हाम्रो टोलको कथा

सामयिकी
अघिल्लो साता बलात्कारीको निर्मम सिकार भएका केटीहरूप्रति श्रद्धाको मैनबत्ती बालेर माइतीघर, मण्डलाबाट फर्किंदा म सोचिरहेको थिएँ— हामीले बलात्कारको विरोध गर्दागर्दै त्यसलाई ग्लोरिफाई गरिरहेका छौं ।
किशोर नेपाल

काठमाडौँ — अचेल टोलमा राम्ररी सुत्न पनि पाइँदैन । एवोन कम्पनीको पुरानो डिजाइनको साइकल सानातिनो टिप्पर नै हो । साइकलका दायाँ–बायाँ बोरा झुन्डयाएर बिहानैदेखि खाली सिसी, पुराना कागज र फलामका टुक्राको खोजीमा हाँक लगाउँदै आउँछन् हूलका हूल मानिसहरू । उनीहरूको हाँक सुनेपछि निद्राबाट ब्युँझिनैपर्छ । ओछयानबाट उठ्नैपर्छ । यो टोलमा बस्ने प्रत्येक घरवालाको बाध्यता हो यो ।

घर–आँगनबाट यी खाली सिसीवालाहरू अर्को टोलतिर ओरालो लाग्नेबित्तिकै आलु, प्याज, बन्दा, लौका, भन्टा, परवर, खुर्सानी र करेलाको हाँक लगाउने फेरीवालको लर्को लाग्छ । लर्को देखेपछि गृहिणीहरू रमाउँछन् । उनीहरू आलु, प्याज र परवर, करेलाको भाउ लगाउन थाल्छन् । अचेल विभिन्न प्रकारका दाल पनि घरघरमा पुग्न थालेका छन् । यी शाकाहारी ‘आइटम’ बाहेक फेरीवालहरूले आम, काँक्रो र मोटा खोर्सानीको अचार, काँचो माछा पनि ल्याउने गरेका छन् । कुन दिनदेखि मासु लिने हो हजुर ? बकरेको शुद्ध मासु । कालिमाटीको तरकारी बजारमा आएजति र टिप्न भ्याएजति सबै उपभोग्य सामान बिक्री गर्छन् फेरीवालहरू ।


यी फेरीवाल नआउने हो भने टोलका मानिसले तरकारी नै खान पाउने थिएनन् । घरका पुरुष सदस्यहरू बिहान हुनेबित्तिकै चिया चुरोटको तलतल मेटाउन चियापसलतिर लाग्छन् । समयमा ठूलो परिवर्तन आएको छ । पहिलेपहिले महिलाहरू कम्मरमा बाँधिएको सारीमा ठूलो साँचोको झुत्तो झुन्डयाएर बजारतिर लाग्थे । उनीहरूको पछिपछि हातमा झोला बोकेको एउटा केटो हुन्थ्यो । अचेल महिलाहरू तरकारी बजारतिर जानै चाहँदैनन् । एक त, तरकारीको भाउ अकासिएको छ । कुनै वस्तु छोइसाध्य छैन । किन्ने त कुरै नगरौं । दोस्रो, बजार यति फोहोर छ कि त्यता जानै मन लाग्दैन । फेरीवालाले उनीहरूको पैसा पनि जोगाइदिएका छन् ।


पहिलेपहिले दूरदराज मधेसबाट आएका तरकारीवाला भैयासँग कसैले पनि तरकारी किन्दैनथे । अहिले यिनीहरू नभए भान्सा नै चल्दैन । यस्तो लाग्छ, कुनै दिन भैयाहरू तयारी दाल–भात, तरकारी बोकेर टोलका ढोका ढकढक्याउन थाल्नेछन् । टोलको मूलबाटो एक डेढ घण्टाका लागि तरकारीमय हुन्छ । फेरीवाल भैयासँग व्यवहार गर्नु गृहिणीहरूका लागि सजिलो पनि छ । उनीहरू उधारो पनि पत्याउँछन् ।


