कांग्रेसमा जताततै अन्तरघात- स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कांग्रेसमा जताततै अन्तरघात

कलेन्द्र सेजुवाल

काठमाडौँ — गत स्थानीय तह निर्वाचनमा कांग्रेस पहिलो दल बन्दा त्यसको जस लिने एक प्रमुख नेता हुन्, कांग्रेस उपसभापति पूर्णबहादुर खड्का । यस पटक उनकै नेतृत्वमा कांग्रेसको चुनावी रणनीति निर्माण तथा केन्द्रीय परिचालनको काम भएको थियो । तर खड्काकै गृहजिल्ला सुर्खेतमा पार्टीभित्र अन्तरघात हुँदा कांग्रेसले महत्त्वपूर्ण स्थानीय तह गुमाएको छ ।

कर्णाली प्रदेशको राजधानी रहेको वीरेन्द्रनगर नगरपालिका र खड्काको निर्वाचन क्षेत्रमा पर्ने भेरीगंगा नगरपालिकामा कांग्रेसले माओवादी केन्द्रलाई उपप्रमुख दिएर गठबन्धन गरेको थियो । ०७४ को निर्वाचनमा जितेका दुवै नगरपालिकामा कांग्रेस एमालेसँग पराजित भयो । ‘चुनावमा खुलेआम अन्तरघातमात्र होइन, गम्भीर राजनीतिक अपराध भएको छ,’ कांग्रेसका वीरेन्द्रनगर कार्यसमिति सचिव रमेश सापकोटाले भने, ‘अन्तरघातकै कारण सजिलै जितेको चुनाव पनि हार्नुपरेको छ ।’ वडास्तरबाट अन्तरघात गरेको पुष्टि हुने भिडियो, अडियोहरू संकलन भइरहेका र छानबिन गरी कारबाहीका लागि सिफारिस गरिने उनले बताए ।

सुर्खेतमा पूर्वकेन्द्रीय सदस्य हृदयराम थानी समूहमाथि अन्तरघातको आरोप लागेको छ । उम्मेदवारीमा ४० प्रतिशत हिस्सा मागेको उक्त समूहले माग सम्बोधन नभएपछि आफ्नोतर्फबाट उम्मेदवारी दिएको थिएन । मनोनयन दर्ताको दिन वैशाख १२ मा महामन्त्री गगन थापाले फोन गरेर वीरेन्द्रनगरको नगर प्रमुखमा थानी समूहका युवा नेता नारायण कोइरालालाई उम्मेदवारी दर्ता गर्न भनेका थिए । तर कोइरालाले थापाको अनुरोध अस्वीकार गरेका थिए । नगर सचिव सापकोटाले असन्तुष्ट पक्षले उम्मेदवारी बहिष्कार गर्दै राप्रपा र एमालेलाई मतदान गरेको आरोप लगाए । ०७४ को निर्वाचनमा वीरेन्द्रनगर नगरप्रमुखमा ५ सय ५७ मत ल्याएको राप्रपाले यस पटक १० हजार मत कटाएको छ । ‘राप्रपाको जनमत बढेको वा उम्मेदवार लोकप्रिय भएको कारणमात्र यति मत आएको होइन,’ सापकोटाले भने, ‘अधिकांश मत आफ्नै पार्टीको उम्मेदवारलाई हराउन कांग्रेसीले दिएका हुन् ।’

थानी समूहका नेता पूर्वजिल्ला सभापति कमलराज रेग्मीले आफूहरूले पार्टीका आधिकारिक उम्मेदवारलाई जिताउन इमानदारीपूर्वक मिहिनेत गरे पनि हारेपछि गलत आरोप लागेको बताए । पार्टीको चौधौं महाधिवेशनमा देखिएको क्रियाशील सदस्यताको विवादले पनि असर पारेको उनको भनाइ छ । ‘अन्तरघातको आरोपमा केही क्रियाशील सदस्यलाई कारबाही गर्ने भन्ने कुरा मैले पनि सुनेको छु,’ उनले कान्तिपुरसँग भने, ‘पार्टीका लागि राम्रो गर्दागर्दै कारबाही भयो भने त्यतिबेलै बोलौंला ।’ वीरेन्द्रनगर–१० कांग्रेस कार्यसमितिले अन्तरघात गरेको भन्दै रेग्मीलगायत ६ जनालाई कारबाही गर्न केन्द्रीय समितिलाई सिफारिस गरको छ । रेग्मीलगायतलाई फोन गरी कांग्रेस उम्मेदवारलाई मत नदिन भनेको अडियो भेटिएपछि कारबाही सिफारिस गरिएको वडासभापति रवीन्द्रजंग शाहीले बताए ।

