कल्प-ग्रन्थ : किताब-कीर्तन- साहित्य/विविध - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कल्प-ग्रन्थ : किताब-कीर्तन

‘लिमिटेड एडिसन’ को लोगोमा पहिलोपल्ट छापिएको यो किताब तिनै ‘लिमिटेड पाठक’ को हातमा हुनेछ, जसले ‘लिमिटेड समय’ मा नगरकोटीलाई ‘अन–लिमिटेड’ माया र सम्मान गरे !
नगरकोटीको कालो कोटको खल्तीका ५ रङका पाइलट पेनका अक्षरहरूले समयको, सत्यताको, कल्पनाको, इच्छाको र इमानको क्यानभास बनाइरहेका थिए । 
भूपेन्द्र खड्का

कोही छोरो होस्, जसले आफ्नी आमाको कथा लेख्न सकोस् । कोही छोरो होस्, जसले आफ्ना बाबाको कथा लेख्न सकोस् । कोही प्रेमी होस्, जसले आफ्नी प्रेमिकाको कथा लेख्न सकोस् । कोही पति होस्, जसले आफ्नी पत्नीको कथा लेख्न सकोस् ।

कोही पिता होस्, जसले आफ्नो पुत्रको कथा लेख्न सकोस् । कोही मित्र होस्, जसले आफ्नो मित्रताको कथा लेख्न सकोस् । कोही पाठक होस्, जसले पुस्तकको कथा लेख्न सकोस् ।

र, कोही लेखक होस्, जसले पाठकको कथा लेख्न सकोस् ।

यी सबैका कथा लेखिरहेका कुमार नगरकोटीको ‘कल्प–कथा’ को स्मृति–गर्तमा आज फर्कंदै छु म ।

संवत् २०७१ को झरिलो बिहानमा मल्लकालीन सहर पाटनको ‘घन्टाज्’ चिया अड्डामा उनीसँग भेट भएको थियो, किताबी कुराका लागि । त्यसअघिका दर्जनौं शराबी साँझ र चियाका दिवसमा उनी मेरा लागि एक फगत् मास्टर र ‘मोक्षान्त: काठमाडौं फिभर’ का लेखक थिए । मानिसलाई जीवनमा अर्कैको वैभव देखेर धेरै कुराको अम्मल लाग्छ– नशाको, प्यासको, धन–दौलतको, नामको । तर, यी आफ्नै स्वभावका अम्मली थिए– चिया, कफी, शराब, सिनेमा र किताबका । आफैंले निर्माण गरेका जीवनका गुफाहरूमा गुमसुम बस्न मन पराउने यी अम्मलीका सातवटा किताब प्रकाशनको यो संघारमा आइपुग्दा कल्प–ग्रन्थको किताब–कीर्तन अलौकिक छ ।

मनपसन्द गीत गुनगुनाउँदै जंगल पस्ने, कागजी–कुल्फीको सर्कोमा मसानघाटहरूमा निदाउने, यारको हर्जाना तिर्न याराना भैदिने नगरकोटी ‘मिस्टिका’ को लेखनपछि ‘मिस्टिक’ भएर निस्किए । ‘बाथ–टब’ सम्म आइपुग्दा उनको लेखनको बुलाकी निकै सुहाएको थियो । उनी सहरमा अजंगका मान्छे मात्रै थिएनन्, अजंगका कथा सुनाउँदै गरेका लेखक बनिरहेका थिए । उनको कालो कोटको खल्तीका ५ रङका पाइलट पेनका अक्षरहरूले समयको, सत्यताको, कल्पनाको, इच्छाको र इमानको क्यानभास बनाइरहेका थिए ।

यिनै अजंगका मान्छेका सबै किताब काइते ढाँचाका भए, लुते पुस्तक पाठकलाई कति सुम्पनु भन्ने हेतुले जन्मेको हो– कल्प–ग्रन्थ ।

गुदी र बोक्रो

अघिल्लो वर्षको चैतमा कोरोना ‘काल’ बनेर सहर नपसेको भए कल्प–ग्रन्थको यो स्वरूप हुने थिएन । नगरकोटीले आफूलाई लेख्न मन लागेका शैलीका कथा लेखिरहेका थिए । लामा कथाका बान्कीमा उनी ‘ग्रे–स्टोरिज’ को मफलर झुन्ड्याइरहेका थिए । सहरका स्वप्न सुन्दरीका नाममा समर्पित कथालाई उनले ‘पोस्ट–कार्ड स्टोरिज’ बनाइरहेका थिए ।

