६ प्रदेशमा कांग्रेस, गण्डकीमा एमाले अगाडि- स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

६ प्रदेशमा कांग्रेस, गण्डकीमा एमाले अगाडि

अघिल्लो स्थानीय चुनावमा पहिलो बनेको एमाले दोस्रोमा, माओवादी उल्लेखनीय सुधारसहित तेस्रो स्थानमा
तुफान न्यौपाने

काठमाडौँ — मंगलबार रातिसम्म मत परिणाम सार्वजनिक भएका ३ सय ७२ स्थानीय तहमध्ये सबैभन्दा बढी नेपाली कांग्रेसले जित हासिल गरेको छ । अघिल्लो स्थानीय चुनावमा पहिलो भएको र संघीय संसद्को समेत सबैभन्दा ठूलो दल नेकपा एमाले दोस्रोमा खुम्चिन पुगेको छ । नेकपा माओवादी केन्द्र पहिलेजस्तै तेस्रो स्थानमा छ तर आफ्नो अवस्थामा उल्लेखनीय सुधारसहित । 



२०७४ को स्थानीय निर्वाचनमा मधेस र गण्डकी प्रदेशमा बाहेक बाँकी पाँचै प्रदेशमा एमालेले जितेको थियो । समग्रमा २ सय ९४ स्थानीय तह जितेको एमाले ३९ प्रतिशतसहित पहिलो स्थानमा थियो । मंगलबार रातिसम्म एमालेले गणना सकिएका ३ सय ७२ मध्ये १ सय ७ स्थानमा (२९ प्रतिशत) मात्रै जितेको छ । अहिलेसम्म उसले लिइरहेको अग्रता कायम राख्न सकेमा पनि समग्रतामा ३० प्रतिशतभन्दा माथि जाने देखिन्न । एमालेले यसरी गुमाइरहेका स्थानीय तहको नेतृत्व कांग्रेस र माओवादीले प्राप्त गरिरहेका छन्, त्यसमा पनि सबैभन्दा बढी लाभ कांग्रेसले लिइरहेको देखिन्छ ।

सबैभन्दा बढी १ सय ३७ स्थानीय तह रहेको प्रदेश १ मा हालसम्म गणना सकिएका ७९ मा ४० स्थान जित्दै कांग्रेसले करिब ५१ प्रतिशत पालिकामा नेतृत्व स्थापित गरेको छ । यो प्रदेशमा एमाले २३ सिटसहित २९ प्रतिशतमा खुम्चिएको छ । जबकि २०७४ को स्थानीय निर्वाचनमा एमालेले ५० प्रतिशत पालिकाको नेतृत्व लिएकामा कांग्रेस २७ प्रतिशतमा सीमित थियो । यो प्रदेशमा माओवादीले पनि आफ्नो अवस्थामा उल्लेखनीय सुधार गरेको छ । अघिल्लो चुनावमा ९ वटा पालिकाको मात्र प्रमुख जितेको (करिब ७ प्रतिशत) माओवादीले अहिले ७९ पालिकाको मात्र परिणाम सार्वजनिक हुँदा पनि १२ पालिकाको नेतृत्व (१५ प्रतिशत) लिइसकेको छ ।

एमालेले मधेसमा आफ्नो अवस्थामा केही सुधार गर्ने संकेत देखाएको छ । १ सय ३६ पालिका रहेको मधेसमा अघिल्लो चुनावमा एमाले १८ स्थानमा (१३ प्रतिशत) प्रमुख जितेर पाँचौं पार्टी भएको थियो । अहिलेसम्म सबैभन्दा कम २० पालिकाको मात्रै परिणाम सार्वजनिक भएको मधेसमा एमालेले ६ पालिकामा प्रमुख (३० प्रतिशत) जितेको छ । मधेसका स्थानीय तहमध्ये करिब १५ प्रतिशतको मात्रै परिणाम सार्वजनिक भएकाले अन्तिमसम्म एमालेले अहिलेको संकेतलाई कायम गर्न सक्छ वा सक्दैन भन्न सकिन्न । तर, गत निर्वाचनको तुलनामा मधेसमा एमालेले उल्लेखनीय सुधार गर्ने संकेत देखाएको छ । अघिल्लो चुनावमा प्रचारप्रसार गर्नसमेत मधेस छिर्न नपाएका एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले यस पटक आक्रामक अभियान चलाएका थिए ।