‘भैया’ शब्दले यी भैयाहरूलाई रत्तिभर पनि प्रतिक्रियात्मक बनाउँदैन । किनभने, उनीहरू नेपाली होइनन् । मधेसका नेपाली त झगडा गर्ने मुडमा आइहाल्छन, ‘को भैया ? किसका भैया ?’ दूर देहातका नेपालीहरू काठमाडौं सहरमा तरकारीको भारी साइकलमा चढाएर दुई–चार पैसा कमाउनुभन्दा घरजग्गा धरौटी राखेर ऋण काढ्छन् र रोजगारीका लागि खाडीतिर भासिन्छन् । नेपालीले बाँच्न होइन, भासिन मात्रै जानेका छन् । पहिले लाहुर जान्थे, अहिले कतार जान्छन् । जहाँ पनि भासिने, जागिरमा पनि, सम्बन्धमा पनि, परिवारमा पनि, ऋृणमा पनि । ई क्यू धेरै भएको जाति हो यो । जहिले पनि मनले सोच्छ । भन्छ— दिमागलाई रौंले छोपेको छ । टोपीले पनि छोपेको छ । दिमाग छ कि छैन ? विचार त्यसमा पनि गर्नुपर्छ ।
भारत, बिहारको बरौनी वा बेतियाबाट व्यापार गर्न आएका फेरीवाललाई कसैले भैया भनोस् कि दादा ? मतलब नै के भो र ? उल्टै, छिमेकका ‘मोटीमोटी दुल्ही सावनी’ जब भैया शब्द बोल्छन् तब फेरीवालहरू यो शब्द सुनेरै गदगद हुन्छन्, आत्मीय ‘फिल’ गर्छन् र कबीरको दोहा गुनगुनाउन थाल्छन् :
चाह मिटी चिंता मिटी मनवा बेपरवाह ।
जिसको कुछ नहीं चाहिए वह शहनशाह ।।

यीमध्ये धेरैले आफ्नो घर नेपालमा रहेको बताउँछन् । भारतमा भन्दा के होला, कसो होला । आखिर नेपालमा भारतीय पिटिने त चलन नै बसिसकेको छ । ज्यानको माया सबैलाई हुन्छ । विडम्बना के भने, तीमध्ये एक जना पनि नेपाली हुँदैनन् । धेरैले आफ्नो घर ‘गौर’ वा ‘कलिया’ बताए पनि नेपाली मधेसीको कान र जिब्रोका लागि उनीहरूले गरेका शब्दहरूको उच्चारण समावेशी हुँदैनन् ।


तरकारी बजार उठ्नेबित्तिकै टोलमा तिखो सिटीको आवाज गुन्जिन्छ । ‘फोहोर आयो फोहोर आयो’, घरपरिवारका सबै सदस्य हातमा एक एकबटा डस्टबिन लिएर घरबाहिर निस्किन्छन् । भान्साको काम गर्नेले फोहोरको निकै ठूलो पोको उचाल्नुपर्छ । चाडबाडको बेलामा टोलमा बढी नै फोहोर थुप्रिन्छ । टोलका मानिसहरू खान्छन्, खूब खान्छन् । रेस्टुराँबाट मगाएर खान्छन । खाँदो खान्छन् । त्यसपछि बाँकी रहेको खाना गल्लीको पेटीमा खुला थुपारिदिन्छन । टोलका मात्तिएका भुस्याहा कुकुरहरू त्यो खानातिर हेर्दा पनि हेर्दैनन् । फोहोर पहिले गाडामा आउँथ्यो, अचेल गाडीमा आउँछ । फोहोरको काम गर्ने सहकारीले कुन्नि कुन विदेशी दाताको सहयोगमा टिप्पर किनेको छ । एक टोल, एक टिप्पर भने पनि टिप्पर पहाडमा नुन बोक्ने खच्चडजस्तो जोतिइरहेको हुन्छ ।


अचेल नेताहरू सिंहदरबार देशका सबै गाउँ र नगरपालिकामा पुगेको छ भन्छन् । यो टोलमा भने सिंहदरबार अझसम्म आएको छैन । टोलबाट त्यस्तै तीन किलोमिटरजति पर होला साँच्चिकै सिंहदरबार । चुनाव भएको एक वर्ष भइसक्दा पनि हाम्रो टोलसम्मको तीन किलोमिटरको दूरी पनि पार गर्न सकेको छैन सिंहदरबारले ।


