सहिद रामप्रसाद राईलाई राष्ट्रिय विभूति घोषणा गर्न माग- साहित्य/विविध - कान्तिपुर समाचार

सहिद रामप्रसाद राईलाई राष्ट्रिय विभूति घोषणा गर्न माग

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — किरात राई यायोक्खाले २००७ सालको राजनीतिक परिवर्तनमा ज्यानको आहुति दिएका सहिद रामप्रसाद राईलाई राष्ट्रिय विभूति घोषणा गर्न माग गरेको छ । यायोक्खाको ११औं राष्ट्रिय महाधिवेशनपछि शुक्रबार २१ बुँदे घोषणापत्र जारी गर्दै उक्त माग राखेको हो । 

‘राज्यले जननायक सहिद रामप्रसाद राईलाई राजनैतिकआन्दोलनमा उहाँको योगदानको उच्च मूल्यांकन गर्दै अविलम्ब राष्ट्रिय विभूति घोषणा गर्न जोडदार माग गर्दछौं,’ घोषणापत्र जारी गर्दै यायोक्खाका महासचिव भिम राईले भने, ‘जसले देश कुनै अर्को देशको छायाबाट मुक्त हुनुपर्छ र संघीय गणतन्त्र नेपाल बन्नुपर्छ भनेर सात दशकअघि घोषणा गरेका थिए ।’

राईले ००७ सालको राणा शासनविरुद्ध भएको सशस्त्र आन्दोलनपूर्व माझकिरातबाट जनमुक्ति सेनाको नेतृत्व गरेका थिए । इतिहास अध्यता भोगीराज चाम्लिङकाअनुसार राई नेतृत्व फिल्ड कमान्डिङमा भोजपुर, दिक्तेल र ओखलढुंगा कब्जा जमाएर राणा शासकलाई परास्त गरेका थिए ।

००७ सालको आन्दोलनको सफलतासँगै राणा, कांग्रेस र राजाबीच त्रिपक्षीय दिल्ली सम्झौता भएको थियो । तर, उक्त सम्झौतालाई रामप्रसाद राईको नेतृत्व टोलीले पूर्ण प्रजातन्त्र र भारतको छाया्मुक्त गर्नुपर्छ भन्दै विद्रोह गरेका थिए । फलस्वरूप‘सिंहदबार कब्जा’को प्रयास गरेका थिए ।

‘राजा त्रिभुवनले पनि धोखा दिएकाले गणतन्त्रतर्फ अघि बढ्नु पर्ने आवाज उठाएर स्वराज अर्थात् संघीय स्वायत्त शासन हुनुपर्ने घोषणा गरेका थिए,’अध्यता चाम्लिङ भन्छन्, ‘वर्तमान संघीय स्वशासनको उद्घोषण उनै रामप्रसाद राईले ००७ सालपछि बिजारोपण गरेका थिए । त्यही आधारमा उनी (रामप्रसाद राई) राष्ट्रिय विभूति घोषणायोग्य जननायक हुन् ।’ रामप्रसाद राईको जन्म भोजपुरको बासिखोरामा भएको थियो । क्रान्तिका क्रममा उनको मृत्यु सिंहदरबारभित्र वा चीनतर्फ जाँदा षडयन्त्रपूर्वक मारिए भन्ने तथ्य बाहिर आएको छैन ।

यसैगरी प्रदेश–१ को नाम ‘किरात प्रदेश’हुनुपर्ने यायोक्खाले भनेको छ । ‘आगामी मंसिर ४ गते हुने निर्वाचनमा १ नम्बर प्रदेशको नाम किरात प्रदेश राख्ने घोषणापत्र ल्याउन राजनीति दलहरुलाई आह्वान गर्दछौं,’ घोषणापत्रमा छ, ‘किरात प्रदेश नाम राख्न पहल गर्ने संगठनका उम्मेदवारलाई सहयोग गर्नेछौं ।’