२०७४ को चुनावमा मधेसमा करिब ३० प्रतिशत पालिका (४० वटा) प्रमुख जितेर त्यहाँको ठूलो दल बनेको कांग्रेस नै यस पटक पनि मधेसको प्रमुख दल बन्ने प्रारम्भिक परिणामले देखाएको छ । अहिलेसम्म सार्वजनिक परिणाममा कांग्रेसले करिब ४० प्रतिशत (८ वटा तह) मा प्रमुख जितेको छ । मधेसमा माओवादीको अवस्था गत निर्वाचनमा जस्तै छ, करिब १५ प्रतिशत । सार्वजनिक परिणामले मधेस आन्दोलनबाट उदाएका दुई प्रमुख शक्तिमध्ये लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी खुम्चँदो देखाएको छ भने अर्को दल जसपाले सुधार गर्ने देखाउँछ ।

वाग्मतीमा एमालेले नराम्रो हार व्यहोर्दै गरेको देखिन्छ । प्रदेशका १ सय १९ स्थानीय तहमध्ये अघिल्लो पटक ६४ वटा (५३ प्रतिशत) मा प्रमुख जितेको उसले यस पटक गणना सकिएका ५१ मध्ये १२ वटामा मात्र (२३ प्रतिशत) प्रमुख जितेको छ । एमालेले गुमाउँदै गएको पालिकामा कांग्रेसले आफूलाई विस्तार गरिरहेको छ । अघिल्लो पटक ३५ वटा मात्र जितेको (२९ प्रतिशत) कांग्रेसले अहिले ५१ वटाको गणनामै २६ वटा (५१ प्रतिशत) मा जितिसकेको छ । अघिल्लो निर्वाचनमा १७ वटा (१४ प्रतिशत) जितेको माओवादीले अहिले वाग्मतीमा मत परिणाम सार्वजनिक भएकामध्ये ११ वटा (२२ प्रतिशत) पालिकामा जित हासिल गरेको छ ।

सत्तारूढ पाँच दलको गठबन्धनका बाबजुद गण्डकीमा भने एमालेले अग्रता लिइरहेको छ । गण्डकी प्रदेशका ८५ मध्ये गठबन्धनका चार दल कांग्रेस, माओवादी, एकीकृत समाजवादी र जनमोर्चाले ३७ पालिकाको प्रमुखमा तालमेल गरेका थिए । सबैभन्दा बढी कांग्रेसले ३१ वटा र बाँकी तीन दलले दुई/दुई पालिकाको प्रमुख लिएर एमालेविरुद्ध मोर्चाबन्दी गरेका थिए । तर, मंगलबार रातिसम्म परिणाम सार्वजनिक भएका गण्डकीका ६० पालिकामध्ये २७ वटामा प्रमुख जित्दै (४५ प्रतिशत) एमाले प्रदेशको पहिलो दलमा कायम रहेको छ । गत चुनावमा एमाले गण्डकीमा ३४ पालिका प्रमुख जित्दै (४० प्रतिशत) दोस्रो दल बनेको थियो । कांग्रेसले ४४ वटा पालिकाको प्रमुख जितेर ५१ प्रतिशतमा नेतृत्वसहित पहिलो दल बनेको थियो । अहिलेसम्म २४ पालिका जितेको (४० प्रतिशत) कांग्रेस यो प्रदेशमा दोस्रो दलमा खुम्चने सम्भावना देखिँदै छ । अन्तिम परिणाम आउन बाँकी २५ मध्ये २० पालिकाको प्रमुख जितेमा मात्रै कांग्रेसले अघिल्लो चुनावको स्थितिमा आफूलाई कायम राख्न सक्ने छ । गण्डकीमा माओवादीको परिणाम कांग्रेस एमालेको तुलनामा ज्यादै न्यून रहेको भए पनि पाँच वर्षअघिको अवस्थामा भने उसले सुधार गरेको छ । पहिले ८५ स्थानमध्ये पाँच वटामा (६ प्रतिशत) मात्र जितेको माओवादीले अहिले नै ८ वटा (१३ प्रतिशत) मा जित निकालिसकेको छ ।

