प्रविधिमा नयाँ ट्रेन्ड !

हेलो शुक्रबार

प्रविधि प्रदर्शनीको महाकुम्भ मानिने कन्ज्युमर इलेक्ट्रोनिक्स शो (सीईएस) अमेरिकाको लस भेगासमा भइरहेको छ  । हरेक वर्षको जनवरीको पहिलोदेखि दोस्रो सातासम्म चल्ने यो मेलालाई विश्वकै सबैभन्दा ठूलो प्रविधि प्रदर्शनी मानिन्छ  ।

यही प्रदर्शनीमा राखिएका धेरै प्रविधिले वर्षभरि चर्चा पाउँछन् । सन् २०२० मा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, फाइभजी, फोल्डेबल स्क्रिनजस्ता प्रविधिले फड्को मार्ने आकलन भए पनि स–साना प्रविधिले पनि मानिसको जीवन प्रभावित पार्ने र रुचि जगाउने सम्भावना धेरै छ । तीमध्ये केही :

मोक्सी
बाथरुमसम्बन्धी सामान निर्माता कम्पनी कोहलरले यो वर्ष सीईएसमा नयाँ खालको सावर राखेको छ । बाथरुममा प्रयोग हुने सावर भए पनि यसमा माइक्रोसफ्टको भर्चुअल असिस्टेन्ट एलेक्सा छ । जसका कारण प्रयोगकर्ताले आवाजकै भरमा यसलाई निर्देशन दिन सक्छ । नुहाउनका लागि आवश्यक पानीसहित यसमा स्पिकर र माइक्रोफोन पनि हुनेछ ।

स्मार्टप्यान
मानिसको दैनिक जीवनमा आवश्यक पर्ने हरेक चीजमा प्रविधिले फड्को मारे पनि किचनमा पाइने सामानमा भने आधुनिक प्रविधि धेरै पाइन्न । तर यो वर्ष सीईएसमा नयाँ खालको प्यान प्रदर्शनीमा राखिएको छ । जसलाई नाम दिइएको छ– स्मार्टप्यान । यो प्यानले सुरुमा प्रयोगकर्तालाई पकाउनुपर्ने खानाको तौल र त्यसको तापक्रमको अवस्थाबारे जानकारी दिन्छ । त्यसपछिको प्रक्रिया प्रयोगकर्ताले एपमार्फत निर्धारण गर्न सक्छन् । सीईएसमा राखिएको इभरिभ नामक ग्यास चुलोले पनि प्रयोगकर्तालाई आवाजमार्फत आगो कम र बढी गर्ने सुविधा दिन्छ ।

मान्छे चिन्ने क्यामेरा
क्यामेरा रोबोट कम्पनी अमार्लियोले एथेना नामक आफ्नो क्यामेरालाई सीईएसमा राखेको छ । व्यापारिक रूपमा उपलब्ध नभइसकेको यो क्यामेरा यसपालि प्रवर्द्धनका लागि राखिएको हो । यस क्यामेराले परिवारका सदस्य र बाहिरका मानिसलाई छुट्याउन सक्छ । सोहीअनुसार परिवारका सदस्यहरूलाई घरमा आएका नयाँ मानिसका बारेमा जानकारी दिन सक्छ । साथै, यसले आगलागी भएमा साइरनमार्फत सूचनासमेत दिन सक्छ ।

खेल्ने रोबोट
चीनको इलेफेन्ट रोबोटिक्सले सीईएसमा नयाँ खालको रोबोट सार्वजनिक गरेको छ । मार्सक्याट नाम दिइएको यो रोबोटको आकार हेर्दा बिरालोजस्तो हुन्छ । यसले परिवारका सदस्यहरूको आवाज चिन्न सक्ने कम्पनीको दाबी छ । यसले वास्तविक बिरालोसँग संवाद गर्न सक्ने र खेलौनाहरूसँग रमाएर खेल्न सक्ने बताइएको छ । यो बुढ्यौली उमेरमा भएकाहरूका लागि लक्षित गरी ल्याइएको हो ।

