ग्रिनरुमका ‘हरिया’ सम्झना- कोसेली - कान्तिपुर समाचार

ग्रिनरुमका ‘हरिया’ सम्झना

ग्रिनरूमभित्र पोखिएका प्रेम, विरह, आत्मीयता, गुनासो कसैले याद गर्ला–नगर्ला, मलाई याद छ । म सबैलाई सबैथोक सुनाउन सक्दिनँ । खुसीको कुरा, ग्रिनरूमले पनि भन्दैन । किनभने ग्रिनरूम कलाकारहरुको वास्तविक चरित्र थाहा पाएको एउटा साक्षी हो– मूक साक्षी ।
सरिता गिरी

ग्रिनरुम त्यो ठाउँ हो, जहाँ कलाकारहरू रङ्गमञ्च छिर्नुअघि बस्छन्, शृङ्गार गर्छन् र नाटक नसिद्धिउन्जेल ओहोरदोहोर गरिरहन्छन् । दर्शकले नाटक सम्झिएलान्, अभिनय सम्झिएलान्, तर ग्रिनरुम ? कसले सम्झिएलान् ग्रिनरुमलाई ? अनगिन्ती सम्झनाका साक्षी ग्रिनरुमलाई ?

ग्रिनरुमलाई किन ग्रिनरुम भनिन्छ भन्ने प्रश्न इतिहासमा कतै हराइसक्यो । विभिन्न मानिसका फरक मत छन् यसमा । सबभन्दा पुरानो कहानीचाहिँ यस्तो छ– सन् १५९९ मा लन्डनको ब्ल्याकफ्रायर्स थिएटरमा मञ्चपछिल्तिर एउटा कोठा थियो, जहाँ संयोगवश हरियो रंग पोतिएको थियो । मञ्च प्रवेश गर्नुअघि कलाकारहरू यहाँ आफ्नो पालो पर्खिन्थे । यो ग्रिनरुम कहलियो । तर, देशविदेशमा नाटक लिएर जाँदा मैले कुनै पनि थिएटरमा ग्रिनरुममा हरियो रंग पोतिएको वा हरिया पर्दाहरू झुन्ड्याएको देखिनँ ।

नाटकको इतिहासको प्रारम्भिककालमा प्रोसिनियम थिएटरको अवधारणा आइसकेकै थिएन । नाटक, खुला ठाउँमा हुने गर्थ्यो । त्यतिखेर कहाँ हुन्थ्यो होला ग्रिनरुम ? तर, त्यसको हजारौँ वर्षपछि हामीले नाटक गर्ने बेलासम्म ग्रिनरुम थिएटरको अभिन्न अंग बनिसकेको छ । र, मेरा लागि ग्रिनरुमको आफ्नै अनुभूति छ, अनुभव छ ।

गुरुकुलमार्फत बंगलादेश जाँदा मञ्चको पछाडिपट्टिका दुईवटा कोठालाई ‘यो तिमीहरूको ग्रिनरुम हो है केटाकेटीहरू’ भन्ने वाक्य सुनेपछि ग्रिनरुमसँग मेरो पहिलो साक्षात्कार भएको हो । त्यसअघि शब्द मात्र सुनेकी थिएँ । अंकल वीरेन्द्र हमालसँग जीवनकै पहिलो नाटक ‘पत्थरको कथा’ गर्दा पोखराको नाटकघरमा ग्रिनरुम कहाँ थियो पत्तो पनि भएन, त्यसको अर्थ बुझ्नु त परै जाओस् ! ग्रिनरुम मेरा लागि मात्र एउटा कोठा थियो, जहाँ मेकअप गरिन्थ्यो र लुगा फेरिन्थ्यो ।

