टिकटकको पालो !

प्रयोगकर्ताको सक्रियता, मिहिनेत र उमेर समूहमा लोकप्रियताका हिसाबले टिकटक अहिले सबैभन्दा उज्ज्वल भविष्य भएको सामाजिक सञ्जाल बनेको छ ।
विजय तिमल्सिना

फेसबुकको आन्तरिक बैठकमा यसका मालिक मार्क जुकरवर्गले आफ्ना कर्मचारीहरूलाई भनिसकेका छन्– टिकटक जसरी लोकप्रिय भइरहेको छ, यो रोचक छ  । अब हामीले टिकटक नपुगेको ठाउँमा यस्तै खालको एप परीक्षण गरेर टिकटक लोकप्रिय भएको बजारमा जानुपर्छ  ।

गत जुलाईमा भएको दुई घण्टा लामो उक्त बैठकमा मार्क जुकरवर्गले बोलेको अडियो प्रविधिसम्बन्धी वेबसाइट दि भर्जले सार्वजनिक गरेको थियो । आफ्नो दुई घण्टे भाषणमा केही मिनेट खर्चेर जसरी जुकरवर्गले टिकटकलाई आफ्नो प्रतिस्पर्धीका रूपमा अर्थ्याएका छन्, त्यसले संसारकै ठूलो सामाजिक सञ्जाल कम्पनीलाई सबैभन्दा ठूलो डर कुन प्रतिस्पर्धीबाट छ भन्ने प्रस्ट हुन्छ ।
फेसबुक जस्तो लामो यात्रा टिकटकले तय गरेको छैन तर यो छोटो अवधिमै जसरी लोकप्रिय भइरहेको छ, त्यसले फेसबुकसहित सबै प्रविधि कम्पनीलाई चकित पारेको छ । सन् २०१७ मा सार्वजनिक भएको छोटो भिडियो सेयर गर्ने प्लेटफर्म टिकटकले यति छोटो अवधिमै ५० करोड बढी प्रयोगकर्ता बनाइसकेको छ । यो सन् २०१८ मा संसारमा सबैभन्दा बढी डाउनलोड हुने एपको सूचीमा चौथो स्थानमा थियो । र, अहिले पनि संसारका सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको चीन र भारतसहितका एसियाली देशमा सम्भवतः सबैभन्दा बढी प्रयोगकर्ता कमाइरहेको एप हो ।
टिकटकको कथा त्यति लामो छैन, जति फेसबुक र अन्य सामाजिक सञ्जालको छ । यसले धेरै टाढाको यात्रा पनि गरेको छैन तर प्रयोगकर्ताको सक्रियता, मिहिनेत र उमेर समूहमा लोकप्रियताका हिसाबले यो अहिले सबैभन्दा उज्ज्वल भविष्य भएको सामाजिक सञ्जाल हो । यसका ५० करोड बढी प्रयोगकर्तामध्ये अधिकांश २० वर्ष हाराहारी उमेरका छन् । यसरी भनौं, १३ वर्षभन्दा माथि र ३० वर्षभन्दा कम उमेर समूहका प्रयोगकर्ताले टिकटकलाई मन पराएका छन् ।
प्रयोगकर्ताले टिकटकमा गर्ने मिहिनेत अन्य सबै सामाजिक सञ्जाल कम्पनीको लागि ईर्ष्या लाग्ने विषय हो । टिकटक छोटो भिडियो अपलोड गर्ने प्लेटफर्म भनिए पनि अधिकांश प्रयोगकर्ताले यसलाई चल्तीमा रहेको गीतमा लिपसिङ (गाएको नक्कल) गर्ने प्रयोजनका लागि प्रयोग गरिरहेका छन् ।
नेपालमा पनि सेलेब्रिटी हुन् वा सामान्य प्रयोगकर्ता, टिकटकले उत्तिकै लोकप्रियता कमाएको छ । कलाकार प्रियंका कार्की त्यसैमध्येकी एक उदाहरण हुन् । टिकटकमा उनको पौने चार लाख फलोअर्स छन् ।
प्रियंकाले अनेक भावभंगी बनाएर टिकटकमा राखेको धेरै भिडियोले करिब एक लाखसम्म लाइक कमाएका छन् । उनै प्रियंकाको इन्स्टाग्राममा पौने ९ लाख फलोअर्स छन् तर उनले इन्स्टाग्राममा राखेको फोटो र भिडियोले औसतमा ५० हजार हराहारीमा लाइक पाएका छन् । यो तथ्यबाट पनि टिकटकको प्रयोगकर्ता थोरै भए पनि सक्रिय रहनेको संख्या अधिक रहेको देखाउँछ ।
अर्की कलाकार केकी अधिकारी भने टिकटकलाई आफ्नो फिल्म प्रवर्द्धनका लागि प्रयोग गर्ने गरेको भए पनि हालसम्म अन्य सामाजिक सञ्जाललाई यसले नउछिनेको धारणा राख्छिन् । टिकटकमा उनको १ लाख १५ हजार फलोअर्स छन् भने इन्स्टाग्राममा साढे चार लाख ।