फेरिने जुत्ता
सीईएसमा राखिएको सानो तर चाखलाग्दो प्रविधिस्वरूप परिवर्तन हुने जुत्ता पनि हो । उहु नाम दिइएको यो जुत्ता मौसमअनुसार परिवर्तन हुन्छ । यसको सोल पनि मौसमअनुसार फेरिन्छ । दुवै खुट्टाको जुत्ताको आकार र प्रकार उस्तै हुने गरी फेरिने यसको विशेषता हो । हरेक मौसमका लागि पनि एउटै जुत्ता लगाउन मिल्ने गरी यसको डिजाइन गरिएको हो ।

स्मार्ट चस्मा
गुगलले धेरै अघि स्मार्ट चस्मा बनाउँदा फ्लप प्रोडक्डमा दरियो । तर यो पटक फिटबिटले सीईएसमा स्मार्ट चस्मा ल्याएको छ, जुन गुगलकै अनुसन्धानमा आधारित छ । स्मार्ट वाच निर्माता केही महिनाअघि गुगलले किनेको थियो । फिटबिटले ल्याएको चस्मामा कल गर्न सक्ने, म्याप हेर्न सक्ने, भिडियो खिच्न सक्ने र प्ले गर्न सक्ने सुविधा छ । यसको डिजाइन र फिचर हेर्दा यो प्रयोगकर्ताका लागि निकै उपयोगी सावित हुन सक्छ ।

प्रकाशित : पुस २५, २०७६ १०:५७

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्टार्टअपका सारथि

कान्तिपुर संवाददाता

नवीनतम सोच, सीप, उद्यमशीलता र प्रविधिको उपयोग गरी आफ्नै व्यवसाय सुरु गर्नुलाई अचेल स्टार्टअप भनिन्छ  । यसको ठ्याक्कै परिभाषा नभए पनि यसैभित्र रहेर व्यवसाय सुरु गर्नेको संख्या बढ्दो छ  ।स्टार्टअपको संख्या मात्रै नभई यसलाई सहजीकरण गर्ने निकाय पनि बढिरहेका छन् ।

समाजमा विद्यमान चुनौतीलाई अवसरका रूपमा प्रयोग गरी धेरै युवाले आफ्नै व्यवसाय सुरु गरेका पाइन्छन् । स्टार्टअपको उद्देश्य व्यवसायका माध्यमबाट समाजमा रहेको चुनौती समाधानका लागि सघाउनु पनि हो । यसका लागि ठूलो लगानी नचाहिन पनि सक्छ, मात्र अरूभन्दा फरक सीपलाई प्रयोग गरी उद्यमी बन्ने सोच हुनुपर्छ । जसबाट कुनै समस्या समाधानका लागि सहयोग पनि होस् ।


अहिले यिनै स्टार्टअपहरूलाई नयाँ अवसरको बाटो देखाउन विभिन्न समुदाय (बिजनेस कम्युनिटी) छन् । जसले उद्यमी बन्ने चाहना भए पनि लगानीको स्रोत नभएकालाई तालिम, कार्यक्रम तथा लगानीको वातावरण सिर्जना गर्न सहयोग गर्दछन् । सन् २०१३ देखि गुगल बिजनेस ग्रुप (जीबीजी) ले स्टार्टअपलाई अवसरको विकल्प दिँदै आएको छ । यसले महिलाका लागि ‘वुमन विल’ र स्टार्टअपका लागि ‘बीज फेस्ट’ प्रदर्शनी गरिरहेको छ । अघिल्लो साता भएको बीज फेस्टमा एक सय बढी स्टार्टअप सहभागी भएका थिए ।


जीबीजी अन्तर्राष्ट्रिय स्वयंसेवी संस्था भएको यसबारे नेपालमा नेतृत्व गरिरहेका अमित अग्रवाल बताउँछन् । उनी भन्छन्, ‘यो स्वयंसेवी संस्था हो । नव उद्यमीलाई अगाडि बढाउनु नै यसको उद्देश्य हो । चुनौती मै अवसर देखेर तिनै समस्या समाधान गर्न स्थापना भएका स्टार्टअप छन् । स्टार्टअपसँग महँगो प्रदर्शनी हलमा गएर आफ्ना सेवाको प्रचार गर्ने क्षमता र स्रोत साधन पनि नहुने भएकाले यसले सहयोग गर्छ ।’