पटकथा लेखनको डाइलगीय व्यसनलाई ‘स्क्रिन–प्ले स्टोरिज’ मा पात्राणीकरण गर्दै थिए । कतै ‘इन्स्टलेसन स्टोरिज’ त कतै ‘परास्टोरिज’ भन्दै आफ्नो मगज मथिंगल गर्दै थिए । यसैबीच कथाका दुई भयंकर बान्की निस्किए– कन्सेप्चुअल स्टोरिज र टाइपोग्राफिक स्टोरी ।

नेपाली साहित्य लेखनमा पहिलो पटक यस्ता शैलीका कथा पढ्दा नगरकोटीलाई पाठकले ‘फिक्सन डिजाइर’ होइन, ‘पोस्ट–फिक्सन डिजाइनर’ को बिल्ला पक्कै भिराउनेछन् । ६३ वटा कथा लेखेपछि त किताब बनिहाल्यो । तर, सुरु भयो कोरोना–कोक्रोको समय, घरमै खाँदिएर बस्ने । यसबीच बालकुमारीको गुफामा नगरकोटीले फेरि केही कथा कोरले ।

सल्लाह भयो, यो भीमकाय किताबमा जाबो ७ वटा कथा थप्दा के नै पो बिग्रन्छ र ! त्यसपछि सुरु भयो, रि–लेआउटको झन्झटिलो कृत्य । त्यसो त नगरकोटीको एउटा किताब डिजाइन गर्न ३–४ महिना लाग्छ, त्यसमाथि यो अजिंगर किताबका लागि समय कति लाग्यो ! उमेश काफ्लेले बारको गिन्ती नगरी खुक्सको सुखमा नगरकोटीको किताबको ले–आउट गरे ।

पाटनको क्याफे–बारमा एक साँझ किताबको खास्टो बनाउने सल्लाहमा ‘सचिन योगल श्रेष्ठ’ जोडिए । कालो किताबको बाहिरी आवरणमा मसिना रेसाहरू प्रयोग गरेर काल्पनिक संसारको निर्माण गरेका उनले ‘टाइपोग्राफिक स्टोरी’ को यस्तो खाका कोरे, जसलाई पहिलो पटक देख्दा नगरकोटी र म झस्कियौँ ! कभरमा फेरि थपियो, जीवनगतिको कालचक्र । अब कभरमा एउटा सम्पूर्णता आयो कि झैं लाग्यो !

प्रि–भुक्तान घोषणा

‘डी–स्क्वायर क्याफे’ पाटनको कृष्ण मन्दिरको उत्तरपट्टि छ । हेर्दा ‘छि: स्क्वाएर’ भन्न मिल्दैन, तर त्यहाँको बसाइँले मनमा तन्तु र मगजमा जन्तु जन्माउँछ, बाराम्बार । अघिल्लो वर्षको अर्ध–लकडाउनमा यस्तै भयो । फ्याट्ट मैले प्रि–भुक्तानको चस्को सुनाएँ । लगत्तै नगरकोटीले थपे, ‘नेपालमा कसैले यसरी किताब छापेको छ कि छैन ?’ मैले छैन भनेसि ‘डन’ भएको यो कथा समाचारमा ‘डन’ नै बनेर निस्कियो । नेपालको यति सानो साहित्य बजारमा त्यसरी ‘प्रि–भुक्तान’ लिएर किताब छाप्छु भन्नु विपना त के कल्पिनै नसकिने कुरा हो, तर भयो ।

भविष्यका कुनै पनि आकर्षणमा पुन: मुद्रण नहुने गरी भएको त्यो घोषणा सबै पाठकका निम्ति चासोको विषय त थियो नै, यसरी गर्न सकिन्छ र भन्ने आशंका पनि उत्तिकै थियो ! जब हाम्रातर्फबाट पहिलो सूचना प्रकाशित भयो, करिब–करिब ९९ प्रतिशतका गालीले पनि हामीलाई घाइते बनाउन सकेन । धेरै प्रतिक्रिया आए, ‘अब नगरकोटी बिकाउ भयो । प्रकाशकले कमाउ धन्दा गर्‍यो । लेख्न सक्नेले यस्तो हतकण्डा गर्दै गर्दैन’ यावत्, यावत् ! तर, पनि पाठक र बजार खोज्ने नयाँ दृष्टिले प्रकाशक र लेखकलाई पुलकित बनाएको थियो ।

