मैदान नजिकैबाट- कोसेली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मैदान नजिकैबाट

संसारकै लोकप्रिय खेलको मुख्य प्रतियोगिता विश्वकप सुरू भएदेखि कतारको मेट्रो पूरापूर भरिभराउ छ
राजु घिसिङ

कतारले अर्बौं डलर लगानी गरेर बनाएको मेट्रो गत सातासम्म खालीखाली नै थियो । चर्को घाम छलेर शीतलमै यात्रा गर्न सकिने भए पनि मेट्रोमा यात्रु नगन्य देखिन्थे । ठूला सहरमा ट्राफिक जाम छल्न र यात्रा सहज बनाउन बढाईएको मेट्रोको गतिलाई कतारमा बसोबास गरिरहेका २७ लाख बढी मानिसले पछ्याउन नसकेको हो कि ?

जम्मा ११ हजार ५ सय ८१ वर्गकिलोमिटर क्षेत्रफल भएको खाडीको सानो देश हो कतार । क्षेत्रफलको हिसाबले विश्वकप आयोजना गर्ने सबभन्दा सानो आयोजक नै कतार बन्यो । चार वर्षअघि रुसमा जस्तो २२ घण्टासम्म रेलको यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था नभएकाले कतारमा दैनिक दुई खेलसम्म हेर्न सकिन्छ । १२ वर्षअघि विश्वकप आयोजना गर्ने अधिकार पाएपछि उसको निरन्तर आलोचना भइरहेको थियो । त्यसैले आइतबार सुरु भएको विश्व फुटबलको सबभन्दा प्रतिष्ठित र महत्त्वपूर्ण प्रतियोगिता विश्वकपको २२ औं संस्करणमा कतारको मेट्रो भरिभराउ हुनेमा शंका गरिएको थियो । जब विश्वकप नजिकिँदै गयो तब दोहाले बिस्तारै गति लिन थाल्यो । संसारकै सबभन्दा लोकप्रिय खेलको मुख्य प्रतियोगिता सुरु भएदेखि त मेट्रो पूरापूर भरिभराउ छ ।

पहिलोपल्ट खाडी क्षेत्रमा भइरहेको विश्वकपका खेलहरू दिउसो १ देखि सुरु हुन्छ । खेल सुरु हुनुभन्दा चार–पाँच घण्टाअघिदेखि नै मेट्रोमा यात्रा गर्न र सिट पाउन मुस्किल भइरहेको छ । दिनको अन्तिम खेलपछिको अवस्था पनि त्यस्तै छ । सार्वजनिक बस वा कर चढ्नु दिवास्वप्नजस्तै हुन्छ । रंगशाला वरिपरिको भीडमभीड माहोल र व्यस्त सडकका कारण उबर, करिम (ट्याक्सी) पाउन पनि घण्टौं कुर्नुपर्छ वा ट्याक्सी पाउने ठाउँसम्म पुग्न कम्तीमा एक घण्टा जुत्ता खियाउनुपर्छ ।

त्यसैले चढ्न र सिट पाउनै मुस्किल भए पनि सबभन्दा राम्रो विकल्प मेट्रो नै हो । मेट्रोभित्रको माहोल नै फरक छ । अखबार पढेजस्तो, समाचार सुनेजस्तोभन्दा बिलकुल फरक छ मेट्रोको यात्रा । महिलाले शरीर ढाक्ने कपडा लगाउनैपर्ने, महिलालाई सीधा आँखाले हेर्नै नहुने कतै सुने–पढेको कुरा गफै त हो भनेजस्तो लाग्छ । विश्वकपमा सहभागी देशबाट आएका र अरू समर्थक झन्डा बोक्छन्, ओढ्छन् । आफ्नो टिमको जर्सी लगाउँछन् । मैदानभित्र खेलाडीहरू र रंगशालाभित्र दर्शक आफ्नो टिमको समर्थनमा कुनै कसर बाँकी राख्दैनन् । तर, बाहिरको व्यवहार बिलकुलै फरक देखिन्छ । अर्जेन्टिनाविरुद्ध साउदी अरेबियाको खेलअघि दुवै टिमका समर्थक मेट्रो, सार्वजनिक स्थल र रंगशालाबाहिर सँगसँगै गीत गाउँदै नाचिरहेका थिए । अविश्वसनीय रूपमा साउदीले लियोनल मेसीको टिमलाई २–१ ले पराजित गरेपछि पनि दुवै टिमका समर्थक सडकमै नाचगान गर्दै फर्किरहेका थिए ।