स्नातक सकेका, जसमा उद्यमी बन्ने सपना भएका युवाहरू बढी स्टार्टअपमा आकर्षित छन् । स्टार्टअपहरू नयाँ भएकाले सबै दर्ता भइसकेका हुँदैनन् । त्यसलाई जीबीजीले गाइड गर्छ । जीबीजीले हालसम्म ५ सय बढी स्टार्टअपलाई निःशुल्क रूपमा उद्यमशीलतासम्बन्धी तालिम र अरू सहयोग गरिसकेको छ । ‘यो एउटा प्लेटफर्म मात्र हो,’ अग्रवालले भने, ‘यसमा अवसर र चुनौती दुवै छ, त्यसको सामना पनि गर्नुपर्छ । उद्यमी बन्न सजिलो कुरा पनि होइन ।’
उनका अनुसार कृषिमा उपयोगी हुने ड्रोनदेखि मोबाइल गेम, एनिमेसन, डिजिटल मार्केटिङ, अनलाइन सपिङ, अनलाइनमार्फत शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने, नेपाली ब्रान्डका लुगा उत्पादन गर्नेसम्मका स्टार्टअपलाई जीबीजीले सहजीकरण गरेको छ । स्टार्टअपका लागि कामको वातावरण सिर्जना गर्नुपर्ने उनी बताउँछन् । भन्छन्, ‘आविष्कार पहिला र नीति पछि आउँछ । यो नयाँ कुरा हो, त्यसैले टेक्नोलोजीसँगै जनहितमा ठीक गर्न कानुन बनाउनुपर्छ ।’



जीबीजीले गत साता काठमाडौंमा गरेको बीज फेस्टमा सहभागी भएका डेढ सय स्टार्टअपमध्ये ‘सजिलो मर्मत सेवा’ पनि हो । यसका संस्थापक २९ वर्षीय सुजित रेग्मी तीन लाख रुपैयाँ लगानीमा तीन जना साथी मिलेर दुई वर्ष अघि कम्पनी स्थापना गरेको बताउँछन् । उनको कम्पनीले घर वा अफिसका लागि कार्पेन्टर, प्लम्बिङ, इलेक्ट्रिसियन तथा होम अप्लायन्सका सामग्री बनाउने र नयाँ उपलब्ध गराउने काम दिने गर्दछ । उनका अनुसार कम्पनीमा १३ जना कर्मचारी छन् भने ६५ जनालाई पार्टटाइम काम मिलेको छ ।


बीज फेस्टजस्तो प्लेटफर्मका कारण आफ्नो स्टार्टअपको ब्रान्डिङमा सहयोग पुग्ने उनी बताउँछन् । एमबीए गरेका रेग्मी भन्छन्, ‘क्लासको प्रोजेक्टको समयमा हामीले गरेको अध्ययनबाट सेवाग्राहीको समयमा काम नहुने र सेवा प्रदायकमा दक्ष कामदारको समस्या देखियो । त्यतिबेला नै यसमा केही गर्न सकिन्छ भन्ने सोच आएको हो ।’ उनको कम्पनीले हालसम्म उपत्यकाभित्र नौ हजार ग्राहक बनाइसकेको छ । १७० वटा संस्थाले सेवा लिइसकेका छन् । ‘विदेश जानुपर्ने बाध्यता भएकाहरूका लागि मर्मतसम्बन्धी तालिम धेरै छन्,’ उनले भने, ‘उनीहरूका लागि रोजगारीको वातावरण सिर्जना गर्न पनि यसले सहयोग गरेको छ ।’ स्टार्टअपमा संघर्ष धेरै गर्नुपर्ने भए पनि यसबाट केही गर्न सकिने विश्वास रहेको उनले बताए ।