कांग्रेसमा अन्तरघातको रोग नौलो होइन । हरेक चुनावमा पराजयपछि हार्ने उम्मेदवारले पार्टीभित्रकै इतर समूहमाथि अन्तरघातको आरोप लगाउने गरेका छन् । यस पटक पनि सुर्खेतमा झैं अन्यत्र अन्तरघातको आरोप–प्रत्यारोप सतहमा आउन थालेको छ । धनगढी उपमहानगरमा स्वतन्त्र उम्मेदवार गोपाल हमाल कांग्रेसका तर्फबाट नगर प्रमुखको उम्मेदवार रहेका नृप वडभन्दा दोब्बर मतले अगाडि छन् । पार्टीका केन्द्रीय सदस्य र निवर्तमान नगर प्रमुखसमेत रहेका वडलाई सिधै केन्द्रबाट टिकट दिइएको भन्दै सभापति शेरबहादुर देउवा समूहकै नेताहरू असन्तुष्ट थिए । पार्टीका कैलाली जिल्ला सभापति नारायणदत्त भट्टले क्रियाशील सदस्यमात्र साढे ७ हजार रहेको धनगढीमा सोचेअनुसार मत नआउँदा स्वाभाविक रूपमा अन्तरघातको आशंका उब्जिएको बताए । ‘अन्तरघात भएको स्पष्टै देखिएको छ, यसले पार्टीलाई दीर्घकालीन रूपमा नोक्सानी गर्छ,’ उनले भने, ‘हामीले जिल्ला र केन्द्रका नेताहरूसँग छलफल गरेर समीक्षा गरी आवश्यक कदम चाल्नेछौं ।’

काठमाडौंको टोखा नगरपालिकामा पनि कांग्रेसभित्र अन्तरघातको चर्चा चलेको छ । उपप्रमुखमा कांग्रेसका मुरारी तामाङ निर्वाचित हुँदा प्रमुखमा रजनी थापा एमालेका प्रकाश अधिकारीसँग १ सय ७४ मतको अन्तरले पराजित भएकी छन् । ‘टोखाका स्थानीय नेतामात्र होइनन्, केन्द्रमा पहुँच राख्ने ठूलै नेताको भूमिका पनि राम्रो देखिएन,’ टोखा नगरपालिकाका एक स्थानीय नेताले भने, ‘अन्तरघात भएको खुलमखुला देखिएको छ, बाहिर बोल्दा उल्टै कारबाहीमा परिएला भन्ने डर छ ।’

मतगणना जारी रहेको झापाको मेचीनगर नगरपालिकामा पनि अन्तरघातको शंका गर्न थालिएको छ । मेचीनगरको नगर प्रमुख उम्मेदवारमा पार्टीको जिल्ला र प्रदेश कार्यसमितिले पूर्वमहामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौला समूहका केशव पाण्डेलाई अघि सारेका थिए । तर महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्माको दबाबमा सभापति देउवाले इन्द्रबहादुर बुढाथोकीलाई उम्मेदवार तोकेर चिठी पठाएका थिए । माओवादी केन्द्रसँग चुनावी गठबन्धन गरेको कांग्रेसका उम्मेदवार बुढाथोकी शुक्रबार रातिसम्म करिब २ हजार ५ सय मतले पछाडि छन् । ‘माओवादीसँग गठबन्धन भएकाले जितिन्छ कि भन्ने आस छँदै छ तर पार्टीभित्रै यति ठूलो अन्तरघात हुँदा आश्चर्य लागेको छ,’ मेचीनगरका एक नेताले भने ।