यो टोलका मानिसहरू अनन्तको कुरा गर्छन् । बौद्धनाथ र पशुपतिनाथको अनन्त आभाले धिपिक्क बलेको महानगरको यो टोल पहिले खाँट्टी गाउँ थियो । अनन्त माने इन्फिनिटी । यो कुन अनन्त हो ? साकार हो कि निराकार ? आकार भएको अनन्त त यही हो जहाँ कोही जन्मिँदैछ र कोही मर्दैछ । त्यो पनि भोकै । त्यो निराकारको बारेमा कसैलाई केही थाहा छैन । त्यो अनन्तका बारे मेरी श्रीमतीलाई केही थाहा होला जो हालै तीज मनाउन माइत गएकी थिइन् । मेरी आमाको तीज मनाउन माइती जाने चलन थिएन । माइती टाढा थियो । मोटर चल्ने बाटो थिएन । हुनेखानेका छोरी–बुहारी उलिनकाठ चढेर माइती जान्थे ।


मेरी आमा सिनियर थिइन् गाउँमा । उनी गाउँका सबै दिदी–बहिनी र साथीहरू बटुलेर वाग्मती जान्थिन् ऋृषि–पञ्चमीका दिन सप्तऋृषिको पूजा लगाउन । हामी केटाकेटीहरू बिहानै चिया–पाउरोटी खाएर वाग्मतीको किनारामा पुग्थ्यौं भकारी कब्जा गर्न । बिहान निकै चिसो हुन्थ्यो । वाग्मतीको निर्मल र कञ्चन पानीमा हात कठाङ्ग्रिन्थ्यो । तैपनि, हामी पौडी खेल्थ्यौं । सफा बालुवा टिलिक्क टल्किन्थे हाम्रो निधारमा । आमा राता सारीमा सजिएका महिलाको हूल बाँधेर आउँथिन् । वाग्मतीको पानीले भकारी पखाल्ने काम केटीहरूको जिम्मामा पथ्र्याे । त्यसपछि सेतो भोटो र सेतै धोतीमा सजिएका गुरुजी भकारीमा चढ्थे । उनी चामलको पीठोले अष्टमण्डल बनाउँथे र अष्टमण्डलको बीचमा श्रीयन्त्र बनाउँथे । त्यसपछि पूजा सुरु हुन्थ्यो । दर्जन महिलाहरू गोलाकार बनेर अष्टमण्डलको परिक्रमा गर्थे । धूप, दीप जल्थ्यो । विशेष नैवेद्यमा हाम्रो रुचि हुन्थ्यो । आमाहरू घर फर्केर कर्कलोको तरकारीसँग सामाको भात खान्थे । मलाई अहिलेसम्म थाहा छैन धानको कनिकाजस्तो सामा भनेको कस्तो चामल के हुन्थ्यो ?


हामी हुनेखाने वर्गमा पर्दैनौं । त्यसो भए पनि, मेरी श्रीमती गाडीमा नै आउने–जाने गर्छिन् अफिस र माइत । माइत त्यति सारो जान मन गर्दिनन् । उनी सत्य–सनातनी परिवारमा हुर्केकी नारी । उनलाई आफना बा, आमा, दिदी, बहिनी कसैको पनि एटिच्युड मन पर्दैन । उनीहरू जिन्दगीलाई सग्लो हेर्छन् । यो बांगो–टिंगो छ भन्ने बुझ्दैनन् अथवा बुझ्न चाहँदैनन् । त्यसो त, म आफैं पनि आफ्नी पत्नीसँग अलिकति झस्किन्छु र अलिकति हच्किन्छुु । उनी नारीविरुद्ध हुने कुनै पनि अन्यायको प्रतीकारात्मक आन्दोलनमा जुटेकी हुन्छिन् । उनको जागिर नै त्यही हो ।


मलाई खुसी छ, उनले उनकै रुचिअनुसारको काम पाएकी छन् । यति कुरालाई आनन्द छ कि उनी कमाउँछिन् र परिवारको आवश्यकता पूरा गर्छिन् । मुख्य कुरा, उनले काम गर्न थालेपछि घरमा बा–आमा दुवै खुसी छन् । आमा माइती नगएको धेरै भयो । बाह्र–पन्ध्र वर्षदेखि माइतीहरू पहाडबाट झरेर मधेसतिर बसाइँ सरेका छन् । पहाडमा बस्न सकिने परिस्थिति भएन । केही बढी नै काटमार भयो । जेठा मामाको घरमा ‘उनीहरू’ ले आगो लगाइदिए । सुरक्षाकर्मीले भन्यो, ‘आतंकवादीले आगो लगाइदिएका हुन् बाजे । हामी केही गर्न सक्दैनौ । केही नगर्नू भन्ने आदेश नै आएको छ माथिबाट ।’ मामा र सुरक्षाकर्मीका बीच कुराकानी हुँदाहुँदै केही पड्किएको चर्को आवाज आयो । बम, छेउको फूलछाया वस्त्र भण्डार अगाडि बम पड्किएको थियो । बम पड्किएपछिको दृश्य मुटु पगाल्ने खालको थियो । बुङ्ग धूलो उडेको थियो । आँगनमा मानिसहरू निर्वस्त्र उभिएका थिए । उनीहरूले लगाएका कपडा चिथ्राचिथ्रा भएका थिए । शरीरभरि बमका टुक्राहरू गाडिएका थिए । बिचल्ली मानिसको ।