९२ वर्षको इतिहास बोकेको विश्वकपको सबभन्दा बढी लगानी भएको यसैपालि हो । २ खर्ब २० अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी खर्च भएको अनुमान गरिएको यो विश्वकपका आठमध्ये सात रंगशाला नयाँ बनाइएका हुन् । खलिफा अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला मात्रै पुरानो हो, जसलाई केही संरचना थपघट गरेर प्रयोग गरिएको छ । एसियाली खेलकुद (एसियाड, सन् २००६), एसियन कप २०११, विश्व एथलेटिक्स च्याम्पियनसिप २०१९ को मुख्य आयोजनास्थल पनि हो खलिफा रंगशाला । यही मैदानमा जापानले चारपल्टको विश्वकप विजेता जर्मनीमाथि २–१ को ऐतिहासिक जित रच्यो । जापानले अतिरिक्त समयमा गोल गर्दै अस्ट्रेलियालाई १–० ले पन्छाएर एसियन कपको उपाधि कब्जा गरेको रंगशाला पनि यही हो । फरक यत्ति हो कि ११ वर्षअघि एसिया कपमा आउँदा रंगशाला प्रवेश गर्नेबित्तिकै गर्मीले खलखली पसिना बगेको थियो । यसपालि जर्मनी र जापानको चर्को प्रतिस्पर्धा, प्यारापिट भरिएका दर्शकको बाजागाजा, हुटिङ, जोसिलो उपस्थितिबीच पनि ज्याकेट खोल्न सक्ने अवस्था भएन । किनभने पूरा रंगशालामै एयर कन्डिसनर जडान गरिएको छ ।

खलिफामा मात्रै होइन, विश्वकपका आठवटै रंगशालामा एसीको व्यवस्था गरिएको छ । हुन त अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघ (फिफा) ले गृष्म याममा सञ्चालन हुँदै आएको विश्वकपलाई त्यो बेला ५० डिग्री सेल्सियस नाघ्ने कतारमा चर्को गर्मीलाई ध्यान दिएरै पहिलोपल्ट हिउँदमा आयोजना गर्ने निर्णय गरेको थियो । अहिले पनि कतारमा गर्मी चर्कै छ, खुला स्थलमा हिँड्डुल गर्न पनि गाह्रो छ । तेल र प्राकृतिक ग्यासको उत्पादनबाट प्रतिव्यक्ति आय १ लाख १३ हजारभन्दा डलर बढी बनाएको कतारले यो विश्वकपका बेला यसरी आतिथ्य गरेको छ कि शीतल नहुने कुनै भौतिक संरचना, बस, ट्याक्सी नै छैन । रंगशालाबाहिर सुरक्षा जाँच गर्ने स्थल, मिडिया सेन्टर, क्याफेटेरिया लगायत सबैतिर गर्मी होइन, ठण्डा लाग्छ ।

रंगीचंगी जर्सी, समर्थन गरिएका टिमसँग मिल्दो रङले कोरिएका गाला, कलात्मक र रंगीन टोपीले रंगशालाभित्र दर्शकलाई आकर्षक बनाएको छ । खेल सुरु हुनुभन्दा घण्टौं अघि विश्वका चर्चित डिजेले रंगशालालाई संगीतमय बनाइरहेका छन् । फ्रेन्च डिजे डेबिड गुएटालगायतको मिक्सिङ र म्युजिकले रंगशालाभित्रको माहोल नै म्युजिक कन्सर्टजस्तै बनाइरहेको छ । दर्शकहरू पनि आ–आफ्नै सिट भएको क्षेत्रमा झुम्मिँदै नाचिरहेका देखिन्छन् । यहाँ नाचगानमा कुनै रोकतोक छैन । खेलअघि र खेलपछि रंगशालाबाहिर, सहरका मुख्य स्थलमा बनाइएका फ्यान जोनमा मनोरञ्जनको कुनै कमी छजस्तो लाग्दैन । हाफ पाइन्ट र स्कर्ट लगाएका महिलाहरू प्रशस्तै हुन्छन् । स्थानीय महिला भने बुर्कामै पनि रंगशालामा देखिन्छन् ।