सन् २००२ मा गुरुकुलको सम नाटकघर सञ्चालनमा आयो । तर, ग्रिनरुम तयारी अवस्थामा थिएन । हामी मञ्चको पछाडि हतारहतार लुगा फेर्थ्यौं, दाईहरूलाई ‘यता नहेर्नू’ भन्थ्यौँ कि ‘आँखा चिम्लनू’ भन्थ्यौँ । ग्रिनरुम ओपन–रूम थियो, मञ्चको पछाडिपट्टिको भागलाई ग्रिनरुम भनेर छुट्याइएको मात्रै थियो । लुगा फेर्दा बडो तनाव हुन्थ्यो । डेनमार्कर मस्कोमा नाटक देखाउन जाँदा ग्रिनरुममा विदेशी कलाकारहरू निस्फिक्री लुगा फेरिदिन्थे । कसैले कसैको कुनै मतलब गर्दैनथ्यो । तर, हाम्रो समाजमा त्यस्तो आँट छैन र चलन पनि । अझै पनि ग्रिनरुमको कालो पर्दाको बीच भागबाट देखिन्छ कि भनेर सेफ्टीपिन लगाउँछौँ हामी ।

बहरामपुरको याद आयो हठात् । रेलमा त्यो पहिलो यात्रा थियो मेरो । रेलयात्रामा पाएको मायालु स्पर्श अहिले पनि म महसुस गर्न सक्छु । पहिलोपटकको रेलयात्रामा कसैले मलाई कसैले नदेख्ने गरी स्पर्श गरेर गएको थियो । त्यो ठाउँ ग्रिनरुम थिएन, रेलको ढोकामा म कसैको व्यग्र प्रतीक्षामा थिएँ, ऊ हावाको झोँक्काझैँ आयो र मेरो कानमा साउती मारेर त्यही हावाकै झोँक्कामा फुर्र उड्यो । खोइ कोही थियो कि थिएन ? थियो भने पनि मेरो मानसपटलमा अब त्यसको धमिलो छवि मात्रै बाँकी छ ।

मन बहरामपुरमै छ अहिले । त्यहाँका ग्रिनरुममा कलाकारहरूका तस्बिर झुन्ड्याइएका थिए । मेरा आँखा तस्बिरहरूमा नाच्न थाले । मेरो मनमा एउटा प्रश्न आयो– यहाँ यी श्यामश्वेत तस्बिरहरू किन छन् ? वर्षौँअघि ती तस्बिरमा भएका नाटकका पात्रहरूले यस ग्रिनरुममा कस्ताकस्ता रंगीन सपनाहरू देखेका थिए होलान् ? कतिका मिठा सम्बन्ध जोडिए होलान्, भत्किए होलान् ! भविष्यमा एउटा राम्रो कलाकार बन्छु भनेर सपना देख्दादेख्दै त्यो सपना पूरा नभई आजसम्म पनि दाह्री, कपाल सेतै फुलुन्जेल सानोतिनो भूमिकामै चित्त बुझाएर अझै त्यही ग्रिनरुमको ऐना हेर्दै होलान् ।

बहरामपुर स्मृतिबाट गएको छैन अझै । रवीन्द्र भवनको ग्रिनरुममा मन डुलिरहेको छ । अलि नोस्टाल्जिक भएकी छु । शो थियो ६ः३० मा । सबै व्यस्त थिए, कोही स्क्रिप्ट पढ्दै, कोही लुगा मिलाउँदै, कोही ढ्याङ्ग्रो ठोकेर झाँक्रीको अभ्यास गर्दै । रवीन्द्र भवन ढ्याङढ्याङले गुञ्जायमान थियो । बिस्तारै ग्रिनरुममा पछाडिबाट मेरो कुममा कसैको स्पर्श पर्‍यो । म एकछिन त आत्तिएँ । ओहो, ऊ पो ? फेरि त्यही हावाको झोँक्का र भर्खरै मैले बालेको धूपको सुगन्धले म एक छिन कहाँ हराएछु ! ऊ पनि त्यो कालो पर्दाभित्र कहाँ हरायो ! मधुरो स्वर भन्दै थियो, ‘नडराऊ है, म तिम्रो साथमा छु, तिमीसँगै छु ।’ मैले बिस्तारै हात हल्लाउँदै ‘हस्’ भनेँ । उसको मन्द मुस्कान र स्पर्शले ममा जिन्दगी अटाएको थियो । निशा दिदीले ‘ओइ सरिता धूप कहाँ राखेकी छस् भरेका लागि ?’ भनेको सुनेपछि म झसंग भएँ । म त त्यो ग्रिनरुमसँगै जोडिएको मञ्चपछाडिको कालो पर्दाभित्र रंगीन सपना पो देख्दै रहेछु । सौगातले बजाएको ढ्याङढ्याङ अझै मेरो कानमा गुन्जी नै रहेको थियो ।

