गीतांजलि श्रीको 'रेत समाधि' लाई अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार- साहित्य/विविध - कान्तिपुर समाचार

गीतांजलि श्रीको 'रेत समाधि' लाई अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार

अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पाउने पहिलो हिन्दी लेखक 
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सन् २०२२ को अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार गीतांजलि श्रीको 'द टम्ब अफ स्यान्ड' ले पाएको छ । श्री बुकर पुरस्कार पाउने पहिलो हिन्दी लेखकसमेत बनेकी छन् । सन् २०१८ मा हिन्दीमा 'रेत समाधि' शीर्षकमा प्रकाशित उपन्यासलाई डेजी रकवेलले अनुवाद गरेकी हुन् ।

पहिले १३ पुस्तकको लङलिस्टमा छनोट हुँदै 'टोम्ब अफ स्यान्ड' अन्तिम सूचीमा पर्न सफल भएको थियो । जसमा 'हेभन', 'एलेना नोज', 'अ न्यु नेम', 'द बुक्स अफ ज्याकोब' र 'कर्स्ड बन्नी' थिए ।

उत्तर भारतीय परिवेशमा आधारित उपन्यास 'रेत समाधि' ले एक जना ८० वर्षीया महिलाको कथा भन्छ । धर्म, देश र लैंगिक आधारमा हुने गरेका विभेदबीच 'रेत समाधि' ले समकालीन विषयलाई रमाइलो र वास्तविक रूपमा उठाउन सफल भएको बुकरले जनाएको छ । बुकर पुरस्कारका निर्णायक मण्डलका प्रमुख फ्र्यांक वायने भन्छन्, 'यो भारत र विभाजनका बारेमा चम्किलो उपन्यास हो । जसमा रहेको मन्त्रमुग्धता र उग्र करुणा, यौवन तथा उमेर, महिला र पुरुष, परिवार र राष्ट्रका कुरालाई रंगीन रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।'

पुरस्कार ग्रहण गर्दै श्री भन्छिन्, 'मैले बुकर पुरस्कार गर्ने कल्पना पनि गरेकी थिइनँ । मैले सोचेकी थिइनँ कि म यहाँ पुग्छु । यो एउटा ठूलो पुरस्कार हो । म निकै खुसी र सम्मानित महसुस गरेकी छु ।'

दक्षिण एसियामा समृद्ध साहित्यिक परम्परा रहेको उल्लेख गर्दै उनले भनिन्, 'म र यो पुस्तक दक्षिण एसियाली भाषाहरूमा रहेको एक समृद्ध साहित्यिक परम्परासँग जोडिएको छ । विश्व साहित्य यी भाषाका केही उत्कृष्ट लेखकसँग परिचित हुँदै समृद्ध हुनेछ ।'

पुरस्कारको राशि ५० हजार पाउन्ड रहेको छ जुन लेखक र अनुवादकबीचमा बराबरी बाँडिनेछ ।

गीतांजलि श्री करिब ३ दशकदेखि लेखन कार्यमा सक्रिय छिन् । उनको पहिलो उपन्यास 'माई' हो । त्यसपछि 'हमारा शहर उस बरस', 'तिरोहित', 'खाली जगह' लगायतका कृति प्रकाशित भएका छन् । थिएटर लेखनमा समेत सक्रिय रहेकी उनका साहित्येत्तर लेखनमा भने हिन्दी र अंग्रेजी दुवै भाषामा लेख्छिन् । उनी वनमाली राष्ट्रिय पुरस्कार, हिन्दी अकादमी साहित्यकार सम्मानबाट समेत सम्मानित लेखक हुन् ।

त्यस्तै अमेरिकामा बसेर साहित्य कर्ममा सक्रिय डेजी रकवेल अनुवाद साहित्यमा चर्चित नाम हो । उनले हिन्दी र उर्दू भाषामा प्रकाशित थुप्रै पुस्तक अनुवाद गरेकी छिन् । उनले विद्यावारिधि नै हिन्दी साहित्यकार उपेन्दरनाथ अश्कको उपन्यास 'गिरती दिवारेँ' मा गरेकी थिइन् । उनले अश्कसहित खादीजा मस्तुर, भीष्म साहनी, उषा प्रियंवदा, कृष्ढा सोबतीलगायतका उपन्यास अनुवाद गरेकी छिन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ १३, २०७९ ०९:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

काठमाडौंका नवनिर्वाचित मेयर साहको धन्यवाद र्‍‍याली

तस्बिर : इलिट जोशी

काठमाडौँ — काठमाडौं महानगरपालिकाका नवनिर्वाचित मेयर वालेन्द्र साहलाई बधाई दिनेको ओइरो लागेको छ । उनका समर्थकहरुले बधाई र्‍याली आयोजना गरेका छन् । शुक्रबार बिहान प्रदर्शनीमार्गस्थित राष्ट्रिय सभा गृहमा निर्वाचन आयोगबाट मेयरमा निर्वाचित भएपछि साहले प्रमाणपत्र लिएका थिए । त्यसपछि उनका समर्थकहरुले उनी मेयरमा निर्वाचित भएकोमा उनको टिम र समर्थकहरुले बधाई र्‍याली आयोजना गरेका हुन् । मतदान गर्ने सबैलाई धन्यवाद दिन उनको टिमले मेयर साहलाई काठमाडौंका मुख्य मुख्य सडकहरुमा परिक्रमा गराउँदै छ ।

नवनिर्वाचित मेयर साहले स्थानीय तहमा आफ्नो जितलाई विजय नभएर कामको सुरुवातको रुपमा लिएको बताएका छन् । 'आजबाट यसलाई विजयभन्दा पनि कार्यको सुरुवातको रुपमा लिएका छौं । हामी अबका दिनमा भिजन, एजेन्डालाई कार्यान्वयन र सम्पन्न गर्नेतिर लाग्नेछौं,'साहले भने ।

काठमाडौं महानगरपालिकाकाका मतदातालाई उनले परिवारका रुपमा लिएको र काठमाडौंलाई सुन्दर सहर बनाउन सबैको सहकार्य आवश्यक रहेको बताए । 'हामी महानगरवासी सबै एकै परिवार हौं। हामी सबै मिलेर काठमाडौंलाई देशकै मात्र नभएर विश्वकै सुन्दर, उत्कृष्ट सहर बनाउनलाई मिलेर सहकार्य गर्ने आशा राखेको छु,'साहले भने ।

स्वतन्त्रबाट उठेका साहले कांग्रेसकी सिर्जना सिंह र एमालेका केशव स्थापितलाई हराउँदै मेयरमा निर्वाचित भएका हुन् । साहले ६१ हजार ७६७ मत ल्याएका हुन् । उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसकी सिंहले ३८ हजार ३४१ मत ल्याइन् । स्थापितले ३८ हजार ११७ मत ल्याए । साहले सिंहको भन्दा २३ हजार ४२६ मत बढी पाएका छन् ।


प्रकाशित : जेष्ठ १३, २०७९ ०८:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×