चार वर्षअघिको विश्वकपमा दर्शकहरू ठूल्ठूला गिलासमा बियर पिउँदै खेल हेरिरहेका हुन्थे । युरोपेली क्लब फुटबलमा पनि यस्तै संस्कार छ । संसारमा लोकप्रिय लिग र प्रतियोगितामा पनि अल्कोहल (विशेषगरी बियर) रंगशालामा बिक्री गरिन्छ । कतारमा भने सार्वजनिक स्थलमा अल्कोहल पिउन पाइँदैन । आफ्नै घरमा पिउनका लागि अल्कोहल खरिद गर्न पनि उच्च आयको प्रमाण देखाएर लाइसेन्स नै लिनुपर्छ । फ्यान फेस्ट (९० स्थानमा बनाइएका फ्यान जोनमा मनोरन्जनका लागि सञ्चालन गरिएको उत्सव) मा भने बियर बिक्री गरिएको छ, खुला रूपमै पिउन पाइन्छ । चर्चित डीजे र गायकहरूले फ्यान फेस्टमा बिहान ३ बजेसम्मै प्रस्तुति दिइरहेका छन् । चर्को स्वरमा बजिरहेको म्युजिकमा बियर पिउँदै नाच्न र ठूल्ठूला स्क्रिनमा खेल हेर्न कुनै रोकतोक छैन ।

विश्वकप खेल प्रत्यक्ष हेर्न करिब १२ लाख मानिस कतार आउने अनुमान गरिएको छ । खेलको टिकट खरिद गरेपछि हाय–कार्ड बनाउन पाइन्छ । हाय–कार्ड नै कतार प्रवेशका लागि विशेष भिसा हो । हाय–कार्ड भएका व्यक्तिलाई सुरक्षाको कारणबाहेक कतार प्रवेशमा रोक्न पाइँदैन । विश्वकपको बहानामा कतारमा परिवार भेट्न आउने, घुम्न आउने नेपाली पनि धेरै छन् । दोहामा महँगी यसरी बढेको छ कि होटलमा एउटा कोठा एक रातका लागि बुक गर्न पनि कम्तीमा दैनिक २ सय डलर चाहिन्छ । दुईवटा क्रुजमा ६ हजार डलर पर्ने कोठा पनि छ । होटल, अपार्टमेन्ट, फ्यान बस्न बनाइएका कन्टेनर गरी कतारमा जम्मा १ लाख ३० हजार कोठा उपलब्ध छन् । यसमा १२ लाख दर्शक अटाउँदैनन् । त्यसैले दर्शकलाई दुबई, यूएई, साउदी अरेबिया, इजिप्ट र ओमानमा पनि बस्न र आउजाउ गर्न भिसा चाहिँदैन, हाय–कार्ड भए पुग्छ ।

नेपालीका लागि सबभन्दा नजिक र सबभन्दा सस्तो विश्वकप पनि यही हो । कन्जुस्याइँ गरेर १ लाख रुपैयाँ खर्च गरे कतारमा एउटा खेल हेरेर स्वदेश फर्किन सकिन्छ । अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) बाट टिकट लिएरै झन्डै ३ सय नेपाली विश्वकपका खेल हेर्न कतार आएका छन् । अनलाइन र एजेन्टमार्फत टिकट किनेर अमेरिका, हङकङ, बेलायत, दुबई, युरोपबाट पनि नेपाली फुटबल क्रेजीहरू कतार आइरहेका छन् । रोजगारीका लागि कतार आएका ३ लाख ५० हजारभन्दा बढी नेपाली यहाँ बस्छन् । रंगशालाभित्र अलि कम र बाहिर अलि बढी । जता गए पनि नेपाली भेटिन्छन् । महँगो टिकट थोरैले लिएका छन् भने धेरैले फ्यान जोनमै विश्वकपको मज्जा लिइरहेका छन् । विश्वकपको रंगशाला–प्रोजेक्टमा काम गरेका र ठेक्का पारेका नेपाली थुप्रै भेटिए ।

