खलंगामा साहित्यिक मेला 

एलपी देवकोटा

(जुम्ला) — चन्दननाथ–५, खलंगाका कवि बैरागी बाबु देशका चर्चित साहित्यकारकै अगाडि आफ्नो कविता ‘रेडियो बैरागी’ वाचन गर्न पाउँदा मख्ख देखिन्थे । उनी मात्र होइन, जुम्लाका अधिकांश लेखक/साहित्यकार प्रख्यात साहित्यकारकै अघि आफ्ना सिर्जना प्रस्तुत गर्न पाउँदा दंगिए । 

खस भाषा प्रवद्र्धनका लागि पहिलोपटक खलंगामा शनिबार सम्पन्न कार्यक्रममा नवसर्जकदेखि साहित्यमै दशकौं बिताएका साहित्यकारका दुई दर्जनभन्दा बढी रचना वाचन भए । प्राकृतिक सिर्जना उत्सवले खलंगालाई दिनभर साहित्यमय बनायो । साहित्यकार सरुभक्तको नजिकै बसेकी प्रमुख जिल्ला अधिकारी दुर्गा बञ्जाडेले पनि ‘म गाउँ फर्केको छु’ शीर्षकको कविता सुनाइन् ।

कार्यक्रमका सहभागीले जिल्ला प्रहरी प्रमुख डीएसपी लालबहादुर बुढाको समेत कविता सुने ।
‘सद्भाव र सिर्जनाको मूलमन्त्र’ भन्ने मान्यतासहित आयोजना गरिएको कार्यक्रमले सबै साहित्यकारलाई उत्साही बनाएको नेपाली कला साहित्य डटकम प्रतिष्ठानकी अध्यक्ष मोमिला जोशीले बताइन् । ‘जुम्ला नेपाली भाषा, साहित्य, कला, संस्कृति र सभ्यताको उद्गमथलो हो, यसैको प्रवद्र्धनका लागि उत्सव आयोजना गरेका हौं,’ उनले भनिन्, ‘उत्सवले सभ्य एवं समृद्ध समाज निर्माणका लागि प्रेरणा प्रदान गरेको छ ।’ जुम्लालाई साहित्यमार्फत विश्वसामु चिनाउन जरुरी रहेको उनी बताउँछिन् ।

ग्रामीण क्षेत्रका स्रष्टाका प्रतिभा अझै पनि लुकेर बस्न बाध्य भएको संगीत तथा नाटय प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति सरुभक्तले बताए । ‘कर्णालीको इतिहास खोजी गर्ने कर्णालीका पुत्रले कहिल्यै स्याबासी पाउन सकेनन्,’ उनले भने, ‘जुम्ला आउने चाहना वर्षौंपछि पूरा भएको छ, सिञ्जा क्षेत्र हुँदै रारा पुगेर फर्कने हाम्रो योजना छ ।’

प्रकृति सिर्जना उत्सवमा कर्णालीका साहित्यकारको प्रतिभा पहिचान भएको आयोजक खस साहित्य समाजका अध्यक्ष रामकृष्ण बुढथापाले बताए । ‘अहिलेसम्म जुम्लाका ३९ जनाले साहित्यिक कृति प्रकाशन गरिसकेका छन् तर मूलधारको साहित्यमा अझै जोडिन सकेका छैनन्,’ उनले भने, ‘यो कार्यक्रमले जुम्लासँग काठमाडौंको साहित्यिक सम्पर्क स्थापित गरेको छ ।’ प्रकृति उत्सवमा राष्ट्रको साझा सवाल र गौरव, नेपाली भाषा, साहित्य, कला, संगीत, इतिहास, दर्शन र संस्कृतिका बारेमा साहित्यकारले चर्चा गरे ।

दुई साहित्यकार पुरस्कृत
उत्सवमा वितरण गरिएका दुई पुरस्कारबाट जुम्लाका दुई साहित्यकारलाई पुरस्कृत गरिएको छ । अमेरिकी नागरिक प्राडा ग्रगरी जी मास्कारिनेकले स्थापना गरेको २० हजार रुपैयाँ राशिको ग्रगरी कला संस्कृति पुरस्कारबाट खडानन्द चौलागाई र योगेश्वर स्मृति प्रतिष्ठानका अध्यक्ष राजेश्वर कार्कीले पिता योगेश्वर कार्कीको नाममा स्थापना गरेको २५ हजार राशिको योगेश्वर वाङमय पुरस्कारबाट पुरिचन्द्र देवकाटा सम्मानित भएका हुन् ।