ग्रिनरुम त्यस्तो ठाउँ हो जहाँ कलाकारहरू एकअर्कालाई कति सम्मान र प्रेम गर्छन् भन्ने भेद खुल्छ या भनूँ कलाकारहरूको असली अनुहार ग्रिनरुममा देखिन्छ । मेरो कानमा आवाज र आँखामा चित्र आउँदै छन् यतिखेर, ‘सरिता, मेरो सुरुवालको इँजार खोइ ?’, ‘मेरो जुँगा खोइ ?’, ‘त्यो खोइ ? यो खोइ ?’ मलाई सबैले खोज्नुको कारण वेशभूषा र प्रप्सको जिम्मा मैले लिएकाले थियो । त्यसैले ती आवाज प्रिय लाग्थे मलाई । ग्रिनरुममा मैले कहिले स्नेह पाएँ, कहिले गाली खाएँ । कहिले आँसु झरे त्यहाँ, कहिले खुसीले रुझेँ त्यहाँ । आज पनि ती आवाजहरू गुन्जिँदा होलान् त ग्रिनरुमहरूमा ?

ग्रिनरुम कलाकारहरूको चरित्रको पनि साक्षी हो । तर, ऊ बोल्दैन । बाहिर जति दयालु, मायालु भए पनि ग्रिनरुममा पुगेपछि कुन कलाकारको अहं कति बढ्यो ग्रिनरुमलाई थाहा हुन्छ । त्यो मञ्चको पात्रभन्दा बिलकुलै फरक हुन्छन् ग्रिनरुममा कलाकारहरू । आफ्नो स्वभाव र चरित्र ग्रिनरुममै थाती राखी कलाकारहरू मञ्चमा उत्रन्छन्, मञ्चबाट फर्किएपछि एउटा अर्कै आवरण ओढेर ग्रिनरुमबाट बाहिर निस्कन्छन् । यो ग्रिनरुमले बुझेको कुरा हो ।

मन फर्केर गुरुकुलको ग्रिनरुममा आएको छ । यहाँको ग्रिनरुममा भने कालो रङको पर्दा छ । नाटक हुँदै छ । कलेजी र पहेँला थरीथरीका चीबर ह्याङ्गरमा झुन्ड्याइएका छन् । यहाँ पनि जीवन र चरित्रका रङ र ग्रिनरुमका रङहरूबीच विरोधाभास देख्छु म । कालो रङले अहं र चुरीफुरीलाई शान्त पार्नुपर्ने हो नि ! ग्रिनरुमले पनि शान्त पार्नुपर्ने हो नि ! तर... ! ग्रिनरुममा चीबरधारी पात्रमध्ये एक म पनि थिएँ । मभित्र पनि कुनै बेला अहं नजागेको होइन । मेरो कारणले त्यो ग्रिनरुममा कसैको मन भत्किएको, टुटेको पनि छ होला । कोही त्यो भित्तामा शिर अड्याएर सुँक्कसुँक्क रोएको छ होला । त्यो ग्रिनरुममा कसैकसैले सँगै मर्ने–बाँच्ने कसम खाएका थिए होलान् । लुकीलुकी चुरोट, गाँजा, रक्सी खाएका होलान् । हामीले देखेका सपना अब त त्यसै कतै होलान्, मन नमिल्दा ग्रिनरुममा बसेर गरेका झगडा र गोलभेंडाजस्ता आँखा राताराता पार्दै बाहिर निस्केको अनि ग्रिनरुमको ढोकैमा पुगेपछि ‘अघिका लागि सरी नरिसाऊ’ भन्ने संवाद अब कहाँ गुन्जिन्छ होला ? मनमा ? किनभने ती माया, घृणा, दुःख, पीडा त्यही ग्रिनरुमको ढोकामै छाडिन्थे ।