प्रकाशनका दृष्टिले पश्चिमाहरूले संसार हल्लाइसके । हामी पाठकको गालीबाट हल्लिनु हुन्न, प्रेरणा लिनुपर्छ भनेर अघि बढ्यौं । इ–सेवा र बैंकिङ पद्धतिबाट भुक्तान लिइयो । नगरकोटीका जबर्जस्त फ्यान र चेतनशील पाठकको सहभागिताले कल्प–ग्रन्थ नेपालको प्रि–भुक्तानको पहिलो किताब बन्यो ।

मुद्रणमा मुद्राराक्षस

७० वटा कथा, ८ सय पेज । कार्ड–कभर बाइन्डिङ, बक्स । पोस्ट–कार्ड, बुक–मार्क । एउटा सिङ्गो कथाको ‘बुक–लेट’ । त्यसबाहिर ब्रान्डेड झोला ।

यो बाहिरी बनावट थियो । भित्री कथा त भित्री पृष्ठको छ । जब किताब भारतको ‘थमसन प्रेस’ पुग्यो, इन्जिनियरका विविध आशंका उब्जिए । मुद्रणको शनिघण्ट हटाउन म त्यहाँ पुगें । किताब छपाइमा ‘रजत वर्ष’ मनाएको प्रेसका निम्ति पनि यो छपाइ घाँडो बन्यो । मेसिन सफा गरेर ‘डमी’ प्रिन्ट गर्दा सोचेको नतिजा निस्केन । अनेकौं प्रयासपछि किताबको कभरका मसिना ‘भेक्टर’ लाई मेसिनले छाप्यो । तर, छपाइले निकै लामो समय लियो ।

कागज पनि ‘प्रि–अर्डर’ नै थियो । सबै काम अलि विशेष हुँदै थियो– कागज, मसी, बाइन्डिङ सबै–सबै । किताब तयार भयो, तर कोरोनाको दोस्रो भेरियन्टले लकडाउन सुरु भयो । तोकेको समयमा किताब सार्वजनिक गर्न सकिएन । पाठकका प्रतिक्रियाले अबचाहिँ घाइते बनायो । एक लेखक र प्रकाशकको प्रयासमा कोरोना तगारो बनेर पटक–पटक पसिरह्यो ।

खर्पन

किताबको प्रचार नगरे पनि त्यसै प्रचार भइरहेको थियो । तापनि एउटा भूतो न भविष्यति लेखकको यस्तो किताब प्रकाशन गर्दा किन गतिलो प्रचार नगर्ने भन्ने सोच आयो । किताबभित्रको गीत ‘खर्पनमा बोकी हिँड्छु अचेल तिम्रो यादका सामलहरू’ लाई हरि लम्सालको सुरमा सजाउने जिम्मा लगाइयो, उनैले संगीत संयोजन गरे । र गाए, आवाजका दुर्गम प्रयोक्ता सुगम पोख्रेलले ।

काठमाडौंको नक्सालस्थित अकोस्टिक स्टुडियोमा यो गीत रेकर्ड गरेर निस्केपछि ‘सुनील पोख्रेल–ब्रदर’ सुगम पोख्रेलले भने, ‘नगरकोटी जोगीको यो गीत मेरा लागि प्रसाद हो ।’ गीत बनेर मात्रै भएन, आम श्रोता–दर्शकलाई पनि देखाउनैपर्‍यो । अन्तत: नगरकोटी काला–सेता पहिरनमा आफ्नै मनपसन्द लोकेसन ‘पशुपति आर्यघाट र वरपर’ रेड क्यामेराको फ्रेमभित्र कुँदिए, अभिनेता बनेर । नितिन चन्दले छायाङ्कन र सम्पादन गरे । यही गीतले मलाई म्युजिक भिडियोको निर्देशक पनि बनायो ।

क्युज सिनेमाघरको ‘लार्जर द्यान थट’ पर्दा र ‘डल्बी डिजिटल’ साउन्डमा यसको लोकार्पण गरियो । किताब रिलिजको मिति पुन: घोषणा भयो, तर किताब गोदाममा थन्कियो । कोरोनाले गर्दा ज्यान बचाउने समय आयो ।

