गुनिला अनुवादक- कोसेली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

गुनिला अनुवादक

कृष्णप्रकाश श्रेष्ठ अनुवाद साहित्यका कारण हामीमध्ये धेरैका निम्ति बाँचेका थिए र आफ्ना कृतिमार्फत सधैँ बाँचिरहनेछन् ।
विप्लव प्रतीक

पुस्तक पढ्ने मेरो बानी ‘कमर्शियल’ हिन्दी साहित्यबाट सुरु भएको हो । तिनबाट म हिन्दी जासुसी उपन्यासको कक्षामा उक्लिएँ । तर, साहित्यसागरको रसपान गर्ने मेरो यात्रा त्यत्तिकैमा सीमित रहेन । कुन्नि कुन स्रोतबाट हिन्दीमा अनुवादित रुसी साहित्यको निकट पुगेँ । निकोलाई आस्त्रोभ्स्की, टोल्सटोय, दोस्तोएभ्स्की, चेखभ, इभान तुर्गनेभ र पुश्किनका किताब पढेपछि मैले फर्केर पनि हेरिनँ ती जासुसी र सामाजिक भनिने हिन्दी उपन्यासतर्फ । तर, तिनले पढ्ने बानी लगाएको गुन भने अहिले पनि बिर्सिएको छैन ।

भावना, सोच र महसुस मातृभाषामा अभिव्यक्त जब गरिन्छ, त्यसको महत्त्व र अर्थ हृदयको बडो करिब पुग्छ । नेपाली भाषामा दर्द अभिव्यक्त गर्दा ‘आइया’ शब्दले पीडित व्यक्तिलाई पीडा कम जसरी गराउँछ र वरिपरि सुन्ने व्यक्तिलाई जसरी ध्यानाकृष्ट गर्छ, अङ्ग्रेजी भाषामा ‘आउच’ वा ‘इट हर्टस्’ ले गर्ला र भन्ने लाग्छ मलाई । त्यसैकारण बडो धनी साहित्यमध्ये एक रुसी साहित्य हिन्दीमा पढिरहँदा त्यो नेपाली भाषामा पढ्न पाए हुन्थ्यो भन्ने मलाई लाग्थ्यो ।

यदि कृष्णप्रकाशले रुसी साहित्यलाई नेपालीमा अनुवाद नगर्दा हुन् त मेरो मनसुवा कसले पूरा गर्थ्यो होला र ? अनुवाद गर्नु भनेको सजिलो काम होइन । जुन भाषामा अनुवाद भयो त्यही भाषामै लेखिएको झैँ लाग्नु र मौलिक लेखन जस्तो छ अनुवादमा पनि त्यही हुनु नै अनुवादका चुनौती हुन् । उनले त्यही चुनौती अँगालेर अनुवादकर्ममै आफ्नो जीवन उत्सर्ग गरे । मेरा निम्ति उनी त्यसैले पनि बडो श्रद्धेय छन् र उनको कर्म मेरा लागि बडो स्तुत्य छ ।

म साहित्य–संसारसँग जोडिनेछु भन्ने मैले मेरो किशोरवयमा कहिल्यै पनि कल्पना गरेको थिइनँ । आज जोडिएको छु, र साहित्य–संसारसम्मको मेरो यात्रामा केही सेतुमध्ये एउटा महत्त्वपूर्ण सेतुका रूपमा म श्रेष्ठलाई हमेसा याद राख्नेछु । बौद्ध दर्शनमा कतै भनिएको छ– हामी अर्काका निम्ति बाँचेका हुन्छौँ । कृष्णप्रकाश पनि अनुवाद साहित्यका कारण हामीमध्ये धेरैका निम्ति बाँचेका थिए र आफ्ना कृतिमार्फत सधैँ बाँचिरहनेछन् ।

प्रकाशित : चैत्र २१, २०७७ १०:१०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मनमा बलिरहेको सम्झनाको मधुरो दियो

विप्लव प्रतीक

म थिएँ र यौटा साइकल थियो ।सिलुएटमा मैले डोर्‍याइरहेको साइकल र मेरो आकृतियतिखेर मेरो सम्झनाको क्यानभासमा कोरिएको छ ।