राजनीतिक विश्लेषकहरू पार्टीले उम्मेदवारी छनोटदेखि पार्टीभित्र थिग्रिएका समस्या समयमै समाधान नगर्दा निर्वाचनमा अन्तरघात हुने गरेको बताउँछन् । मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयका राजनीतिशास्त्रका उपप्राध्यापक दुर्गाप्रसाद सापकोटाले पार्टीभित्र मौलाएको गुटगत राजनीतिको असर र असन्तुष्टिहरू चुनावमा प्रकट भएको बताए । ‘पार्टीको नेतृत्वमा रहेका नेताहरूले विविध विचारलाई बेलैमा व्यवस्थापन गरेर एकताबद्ध गर्नुपर्थ्यो, तर त्यसमा नेतृत्व चुक्दा निर्वाचनमा नोक्सानी हुने गरेको छ,’ उनले भने ।

स्थानीय तह निर्वाचनमा कांग्रेसमा आधिकारिक उम्मेदवारलाई हराउन अन्तरघातमात्र होइन, बागी उम्मेदवारसमेत उठेका छन् । राजनीतिक दलले मतदाताको चाहना, स्थानीय वस्तुस्थितिको सही आकलन र उम्मेदवारको लोकप्रियता सही रूपमा मापन गर्न नसक्दा स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेका उनीहरूको भनाइ छ । जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिकामा बागी उठेका राजुसिंह कठायतले आधिकारिक उम्मेदवार पदमबहादुर शाहीलाई पराजित गर्दै नगरप्रमुखमा विजयी भएका छन् । टिकट पाएर पनि खोसिएपछि बागी उम्मेदवार बनेका बर्दिबासका प्रह्लादकुमार क्षत्रीले पनि नगर प्रमुखमा जित हात पारे । उनले खडा गरेको स्वतन्त्र समूहबाट उपप्रमुखमा तारादेवी महतोसहित ४ जना वडाध्यक्ष निर्वाचित भएका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७९ ०६:४८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रमुख नेता गृहजिल्लामा कति सफल ?

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले आफ्नो जिल्लामा कांग्रेसलाई जिताउन निकै कसरत गर्नुपर्‍यो, अन्य दलका शीर्षस्थ नेताहरुलाई पनि प्रतिष्ठा जोगाउन हम्मे परेको छ
कलेन्द्र सेजुवाल

काठमाडौं — प्रधानमन्त्री एवं कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा यसपटकको स्थानीय तह निर्वाचनमा गृहजिल्ला डडेलधुरामा यति धेरै सक्रिय भए कि जति मिहिनेत उनी आफैं प्रतिस्पर्धी रहेको निर्वाचनमा समेत गर्दैनथे  । उनी निर्वाचनको ४ दिनअघि डडेलधुरा पुगेर स्थानीय तहमा कांग्रेसलाई जिताउन खटिएका थिए  ।

डडेलधुरा कांग्रेसका पूर्वसभापति कर्णबहादुर मल्ल समूहले कांग्रेस (बीपी) का नाममा जिल्लाभरि एमालेसँग मिलेर प्रतिस्पर्धा गरेपछि उनी प्रतिष्ठा जोगाउने परीक्षामा आफैं होमिएका थिए । ‘अपेक्षाअनुसार नतिजा नआएको भए उहाँ (देउवा) माथि थुप्रै राजनीतिक र नैतिक प्रश्न उठ्ने थिए, तर कांग्रेसले राम्रो गरेपछि प्रतिष्ठा जोगियो,’ त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा प्राध्यापनरत डडेलधुराका राजनीतिक विश्लेषक योगेश जोशीले भने ।


डडेलधुराका ७ स्थानीय तहमध्ये कांग्रेस एक्लैले ५ वटामा जितेको छ । २०७४ को निर्वाचमा कांग्रेसले ४ स्थानीय तहमा जितेको थियो । गत निर्वाचनमा दुई स्थानीय तह जितेको एमालेले कुनै पालिकामा नेतृत्व जितेको छैन । माओवादीले दुई पालिका जितेको छ । जिल्लाभर एमालेसँग तालमेल गरेको कांग्रेस (बीपी) दुईटा वडाध्यक्षमा सीमित भएको छ । उसले एउटा वडामा भने देउवाको घर रहेको गन्यापधुरा–१ मा कांग्रेसलाई पराजित गरेको हो ।