माओवादीले सबैभन्दा बढी प्रगति गरेको लुम्बिनी प्रदेशमा हो । १ सय ९ वटा स्थानीय तह रहेको लुम्बिनीमा हालसम्म ५५ वटाको अन्तिम परिणाम सार्वजनिक भइसकेको छ । २०७४ को चुनावमा १९ वटा तहको मात्रै प्रमुख जितेको (१७ प्रतिशत) माओवादीले अहिले नै २० वटामा (३६ प्रतिशत जितिसकेको छ । यद्यपि यो प्रदेशमा २१ वटा पालिकामा (३८ प्रतिशत) प्रमुख जित्दै कांग्रेसले अग्रता लिएको छ । अघिल्लो पटक ४३ वटा पालिकाको प्रमुख (३९ प्रतिशत) जित्दै पहिलो दल बनेको एमाले अहिलेसम्मको गणनामा १२ वटामा मात्र प्रमुख (२२ प्रतिशत) जित्दै तेस्रोमा खुम्चिन पुगेको छ ।

७९ पालिका रहेको कर्णालीमा ५२ वटाको अन्तिम परिणाम सार्वजनिक हुँदा २६ वटामा (५० प्रतिशत) जित्दै कांग्रेस पहिलो दल बनेको छ । माओवादी १४ पालिकामा प्रमुख जित्दै दोस्रोमा छ भने एमालेले सात पालिका मात्रै जितेको छ । अघिल्लो चुनावमा एमाले पहिलो (२७ पालिका प्रमुख जितेको) दल बन्दा कांग्रेस र माओवादीले समान २५–२५ पालिका जितेका थिए ।

८८ पालिका रहेको सुदूरपश्चिममा ५५ वटाको परिणाम सार्वजनिक हुँदा २३ वटामा जित्दै कांग्रेस पहिलो स्थानमा छ । एमालेले २० र माओवादी केन्द्रले ११ पालिका जितेका छन् । अघिल्लो चुनावमा ४४ प्रतिशत पालिकाका प्रमुख जितेको एमाले अहिले ३६ प्रतिशत पालिका प्रमुख जितेर दोस्रोमा झरेको छ । पहिले १० वटा मात्र पालिका जितेको (११ प्रतिशत) माओवादीले अहिले नै ११ वटा (२० प्रतिशत) जितेर आफ्नो अवस्थामा सुधार गरेको छ ।

प्रदेशस्तरको यस्तो नतिजाले समग्रतामा
एमाले ३० प्रतिशतभन्दा कममा सीमित भएको देखाउँछ । जबकि अघिल्लो पटक एमालेले सर्वाधिक ३९ प्रतिशत पालिकामा नेतृत्व लिएको थियो । अघिल्लो पटक ३५ प्रतिशतमा रहेको कांग्रेसले अहिले देशव्यापी रूपमा करिब ४५ प्रतिशत पालिकामा जित निकाल्दै गरेको छ । पहिले १४ प्रतिशतमा खुम्चिएको माओवादी पनि २० प्रतिशत आसपास पुगेको छ । उपेन्द्र यादव नेतृत्वको जनता समाजवादी पार्टीले मधेसका स्थानीय तहमा लिइरहेको अग्रता कायम राख्न सके पहिलेको (२६ पालिका जितेको) भन्दा १० स्थान बढी जित्ने देखिन्छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ४, २०७९ ०७:१४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पालिकामा विजयी दल अदलबदल

५२ पालिकाको परिणाम आउँदा गत निर्वाचनमा नेतृत्व लिएका आधाभन्दा बढी स्थानमा फरक दल विजयी, राजनीतिक शक्ति सन्तुलनमा बदलाव
तुफान न्यौपाने

काठमाडौँ — स्थानीय तह सदस्य निर्वाचनअन्तर्गत आइतबार मध्यरातसम्म ५२ वटा स्थानीय तहको मत परिणाम सार्वजनिक भएको छ । जसमा सबैभन्दा बढी एमालेले १८, नेपाली कांग्रेसले १७, माओवादी केन्द्रले १५ र एकीकृत समाजवादीले २ स्थानीय तहमा प्रमुख पद जितेका छन् । प्रमुख ४ दलले जितेका यी स्थानीय तहमध्ये करिब आधामा मात्रै (२५ वटा) यसअघि सम्बन्धित दलले नै जितेका थिए । अर्थात् आधाभन्दा बढी (२७ वटा) स्थानीय तहमा फरक दल विजयी भएका छन् ।

यो परिणामले मतदाताले आ–आफ्ना स्थानीय सरकारमा पछिल्लो ५ वर्ष नेतृत्व गरेका दललाई पन्छाएर अरूलाई रोजेको देखिन्छ । यसले स्थानीय तहहरूमा कायम राजनीतिक शक्ति सन्तुलन बदलिदिएको स्पष्ट देखाउँछ ।