आफूलाई मन परेको गीतमा गाएको अभिनय गर्दै भिडियो बनाउनु, मन पर्ने फिल्मको संवादमा अभिनय गर्दै भिडियो तयार पार्नु, जानेको सीप प्रदर्शन गर्दै भिडियोमा ढाल्नु स्मार्टफोन प्रयोगकर्ताका लागि बढी मिहिनेत पर्ने काम हो, जसलाई फेसबुकमा स्टाटसका रूपमा हाल्न वा इन्स्टाग्राममा फोटो अपलोड गर्न जत्ति सजिलो हुन्न । टिकटकका अधिकांश प्रयोगकर्ताले यही गाह्रो र बढी समय लाग्ने काममा आफ्नो मिहिनेत देखाइरहेका छन् । एउटा कम्पनीका लागि आफ्नो प्रयोगकर्ताले देखाउने प्रतिबद्धता यहाँभन्दा कति हुन्छ ?
दुई वर्षअघि चीनबाट सुरु भएको टिकटकको यात्रा भारत र एसियाली देश हुँदै अहिले युरोप र अमेरिकासम्म फैलिएको छ । अमेरिकामा मात्रै टिकटकका २ करोड ६० लाख सक्रिय प्रयोगकर्ता छन् । स्थापना भएकै वर्ष टिकटकको मालिक बाइटडान्सले उस्तै प्रकृतिको अर्को चिनियाँ कम्पनी म्युजिकल्लीलाई किनेर आफूमा गाभेको थियो । टिकटक सुरु भएको दुई वर्षमै यसको मालिक मातृ कम्पनीको बजार मूल्य ७८ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ । यो नेपालको कुल अर्थतन्त्रभन्दा दुई गुणा बढी हो । कम्पनीको मूल्यांकन मात्रै होइन, विज्ञापनबाट हुने आम्दानीमा पनि टिकटकको प्रगति लोभलाग्दो छ । गत वर्षको ६ महिनामा मात्रै कम्पनीले ७ अर्ब डलर बढी आम्दानी गरेको अनुमान छ । स्थापनाको एक वर्षमै यति रकम आम्दानी हुनु चानचुने उपलब्धि होइन ।
स्थापनाको छोटो समयमै लोकप्रियता कमाएको टिकटक पछिल्लो साता भने अर्कै कारणले चर्चामा छ । सन् २०१७ मा टिकटकको मातृ कम्पनी बाइटडान्सले उस्तै प्रकृतिको अर्को एप म्युजिकल्लीलाई १ अर्बमा किनेको थियो । सांघाईमा हेडक्वार्टर रहेको म्युजिकल्लीको अमेरिकामा पनि कार्यालय थियो । म्युजिकल्ली चीन र अमेरिका दुवै देशमा दर्ता थियो ।
बाइटडान्सले चिनियाँ कम्पनी मानेर म्युजिकल्लीलाई आफूमा गाभेको भए पनि दुई वर्षअघिको कारोबार अहिले फेरि सतहमा आएको छ । उक्त म्युजिकल्ली किन्दा बाइटडान्सले अमेरिकी सरकारी निकायको स्वीकृति नलिएको दाबी सार्वजनिक भएको छ ।