किताबको सुगन्ध

अन्तत: यसै सातादेखि प्रि–भुक्तान गरेका पाठकको दैलोमा किताब पुग्दै छ । देशका कुना–कन्दरा र विदेशका सम्भ्रान्त सहरमा कल्प–ग्रन्थको यात्रा सुरु भएको छ । २ वर्षभन्दा बढी समयको लेखन, सम्पादन, ले–आउट, डिजाइनले पूरा भएको कल्प–ग्रन्थको कथा मेरा लागि मात्रै नभएर लेखक र प्रबुद्ध पाठकका लागि पनि रोचक हुनेछ । करिब आधा करोडको लागतमा हाम्रो देशमा एक लेखकको एउटा किताब छापिनु किताबका अक्षरहरूको सुखद यात्रा हो नै । र हो, हाम्रा पाठकहरूको विकसित मनोबजार । यो भीमकाय किताबको ‘बोक्रो र गुदी’ दुवैका कारण पाठकले लेखक र प्रकाशकलाई सधैं सम्झनेछन् ।

‘लिमिटेड एडिसन’ को लोगोमा पहिलोपल्ट छापिएको यो किताब तिनै ‘लिमिटेड पाठक’ को हातमा हुनेछ, जसले ‘लिमिटेड समय’ मा नगरकोटीलाई ‘अन–लिमिटेड’ माया र सम्मान गरे !

(नगरकोटीको कथासंग्रह ‘कल्प–ग्रन्थ’ ‘बुक–हिल’ ले यसै साता सार्वजनिक गरेको छ ।)

प्रकाशित : असार १२, २०७८ १२:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

डर

'आफ्ना जनता, देशबाट होइन, उत्तर–दक्षिणकाबाट डरको पोको बोकेर बसेका राज्यसञ्चालकहरूले हामीलाई सिकाइसकेका छन्– अब भोका–नाङ्गा र घरबारविहीनहरू डराउनु पर्दैन किनभने जसको केही छैन, ऊ किन डराउने ?'
'कोरोना भाइरससँग डराए पनि सत्तासँग डराउन्नँ ! स्वतन्त्रतासँग डराउँछु, निरंकुशतासँग डराउन्नँ ।'
भूपेन्द्र खड्का

“कुनै भय र वस्तु देखेर वा खराबीको आशाले मनमा उत्पन्न हुने भाव, भय, त्रास ।” नेपाली बृहत् शब्दकोशमा लेखिएको डरको अर्थ हो यो । के डर शब्दको अर्थ मात्रै यत्ति हो त ?

यो डरले सारा चराचर जगत्‌लाई कति आतंकित पारेको छ, कति थर्कामान गराएको छ, त्यसको लेखाजोखा उही डरलाई मात्रै थाहा होला । बन्दाबन्दीको एकाकीबाट म डरको फ्ल्यासब्याकमा पुग्छु ।

डर – १

म शिशु कक्षामा पढ्दा चकटी बोकेर स्कुल जान्थें । देब्रे पारेर चकटी बोक्थें भने दाहिने पारेर किताबको झोला । एक दिन स्कुलमा पुगेर चकटी निकालेर बसें । झोला पनि कोखाबाट झिकें । किताब र कापी निकाल्न हात हालेको त केही चिज बिझाएजस्तो भयो । किताब ननिकालिकन चियाएर हेरेको त आमाको कपाल कोर्ने काइँयो, त्यसमै गुजिल्टो परेको कपाल र सानो हाते एना छन् । मेरो सातो गयो । कतै मास्टरले मेरो झोला छामे भने मैले गाली खानु पर्ला, उस्तै परे छडीले ढाड सेकिएला, नभए कुखुरा हुनुपर्ला । त्यति मात्रै नभएर साथीहरूका बीचमा आँसु खसालेर रुनुपर्‍यो भने त भन्ने पिरलोले मेरो कट्टुमै झन्नै पिसाब खुस्केन ।

तर मेरो डरले त्यो स्वरूप लिएन । म त्यो दिन बाँचेँ, डरबाट ।त्यसपछि डरले मेरो मनमा डेरा जमाएर बस्यो । म धेरै शङ्कालु र डरछेरुवा भएँ । सानोभन्दा सानो कुरामा पनि डराउने भएँ ।