सिनालोआ (मेक्सिको) बाट आएका ओस्कर अरियताले राष्ट्रिय टिमको जोस बढाउन क्यानडा, अमेरिका र मेक्सिकोबाट २० हजार प्रशंसक कतार आएको बताए । उनका अनुसार, करिब ८० हजार मेक्सिकन रोजगारीका लागि कतारमै छन् । त्यसैले अर्जेन्टिना र ब्राजिलपछि धेरै चलहपहल मेक्सिको समर्थकको देखिएको छ ।

करिब ३ लाख मात्रै स्थानीय रहेको कतारमा २३ लाख काम गर्न आएका आप्रवासी बस्छन् । बढीजसो नेपाल, बंगलादेश, भारत, पाकिस्तान, श्रीलंका, फिलिपिन्स, इन्डोनेसिया र अफ्रिकी देशका छन् । सेक्युरिटीको काममा नेपालीलाई ठूला ज्यानका अफ्रिकीले विस्थापित गरिरहेका छन् । यी आप्रवासीमाझ ब्राजिल र अर्जेन्टिनी टिम नै लोकिप्रय रहेछ ।

विश्वकपलाई लिएर कतारमाथि गरिएको आलोचनाबारे फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले युरोप आफैंले गर्दा ३ हजार वर्षसम्म मानव अधिकारको पाठ अरूलाई नसिकाउन भनिदिए । यो भनाइले युरोपमा उनको चर्को विरोध भइरहेको छ । फिफाले यो विश्वकपका खेलाडीलाई कुनै किसिमको पनि विरोध गर्न प्रतिबन्ध लगायो । त्यसैले जर्मन खेलाडीहरूले खेलअघि मुख थुनेर विरोध जनाए । समलैंगिकतामा गरिएको प्रतिबन्धको विरोधमा कप्तान म्यानुएल नोयले इन्द्रेणी रङको फुटबल सुज लगाए । समलैंगिकताको संकेत दिने ‘वान लभ’ लेखिएको ब्यान्ड लगाउन नदिएपछि इंग्ल्यान्डका खेलाडीहरूले खेल सुरु हुनुअघि मैदानमा घुँडा टेकेर विरोध जनाए । खलिफा रंगशालामा फिफा अध्यक्षसँगसँगै रहेका जर्मन मन्त्रीले आफ्नो पाखुरामा ‘वान लभ’ को ब्यान्ड लगाएरै खेल हेरे । इरानी टिमले महिला अधिकारलाई लिएर गरिएको दमनको विरोधमा राष्ट्रिय गान नै गाएनन् । विरोध मात्रै होइन, राम्रो कुरा पनि कायम छ । खेलपछि रंगशालाको फोहोर टिप्ने कामलाई जापानी दर्शकले कतारमा पनि निरन्तरता दिएका छन् ।

खासमा २०११ फ्रान्सेली क्लब पीएसजी (पेरिस सेन्ट जर्मेन) किनेपछि कतारले विश्व फुटबलमा चर्चा पाएको थियो । त्यसको एक वर्षअघि विश्वकप आयोजनाको अधिकार पाउनुमा पनि तत्कालीन फिफा अध्यक्ष सेप ब्लाटरविरुद्ध विश्व फुटबलको नेतृत्वका लागि कतारी नागरिक मोहमद बिन हमामको उम्मेदवारीले काम गरेको बताइन्छ । त्यसबेला एएफसी अध्यक्ष रहेका हमामलाई चुप लगाउन विश्वकप कतारलाई दिइएको हल्ला छ । विश्वकप पाएपछि पनि पछि हटेनन् हमाम । त्यसपछि भ्रष्टाचार अभियोगमा फुटबल गतिविधिमा प्रतिबन्ध लगाइएका हमाम अहिले कतारमै विश्वकप भइरहँदा कहीँकतै देखिएका छैनन् । तर, उनको चर्चा भने भइरहेकै छ ।

