युवामा चित्र कोर्ने हुटहुटी

मधु शाही

(बाँके) — पानी रङमा चोबेर ब्रसलाई क्यानभासमा हल्का चलाउँदै थिए, कमल खत्री । क्यानभासमा चलिरहेको ब्रस उनको हातबाट फुत्त झर्‍यो । खत्रीले ब्रस टिपे । ब्रसमा लागेको फोहोर पखाल्दै पुनः क्यानभास रंगाउन थाले । क्यानभासमा अपुरो घरले पूर्णता पाउँदै थियो ।

‘१२ कक्षा मात्रै पूरा गर्न पाएको हुन्थे भने चित्रकलामा हात बसिक्थ्यो,’ भर्खर चित्र बनाउन सिक्दै गरेका खत्रीले भने ।

फुर्सदको समयलाई सदुपयोग गर्दै कोहलपुरका केही युवाहरू खुला क्षेत्रमा चित्र कोर्ने, कलासम्बन्धी विचार राख्ने, कार्यशाला गर्नेजस्ता गतिविधिमा सक्रिय देखिन थालेका छन् । हाम्रो पूर्णिमा साहित्य प्रतिष्ठानको कला विभागले यस्तो गतिविधिको परिपाटी मिलाएको हो । उनीहरू स्वअध्ययनबाटै क्यानभासमा कला पोख्ने गर्छन् ।

कलाप्रतिको मोह र गतिविधि एकआपसमा साट्ने गर्छन् । १८ वर्षे खत्री शनिबार कोहलपुरको चप्परगौडीमा भइरहेको छैटौं चित्रकला शृंखलामा सहभागी थिए । यसैबेला खत्रीले आफू काठमाडौंमा सिर्जना फाइन आर्ट्स कलेज पढ्न गएका दिन सम्झन थाले । उक्त कलेजमा कक्षा ११ मा भर्ना भएका खत्रीले आर्थिक अभावकै कारण कला अध्ययनलाई निरन्तरता दिन सकेनन् ।

अपुरो सपना बोकेर आफ्नै जन्म थलो फर्किएका उनी यतिबेला भने आफूलाई छ महिनादेखि चित्रकलाको स्वअध्ययनमा ल्यान्डस्केप तयार पार्नमा व्यस्त छन् । ‘कला पढ्ने रहर थियो, यहाँ त्यस्तो कलेज नै छैन । काठमाडौंमा टिक्न महँगीले दिएन,’ उनले भने, ‘सायद यहीं आर्ट कलेज हुन्थ्यो भने पढ्न पाउँथें कि ।’ खत्रीजस्ता यहाँका थुप्रै कलामा रुचि राख्ने युवा कलासम्बन्धी शैक्षिक अभावले भौंतारिएका छन् ।

कोहलपुर ५ का अश्विन कोइरालाको चाहना ललित कला पढ्ने थियो । भर्खरै एसईई पास उनले प्राविधिक विषय रोज्न बाध्य भए । ललितकला पढ्ने चाहना हुँदाहुँदै पनि परिवारले काठमाडौंमा नपठाएपछि कोहलपुरमै खुम्चिनुपरेको बताए । कोइरालाको सानैदेखि आर्टमा लगाव थियो ।

पोखरामा एनएस क्लबले गरेको देशव्यापी स्कुलस्तरीय चित्रकला प्रतियोगितामा उनी प्रथम भएका थिए । कलेजस्तरीयमा नेपालगन्जका सागर क्षत्री प्रथम भएका थिए । औपचारिक शिक्षाको अभावमा कलामा आत्मबल हराउँदै जाने अश्विनको ठम्याइ छ । उनले इन्टरनेटका माध्यमबाट कलाको औपचारिक ज्ञान लिंदै आएका रहेछन् । विश्व प्रसिद्ध कलाकारको संघर्षपूर्ण जीवनी पढेर प्रेरित हुन्छन् । पत्रपत्रिकामा पाका कलाकार किरण मानन्धरको जीवनी पढ्दा उनी निकै भावुक भएको सुनाउँछन् ।

‘उहाँलाई मैले भेट्न पाएको छैन,’ अश्विनले भने, ‘चित्रचाहिँ पोखरामा देखेको थिएँ । चित्र सिक्न उहाँले घरमा गरेको संघर्ष अहिले त हामीले सोच्न पनि सकिन्नँ ।’ पाका कलाकारको जीवनीबाट पाठ सिक्दै उनी कलामा झन् दत्तचित्त भएर लागिपरेका छन् । नेपालगन्ज बस्ने सागर क्षत्रीको चित्रमा तलाउ र वरिपरिको हरियाली झल्किन्छ ।