ग्रिनरुम त्यति मात्र होइन । यो चुक्ली लगाउने, कुरा काट्ने र हात हालाहाल हुने ठाउँ पनि हो । ग्रिनरुम सबैथोक हेरेर बस्नेबाहेक केही गर्न पनि सक्दैन । मञ्चमा सारा मोह त्याग गरेको भिक्षुको भूमिका निर्वाह गरिरहेको चरित्र ईर्ष्याले निस्सासिएर चुक्ली लगाउँदै गरेको भेटेकी छु मैले । मञ्चमा रिसाही र खलनायिकाको भूमिका भर्खरै सिध्याएर आएकी पात्रबाट ग्रिनरुममा स्नेहको वर्षा भएको पनि देखेकी छु मैले । घमण्ड, रिस, राग, लोभ, प्रेम र घृणा त्यागेर मञ्चमा उत्रने कलाकारहरू ग्रिनरुममा फर्किर्एर फेरि ती गुणका जामा ओढेर घर जान्थे भने कोही फुकालेर जान्थे ।मञ्चमा जतिसुकै शक्तिशाली भए पनि ग्रिनरुममा पुगेपछि त्यो कलाकार सामान्य अवस्थामा फर्किन्छ । ग्रिनरुमले सबै देख्छ, तर बोल्दैन । मायाले छोएका हातहरू, मञ्चमा जानुअघि एकआपसलाई अंगालो मारेर ‘ल राम्रो गर्नू’ भनेका शुभेच्छाहरू, नाट्यश्वरीलाई सम्झेर धूप बालेर एकर्कालाई गरिएका अभिवादनहरू सबै ग्रिनरुमभित्रै हुन्छन् । साक्षी ग्रिनरुम हुन्छ ।

यतिखेर यौटा प्रश्न खेल्दै छ मनमा– मैले खेलेका नाटकका पात्रहरूले ग्रिनरुममा त्यही पात्र भएर बस्न पाए कि पाएनन् ? पाएनन् । सायद यो सबै कलाकारको नियति पनि हो । मानौँ, म रानीको भूमिकामा थिएँ कुनै नाटकमा । रानीको आभूषण, परिधानमा रवाफपूर्वक मञ्चमा भर्खरै देखा परेकी म, एक छिन ग्रिनरुममा आएर बसेकी हुन्थेँ । त्यति नै खेर कुनै सकहर्मी या सिनियरलाई केही सामानको आवश्यकता पर्थ्यो अनि ‘सरिता त्यो सामान खोइ ? त्यो लुगा खोइ ?’ भनेको गुन्जिन्थ्यो ग्रिनरुममा । भर्खरै रानी थिएँ, अहिले सुसारे भएँ । मञ्चकी रानीले आफ्नो भूमिका त्यतिखेर बिर्सेकी हुन्थी । अर्थात् मञ्चमा जति नै रोबदार भूमिका पाएको कलाकार पनि ग्रिनरुममा अर्कै हुन्थ्यो– कहिले आफ्नो सामान खोजिरहेको, कहिले सामान मिलाइरहेको, के–के सम्झिएर सिगरेट तानिरहेको । मञ्चको रोब ग्रिनरुममा गायब ! पात्रजस्ता खाले भए पनि नाटक सकिएपछि एक समयपछि ती पात्रहरूलाई बिर्सेर अर्को पात्रलाई ग्रहण गरिन्छ, तर जीवनका वास्तविक पात्रहरूलाई चाहेर पनि किनारा लगाउन नसकिने रहेछ ।

हामी आधाभन्दा बढी समय ग्रिनरुममा बिताउँछौं । आफ्ना सारा दुःख, पीडा, खुसी, भौतिक कुराहरूलाई बिर्सेर ‘तिमी को हौ ? के गर्दै छौ ?’ भन्ने सारा प्रश्नको जवाफ ग्रिनरुमका ठूल्ठूला ऐनाले बताइदिन्छ, सुन्ने हो भने । त्यसैले त म घण्टौँ ग्रिनरुमको ऐनाअगाडि बसेर समय बिताउँथेँ । ग्रिनरुमसँगै मैले निर्वाह गरेका चरित्रहरूको सम्झना पनि आउँछ । म कहिले भिक्षुणी बनेँ, कहिले विरहिणी, कहिले प्रेमी, कहिले के त कहिले के ! कहिलेकाहीँ लाग्छ, ती चरित्रहरू अझै पनि भत्किएका र बनेका ग्रिनरुमहरूमा एक्लै बसेर गीत गाइरहेका होलान्, प्रेमीलाई कुरिरहेका होलान् । र, मैले निर्वाह गरेका कति पात्रहरू डेनमार्क र मस्कोका ग्रिनरुममा अझै पनि निर्बाध भौँतारिरहेका होलान् ।