चौलागाईका आधा दर्जन र देवकोटाका दुई पुस्तक प्रकाशित छन् । पुस्तकमार्फत कर्णालीको साहित्य, भाषा, संस्कृति, रीतिरिवाज र पर्यटनलाई प्रवद्र्धन गरिएको भन्दै उनीहरूलाई पुरस्कृत गरिएको हो ।

प्रकाशित : कार्तिक ४, २०७६ ०९:०४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पुरानै परीक्षाबाट ७५५ छात्रवृत्ति

चिकित्सा शिक्षा ऐनले एकीकृत प्रवेश परीक्षाको व्यवस्था गरे पनि विश्वविद्यालयहरुले नियमावली र कार्यविधि अभाव देखाउँदै छुट्टाछुट्टै परीक्षा लिएका छन् 
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — चिकित्सा शिक्षा आयोगले विश्वविद्यालयहरूले लिएको प्रवेश परीक्षाकै आधारमा यस वर्षका लागि ७५ प्रतिशत छात्रवृत्ति वितरण गर्न लागेको छ । आयोगले सार्वजनिक सूचना प्रकाशित गरेर छात्रवृत्तिका लागि विद्यार्थीबाट आवेदन माग्ने गृहकार्य सुरु गरेको छ ।

चिकित्सा शिक्षा ऐनले मेडिकल शिक्षामा स्नातक तह अध्ययन गर्न सार्वजनिक शिक्षण संस्थामा ७५ प्रतिशत विद्यार्थीलाई नि:शुल्क छात्रवृत्ति उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरेको छ । उक्त व्यवस्थाअनुसार छात्रवृत्ति बाँड्न एक साताभित्र आवेदन माग गरिने जानकारी आयोगका उपाध्यक्ष श्रीकृष्ण गिरीले दिए ।

कार्यविधि नबनेका कारण छात्रवृत्ति नियमावलीकै आधारमा यो शैक्षिक सत्रमा छात्रवृत्ति वितरण गरिने आयोगले जनाएको छ । शिक्षा मन्त्रालयले उक्त नियमावलीका आधारमा छात्रवृत्तिका लागि विद्यार्थी छनोट र वितरणको कार्य गर्दै आएको छ । चिकित्सा शिक्षा ऐनको नियमावली नबनिसकेकाले छात्रवृत्ति नियमावलीको व्यवस्थाअनुसार नै चिकित्सा शिक्षाको छात्रवृत्तिका लागि विद्यार्थी छनोट र वितरण गरिने गिरीले जनाए । त्यसका लागि सार्वजनिक सूचना प्रकाशित गर्ने तयारी गरिएको आयोगले जनाएको छ ।

ऐनले एकीकृत प्रवेश परीक्षाबाट विद्यार्थी भर्ना लिने व्यवस्था गरेको छ । नियमावली र कार्यविधि नबनेको भन्दै विश्वविद्यालयहरूले पुरानै ढाँचामा प्रवेश परीक्षा लिएर नतिजा सार्वजनिक गरिसकेका छन् । आयोगले त्यही नतिजाबमोजिम छात्रवृत्तिको प्रक्रिया अघि बढाएको छ ।

काठमाडौं विश्वविद्यालयको प्रवेश परीक्षा भने विवादमा परेको छ । विश्वविद्यालयको स्कुल अफ मेडिकल साइन्सेसले सार्वजनिक गरेको एमबीबीएसको प्रवेश परीक्षाको नतिजामा त्रुटि भेटिएको थियो । त्रुटिका कारण दुई सयभन्दा बढी विद्यार्थीको परीक्षाफल फेरबदल भएको थियो । विद्यार्थीले नतिजामा त्रुटि भेटिएको र प्रश्नपत्रसमेत बाहिरिएको भन्दै परीक्षा रद्द गर्न माग गर्दै आएका छन् । परीक्षा हलबाटै प्रश्नपत्र बाहिरिएको विद्यार्थीको दाबी छ ।