बुहारीसँग आमाभन्दा पनि बा खुसी छन । बा रिटायर हुँदा उपसचिव थिए । त्यही साइनोले उनलाई सबैले सचिव भन्थे । बूढा मख्ख थिए— बुहारी छोरालाई टक्कर दिने अंग्रेजी वोल्छिन् । उनी चिल्लो गाडी चढेर अफिस जान्छिन् । लाख रुपैयाँ त तलब मात्रै छ उनको । आठ दस हजार आम्दानी गर्ने छोरोसँग कुनै तुलना र टक्कर हुनै सक्दैन । यसले छरछिमेकमा घरको प्रतिष्ठा ह्वात्तै बढाएको छ । ओहो, सचिव साहेबकी बुहारी त अलग्गै छिन् । टोलमा अहिलेसम्म कोही पनि देखिएको छैन उनलाई जित्ने । अस्ति मासुपसले अशोक भन्दै थियो— अंकललाई सुहाएन यो घर । अलि ‘पश’ एरियामा घर लिनुपर्‍यो । अंकल–अण्टीको आम्दानी छँदैछ । आफू अन्त बस्न गएर यो घर भाडामा लगाए पनि चल्छ । नरेले भनेपछि चल्छ । ऊ मासुको व्यापार मात्रै गर्दैन । घर–जग्गादेखि मनी लेन्डिङसम्म, उसको बिजनेस व्यापक छ । मैले सोचें, नरेले जवाफ पाउनुपर्छ । ‘नरे, मसँग गरेको कुरा सचिव साहेबसँग गर न,’ मैले भनें ।


सचिव साहेब आफ्नो पेन्सन बैंकमा थुपारेर राख्छन् र बुहारीको कमाइमा घर खर्च चलेकोमा रमाउँछन् । काँठे स्वभाव जसो गरे पनि नजाने । मलाई मन पर्दैन यस्तो कुरा । बाले अव आफूले चाहेजति खर्च गरे हुन्छ । तर, बा आफूलाई इन्फिनिटी ठान्छन् । बिहान म घरबाट निस्किनै लागेको थिएँ, बा कराइहाले— उ निस्कियो नवाव साहेब । बा सधैं कराउँछन् । मेरा लागि बिहान घरबाट निस्किनु एकप्रकारको लत भइसक्यो । चुरोटको बाक्लो कस मिलाएर कडा चिया सुरुप्प तान्दा आउने मजाबाट म आफूलाई बन्चित गर्न चाहन्नँ । आह, कति मजा आउँछ ।


अझ अहिले त दुर्गाले आफ्ना साथीहरू कुशल र अर्जुनसँग मिलेर अग्र्यानिक कफी स्टोर खोलेको छ । खोलेको त दुर्गा, कुशल र अर्जुन तीनै जना मिलेर हो । कुनै एक जना मात्रको रुचिको कारण स्टोर खुलेको होइन । एस्प्रेसो र अमेरिकानो च्वाइस हो मेरो । गर्मीको मौसममा चार–पाँच क्युब आइस हालेर लुंगा बनाउँछ दुर्गाले । त्यसको स्वाद दिव्य हुन्छ र जिब्रोमा बसिरहन्छ लामै समयसम्म ।