डर – २

डराउँदै डराउँदै बाँचिरहेको शिशुपाल जीवन सात कक्षामा पढ्ने भैसकेको थियो । झोलुङ्गे पुलको जिल्ला बागलुङमा जन्मिएको म । पहाडका कन्दराहरूमा बारी र खेतका फाँटहरू थिए । तिनै साना गह्राहरूमा घरहरू थिए । हाम्रो घर पनि भिरालो परेको गह्राको बीचको एउटा गह्रामा थियो ।

दुइटा गह्राको अन्तरमा हाम्रा दुइटा घर थिए । माथिल्लो घर हजुरबाको पालाको भने तल्लो घर बाले बनाएको । माथिल्लो घरमा दाइ र म सुत्थ्यौं । साउनको एक रात हामी खाना खाँदै थियौं । लगातार ५–७ दिनदेखि झरी परिरहेको थियो । अगेनोको वरिपरि बसेर खाना खाइरहेका बेला गड्याम्म आवाज आयो । घर थररर हल्लियो । लौ पहिरो गयो भन्दै आमा उठ्नुभयो ।

हामी सबै डराउँदै आमाको पछिपछि गयौं । टर्च लाइट बालेर आँगनको डिलमा पुग्दा छेउबाट निकै ठूलो पहिरो जाँदै थियो । रुने–कराउने बाहेक केही गर्न सकिएन । झन्डै घरचाहिं बगाएन । हामी बाँच्यौं । त्यसपछि म घरमा सुतेको बेला होस्, या जहाँसुकै रहेको बेला होस्, पानी पर्‍यो कि पहिरोको डरले डराउने भएँ । यो डर आजसम्म पनि कायमै छ ।

डर –३

एसएलसी दिने समय आइसक्दा माओवादी द्वन्द्व चर्किसकेको थियो । बागलुङ अझै उनीहरूको नामकरणको लालकिल्ला थियो । हाम्रो आर्मी परिवारलाई उनीहरूको नजर अझै फरक थियो । हामी दुवै पक्षाबाट निगरानीमा छौं भन्ने थाहा भइसकेको थियो । दाइ आर्मी भइसकेको थियो । भाइहरू ५–६ कक्षा पढ्दै थिए । एसएलसी पासपछि पढाइका लागि घर छाड्नुपर्ने भयो । घरबाट सदरमुकाम झर्न पनि त्रास बोकेर हिंड्नुपर्ने भो । त्यही समयमा माओवादी जनसरकार प्रमुख बनेको काकाको छोराले सेनाको गोली खाएर ठहरै भयो । त्यो दृश्य देखेकी मेरी आमा ३ महिनासम्म कसैसँग बोल्न नसक्ने भइन् ।

हाम्रो माथिल्लो घरमा माओवादीले डेरा जमाए । घरको अन्नपात, दूध, दही, मोही खाए । द्वन्द्व उत्कर्षमा पुगेका बेला घर जान नसकिने अवस्था आयो । म सहरमै अड्किएँ । दशैं–तिहारमा डराई–डराई घर जाँदा पनि सयौं चेक जाँचमा आफूलाई प्रमाणित गर्नुपर्ने भो । दोहोरो जवाफ दिन मिल्दैनथ्यो । नारायण वाग्लेको ‘पल्पसा क्याफे’ उपन्यास पनि उनैलाई दिनुपर्ने भो । अहिले १७ हजार मरेको डरभन्दा आफ्नै डर ठूलो थियो ।

डर – ४

द्वन्द्वको दूरीले सहर र गाउँ अनकन्टारजस्ता लाग्थे । उच्च शिक्षा पढ्ने र अन्य सपना बोकेर म काठमाडौं छिरें । साथमा बोकेको पैसा र अनुमानित खर्चले नधानेपछि पुतलीसडकको एउटा रेस्टुरेन्टमा भाँडा माझ्नलाई साहुलाई आग्रह गरें । उनले पत्याएनन् । त्यो रात भोको पेटमा मलाई निकै डर लाग्यो कि जीवनमा के भइरहेछ ? जे भइरहेछ, ठीक भइरहेको छैन । करिब ३ दिन भोको पेटले कामको खोजीमा भौंतारिंदा कतै पाइएन । त्यही साँझ बालाजुका एक दयालु डाक्टरको घरमा भाँडा माझ्ने काम अचानक पाएँ । हर्षले गद्गद् हुँदै रुझेको बिरालोजस्तो भएर बालाजुको माछा पोखरी पसें ।