ल्यान्डस्केपमा आँखाले देखेका दृश्यमा परिकल्पना गरेर क्यानभासमा उतार्न उनलाई मन पर्दो रहेछ । असारे झरीले हरियाली भएको बन र तलाउको परिदृश्य क्यानभासमा उतार्दै उनले भने, ‘हरियो रङले अहिलेको मौसम संकेत गर्छ । त्यसैले आकृतिभन्दा रङमा बढी ब्रस चलाएको छु ।’

कला सिक्ने तीव्र चाहना र घर छोडेर काठमाडौं बस्नुपर्ने बाध्यतालाई सुरज सुवेदीले गहिरोसँग भोगेका छन् । कला सिकेर जागिर पाइँदैन भन्ने सामाजिक मान्यता चिर्दै काठमाडौं गएका उनी ललितकला फाइन आर्ट कलेजमा दुःख–सुख गरेर पढे । स्नातकोत्तर पूरा गरेपछि उनी घर फर्किए । काठमाडौं छोड्नु उनको रहर थिएन । आफ्नै थलोमा कला शिक्षाको अभावले भौंतारिएका युवा पुस्तालाई शिक्षा दिन उनी घर फर्किएका हुन् ।

प्रकाशित : असार २९, २०७६ १०:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रदेशको प्राथमिकता फिल्म सिटी

राजेन्द्र मानन्धर

(दोलखा) — अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र नगरी (फिल्म सिटी) लाई ३ नम्बर प्रदेश सरकारले यस वर्षदेखि प्रमुख आयोजनाको प्राथमिकतामा राखेको छ । यसका लागि प्रदेश सरकारले यो वर्ष दुई करोड रकम विनियोजन नै गरेको छ ।


संघीय सरकारले दोलखाको भीमेश्वर नगरपालिकाको डाङडुङे डाँडामा फिल्म सिटी बनाउने योजनाका लागि हालसम्म १७ करोड खर्च गरिसकेको भए पनि यो वर्ष खासै प्राथमिकतामा राखेन ।

मुलुककै पहिलो र ठूलो मनोरञ्जन क्षेत्रको परियोजनाका रूपमा चलचित्र विकास बोर्डले यसअघि नै १५ सय रोपनीमा फैलिने चलचित्र नगरीको शिलान्यास पनि गरिसकेको छ । १२ करोड ४५ लाख लागतमा दुई लेनको सडक निर्माण पनि गरिसकेको छ ।

‘एक करोड लागतमा पानी र बिजुली आयोजना स्थलमा पुर्‍याउने कार्यसमेत सम्पन्न गरिसकेको छ,’ फिल्म सिटीका अभियन्तामध्ये एक कलाकार मदनदास श्रेष्ठले भने, ‘तर, किन हो कुन्नि यसपटक संघीय सरकारले कम प्राथमिकतामा राख्यो ।’ तैपनि चलचित्र विकास बोर्डले सिमेका विम जेभीद्वारा तयार पारिएको दोलखा फिल्मसिटीको विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) हालै सार्वजनिक गरेको छ । संघीय सरकारको करिब एक करोड खर्चमा तयार भएको विस्तृत प्रतिवेदनमा दोलखा फिल्म सिटीका लागि पाँच अर्ब लाग्ने उल्लेख छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रको चलचित्र लगानीकर्ताहरूको आकर्षण र चापका आधारमा लागत बढेर १५ अर्ब पुग्न सक्ने पनि प्रतिवेदनको अनुमान छ । प्रतिवेदनमा तारे होटल, ताल, इन्डोर आउडोर स्टुडियो, प्रोडक्सन युनिट, प्रशासनिक भवन, जातजातिका थिमाटिक भिलेज, हेलिप्याड लगायतका संरचना बन्ने उल्लेख छ ।

प्रतिवेदन सार्वजनिक गरे पनि बजेटको कोणबाट भने संघीय सरकारले निष्क्रियता जनाएको छ । ३ प्रदेश सरकारले पनि फिल्म सिटीलाई सिन्धुपाल्चोकको त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका र भीमेश्वर नगरपालिकाको आयोजना भनेर बजेट जम्मा दुई करोड बजेट विनियोजन गरेको छ । ३ प्रदेश सरकारको उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री अरुण नेपालले उक्त परियोजना संघीय सरकारले नै अघि बढाउनुपर्ने बताउँछन् ।

‘संघीय सरकारले हात झिकेको अवस्थामा प्रदेशले परियोजनालाई निरन्तरता दिन नीति तथा कार्यक्रममा समेटिएको हो,’ मन्त्री नेपालले भने । फिल्म सिटीका लागि सुरुका दिनदेखि लगातार क्रियाशील मदनदासले पनि संघीय सरकारले नै प्रस्ट दृष्टिकोण बनाउनुपर्ने बताए ।

प्रकाशित : असार २९, २०७६ १०:३९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्