हामी चार–पाँच जना साथीहरू अमेरिकानो पिउँछौ । स्वाद र सन्तुष्टिका लागि । यो सोख अब हामीलाई महँगो पर्न थालेको छ । चियाभन्दा पाँच गुना महँगो । सय रुपैयाँ कप कफी । ‘बरु यतै बरिष्टाको तालिम लिएर, बिहान–बेलुका काम पनि यतै गर्ने हो कि ? त्यसो भयो भने यताको कफी खर्च यतै उठाउन सकिन्छ होला कि ? के भन्छौ साथीहरू ?’ त्यो दिन मथुराले प्रस्ताव गर्‍यो । जवाफमा हामी सबै साथीहरू गललल्ल हाँस्यौं एकसाथ । हामी हाँसेपछि अरू ग्राहकहरू पनि हाँस्न थाले । हामी हाँस्नुको कारण हामी मात्र थियौं । हामी हाँस्नु उनीहरूका लागि हाँसोको कारण बन्यो ।


जीवन निरन्तरता होइन । चाहे सद्गुरुले भनुन्, चाहे साईंरामले । मानिसको ओरिजिन वा उद्गमका बारे उनीहरूको विचार भिन्न छैन भने त्यो भक्तको गल्ती होइन । भक्त त मूर्ख हुन्छ । ऊ आफ्नो इतिहास र ज्ञानलाई सद्गुरु र साईंरामको काखमा राखेर मुस्कुराउँछ । कस्तो मूर्ख । सद्गुरु र साईंबाबा हलिउडका सिनेमा निर्माता–निर्देशक उडी अलेन होइनन् । अलेन सिधै भन्थे, मानिसहरू प्रेममा फँसे भने बर्बाद हुन्छन् । प्रेम तनाव हो । तर, सेक्सले मानिसलाई तनावमुक्त गराउँछ । पोथी र भाले, दुवैथरी मानिसले यसलाई साँचो कुरा मानेका छन् । मानिस सधैं योजनाबद्ध भएर प्रस्तुत हुन चाहन्छ । तर, त्यो सम्भव नै हुँदैन । ऊ टेन्सनको भारी बोकेर सद्गुरुको आश्रम खोज्दै भौंतारिन्छ । त्यस्तो बेलामा अलिकति सोचेर सन्त कबीरको दोहा गुनगुनाउने हो भने मानिस मगन भइहाल्छ ।


ओहो, यतिविधि बलात्कार । समाचार हेरेर, पढेर, सुनेर देशका मानिस तिलमिलाएका छन् । मानिसका साह्रा आचरणसँग, मान्यतासँग, सिद्धान्तसँग दिनहुँ बलात्कार भइरहेको देशमा नारी देहसँग बलात्कार हुनु स्वाभाविक नै हो । फूललाई फक्रिनै नदिई कोपिला अवस्थामा नै चुँडिदिएर बलात्कारी मानिस सृष्टिको संरचना नै भत्काउन चाहन्छ । दैत्यका रूपमा प्रस्तुत हुन थालेका छन् मानिसहरू । यो खतरा हो । यतिबेला सभ्यताको संक्रमण र पतन सुरु भएको छ । यति थोरै मानिस बस्ने यति सानो देशमा प्रत्यक्ष भनिएका बलात्कारका घटना यति धेरै छन् भने अप्रत्यक्ष–थाहा नपाइएका, दबाइएका, पन्छाइएका र खेदिएका घटना कति होलान् ? हाम्रो समाज आफ्नै विरुद्ध कति आततायी बनेको छ ।


अघिल्लो साता बलात्कारीको निर्मम सिकार भएका केटीहरूप्रति श्रद्धाको मैनबत्ती बालेर माइतीघर, मण्डलाबाट फर्किंदा म सोचिरहेको थिएँ— हामीले बलात्कारको विरोध गर्दागर्दै त्यसलाई ग्लोरिफाई गरिरहेका छौं । आफूलाई सुरक्षित पार्नका लागि शनिबार बिदाको दिन पारेर मण्डला आउने महानुभावहरू के अरू दिन पनि बत्ती बाल्न आउलान् ? मेरो चिन्तनको आवश्यकता थिएन त्यतिखेर । तैपनि, मनमा आइहाल्यो भने म के गरौं ? अँध्यारोलाई चिर्दै म घरतिर लागें । कोठामा मेरी पत्नी उभिएकी थिइन् स्वागतमा । उनी हटकेसबाट प्लेटमा खाना हाल्न थालिन् । म हात धुन गएँ । आएर एक गाँस मुखमा हाल्नेबित्तिकै उनले भनिन्, ‘मसँग गुड न्यूज छ हाम्रा लागि । आई एम एक्स्पेक्टिङ ।’


उनको र मेरोबीच सम्बोधन सहज थिएन । बा–आमाको अगाडि उनी मलाई ‘हजुर, बक्सियोस्’ भन्ने गर्थिन् । कोठामा हामी तिमी–तिमी । भनिन्, ‘तिमी के चाहन्छौ ? सन अर डटर ।’ डटर शब्द सुन्नेबित्तिकै म आत्तिएँ, ‘ओहो, नो । तिनीहरूले मार्छन् । मलाई रहर लागेको त छोरीकै हो । तर, बचाउने कसरी ?’