करिब ६ महिना डरको भुमरीमा मैले त्यहाँ काम गरेँ । त्यतिन्जेलसम्म पनि सम्भावित जीवनका भवितव्यहरूका डरले छाडेनन् ।

डर – ५

सन् २०१० को अगस्ट महिनामा म अफ्रिकी मुलुक घाना, केन्या, इथोपियाहरूमा थिएँ । नेपालको सङ्गीत रोयल्टी सङ्कलन समाजको महासचिवको हैसियतले विश्वका २५ देशका प्रतिलिपि अधिकार प्राप्त संस्थाहरूको डेढ महिने गोष्ठीमा मैले ती देशमा जाने सौभाग्य प्राप्त गरेको थिएँ । नेपालको सङ्गीत रोयल्टी सङ्कलन समाजलाई नर्वेको दाता संस्थाबाट वार्षिक करिब ३० लाख रुपैयाँको सहयोग उपलब्ध गराएर फर्कने क्रममा केन्यामा थिएँ । सेतोहात्तीको देशबाट काला साथीहरूलाई बिदाइको हात हल्लाएर इथोपियन एअरलाइन्सको जहाज चढेको करिब आधा घण्टामा जहाज नराम्ररी हल्लियो । झन्डै उल्टो नै पर्‍यो । जहाजभित्र रुवाबासी सुरु भयो ।

एसियाका भियतनामी र चिनियाँ साथी मात्र थिए । कान सुन्न बन्द भए । देब्रे घुँडा जहाजमा ठोक्कियो । त्यसको करिब १०–११ मिनेटमा जहाज इथोपियाको अदिसअबाबा फोर्स ल्यान्ड गर्‍यो ।

बाँच्न त बाँचियो । तर जहाजबाट ओर्लन खुट्टाले टेकेनन् । स्ट्रेचरमा सुताएर ओराली डाक्टरहरूले काउन्सिलिङ गरे । त्यसको करिब ३ घण्टापछि जहाज पुनः उड्ने भयो, डेनमार्कको कोपनहेगनका लागि । तर जहाजको भर्‍याङ उक्लन खुट्टा सोझिएनन् । मनले भन्यो, म बस चढेर नेपाल जान्छु । डरको कामजरोमा विभिन्न ट्रान्जिट हुँदै नेपाल आएँ । त्यही दुर्घटनाको डरले करिब २ वर्ष जहाज चढिनँ ।

डर – ६

जिन्दगी चल्दै थियो । देशले नयाँ स्वरूपमा काँचुली फेर्दै थियो । मेरो जीवनमा नयाँ सपनाहरू मौलाउँदै थिए । कवि भूपिनसँग दरबारमार्गको हिमालय जाभामा अमेरिकानो खानका लागि अर्डर गर्नेबित्तिकै भुइँचालो आयो, २०७२ वैशाख १२ को १२ बजे । धरहरा ढल्यो । मानिसका मनका धरोहरहरू पनि ढले । हजारौं पुरिएर मरे । त्यसपछिका परकम्पनमा पनि मन हल्लिरह्यो ।

जब–जब भूकम्पले भुइँ हल्लाउँछ । मन एकपटक हल्लिएर आउँछ । डरको लाजले छोपेर मुख रातो हुन्छ ।

डर –७

०७२ पछि डरका धर्साहरू नदेखिने हुँदै गएका थिए । पुस्तक व्यवसायीको रूपमा परिचय थपिंदै थियो । रेडियोकर्म र गीति लेखनले थपेको मायावी संसारलाई पुस्तकका अक्षरहरूको संसारले उल्लासमय बनाउँदै थियो ।

विभिन्न साहित्य महोत्सव, सभा–समारोह, बुक–टुर आदिमा धेरैलाई स्वागत र आतिथ्य प्राप्त गर्ने अवसर प्राप्त हुँदै थियो । यस्तो समय आयो, वुहानको एउटा विषाणुले संसार हल्लाएको कथा सुरु भयो । नपत्याउँदा नपत्याउँदै त्यसले शक्तिशालीका नाकका डाँडी भाँचिदिसकेको थियो ।