विश्लेषक जोशी चुनावी नतिजाले कांग्रेसभित्रको अन्तरद्वन्द्व सकिएको र मल्ल समूह रहेको कांग्रेस (बीपी) को हैसियत पनि कमजोर सावित भएको बताउँछन् । ‘यसपटक मल्ल समूहले देउवालाई ठूलै चुनौती दिन खोजेको थियो तर देउवाले सहजै निस्तेज पार्नुभयो,’ उनले भने, ‘एक किसिमले भन्ने हो भने आफ्नो प्रतिष्ठा जोगाउन सफल हुनुभयो ।’


राजनीतिक दलका अन्य शीर्षस्थ नेताहरूलाई भने गृहजिल्लामा प्रतिष्ठा जोगाउन हम्मे भएको छ । माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल आफ्नी छोरी रेनु प्रतिस्पर्धी रहेको भरतपुर महानगरमा केन्द्रित भइरहँदा चितवन जिल्लाका अन्य स्थानीय तहमा उनको पार्टीले नराम्रो धक्का खाएको छ । माओवादी केन्द्रले सत्तारूढ दलसँगको चुनावी गठबन्धनमा चितवनका ७ स्थानीय तहमध्ये भरतपुर र माडीमा प्रमुख तथा इच्छाकामना, कालिका र खैरहनीमा उपप्रमुख पाएको थियो । भरतपुरको मत गणना चलिरहेको छ भने अन्य सबै स्थानीय तहमा प्रमुख–उपप्रमुख माओवादीले हारेको छ । दाहालको निर्वाचन क्षेत्रसमेत पर्ने माडीको पराजयले उनलाई थप दबाब सिर्जना गरेको भरतपुरका कानुन व्यवसायी उद्धव लोहनी बताउँछन् । ‘हरेक निर्वाचनमा माओवादीका लागि माडी प्रतिष्ठाको क्षेत्र हुने गर्छ, त्यही ठाउँमा गठबन्धन गरेर पनि हारेको छ,’ उनले भने, ‘यसले पार्टी अध्यक्ष दाहालका आगामी चुनावी राजनीतिलाई असर पार्नेछ ।’


एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको गृहजिल्ला झापाका १५ स्थानीय तहमध्ये बिहीबार रातिसम्म ६ वटाको नतिजा सार्वजनिक भएको छ । तीमध्ये ३ तहमा कांग्रेस, २ तहमा एमाले र एक तहमा राप्रपा विजयी भएका छन् । मत गणना जारी रहेका अन्य स्थानीय तहमा एमालेलाई ढुक्क हुने अवस्था देखिँदैन । ओलीको गृहनगर दमकमै राप्रपाले अग्रता लिइरहेको छ । त्यहाँ राप्रपा, कांग्रेस र माओवादीबीच चुनावी गठबन्धन भएको थियो । एमालेले २०७४ को निर्वाचनमा ७ स्थानीय तहमा प्रमुख जितेको थियो । यसपटक राप्रपाका साथै सत्तारूढ दलबीच भएको चुनावी गठबन्धनका कारण एमालेलाई स्थानीय तहमा अघिल्लो पटकको हैसियत कायम राख्न मुस्किल परेको छ ।


झापामै राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन पनि प्रतिष्ठाको परीक्षामा छन् । राप्रपाले २०७४ को निर्वाचनमा झापाका ३ वटा स्थानीय तहमा प्रमुख जितेको थियो । यसपटक पार्टी अध्यक्ष रहेका उनीमाथि पुरानो परिणामलाई कायम राख्ने चुनौती छ । लिङ्देनको गृहपालिका हल्दीबारीमा उनका माहिला भाइ राजेन्द्र लिङ्देनको नेतृत्वमा राप्रपाले जितेको छ । दमकमा अग्रता लिइरहेको छ भने गत निर्वाचनमा जितेको गौरीगन्जमा बिहीबार रातिसम्मको मत गणनामा तेस्रो स्थानमा छ ।


