादनलाई बजीकरण गर्ने र सरकारी खरिदमा पनि स्वदेशी उत्पादनलाई प्रयोग गर्ने नीति लिने पनि यो अभियानको उद्देश्य हो । ‘सरकार मात्र होइन उद्योगीहरूका पनि दायित्व छन्,’ शर्माले भने, ‘कतिपय राम्रा उत्पादनको पनि बजारीकरण हुन सकेको हुँदैन । यो अभियानबाट उत्पादनलाई चिनाउने भन्ने पनि हो ।’

स्वदेशी उद्योग तथा उत्पादनको प्रोत्साहन गर्ने र आयात प्रतिस्थापन गर्ने उद्देश्यले अभियान सुरु गरिएको सीएनआईका उपाध्यक्ष हेमराज ढकाल बताउँछन् । ‘नेपालभित्र खपत हुने वस्तुको उत्पादनमा परनिर्भरता घटाएर आत्मनिर्भर हुने भन्ने मुख्य उद्देश्य हो । आयात प्रतिस्थापन गर्न अहिलेका नीति नियममा केके कुरा सम्बोधन गर्नुपर्छ भनेर निजी क्षेत्रले सरकारसँग समन्वय गरिरहेको छ,’ उनले भने, ‘आयातित वस्तुसँग नेपालको उत्पादन प्रतिस्पर्धी बनाउने र गुणस्तरमा पनि उपभोक्तालाई आश्वस्त तुल्याउन यो कार्यक्रम लागू गरिएको हो ।’

निजी क्षेत्रले सुरु गरेको यो अभियानमा सरकारले पनि समन्वय र सहकार्य गरिरहेको छ । सीएनआईले सुरु गरेको ‘मेक इन नेपाल–स्वदेशी×’ अभियानमा सरकार पनि सँगै रहेको सन्देश दिन सहकार्य गरिएको उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका सहसचिव नारायणप्रसाद शर्मा दुवाडीले जनाए । ‘नेपालमा उत्पादन क्षेत्रलाई बढाउनुपर्छ र जीडीपीमा यसको योगदान बढाउनुपर्छ भन्ने सरकारको पनि नीति छ,’ दुवाडीले भने, ‘निजी क्षेत्रले सुरु गरेको अभियानमा सरकार साथमै छ भन्ने सन्देश दिन खोजिएको हो । त्यसमा नीतिगत सहयोग र लगानीको वातावरणमा सरकारको भूमिका रहन्छ ।’

मेक इन नेपाल–स्वदेशी अभियानमा आबद्ध हुने उद्योग र तिनका उत्पादनलाई छुट्टै लोगो दिइन्छ । ती वस्तुको गुणस्तरको ग्यारेन्टीसमेत गरिन्छ । भविष्यमा सरकारबाट उपलब्ध हुने कर तथा गैरकर सुविधा दिँदा पनि मेक इन नेपाल अभियानलाई प्राथमिकतासाथ हेर्न सकिने सहसचिव दुवाडी बताउँछन् । ‘मेक इन नेपाल’ लोगोलाई उद्योगहरूले कानुनअनुसार व्यवसाय गरेको र २० प्रतिशत मूल्य अभिवृद्धि (भ्यालु एड) गरेको पहिचान

चिह्नका रूपमा समेत हेरिएको छ ।

मेक इन नेपाल–स्वदेशी अभियानका मुख्यगरी ४ लक्ष्य छन् । परिसंघका अनुसार वार्षिक १ हजार उद्योग दर्ता गर्ने, सन् २०२५ सम्ममा नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) मा औद्योगिक उत्पादनको योगदान २२ प्रतिशत पुर्‍याउने, वार्षिक १ लाख ५० हजारको संख्यामा रोजगार सिर्जना गर्ने र ५ वर्षमा करिब ४ अर्ब ६० करोड अमेरिकी डलर बराबर पुर्‍याउने लक्ष्य यो अभियानको छ ।

स्वदेशी वस्तुको उत्पादन बढाउने मात्र होइन, खपत पनि स्वदेशी वस्तुकै गर्ने कार्यक्रमको उद्देश्य छ । यसमा उत्पादनका ४ वटा र खपतका तीन खम्बा तय गरिएका छन् । उत्पादन बढाउन स्वदेशी उद्योगहरूलाई व्यवसायमैत्री वातावरण बनाउने, क्षेत्रगत रूपमा केही वस्तुको आयात पूर्ण प्रतिस्थापन गर्ने, पूर्वाधार निर्माणमा पुँजीगत खर्च बढाउने र सेवा क्षेत्रलाई आधुनिक तथा प्रविधिमैत्री बनाउने विषयलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ ।

उद्योगहरूलाई लगानीमैत्री वातावरण बनाउन ‘डुइङ बिजनेस इन्डेक्स’मा सुधार गर्ने उद्देश्य राखिएको छ । त्यस्तै खपतका तीन खम्बा तय गरिएका छन् । यसमा नेपाली नागरिकले स्वदेशी उत्पादन प्रयोग गर्ने, सरकारी खरिद पनि स्वदेशी वस्तुको हुने र स्वदेशी वस्तुलाई विदेशी बजारसम्ममा पुर्‍याउने छन् । ‘हाम्रो सामान ः हाम्रै स्वाभिमान’ नारा दिइएको यो अभियानमा हालसम्म करिब ४ दर्जन हाराहारी उद्योग र तिनका उत्पादन सहभागी रहेको उद्योग मन्त्रालयले जनाएको छ ।


प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७९ ०७:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×