ट्रम्पले चिनियाँ भाइरस भन्दै थिए, मोदीलाई त्यो विषाणु भारत पस्छ भन्ने विश्वास नै थिएन, केपीले बेसार पानीको सिफारिस गर्दै थिए ।

०७६ चैत ११ बाट नेपालमा पनि लकडाउन सुरु भयो । सुरुवातका केही महिना डरमै बिते । नजाने, नचिनेको एउटा भाइरसले मच्याएको आतङ्कले संसार त्राहिमाम भएका बेला म नाथे नडराउने कुरै भएन । बिस्तारै यसले नेपालीहरूको पनि ज्यान लिन थाल्यो । मानिसलाई घरभित्र डराएर राख्नुको सट्टा यसले केही दिन सकेन । देश–विदेशका सबै कार्यक्रम बन्द भए । चीन, अमेरिका, युरोप, अस्ट्रेलिया, युके आदिले यसलाई नियन्त्रणमा लिन खोजे । कोरोनाको त्रास अलि मत्थर भएजस्तो हुन थाल्यो ।

जब अघिल्लो साता भारतमा यसको दोस्रो भेरियन्टले आतङ्क मच्यायो, अब चाहिं साँच्चिकैको डर मनमा अङ्कुरण भयो ।

आफू सतर्क हुँदाहुँदै अनि अरूको असावधानीले सर्ने यो महारोगको जराले फेरि लकडाउनमा जाकेर आइसोलेसनमा लानुबाहेकको अर्को कुनै काम गर्न सकेन ।

रोगसँग लडिरहेका, भोकसँग लडिरहेका, शोकसँग लडिरहेका, ऋणसँग लडिरहेका, दिन–दीनसँग लडिरहेका, शासक र उपासकसँग लडिरहेका सबैको त्रास मेरो जस्तै छ वा फरक छ ?

प्रकृतिविरुद्धको हाम्रो कुकृत्यको जवाफ प्रकृतिले कुन हदसम्म दिने हो भन्ने डरले म त्राहिमाम छु । वैज्ञानिक, डाक्टर, जानकार वा आविष्कारकहरू भनिरहेछन्, यसको असर अझै केही वर्ष रहन्छ । त्यतिन्जेलसम्म बाँचेका मानिसको ग्रहदशा कस्तो होला ? तिनले परिकल्पना गरेको जीवन र भोगेको जीवनमा कति अन्तर आउला ?

अब झन् यो समयसँग डर लाग्न थालेको छ । सङ्क्रमण र सङ्क्रमितको डरभन्दा पनि सम्भावित मानव जीवनको आँकलनको डरले डराम्य बनाएको छ मलाई ।

डर – ८, अब डर छैन

तीन–चार दशकदेखि देश गोपीक्याँचहरूको हातमा छ । आफ्ना जनता, देशबाट होइन, उत्तर–दक्षिणकाबाट डरको पोको बोकेर बसेका राज्यसञ्चालकहरूले हामीलाई सिकाइसकेका छन्– अब भोका–नाङ्गा र घरबारविहीनहरू डराउनु पर्दैन किनभने जसको केही छैन, ऊ किन डराउने ?

हो, हातमा सीप छ, उद्यम गर्ने जाँगर छ, खेतबारी जोत्ने ताकत छ, कलकारखाना चलाउने हिम्मत छ, भन्ज्याङ र बेंसीहरूबाट एकताको गीत गुन्जाउने कला र गला छ तर ज्यान एकान्तबासमा छ । त्यसैले डराउने किन ?

अब म डराउन्नँ । पुगुन्जेल खान्छु, रोगसँग लड्छु । जुन दिन खान नपाउने भएर अरूसँग हात फैलाउनुपर्ने दिन आउँछ, त्यो दिन म एक्लै बाहिर निस्कन्छु । मौसमी हावामा कावा खान्छु अनि बालुवाटारको गेटअगाडि उभिन्छु ।

कोरोना भाइरससँग डराए पनि सत्तासँग डराउन्नँ !

स्वतन्त्रतासँग डराउँछु, निरंकुशतासँग डराउन्नँ ।

twitter : @khadkabhupendra

प्रकाशित : जेष्ठ ११, २०७८ १२:४०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×