यायोक्खाले किरात राई जातिभित्र २६ वटा भाषा विद्यमान रहेको र प्रदेश–१ को सरकारी कामकाजको भाषाअन्तर्गत कम्तीमा २ वटालाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाउन माग गरेको छ । अरुलाई भाषालाई पालिका र वडापालिकाको सरकारी कामकाजको भाषा बनाउन भनेको छ ।

यायोक्खाको एघारौं राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट जीवन हाताचो राईको नेतृत्वमा ५६ सदस्यीय कार्यसमिति चयन गरेको छ । कोटेश्वरमा आयोजित घोषणापत्र सार्वजनिक समारोहमा उपाध्यक्ष राकेश राई, उपाध्यक्ष जनक राई, पूर्वअध्यक्ष तिलक राईलगायत विचार राखेका थिए ।

प्रकाशित : आश्विन १४, २०७९ १७:०९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रेडियो कान्तिपुरमा चंगा चेट

तस्बिर : केशव थापा, सुरज कुँवर

काठमाडौँ — दसैं नजिकिँदै जाँदा निलो आकाशमा चंगा देखिनु घरैघरले भरिएको सहरमा अनौठो लाग्न थालिसक्यो । खुला स्थान नपाए पनि हरपलको साथी रेडियो कान्तिपुरले बार्दलीबाट चंगा उडाउने परम्परालाई दुई दशकदेखि निरन्तरता दिँदै आएको छ । यही मेसोमा शुक्रबार पुल्चोकस्थित रेडियो कान्तिपुर रहेको भवनको बार्दलीमा झन्डै तीन घण्टा कलाकारहरूबीच चंगा उडाउने कार्यक्रम चल्यो ।

यसै भीडमा ललितपुर महानगरका प्रमुख चिरीबाबु महर्जन देखिए । थुप्रै कलाकारको सांगीतिक कार्यक्रम सुरु हुनुअघि उनी भन्दै थिए, ‘सानोमा दसैं आउँदा यही काठमाडौं खाल्डोमा चंगा खुबै उडाइन्थ्यो ।’ ललितपुरमै जन्मे-हुर्केका मेयर महर्जनले अझ सानो हुँदाको चंगास्मृति रेडियो पत्रकार पवन आचार्यसँग खुबै रोचक तरिकाले सुनाउँदै भने, ‘अहिले त चंगा नउडाएको २० वर्ष भइसक्यो होला । सानोमा हामी चंगा चेट हुँदा छोप्न खुबै लामो दौडिन्थ्यौं । चंगा नभेटिए धागो भेट्टाउँदा पनि खुबै आनन्द लाग्थ्यो ।’

मेयर महर्जनले यसो भनिरहँदा उनको हातमा रेडियो कान्तिपुरका कर्मचारीले कार्टुन अंकित चंगा र मन्जा धागो भएको लट्ठा थमाइदिए । अनि २० वर्षयता चंगा नउडाएका उनले रेडियो कान्तिपुरको भवनको तेस्रो तलामाथीको बार्दलीबाट आफ्नो महानगरको मुख्यालय भएको पूर्वी दिशातर्फ हौसिँदै चंगा उडाउन खोजे । तर, हावाको सुस्त गतिमा मेयर महर्जनले चंगा आकाशमै पुर्‍याउन कठिनाइ बेहोरे पनि रमाइलो मानिरहे ।

मेयरपछि कान्तिपुरको बार्दलीबाट कलाकार, आरजे, पत्रकार तथा अन्य अतिथिले दुई दर्जन हाराहारीमा चंगा उडाए । कलाकारहरू रेखा शाह, कमल खत्री, प्राशना शाक्य, निशा देशार, युवराज चौलागाईं, केबी राई, बाबु बोगटी, हिमाल सागर, आशीष सचिन र विश्व नेपालीले आ-आफ्ना सांगीतिक प्रस्तुतिहरू दिएका थिए । अढाई घण्टासम्म भएको कार्यक्रममा हाँस्य कलाकार राजा राजेन्द्र र रेडियोका आरजे निशान कट्वालले सहभागीहरूलाई दसैंसबन्धी प्रहसनमा जोडिरहे ।


प्रकाशित : आश्विन १४, २०७९ १७:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×