सम्झिरहेछु...

सम्झना वाग्ले भट्टराई

काठमाडौँ — तिमी यादमा आइदियौ अनायाशै तथाकथित प्रेम दिवसको अघिल्लो सााझ ।चञ्चल हेराइ, मीठो मुस्कानर, एकान्तपलका लागि आतुर तिम्रो ‘बडी ल्याङ्ग्वेज’ ।

समाजमा राजनीति हावी थियो
सिद्धान्तका कुरा हुन्थे
भोटका कुरा हुन्थे
अवसरका कुरा हुन्थे
भविष्यका कुरा हुन्थे
यिनै चस्माले,
कताकता षड्यन्त्रकारी देखो तिम्रो मुस्कान ।

परिवारमा समाजशास्त्र हावी थियो
जातभातका कुरा हुन्थ्यो
कुलघरानका कुरा हुन्थ्यो
इज्जतको कुरा हुन्थ्यो
हैसियतको कुरा हुन्थ्यो
यस्तै दृष्टिकोणले फिक्का लाग्यो
तिम्रो अस्तित्व ।

सोचमा पुाजीवाद हावी थियो
कमाइको कुरा हुन्थ्यो
घर–घडेरीको कुरा हुन्थ्यो
गाडीको कुरा हुन्थ्यो
बौक ब्यालेन्सको कुरा हुन्थ्यो
यस्तै बुझाइले,
स्तरहीन लाग्यो तिम्रो वर्ग ।

र आज वर्षौापछि, मलाई
बेकार लागेको छ राजनीति
अपुरो लागेको छ समाजशास्त्र
देखावटी लागेको छ, पुाजीवाद
र, सम्झिरहेछु,
यी सबैभन्दा माथि रहेको
हाम्रो त्यो छोटो प्रेमकथा ।

प्रकाशित : फाल्गुन ४, २०७५ ११:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विज्ञापनमा बेहाल

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कोसेलीको माघ २६ अंकमा प्रकाशित ‘विज्ञापनको श्रवण यात्रा’ लेखले हामी पुरानाहरूलाई उनै दिनमा फर्काएर लग्यो ।

लेख निकै राम्रो छ । अझ, अहिले एफएम रेडियो वा टीभीमा आउने विज्ञापनको भाषाको अशुद्धिबारेमा कुरा गरिसक्नु छैन । ‘ऐन’ लेखिने शब्दको उच्चारण ‘एन’, ‘विद्यालय’ लेखिने शब्दको उच्चारण ‘विध्यालय’, ‘उद्योग’ लाई ‘उध्योग’ आदि हुन्छन् । स्त्रीलिंगी विभक्ति कतै आउादैन, पूरै पुलिंगी विभक्ति प्रयोग गरिएको हुन्छ । जस्तै : मेरो छोरी, मेरो आमा, मेरो श्रीमती आदि (श्रीमती शब्दको सही अर्थ भने पत्नी भन्ने होइन तापनि व्यापक रूपमा चल्ने गरेको छ ।) नेतृ भनिएकाहरूले बोल्दा ‘मैले यसो गरेकी छु’ नभनेर ‘मैले यसो गरेको छु’ जस्तो प्रयोग गर्छन् । समाजका अगुवा मानिनेहरूले प्रयोग गरेको अशुद्ध प्रयोगलाई खासगरी सहरी क्षेत्रकाले एवम् शिक्षितले पछ्याउने गरेका र यो रोग गाउातिर सरिराखेको छ । विद्यालयमा व्याकरण त सिकाइन्छ तर, परिणाम भने फरक आउाछ । हाम्रो पाठ्यक्रम बनाउने ठाउाहरूमा विशेषज्ञका रूपमा धर्मान्तरणको उद्देश्य राख्ने संस्थाका मानिसले केही पहिलासम्म निकै लामो अवधि रहने गरेका थिए । ती विज्ञ भनिएकाको भूमिकाले हो वा कसो हो, हाम्रा विद्यार्थीले नेपालीका स्वर तथा व्यञ्जन वर्णहरू राम्रोसाग पढ्न सक्दैनन् । यसको परिणाम संस्कृतका कुनै कुरा पढ्नै सक्दैनन् । यस प्रकारबाट हाम्रो धर्म–संस्कृतिमाथि मात्र नभएर नेपाली भाषाको अस्तित्व मेटाउने खालको काम हुन थालेको छ । यसैगरी अर्को लेख ठालूहरूले गर्ने र सञ्चार माध्मले गर्ने अशुद्ध प्रयोगका बारेमा पनि आउने आशा राख्छु । अहिलेसम्म पनि सच्याउने समय घर्केको छैन ।
—गंगा ढकाल
काठमाडौं
(कान्तिपुर अनलाइनबाट)

प्रकाशित : फाल्गुन ४, २०७५ ११:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्