टिकटकमाथि अमेरिकाको कमिटी अन फरेन इन्भेस्टमेन्ट इन दि युनाइटेड स्टेटले अनुसन्धान गरिरहेको छ । यो निकायसँग अमेरिकामा दर्ता भएको कम्पनी बिनास्वीकृति बिक्री भए र त्यसले राष्ट्रिय सुरक्षामा खतरा निम्त्याउने जोखिम भए उक्त बिक्री उल्ट्याउन सक्नेसम्मको अधिकार छ ।
अब टिकटकले अमेरिकी निकायलाई आफू सुरक्षाका लागि खतरा नभएको प्रमाणित गर्न नसके उसले साढे दुई करोड अमेरिकी प्रयोगकर्ता गुमाउनुपर्ने हुन सक्छ । टिकटक अर्को कम्पनीलाई बिक्री गर्ने वा चीनबाट नभई अन्यत्रबाट सञ्चालित हुनुपर्ने नियम पनि लागू हुन सक्छ । यो अवस्थालाई किन पनि नकार्न सकिन्न भने अमेरिकी यही निकायले अर्को चिनियाँ कम्पनीलाई यस्तै बाध्यकारी निर्णय गराउन बाध्य पारिसकेको छ ।
तेस्रोलिंगीमाझ लोकप्रिय डेटिङ एप ग्रिन्डरलाई केही अघि चिनियाँ कम्पनी कुलुनले किनेको थियो । तर ग्रिन्डरसँग धेरै अमेरिकी सैनिकहरूको तथ्यांक रहेको र चिनियाँ कम्पनीले किन्दा राष्ट्रिय सुरक्षामा खतरा हुने भन्दै अमेरिकी सरकारी निकायले प्रतिबन्ध लगाउने भएपछि कुलुन अन्य प्रविधि कम्पनीलाई ग्रिन्डर बिक्री गर्न राजी भएको छ । उसले सन् २०२० मा कम्पनी बिक्री गर्ने सहमति जनाएको
छ ।
–एजेन्सीको सहयोगमा

प्रकाशित : कार्तिक २९, २०७६ १०:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

अन्तरआबद्धता शुल्क नघटाउँदा उपभोक्तालाई भार

नयाँ निर्देशिकाअनुसार उपभोक्ताले टेलिफोन गर्दा अर्को मोबाइल नेटवर्क प्रयोग भए प्रतिमिनेट १० पैसाभन्दा बढी शुल्क लिन पाइँदैन । यो निर्देशिका कार्यान्वयन नहुँदा उपभोक्ताले बढी शुल्क तिर्नु परिरहेको छ ।
विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले एक नेटवर्कबाट अर्को नेटवर्कमा कल गर्दा लाग्ने शुल्क घटाउने उद्देश्यसहितको निर्देशिका जारी गरे पनि दूरसञ्चार कम्पनीले पालना गरेका छैनन् ।

प्राधिकरणले भदौ ६ गते जारी गरेको अन्तरआबद्धता निर्देशिकाअनुसार उपभोक्ताले टेलिफोन गर्दा एकले अर्काको मोबाइल नेटवर्क प्रयोग भएबापत प्रतिमिनेट १० पैसाभन्दा बढी शुल्क लिन पाइँदैन ।

यसअघि २०६५ मा जारी निर्देशिकामा प्रतिमिनेट ५४ पैसासम्म लिन पाउने व्यवस्था थियो । नयाँ निर्देशिकाले रकम घटाए पनि त्यसको कार्यान्वयन नहुँदा उपभोक्ताले एक कम्पनीको मोबाइलबाट अर्को कम्पनीको मोबाइलमा टेलिफोन गर्दा बढी शुल्क तिर्नु परिरहेको छ ।

सेवा प्रदायक दूरसञ्चार कम्पनीले एक अर्काको नेटवर्कमा हुने फोन कलको दर घटाउन प्राधिकरणले नयाँ निर्देशिका जारी गरेको अध्यक्ष पुरुषोत्तम खनालले बताए । ‘हामीले सेवा प्रदायकलाई शुल्क घटाउन भनेर आपसी नेटवर्कमा फोन गर्दा उपभोक्ताले तिर्ने शुल्क सेवा एक सेवा प्रदायकले अर्को सेवा प्रदायकलाई १० पैसा मात्रै तिर्नुपर्ने गरी प्रावधान राखेका छौं,’ उनले भने, ‘अहिलेसम्म सेवा प्रदायकहरूले शुल्क घटाएका छैनन् ।’ सेवा प्रदायक आफैंले शुल्क नघटाए प्राधिकरणले पत्र लेखेर शुल्क घटाउन निर्देशन दिने खनालले बताए ।