विश्वकपमा क्यानडा ३६ वर्षपछि फर्कियो । वेल्सले ६४ वर्षपछि पुनरागमन गर्‍यो । त्योभन्दा अगाडि १९५८ देखि पेले विश्वकपका हरेक संस्करणमा उपस्थित हुँदै आएका थिए । विश्व फुटबलका हस्ती पेले र डिएगो म्याराडोना चार दशकयता हरेक विश्वकपमा भीआईपी कक्षमा बसेर खेल हेर्थे । उनीहरू रंगशालामा मुख्य आकर्षण हुने गर्थे । यसपालि रंगशालामा दुवै छैनन् । पेले बिरामी छन् भने म्याराडोना बितिसके । जर्मन लिजेन्ड फ्रान्ज बेकेनबाउर, ब्राजिली रोनाल्डो, फ्रान्सका मासेल डेसाइली, आइभरी कोस्टका डिडियर ड्रोग्बाले दर्शकलाई पेले र म्याराडोनाले जस्तै आकर्षित गर्न सकेका छैनन् ।

विश्वकपकै मौका पारेर कतारले नयाँ सहरसहित लुसेल रंगशाला निर्माण गर्‍यो । विश्वकपपछि पूरै विस्थापित गर्नेगरी कन्टेनर प्रयोग गरेर ‘रंगशाला–९७४’ बनायो । टेक्नोलोजीको उच्चतम उपयोग गरेर ३० मिनेटको उद्घाटन समारोहलाई भव्य देखायो ।

रंगशालाभित्र एकै एपमा खेलको चार भिडिओ एउटै स्क्रिनमा हेर्न सक्ने सुविधा छ । त्यसैले रंगशालामा जहाँको टिकट लिए पनि खेलको मज्जा भरपूर लिन सकिन्छ । माथिकै सिटमा परे पनि गेम प्लान मज्जैले देख्न सकिन्छ । प्लेयर बक्सनजिक भए खेलाडीलाई नजिकबाटै नियाल्न सकिन्छ । रंगशालाभित्रका ठूला स्क्रिनले माहोल अझै तताउने गरेको छ । खेलको कमाइले भर्खरै जीवन धान्न थालेका खेलाडीखि एक सातामै ५–७ लाख डलर तलब बुझ्ने क्रिस्टियानो रोनाल्डो, मेसी, नेयमर, किलियन एम्बाप्पेको खेललाई एउटै मैदानमा हेर्न पाइने प्रतियोगिता विश्वकप नै हो ।

कोरियन ब्यान्ड बीटीएसका जुङ कुकले आफ्नो नयाँ गीत यहीँ रिलिज गरे । बसोबासका लागि बनाइएका अरू स्थलमा पनि अधिकतम सुविधाको व्यवस्था छ । मेसीको टिम अर्जेन्टिना र युवा स्टारले भरिएको स्पेन होटलमा नभई कतार विश्वविद्यालयको होस्टेलमा बसेका छन् । इन्डोर हल–आवासमै छ सेनेगल ।

प्रकाशित : मंसिर १०, २०७९ ०९:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कारकाँदो तल्तिरकी धम्बोझी

बालकृष्ण कट्टेल

काठमाडौँ — सम्झूँसम्झूँ लागेको बेलाकसरी सम्झन्छ होलाकारकाँदोले धम्बोझीलाई ?भेटूँभेटूँ लागेको बेलाकुन बाटो हिँडेर जान्छ होला धम्बोझी कारकाँदो भेट्नलाई ?कारकाँदो–धम्बोझीलाई नै लाग्न थालेछ –आएका सबै सम्झनाले लागेका सबै रहरहरु मेटाउँदैनन्हिँडेका सबै बाटोलेचाहेका सबैलाई भेट्टाउँदैनन् !

सहर उनीहरुको गाउँ नपस्दासम्म
कारकाँदो सुसेल्दै धम्बोझी पुग्थ्यो
धम्बोझी लजाउँदै बाहिर आउँथी
र, दुवै जना टाँगा चढेर एक्लेनी बजार जान्थे
उखुको रस खाँदै गफिएको बेला
उनीहरुलाई आफ्नो भेट
त्यो रसजस्तै गुलियो लाग्थ्यो
पानीपुरी र चनाचटपटे खाएपछि
छुट्ने बेलाको पीडा
पानीपुरीको पानीजस्तै अमिलो लाग्थ्यो !