म सानो छँदा मसँग साइकल थिएन,

तर, बजारमा भाडाको साइकल थियो,

र, जुक्ति लगाएर पैसा बटुल्ने अक्किल पनि मसँग थियो,

अहिले सम्झिँदा ओठमा मायालाग्दो मुस्कान झुल्किन्छ,

मानौँ कलिलो घाम शीतको थोपामा झुल्किएको छ ।


जब पहिलोपल्ट साइकलको ह्यान्डल समातेँ

मलाई लाग्यो आकाश मेरो पाइतालामुनि छ ।

र, कैँची मार्दै आखिर साइकल सिक्न थालेँ मैले,

साइकलको जन्जिरमा परेर धेरैपल्ट ताछियो गोलीगाँठो,

कतिपल्ट आलो घाउमै घाउ लाग्यो, मैले यादै गरिनँ,

जसरी दुःखमाथि दुःख थपिँदा

कति दुःख थपियो याद रहँदैन ।


हेर्दाहेर्दै म काठीमा बसेर

साइकल चलाउन सक्ने भएँ,

एक हातले चलाउन सक्ने भएँ

दुवै हात छाडेर चलाउन सक्ने भएँ,

यस्तो लाग्थ्यो साइकलबाहेक

संसारमा अर्को कुनै खुसी छैन, कुनै सुख छैन ।


साइकलमा चिठीको पोका लिएर हुलाकी दाइ आउँथे,

बाका साथीहरु आँगनमा आएर

साइकलको घण्टी बजाउँदै बालाई बोलाउँथे,

शनिबारको दिन पल्लाघरे चम्फी दिदी

साइकलको डन्डीमा बसेर कृष्ण दाइसँग घुम्न जान्थिन्,

सहरमा साइकलको घण्टीको समूह गान सुनिन्थ्यो,

सिनेमा हेर्न जाँदा हिरोहिरोइनहरु

साइकलमा चढेर घुम्न जान्थे, गीत गाउँथे,

पसलमा घण्टीजडित साइकलको गुडाउने पाङ्ग्रा हुन्थ्यो

मेरो मन लोभको रसायनले भरिन्थ्यो,

बासँग किनिदिन पैसा हुँदैनथ्यो ।

धेरै दिनपछिको कुरा हो,

बाले मलाई यौटा साँचो दिनुभयो, त्यो साइकलको साँचो थियो ।


कहाँ पुगिनँ म त्यो साइकल लिएर,

स्कुल गएँ, वनभोज गएँ,

कहिले एक्लै गएँ, कहिले डबल लोड

र, कहिले तेब्बर लोडसम्म गएँ,

सिनेमा हेर्न गएँ, सङ्गिनीलाई भेट्न गएँ,

मावल गएँ, साथीभाइको घरघर पुगेँ,

बाको काममा गएँ, आमाको काममा गएँ,

सानी बहिनीलाई घुमाउन गएँ,

कहाँ पुगिनँ म त्यो साइकल लिएर

कहिले मन्दिर र कहिले मसान गएँ ।


यो त्यो समयको कुरा थियो–

जाडोमा पन्जा लगाएर म साइकलसँग हुन्थेँ

गर्मीमा गन्जी लगाएर म साइकलसँग हुन्थेँ

वर्षामा बर्सादी लगाएर म साइकलसँग हुन्थेँ ।


साइकल म थियो, म साइकल थिएँ

भनेको ठाउँ मलाई पुर्‍याउने मेरो साइकल थियो,

जहाँ गए पनि मलाई फर्काएर

घरसम्म ल्याउने पनि मेरै साइकल थियो,

बा मलाई साइकलको साथी लगाएर ढुक्क हुनुहुन्थ्यो ।


एक दिनको कुरा हो,

मेरो जिन्दगीबाट साइकल हरायो,

बगेर गयो त्यो बाढी आएको खोलामा

जसरी लोभलाग्दा फूलहरु बगेर जान्छन्,

यसरी गयो त्यो कहिल्यै नफर्किने गरी

जसरी ऋण लागेको छिमेकी बस्ती छाडेर जान्छ ।


जिन्दगीको यस मोडमा

आरोहअवरोहको राजमार्गमा

साइकल हराएको यौटा मान्छे

हिँडिरहेछु जब समयको यो अक्करजस्तो डाँडोमा

अक्सर साइकलको याद आउँछ,

त्यसको तस्बिर मेरा आँखामा आइरहन्छ

र, सम्झनाको क्यानभासमा प्रस्ट देखिन्छ—


सिलुएटमा मैले डोर्‍याइरहेको

मेरो साइकल र मेरो आकृति ।

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७७ ०९:३९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×