समयसँगै विभिन्न चरित्र खेल्छ कलाकारले, उसका निम्ति रंगमञ्च बदलिन्छन् । तर, ग्रिनरुमको ट्रान्जिटमा रहने सबै कलाकारको स्वरूप उस्तै हुन्छ– लुगा फेर्दै गरेको, मनमनै सम्वाद घोकिरहेको, शृङ्गार गरिरहेको, साथी कलाकारलाई सघाइरहेको । मञ्चमा राजा भएर सबलाई थर्काइरहेको पात्र ग्रिनरुममा बिँडी खाइरहेको भेटिन सक्छ । आफूले गरिरहेको नाटकमा आफ्नो भूमिका कण्ठ हुने अधिकांश कलाकारलाई ग्रिनरुमले लेखेको, देखेको र महसुस गरेको कहानी पत्तै नहुन सक्छ ।

ग्रिनरुमभित्र पोखिएका प्रेम, विरह, आत्मीयता, गुनासो कसैले याद गर्ला–नगर्ला, कसैलाई याद होला–नहोला, मलाई याद छ । साथी कलाकारहरूसँग झगडा, मिलाप, कुरा कटाइ, कुरा मिलाइ, प्रेम र विरहका थुप्रै एकाङ्की नाटक त्यहाँ मञ्चन भएको याद छ । ती मेरा अन्तरंग सम्झनाहरू हुन् । म सबैलाई सबैथोक सुनाउन पनि सक्दिनँ । खुसीको कुरा, ग्रिनरुमले पनि भन्दैन । किनभने ऊ कलाकारहरूको वास्तविक चरित्र थाहा पाएको एउटा साक्षी हो– मूक साक्षी ।

-लेखक रंगकर्मी हुन् ।

प्रकाशित : श्रावण ३, २०७७ ११:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सहर न तिम्रो थियो न मेरै

सरिता गिरी

काठमाडौँ — विश्वभरि त्रास फैलाइरहेको कोरानाको समाचार अक्सर म मामाको पसलमा बसेर साथीहरूसँग गफिँदै चियाको चुस्की लिँदै पढ्थें । दिनहरू बिस्तारै घिस्रिँदै थिए । यो भाइरसले नेपाल–यात्रा पनि गर्ला ? चिन्ता र चासो हाम्रो चिया गफमा सधैं हुन्थ्यो । 

नभन्दै यो भाइरस मामाको चिया पसलसम्म आइपुग्यो । चिया पसलबाट बिस्तारै हामी साथीभाइ टाढा हुन थाल्यौ । बाहिर ननिस्की सबै आ–आफ्नो घरमै बस्न थाल्यौं । लगत्तै होली आयो ।

सरकारले एक हप्तादेखि होलीमा पानी नखेल्नू, धेरै मान्छे जम्मा हुने ठूल्ठूला कार्यक्रम नगर्नु भनी सूचना जारी गरेको थियो । होली नखेले पनि म साथी पशुपति राईको घर गएँ । उनी मेरो सबैभन्दा नजिकको साथी । त्यहाँ ममात्र थिइनँ । अरु साथी–बहिनीहरू पनि बिस्तारै भेला हुँदै थिए । एकले अर्कालाई रङ लगाएर, खाना खाएर आ–आफ्नो घरतिर आइयो । होलीको भोलिपल्टदेखि हामी सबै सेल्फ आइसोलेसनमा बस्ने निर्णय गरेका थियौं । अब पालो आयो– वर्षौंदेखि थन्किएर बसेका किताब पढ्ने । ती सबै नपढेका किताब ओछ्यानभरि भए ।

कहिले किताब पढ्ने, कहिले फिल्म हेर्ने ! ५ दिनसम्म त पढियो तीनवटा किताब लगातार । त्यसपछि मेरी आमै कति पढ्नु ! कति फिल्म हेर्नु ! घरको काम त छँदै थियो । समाचार, किताब पढ्दा–पढ्दा वाक्कदिक्क लागिसकेको थियो, झन्झन् स्थिति डरलाग्दो हुँदै थियो ।

अब पालो आयो लकडाउनको । फाइनल्ली सरकारले लकडाउन गर्‍यो । यो जरुरी पनि थियो । एक हप्तालाई हामी घरबाट बाहिर जान नपाउने । सुरुसुरुमा त किताब पढ्ने, फिल्म हेर्ने, घरको काम गर्नेमा व्यस्त भइयो । अब त त्यो पनि कति गर्नु ! अब अलिकति अगाडिको कुरा गर्छु है !