नजिकै भएर पनि
भीडले टाढा बनाइदिएको यो बेला
भेटघाट गर्ने बजार पनि हराएका छन्
सवारी र यात्रुको हल्लामा हराएको सहरमा
कुरा गर्ने भाषा र भाका दुवै फेरिएका छन्
कस्तो मान्दो हो कारकाँदो
साइरन र सिठ्ठीको कोलाहलमा
धम्बोझी बोलेको नसुन्दा ?
कस्तो ठान्दी हो धम्बोझी
धूवाँ र धूलोको घारीमा
कारकाँदो हिँडेको नदेख्दा ?

मैले त यी प्रश्न सोध्नै पाइनँ
भेट्नेबित्तिकै कारकाँदो नै भन्न थाल्यो–
‘अस्ति साह्रै याद आयो धम्बोझीको
र, मध्यरातमै भए पनि
निस्किएँ भेट्नलाई
सराब त खाएको थिइनँ
तर, चेकजाँच गर्नेले सोधिल्यायो
मैले बोल्नै लाग्दा आफ्नै जिब्रो लरबरायो
र त्यसैको शंकामा
जाँचकीले सराबी भनिदियो
‘मिसिन’ त लाएन
तर, घर फर्काइदियो

मायाको कुरा लुकाउनुपर्दा
मान्छे पनि मजस्तै हडबडिन्छ हो ?
आफ्नै कुरा भन्नुपर्दा
जिब्रो पनि मेरोजस्तै लरबरिन्छ हो ?
साहेब, मायाको मात नाप्ने
कुनै ‘मिसिन’ बनेको छैन ?
प्रेमको पनि नशा त हुन्छ
तर, त्यसलाई नजाँच्नु भनेर
जाँच गर्नेलाई कसैले भनेको छैन ?’

आफ्नै प्रश्नमा
हराउन थालेपछि कारकाँदो
धम्बोझी पनि बोल्न थाली–
‘हाम्रो गाउँ सहर बनेपछि त
हामीलाई पनि टाढा बनाइदियो
हामी हिँडेरै पुग्ने बाटो
सडकले परै छुटाइदियो
अस्ति त कारकाँदो जान हिँड्या
मैले पनि भन्न बिर्सेंछु
टुकटुकले राँझा झारिदियो
फर्कनलाई रिक्सा लिएँ
पुग्ने बेलासम्म साँझ नै पारिदियो

मायाको भारीले थिचेको बेला
मान्छेले पनि जाने ठाउँ बिर्सन्छ हो ?
माया मात्रै सम्झिन थालेपछि
मान्छेले पनि अरु सबथोक बिर्सन्छ हो ?’
साह्रै पीडा हुन्छ
कोही आउँछ भनेर पर्खेर बसेकालाई कुराउन
साह्रै गाह्रो हुन्छ
कुरेर बसेकाको मन भाँचिएपछि
उनीहरुको मन पहिलेकै जस्तो बनाउन
कारकाँदोलाई पर्खाउनुपर्दा
धम्बोझीको नौनाडी गल्दोर’छ
धम्बोझीको दिल दुख्दा
कारकाँदोको मन पनि हुरहुरी बल्दोर’छ !
भन्दैथे दुवै जना –
हामीले यो विषयमा
बसेर कुरा नै गरेका छौं
दुवैले आफ्नो मन
राम्रै गरी माझामाझ गरेका छौं
आजकल त हामी
सहर सुनसान हुन थालेपछि मात्रै
एकअर्कासँग कुरा गर्छौं
म म्यासेज लेख्छु
उनी भाइबर गर्छन्
म मन पराएर थम्स् अप गर्छु
उनी इमोजी पठाएर उत्तर दिन्छन्
हल्ला नहुने ठाउँमा मात्रै
मायाको कुरा सुनिँदोरहेछ
कोही नबोलेको बेला मात्र
मायाको कुरा बुझिँदोरहेछ !!

प्रकाशित : मंसिर १०, २०७९ ०९:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×