परिणाम सार्वजनिक भएका ५२ स्थानीय तहमध्ये एमालेले २०७४ सालको स्थानीय निर्वाचनमा २१ वटामा जित हात पारेको थियो । त्यसमध्ये अहिले उसले ९ वटामा मात्र आफ्नो नेतृत्व कायम राख्न सकेको छ । हाल उसले नयाँ ९ स्थानमा जितको झन्डा गाडेको छ । यीमध्ये ८ स्थानीय तहमा यसअघि कांग्रेस र १ मा स्वतन्त्र उम्मेदवार विजयी भएका थिए । त्यस्तै, कांग्रेसले गत निर्वाचनमा जितेका २२ स्थानीय तहमध्ये हाल ९ वटामा मात्र नेतृत्व दोहोर्‍याउन सकेको छ । कांग्रेसले अहिले जितेका बाँकी ८ स्थानीय तहमध्ये यसअघि ७ वटामा एमाले र एउटामा माओवादी केन्द्रको नेतृत्व थियो ।

हालसम्म मतगणना सार्वजनिक भएकामध्ये माओवादीले गत निर्वाचनमा जम्मा ८ स्थानीय तहमा जितेको थियो । अहिले त्यसलाई बढाएर १५ पुर्‍याउन सफल भएको छ । यसअघि जितेकामध्ये ७ वटामा पकड कायम राखेको उसले थप ४ वटा एमाले र ४ वटा स्थानीय तह कांग्रेसबाट प्राप्त गरेको छ । यसपल्ट सोलुखुम्बुको लिखु पिके गाउँपालिकाको नेतृत्व मात्रै माओवादीले कांग्रेसलाई सुम्पिएको हो । गत निर्वाचनमा एमालेले जितेको एक र स्वतन्त्र उम्मेदवारले जितेको एक गरी नवगठित एकीकृत समाजवादीले २ स्थानीय तहमा जित निकालेको छ । दुवै स्थानीय तह डोल्पाका हुन् ।

दलहरूका ‘परम्परागत आधार क्षेत्र’ मानिएका कतिपय पालिकामा अरू दल प्रवेश गरेका छन् । जस्तो नवलपरासी (पूर्व) को बौदीकालीमा कांग्रेसले २०४३ सालदेखि जित्दै आएकामा अहिले एमालेका उम्मेदवार विजयी भएका छन् । २०४४ मा प्रधानपञ्च जितेका कांग्रेसका दुर्गाबहादुर राना २०४९ र २०५४ मा गाविस अध्यक्ष चुनिएका थिए । २०७४ को निर्वाचनमा पनि उनी नै फेरि अध्यक्ष दोहोरिएका थिए । यसपटक भने उनी ‘आराम गर्छु’ भनेर चुनावी मैदानमै उत्रिएनन् । यसपल्ट कांग्रेसले खड्कबहादुर रानालाई अघि सारेको थियो । तर, एमालेका प्रकाश ओझासामु उनी ४१५ मतले पराजित भए । ‘हामीले सजिलै जित्ने पालिका हो । ३६ वर्षदेखि जित्दै आएका थियौं,’ निवर्तमान अध्यक्ष रानाले भने, ‘टिकट वितरणमा सही निर्णय नहुँदा पालिका नै एमालेलाई सुम्पिनुपर्‍यो ।’

उता, एमाले नेता प्रदीप ज्ञवालीको निर्वाचन क्षेत्रमा पर्ने गुल्मी सदरमुकामसमेत रहेको रेसुंगा नगरपालिका एमालेले गुमाएको छ । गत निर्वाचनमा एमालेबाट नगर प्रमुख बनेका डिल्लीराज भुसाल यसपटक प्रतिस्पर्धामा थिएनन् । एमालेले इन्जिनियरिङ पेसा छाडेर राजनीति अँगालेका राजेन्द्रप्रसाद पाण्डेलाई टिकट दिएकोमा उनलाई कांग्रेसका खिलध्वज पन्थीले हराएका हुन् । १४ वटा वडा रहेको यो नगरमा एमालेले ४ वटामा मात्रै अध्यक्ष जितेको छ ।

यसैगरी, माओवादी कमजोर मानिँदै आएको दैलेखमा नौमुले गाउँपालिकाको अध्यक्ष हत्याएको छ । कांग्रेसले जित्दै आएको यो पालिकामा एकीकृत समाजवादीसँगको तालमेलबाट माओवादीका छविराम सुवेदी अध्यक्ष र एकीकृतका गंगबहादुर शाही उपाध्यक्ष निर्वाचित भएका हुन् ।


प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७९ ०८:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×