फेसबुकमा १, २ महिना अघिदेखि नयाँ साथीहरूको लिस्ट थपिएका थिए । ती नयाँ साथीहरू नौला थिएनन् तर मेरा लागि भने नौला थिए । पहिला कहिल्यै गफ नभएका ! लकडाउनको दोस्रो हप्ता मलाई लेख्न मन लागेको केही केही– ती साथीबारे । ती साथी, जो मेरा फेसबुकमा सुरुमा अति नै नौला र मायालाग्दा थिए । फेसबुकमा मैले भेटेका पाँचखाले साथीहरू यसप्रकार छन्–

१. आफूलाई एकदम ‘सो अफ’ गर्ने २. एकदमै ज्ञानी ३. उद्दण्ड ४. सेक्सका कुरा गर्न बढी रुचाउने र ५. सबै कुरामा जानकार । पाँचैथरि साथीको व्याख्या गर्नु जरुरी छैन । तर, म एकथरी साथीको कुरा अलि विस्तृतमा गर्छु ।

यो लकडाउनमा मेरो मन पनि लकडाउन भएको छ । मनभरि प्रश्न आइरहन्छ । यी शब्द लेख्दा पनि प्रश्न आइरहेकै छन् । आखिर किन ?

सायद केही विषयले मनमा नबिझेको भए म यो लेख लेख्ने पनि थिइनँ । मलाई थाहा छ, मान्छेका अनगिन्ती चाहना हुन्छन् । तर, यसको मतलब यो हेइन– मेरो चाहना वा इच्छाले कसैको भावनामाथि ठेस पुर्‍याओस् ।

तिमी किन फेसबुकमा मसँग जोडिन आयौ– त्यो पनि थाहा छैन, मबाट के चाहेका थियौ– त्यो पनि थाहा छैन । तिमीले बोलेका हरेक शब्द मेरा लागि प्रिय बन्दै गएका थिए या भनौं तिमी मेरो मनमै बस्दै गएका थियौ । ‘शुभप्रभात’ तिमीबाटै सुरु हुन्थ्यो, ‘शुभदिन’ अनि ‘शुभरात्रि’ पनि । मैले उत्तर नपठाएका दिन तिम्रो छटपटाहट तिमीले गरेका प्रश्नबाटै थाहा पाउन सकिन्थ्यो । तिमीले बेलाबेला मलाई सोधेका प्रश्नले अचम्मित हुन्थें । तिमी सोध्थ्यौ, ‘एकदिन तिमीसँग संवाद भएन भने किन हो किन दिनै खल्लोजस्तो लाग्छ । म तिमीलाई मिस गर्न थालेको छु, काली के यो माया त होइन ?’ म यताबट ‘हा... हा...’ लेख्थें । तिम्रो प्रश्नमा मेरो उत्तर हुन्थ्यो, ‘खै ?’ किनभने तिमी पनि त लकडाउनमा परेका थियौ । सायद तिम्रो पनि अरु कोही थिएन् कुरा गर्ने साथी । बेलाबेला मलाई कविता फुर्थ्यो र सुनाउँथें ः

प्रेमको लेखाजोखा कहाँ हुन्थ्यो

हुने भए त तराजुमा जोख्थें

तराजुको काँटा कहिले तिम्रोपट्टी

कहिले मपट्टी हुन्थ्यो

कहिले तिमीले जितेजस्तो

कहिले मैले हारेजस्तो हुन्थ्यो ।

आफ्नो भागबाट एक चिम्टी माया निकालेको तिमी कहाँ पाउँथ्यौ पत्तो ! अनि तिमी भन्थ्यौ, ‘देख्यौ तिम्रो मायाभन्दा त मेरै माया पो ठूलो । मेरो हारमा तिम्रो जित खोज्ने यो कस्तो हो माया मेरो...!’