एक सेवा प्रदायकको नेटवर्कबाट अर्कोर्मा उपभोक्ताले फोन गरे सेवा प्रदायकले अर्को सेवा प्रदायकलाई निश्चित शुल्क तिर्नुपर्ने हुन्छ । यसैलाई अन्तरआबद्धता शुल्क भनिन्छ । प्राधिकरणले निर्देशिकामार्फत शुल्क लिने सीमा तोकिदिएको भए पनि सेवा प्रदायकले समझदारी गरेर सोभन्दा कम शुल्क पनि तय गर्न सक्छन् । अहिले पनि नेपाल टेलिकमको नम्बरबाट टेलिकमकै नम्बरमा फोन गर्दा कम शुल्क लाग्छ भने टेलिकमको नम्बरबाट एनसेलको नम्बरमा कल गर्दा बढी शुल्क लाग्छ । टेलिकम प्रयोगकर्ताले एनसेलको नम्बरमा कल गरेबापत उपभोक्ताले तिर्ने पैसाबाट निश्चित रकम टेलिकमले एनसेललाई बुझाउँछ । प्राधिकरणले तयार पारेको अन्तरआबद्धता निर्देशिकामा सेवा प्रदायकले अर्को नेटवर्कमा कल आउजाउ गर्नमा बाधा गर्न नहुने उल्लेख छ । प्राधिकरणले २०६५ मा जारी गरेको अन्तरआबद्धता निर्देशिकामा विकास क्षेत्रअनुसार ल्यान्डलाइन र मोबाइल नेटवर्कबीच तथा फरकफरक कम्पनीबीच हुने अन्तरआबद्धता कलमा एक सेवा प्रदायकले अर्को सेवा प्रदायकबाट पाउने शुल्कको फरकफरक दर तोकिएको थियो ।

भदौमा जारी गरिएको नयाँ निर्देशिकामा भने नेपालभरलाई एउटै क्षेत्र मानेर अन्तरआबद्धता शुल्क तोकिएको छ । निर्देशिकाअनुसार एउटा सेवा प्रदायकको फिक्स्ड लाइनका ग्राहकले अर्को अपरेटरको फिक्स्ड लाइन ग्राहकलाई कल गर्दा पहिलो सेवा प्रदायकले दोस्रो सेवा प्रदायकलाई बढीमा प्रतिमिनेट २० पैसा मात्रै तिर्नुपर्छ ।

यस्तै एउटा नेटवर्कको मोबाइल उपभोक्ताले अर्को नेटवर्कको मोबाइलमा फोन गर्दा पहिलो सेवा प्रदायकले दोस्रो सेवा प्रदायकलाई प्रतिमिनेट १० पैसाभन्दा बढी तिर्न नपाइने निर्देशिकामा उल्लेख छ । सेवा प्रदायकले आपसी समझदारीमा योभन्दा कम शुल्क पनि तय गर्न सक्छन् । नेपाल टेलिकमकी प्रवक्ता प्रतिभा वैद्यले प्राधिकरणको निर्देशिकाअनुसार शुल्क घटाउँदा आम्दानीमा प्रभाव पर्ने बताइन् । ‘अन्तरआबद्धता शुल्कका विषयमा छलफल गर्न प्राधिकरणले गत वर्ष हामीलाई बोलाएको थियो,’ उनले भनिन्, ‘हामीले अन्तरआबद्धता प्रयोग शुल्क घटाउँदा आम्दानीमा असर गर्ने बताएका थियौं ।’ प्राधिकरणले जारी गरेको निर्देशिकाअनुसार अन्तरआबद्धता प्रयोग शुल्क घटाउँदा कत्तिको प्रभाव पर्छ भनेर टेलिकमले अध्ययन गरिरहेको वैद्यले जानकारी दिइन् । ‘कतिसम्म घटाउन सकिन्छ र प्राधिकरणले भनेअनुसार मात्रै अन्तरआबद्धता शुल्क लिँदा हाम्रो खर्च धान्छ कि धान्दैन भनेर विश्लेषण गरिरहेका छौं,’ उनले भनिन् ।

टेलिकमका पोस्टपेड ग्राहकले आफ्नै नेटवर्कमा फोन गर्दा प्रतिमिनेट १ रुपैयाँ र प्रिपेड ग्राहकले आफ्नै नेटवर्कमा फोन गर्दा प्रतिमिनेट १ रुपैयाँ ५० पैसा शुल्क तोकेको छ । टेलिकमले अन्य नेटवर्कमा फोन गर्दा लाग्ने शुल्क वेबसाइटमा राखेको छैन । अर्को सेवा प्रदायक एनसेलले भने केही वर्षयता आफ्नो वा अरू जुनसुकै नेटवर्कमा फोन गर्दा पनि एउटै शुल्क तय गरेको छ । एनसेलको वेबसाइटमा सार्वजनिक गरिएको जानकारीअनुसार एनसेलको नेटवर्कबाट जुनसुकै नेटवर्कमा फोन गर्दा पनि करसहित २ रुपैयाँ ५४ पैसा मात्रै लाग्छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २८, २०७६ ०९:०६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×