नेपाल कम्युनिटर स्टार्टअपलाई गाइड गर्ने अर्को कम्पनी हो । यसले एक वर्षसम्म स्टार्टअपलाई सफल व्यवसायी बनाउनमा, सहकार्य, प्रशिक्षण, व्यापार तथा परामर्शको सेवा दिने काम गर्दछ । कम्युनिटरका प्रोगाम अफिसर अनिल पराजुली भन्छन्, ‘हामीले स्टार्टअपलाई एक वर्षसम्म व्यवसाय वृद्धिसम्बन्धी तालिम प्रदान गर्दछौं । जसमा स्टार्टअपलाई आफ्नो व्यवसायको उद्देश्य निश्चित गर्न सिकाउँछौं ।’ स्टार्टअपले रोजेको व्यवसायको बजार अध्ययन यसको महत्त्वपूर्ण पक्ष रहने उनी बताउँछन् ।



२०७२ सालको महाभूकम्पपछि नेपाललाई सहयोग गर्न आएको अन्तर्राष्ट्रिय संस्था कम्युनिटरले नव उद्यमीका लागि अवसरका रूपमा स्थापित गरेको पराजुली सुनाउँछन् । उनको यो संस्था दर्ता भएर सञ्चालनमा आएको एक वर्षमात्र हुँदै छ । नेपाल कम्युनिटरमा चार कम्पनी रहेका छन् । यसले आफ्नो कम्पनीलाई अगाडि बढाउन सहयोग गरिरहेको छ ।


अनिल पराजुलीले ५ वर्ष अगाडि समृद्धि फाउन्डेसनमा ‘अर्थलाय’ कार्यक्रममा युवालाई उद्यमसम्बन्धी तालिम दिने काम गर्थे । तीन वर्षको अनुभवबाट सिक्दै सिकाइरहेको उनी बताउँछन् । ‘त्यो समयमा हामीले २४ युवालाई तालिम दिएको मध्ये २–३ जनाले मात्र आफ्नै कम्पनी सञ्चालन गर्न सकेका थिए,’ उनले भने, ‘त्यसले मेरो चित्त बुझेन । आफूले अरूलाई केही सिकाएपछि नतिजा पनि राम्रै निस्कियोस् भन्ने चाहना हुन्छ । त्यसैले अहिले एक वर्षसँगै राखेर व्यवसायसम्बन्धी सबै तालिम दिइरहेका छौं ।’ नेपाल कम्युनिटरमा १२ जनाको टिमको आ–आफ्नै भूमिका रहेको उनले बताए । देशलाई उद्यमीको आवश्यकता रहेकाले उनीहरूलाई सहयोग गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । ‘स्टार्टअप नयाँ हुन्,’ उनले भने, ‘व्यवसायको वातावरण सिर्जना हामीले गर्न सक्नुपर्छ ।’


भाडामा कपडाको व्यवसाय सुरु गर्ने नव उद्यमी हुन् २७ वर्षे मनीषजंग थापा । उनले आठ महिनायता कम्युनिटर नेपालबाट ‘एन्टिडोट नेपाल’ सञ्चालन गरिरहेका छन् । उनले यो व्यवसाय ५० हजार रुपैयाँको लगानीबाट सुरु गरेका हुन् । बानेश्वर, युनिग्लोब कलेजबाट मार्केटिङ एन्ड सेल्समा बीबीए गरेका उनी भन्छन्, ‘कपडा छ, फेरि दोहोर्‍याएर लाउन मन नलाग्ने । पैसा छ, एकचोटि लाउनलाई मात्र महँगो तिर्नुपर्ने समस्या मेरी बहिनीबाट थाहा पाएँ ।’ यसको समाधानका लागि उनले अरूबाट १–२ पटक प्रयोग गरिसकेको कपडा लिने र त्यसलाई भाडामा दिने व्यवसाय सुरु गरेका हुन् ।

प्रकाशित : पुस २५, २०७६ १०:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×