माया ? पहिलो लकडाउन हप्तामै मायाको मुना पलाएर पनि पात हाल्ने आफ्नो आकार लिइसकेको थियो ।

अब हामी सपना देख्न थालिसकेका थियौं । एकले अर्कालाई सम्बोधन गर्दा पनि ‘काली’ र ‘काले’ भन्न थालेछौं । ऊ अति नै मायालु थियो । अरुजस्तो थिएन, मलाई आदर–सम्मान गर्थ्यो । मेरो पेसालाई कदर गर्थ्यो । ऊ भन्थ्यो, ‘तिमी आफ्नो काम कहिल्यै नछाड्नु !’ मेरो नाटक, फिल्म हेरेको थियो उसले । सायद उसका यस्तै कुराले म ऊसँग नजिकिँदै गएकी थिएँ । मैले धेरै नै सपना बुन्न थालें क्यारे ! धेरै नै आशावादी हुन थालें क्यारे !

बिहान उठ्नेबित्तिकै पहिलो आवाज उसैको त सुन्थें । फोनमा ऊ ‘शुभप्रभात’ भन्थ्यो । खाना खायौ ? खाजा खायौ ? भात खायौ ? अनि शुभरात्री !

उसको फोन आइदिओस्जस्तो लाग्न थाल्दाथाल्दै लकडाउनको दोस्रो सातादेखि उसको फोन, एसएमएस, शुभप्रभात, शुभदिन, शुभरात्रि कम आउन थाल्यो ।

मनले सोधिरह्यो– मबाट केही गल्ती त भएन ? उसलाई सोधें पनि । उसले भन्यो, ‘होइन त्यस्तो ! आजकल अलि बोल्न मन लाग्दैन कसैसँग पनि ।’ उफ् ! मन चसक्क भयो– कसैसँग पनि ?

ए...! म त उसको ‘सबै’भित्र पो पर्दो रहेछु । त्यस दिनदेखि लाग्यो– सायद मैले नै पो धेरै ठूलो सपना बुनेछु । बिस्तारै अब ‘हाई’, ‘हेल्लो’ पनि हुन छाड्यो । अब त २, ३ दिनमा एकदमै छोटो संवाद हुन्थ्यो, ‘के छ ? ठीक छ ? खाना खायौ ?’ संवाद सकियो । म भने त्यही समयको प्रतीक्षामा हुनेरहेछु– ए काली के गर्दै छेस् ? खाना खाइस् ? खाना राम्रोसित खा डाइटिङ गर्ने होइन, भाइरससँग लड्ने क्षमता हुनुपर्छ ! आज दिनभरि अनलाइन किन नआएकी ?

मैले पो ठूलो सपना बुनें कि ! हामी टाढा थियौं र पनि नजिकको आभास हुन्थ्यो । तर, अहिले नजिक छौं र पनि टाढा भएको आभास हुन्छ । यो लकडाउन त सकिएला । तर, मेरो मनमा भर्खर टुसा पलाएको पालुवा सदाका लागि लकडाउन नै रहनेछ ? तिम्रै सम्झनामा मेरो शहरको कविता लेखेको छु । पढ है–

सहर न तिम्रो थियो न मेरै

तिमी भन्छौ यो सहर मेरो पो त,

माने तिम्रो सहरको पाहुना म

खुशी, चाहाना, भोक, लोभ, प्यास

सायद तिम्रो शहरले मेटाएन होला

र पनि

तिमी भन्छौ यो सहर मेरो पो त


तिम्रो सहरमा आउने अनगिन्ति,

सपाना पनि नयाँ देखाउँछौ होला

खुशी, चाहान, भोक, लोभ, प्यास

पनि मेटाउछौ होला

र पनि

तिमी भन्छौ यो सहर मेरो पो त

भोका छौ तिमी र तिम्रो सहर,

धमिराले खोक्रो बनाईसक्यो

अत्तरको वासना, मलमलले ढाकेर

देखाउछौ होला

र, पनि

तिमी भन्छौ यो सहर मेरो पो त


सहर न तिम्रो थियो न मेरै

प्रकाशित : वैशाख १२, २०७७ १६:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×