आयोगले छानबिन गरी कारबाही गर्न विश्वविद्यालयलाई निर्देशन दिइसकेको छ । ‘काठमाडौं विश्वविद्यालयको प्रवेश परीक्षाका विषयमा छानबिन भइरहेको छ,’ गिरीले भने, ‘टुंगो लागेपछि छात्रवृत्तिको प्रक्रिया अघि बढ्छ ।’ छानबिन प्रतिवेदन आएपछि अध्ययन गरेर कारबाही प्रक्रिया अघि बढाइने जानकारी उनले दिए । ऐन र नियमावलीसहित प्रवेश परीक्षा र छात्रवृत्ति वितरणका लागि कार्यविधि बनेपछि अर्को वर्षदेखि सोहीअनुरूप अघि बढ्ने आयोगले जनाएको छ ।

ऐनको दफा १७ ले सार्वजनिक शिक्षण संस्थाले स्नातक तहको कार्यक्रममा उपलब्ध सिट संख्याको कम्तीमा ७५ प्रतिशत नि:शुल्क छात्रवृत्तिका लागि व्यवस्था गर्नुपर्ने उल्लेख छ । त्यसका लागि सरकारले सार्वजनिक शिक्षण संस्थालाई एकमुस्ट अनुदान प्रदान गर्नुपर्नेछ ।

स्वदेशी लगानीबाट सञ्चालित कलेजहरूले कुल सिट संख्याको कम्तीमा १० प्रतिशत र स्वदेशी/विदेशी संयुक्त लगानीमा खुलेका शिक्षण संस्थाले कुल २० प्रतिशत सिट नि:शुल्क छात्रवृत्तिका रूपमा नेपाल सरकारलाई उपलब्ध गराउनुपर्ने ऐनमा उल्लेख छ । छात्रवृत्ति वितरण गर्न तत्कालका लागि आयोगलाई ९० करोड उपलब्ध गराइएको शिक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ ।

एमबीबीएस र बीडीएसको सिट तोकियो
नेपाल मेडिकल काउन्सिलले आगामी शैक्षिक सत्र (२०७६) का लागि एमबीबीएस र बीडीएसको सिट निर्धारण गरेको छ । काउन्सिलले स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान र काठमाडौं विश्वविद्यालयबाट सम्बन्धन प्राप्त मेडिकल कलेजहरूका लागि विद्यार्थी पढाउने सिट संख्या तोकेको हो ।

काउन्सिल स्रोतबाट प्राप्त सूचीमा पाटन र बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानलाई एमबीबीएसमा क्रमश: ६५ र एक सय सिट निर्धारण गरिएको छ । बीपीले बीडीएसतर्फ ५० सिट पाएको छ । काठमाडौं स्कुल अफ मेडिकल साइन्सेस धुलिखेलमा एमबीबीएसका लागि ८५ र बीडीएसका लागि ५० सिट कायम गरिएको छ ।

विराटनगरको नोबेल मेडिकल कलेजलाई एमबीबीएसका लागि एक सय र बीडीएसका लागि ३५ सिट तोकिएको छ । कान्तिपुर डेन्टल कलेजले ५० सिटको अनुमति पाएको छ । काठमाडौं मेडिकल कलेजले एमबीबीएसमा सय र बीडीएसतर्फ ५० सिट पाएको छ ।

मोरङको विराट मेडिकल कलेजमा एमबीबीएसतर्फ ७५ सिट कायम गरिएको छ । नेपाल मेडिकल कलेजका लागि एमबीबीएसमा एक सय र बीडीएसमा ५० सिट निर्धारण गरिएको छ । कलेज अफ मेडिकल साइन्सेस भरतपुरले एमबीबीएसमा एक सय र बीडीएसतर्फ ५० कोटा पाएको छ ।

लुम्बिनी मेडिकल कलेज पाल्पा, नेपालगन्ज मेडिकल कलेज, मणिपाल मेडिकल कलेजमा एमबीबीएसका लागि सय/सय सिट निर्धारण गरिएको छ । देवदह मेडिकल कलेजमा एमबीबीएसका लागि ५० सिट कायम गरिएको छ ।

आयोगका उपाध्यक्ष कृष्ण गिरीले काउन्सिलले सिट संख्या तोकेको जानकारी पाए पनि आधिकारिक तथ्यांक प्राप्त नगरेको प्रतिक्रिया दिए ।

प्रकाशित : कार्तिक ४, २०७६ ०८:५८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT