तर्कनाको जेब्रा क्रस

कान्तिपुर संवाददाता

भरतपुर — ‘सहज काम त सबैले गर्छन्, चुनौतीपूर्ण काम गर्न पो मजा,’ आख्यानकार तर्कना शर्माले आफ्नो पहिलो उपन्यास ‘जेब्रा क्रस’ चुनौतीपूर्ण विषय भएको सुरुमै बताइन् ।

चार वर्ष लगाएर तयार गरेको उपन्यासबारे चितवनमा आयोजना गरिएको अन्तरक्रियामा तर्कनाले आफ्नो चुनौती बेहोर्ने आदतबारे सुनाइन् ।

‘जेब्रा क्रस’ मा शर्माले समलिंगी र तेस्रो लिंगीको विषय उठान गरेकी छन् । शर्माले भनिन्, ‘मैले समाजमा उनीहरूको अस्तित्व स्वीकार गर्न दुवै पक्षले के गर्नुपर्छ भन्ने विषय उठाएकी छु ।’

शर्माका अनुसार ‘जेब्रा क्रस’ समलिंगी र तेस्रोलिंगी वर्गप्रति सम्बोधन गरेर लेखिएको उपन्यास हो । समाजकै बीचमा रहेर पनि सामाजिक बन्न संघर्ष गरिरहेको वर्ग, उनीहरूको मानसिक द्वन्द्व र उनीहरूका कारण नचाहेरै पनि समस्याझेल्न बाध्यहरूको कथा ‘जेब्राक्रस’ मा छ । आफूसँगै अध्ययन गरेका तथा काम गरेका साथीहरूलाई देखेर विषय रोजेको तर्कनाले बताइन् ।

उपन्यासमा विराज नामको मुख्य पात्र छ । विराजको प्रेमकथा र वैवाहिक जीवनलाई रोमाञ्चक ढंगले प्रस्तुत गरिएको छ । समाजमा खोक्रो आडम्बरका लागि विराजले आफू समलिंगी भएको कुरा लुकाउन खोज्छ र स्त्रीसँग बिहे गर्छ । नीरा उसकी पत्नीको यौन इच्छा, आवश्यकता पूरा गर्न नसक्दा विराजको पुरुषवादी अहम जाग्छ र हिंसात्मक बनिदिन्छ । विराजको अहमताको सिकार बनेकी नीरा मानसिक, शारीरिक र सामाजिक यातना खेप्न बाध्य हुन्छिन् ।

विराजको कुण्ठाका कारण नीराले भोग्नुपरेका हिंसात्मक व्यवहारलाई लेखकले निकै मार्मिक ढंगले प्रस्तुत गरिदिएको टिप्पणीकर्ता प्रभा बरालले बताइन् । ‘समाजमा पुरुष हुनुको घमन्ड व्याप्त भएजस्तै विराजले पनि उपन्यासको कथामार्फत हिंसालाई अँगालेको छ,’ बरालले भनिन्, ‘महिला हरेक पक्षबाट पीडित छन् ।’

प्रकाशित : भाद्र २, २०७६ ०८:१८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हङकङमा चर्कियो प्रदर्शन 

विरोधमा उत्रे दसौं हजार 
एजेन्सी

हङकङ — हङकङमा विगत एघार सातादेखि जारी सरकारविरोधी आन्दोलन क्रममा आइतबार दसौं हजार मानिस सडकमा उत्रेका छन् । यसअघि गरिएका विरोधमा झडपहरू भए पनि आइतबारको प्रदर्शन भने शान्तिपूर्ण रह्यो । 

सरकारले ल्याएको विवादास्पद सुपुर्दगी विधेयकको विरोधमा हङकङका मुख्य स्थानमा सुरु प्रदर्शन हाल लोकतन्त्रका विभिन्न मुद्दामा केन्द्रित छ । पछिल्ला प्रदर्शनमा हङकङकी कार्यकारी प्रमुख क्यारी लामको राजीनामा तथा प्रहरी दमनको स्वतन्त्र छानबिन माग गरिँदै आएको छ । सरकारले स्थगित गरिसकेको भए पनि सुपुर्दगी विधेयक फिर्ता हुनुपर्ने माग प्रदर्शनकारीको छ ।

विरोध प्रदर्शन चर्कंदै गएपछि चीनले पछिल्लो समय प्रदर्शनकारीलाई लक्षित गरी कडा चेतावनी दिँदै आएको छ । सन् १९९७ मा स्वतन्त्र हुनुअघि बेलायतको उपनिवेश हङकङलाई चीनले आफ्नो ‘विशेष प्रशासकीय क्षेत्र’ बताउने गर्छ । त्यसयता हङकङलाई ‘एक देश, दुई व्यवस्था’ अन्तर्गत शासन गर्दै आएको चीनले सीमावर्ती क्षेत्र सेन्जेनमा ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी तैनाथ गरेको छ ।

प्रदर्शनको नेतृत्व गरेका संघसंस्था तथा मानव अधिकारवादी समूहहरूलाई सहरी क्षेत्रमा र्‍याली आयोजना गर्न भने रोक लगाइएको थियो । ‘सिभिल राइट्स ह्युमन फ्रन्ट’ का अनुसार भिक्टोरिया पार्कमा प्रदर्शनका लागि अनुमति दिइएको थियो । बीबीसीका अनुसार एड्मीराल्टी, कजवे र वान चाईलगायत स्थानमा प्रहरीको बेवास्ता गर्दै ठूलो मात्रामा प्रदर्शनकारी विरोधमा उत्रेका थिए । ठूलो वर्षाका बाबजुद भेला भएका प्रदर्शनकारी भिक्टोरिया पार्कमा नअटेपछि वरपरका सडकमा समेत जम्मा भएका थिए ।

प्रदर्शनमा सहभागी सरकारले आफ्ना मागको बेवास्ता गरेको भन्दै आक्रोशित देखिन्थे । एक प्रदर्शनकारी वङले भनेका छन्, ‘हामी विभिन्न मागसहित दुई महिनादेखि लडिरहेका छौं तर हाम्रो सररकाले कुनै जवाफ दिएको छैन । हामी पटकपटक विरोधमा उत्रन सक्छौं ।’ कतिपय प्रदर्शनकारीले ‘हङकङलाई स्वतन्त्र बनाऊ’ लेखिएका प्लेकार्ड बोकेका थिए भने उनीहरूले ‘तत्काल लोकतन्त्र’ भन्ने नारा लगाइरहेका थिए ।

अन्तर्राष्ट्रिय समर्थन जुटाउने प्रयास
यसअघि विरोध प्रदर्शन क्रममा प्रहरीसँग भिडन्त भएपछि उनीहरूले गतसाता हङकङ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल ठप्प पारेका थिए । प्रदर्शनकारीको भीडका कारण अस्तव्यस्त भएपछि विमानस्थल प्रशासनले सबै उडान रद्दको घोषणा गर्दै यात्रुलाई आवतजावत नगर्न सूचना जारी गरेका थियो । प्रदर्शनकारीलाई तितरबितर पार्न अश्रुग्यास तथा रबरका गोली प्रहार गरेपछि उनीहरू प्रहरीप्रति आक्रोशित थिए ।

आफ्ना मागप्रति अन्तर्राष्ट्रिय समर्थन जुटाउन भन्दै प्रदर्शनकारीले विमानस्थलमा विरोध सुरु गरेको जनाएका थिए । चीन तथा अमेरिकालगायत देशले हङकङमा जारी प्रदर्शनप्रति चासो व्यक्त गर्दै चीनलाई शान्तिपूर्ण रूपमा समस्या समाधान गर्न आग्रह गरिसकेका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङलाई ‘आफैं क्रियाशील भएर हङकङ समस्या समाधान नगरे व्यापार सम्झौता नहुने’ चेतावनी दिइसकेका छन् । त्यसैगरी, बेलायती विदेशमन्त्री डोमिनिकन राबले ‘हङकङमा प्रदर्शनकारीको माग पूरा गरिनुपर्ने तथा उनीहरूमाथि भएका प्रहरी दमनको छानबिन हुनुपर्ने’ बताएका थिए ।

के गर्दै छ चीन ?
विरोध प्रदर्शन चर्कंदै गएपछि हङकङमा रहेका चिनियाँ जनमुक्ति सेना परिचालन हुन सक्ने चिन्ता व्यक्त हुने गरेको छ । हङकङको सीमाक्षेत्रमा सैनिक बल थपेपछि चीनले त्यसको तयारीका गरेको आकलन गरिएको थियो । हङकङमा सार्वजनिक सुव्यवस्था कायम राख्न वा विपद् व्यवस्थापनमा आवश्यक सहयोगका लागि सरकारले चिनियाँ जनमुक्ति सेनालाई आग्रह गर्न सक्ने कानुनी व्यवस्था छ तर हङकङमा सेना परिचालन गर्नु चीनका लागि राजनीतिक रूपमा निकै जोखिमपूर्ण हुने तर्क विश्लेषकहरूको छ ।

यसअघि चीनले हङकङमा भएका सरकारविरोधी प्रदर्शनलाई ‘भयावह घटना’ को संज्ञा दिँदै यसका लागि ‘कट्टरपन्थी तत्त्वहरू जिम्मेवार’ रहेको समेत दाबी गरेको थियो । चीनस्थित हङकङ तथा मकाउ मामिला कार्यालय (एचकेएमएओ) प्रवक्ता याङ गुआङले विज्ञप्तिमार्फत हङकङको प्रदर्शनले ‘कानुनी शासनमाथि नै गम्भीर असर पुर्‍याएको’ दाबी गरेका थिए ।

विरोध प्रदर्शन किन ?
अपराध तथा बलात्कार आरोपीलाई मुख्यभूमि चीनमा सुपुर्दगी गर्ने प्रावधानसहितको विधेयक ल्याएपछि हङकङमा प्रदर्शन चर्केको हो । अपराध तथा बलात्कार आरोपीलाई मुख्यभूमि चीनमा सुपुर्दगी गर्ने प्रावधानसहितको विधेयक ल्याएपछि हङकङमा प्रदर्शन चर्केको हो ।

स्वतन्त्रताविरोधी चिनियाँ न्याय प्रणालीले हङकङका जनता पीडित हुने दाबी प्रदर्शनकारीको छ । विधेयकले हङकङको स्वतन्त्रतालाई अवमूल्यन गर्ने र राजनीतिक कार्यकर्ता निसानामा पर्ने भदै विशाल प्रदर्शनहरू गरिँदै आएको छ तर हङकङका अधिकारीले सुपुर्दगीसम्बन्धी अन्तिम निर्णय घटनाको प्रकृतिमा भर पर्ने भएकाले विधेयकको विरोध गर्नु उचित नहुने बताएका थिए ।

प्रकाशित : भाद्र २, २०७६ ०८:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्