म अदृश्य भविष्यतिर संकेत गर्दै थिएँ । त्यो अदृश्य मात्र होइन, अचिन्त्य पनि थियो । मेरो प्रतिक्रियाले उनी पनि आत्तिएकी थिइन् । बलात्कारपछि मारिएका छोरीहरूका नाममा श्रध्दाञ्जलीका खातिर मैनबत्ती किन्न र सभा आयोजना गर्ने दाताकी प्रतिनिधि थिइन् उनी । अहिले उनी आमा बन्ने क्रममा छिन् । मलाई छोरी चाहिएको छ । तर, उनी जन्मिएपछि समर्थ नहुन्जेलसम्म आततायीहरूबाट कसरी जोगाउने उनलाई ? हामी निकै समय निदाएनौ । उनी केही सोचिरहेकी थिइन् ।

प्रकाशित : आश्विन १३, २०७५ ०९:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

निर्मलाहरु

कविता
सीताराम सिपखान

काठमाडौँ — मानौं, यो फिल्म हल होदर्शक खचाखच भरिएका छन्फिल्म चलिरहेछजोडी–जोडी नवविवाहितहरुमन्दिरमन्दिर चहार्दैछोरो मागिरहेछन्

मानौं, यो फिल्म हल हो
दर्शक खचाखच भरिएका छन्
फिल्म चलिरहेछ
जोडी–जोडी नवविवाहितहरु
मन्दिरमन्दिर चहार्दै
छोरो मागिरहेछन्
गर्भ जाचाइ अस्पतालहरुमा
छोरो राखिरहेछन्
छोरी फालिरहेछन् ।
झुक्किएर जन्मिएका छोरीहरु
दूध र भात
नयाा लुगा र
निजीको पढाइ कल्पादै
भीरपाखामा
विरहका गीत गाउादै
मनको भारी बिसाउादै
डोको बोकेर डुलिरहेछन्
राम्रो जीवनको धोको लिएर डुलिरहेछन्
फिल्म चलिरहेछ
दर्शक हेरिरहेछन् ।
आधा आकाश र धरतीका हकदारहरु
बिनाशिक्षा
बिनासीप
मारे पाप
पाले पुण्य भन्दै
डोली चढाई अन्माइरहेछन्
फिल्म चलिरहेछ
दर्शक हेरिरहेछन् ।
यो कस्तो फिल्म हो ?
अचम्म लाग्छ
हेर्नुपर्नेका आाखामा पट्टी कसिएको छ
बोल्नुपर्नेका मुखमा बुझो कोचिएको छ
सुन्नुपर्नेका कानहरु थुनिएका छन्
प्रमाण जोगाउनुपर्नेले नष्ट गरिरहेछन्
दर्शकदीर्घाबाट हेरिरहेछु ।
११३ वर्षको आयु लिएर जन्मिएका
निर्मलाहरु
१३ वर्षमै निमोठिएका छन्
बिग्रिएको जिन हो कि सड्किएको दिमाग
नैतिक शिक्षा कमी हो वा जंक फुडको करामत
मद्यपानको देन हो कि फिल्महरुको योगदान
कमजोर शान्ति सुरक्षा हो वा शक्तिशालीहरुको खेल
दिनदिनै निर्मलाहरु
निमोठिएका खबर आइरहेछन् ।
जन्मन पनि नपाउने ?
हुर्कन पनि नपाउने ?
पढ्न र लेख्न नपाउने ?
बााच्न पनि नपाउने ?
आधा आकाश र धरतीका हकदारहरु
निर्मलाहरु
बालिका र किशोरीहरु
युवती र संगिनीहरु
दिदीबहिनीहरु
आमा र हजुरआमाहरु
मनभरि
प्रश्नैप्रश्न लिएर
फिल्म हेरिरहेछु ।

-सीताराम सिपखान

प्रकाशित : आश्विन १३, २०७५ ०९:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्