एकीकृत समाजवादीले देशभर अपेक्षाअनुसार परिणाम नआएको भनिरहेका बेला अध्यक्ष माधवकुमार नेपालको जिल्ला रौतहटले भने इज्जत धानिदिएको छ । एक्लै चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएको एकीकृत समाजवादीले गौर नगरपालिका र राजदेवी नगरपालिकामा प्रमुख–उपप्रमुख जितेको छ । यी दुवै पालिका नेपालको निर्वाचन क्षेत्रमा पर्छन् । बिहीबार रातिसम्मको मत गणनामा वृन्दावन नगरपालिकामा पहिलो र गुजरा नगरपालिकामा एकीकृत समाजवादी दोस्रो स्थानमा छ । एकीकृत समाजवादीका जिल्ला अध्यक्ष कमल राय यादव रौतहटले आफ्नो पार्टीका लागि ‘शुभ संकेत’ दिएको बताउँछन् । ‘नयाँ पार्टीले स्थापनाको छोटो समयमै एक्लै लडेर पालिकाहरूमा जितेको छ, यसले अध्यक्ष (नेपाल) लाई उत्साहित बनाएको छ, जिल्लालाई पनि राम्रो भएको छ,’ उनले भने ।


जसपाका संघीय परिषद् अध्यक्ष बाबुराम भट्टराईका लागि गृहजिल्ला गोरखाले निराश बनाएको छ । जिल्लाका ११ स्थानीय तहमध्ये एउटैमा पनि उनको पार्टीले जित्न सकेन । उनको घर रहेको पालुङटार नगरपालिकामा कांग्रेसको सहारा लिए पनि सफलता पाउन सकेनन् । राजपाका प्रेमबहादुर गुरुङ माओवादी उम्मेदवार विवश चिन्तनसँग पराजित भए । गोरखामा ८ स्थानीय तहमा माओवादी केन्द्रले जितेको छ भने दुइटामा कांग्रेसले जितेको छ । मत गणना जारी रहेको चुमनुव्री गाउँपालिका अध्यक्षमा जसपाको उम्मेदवार छैन भने उपाध्यक्षमा चौथो स्थानमा छ । ‘उहाँले काठमाडौं बसेर कांग्रेस सभापतिसँग तालमेलको प्रयास गर्नुभयो, तर बेलैमा जिल्लामा आएर चुनाव जिताउन प्रयास गर्नुभएन,’ जसपाका एक जिल्लास्तरीय नेताले भने, ‘यसले गर्दा आफ्नै जिल्लामा शून्य अवस्था देख्नुपर्‍यो ।’ स्थानीय तहको निर्वाचन परिणामले आगामी संसदीय निर्वाचनमा पनि भट्टराईलाई दबाब सिर्जना गर्ने उनले बताए ।


विराटनगर महानगरको निर्वाचन कांग्रेस नेता शेखर कोइरालाको प्रतिष्ठासँग जोडिएको छ । देउवाइतर समूहको नेतृत्व गर्ने कोइरालानिकट नागेश कोइराला गठबन्धनका तर्फबाट विराटनगर महानगरमा प्रमुखको उम्मेदवार बनेका छन् । उनी प्रतिस्पर्धी एमाले उम्मेदवार सागर थापाभन्दा करिब ५ हजार मतले अगाडि छन् । सुरुमा कांग्रेसभित्र चुनावी गठबन्धन गर्न नहुने धारणा राख्दै आएका कोइरालाले पछिल्लो समय गठबन्धनको निर्णयलाई समर्थन गरेका थिए । ‘उहाँ चुनावभन्दा अगाडिदेखि विराटनगरमै हुनुहुन्छ, नागेशको जित–हार उहाँको प्रतिष्ठासँग जोडिएको छ,’ मोरङका कांग्रेसका एक नेताले भने ।

प्रकाशित : जेष्ठ ६, २०७९ १५:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×