सन्दीपको छलाङ

कान्तिपुर संवाददाता

चितवनका युवा क्रिकेटर सन्दीप लामिछानेले करिअर सुरु गरेको धेरै भएको छैन  । अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको तीनवर्षे यात्रामा उनी निकै व्यस्त रहे, राष्ट्रिय टिम र विदेशमा फ्रेन्चाइज क्रिकेट खेल्नका लागि  ।

छोटो अवधिमै लेगस्पिनमार्फत आफ्नो बेग्लै पहिचान बनाएका उनलाई पछिल्लो समय भारत, अस्ट्रेलिया, इंग्ल्यान्डलगायत क्रिकेटका लागि चर्चित प्राय: सबै देशमा भइरहेका छोटो संस्करणको प्रतियोगिता (टी–१० र टी–२०) मा लिइरहेका छन् । त्यसैले उनले विश्व क्रिकेटको माथिल्लो स्तरमा प्रतिस्पर्धा गर्नेसँगै आकर्षक आम्दानी गर्ने अवसर पनि पाइरहेका छन् । फ्रेन्चाइज टिमहरूको प्रतियोगितामा १९ वर्षीय सन्दीपको यात्रा :


हङकङ ब्लिज
मे २०१६
टिम : काउलोन क्यान्टोन्स
अस्ट्रेलियाका पूर्वकप्तान माइकल क्लार्कको सहयोगमा पहिलोपल्ट विदेशी फ्रेन्चाइज क्रिकेटमा सहभागी
खेल : १ विकेट : ०

बंगलादेश प्रिमियर लिग
२०१७
टिम : सिलेट सिक्सर्स
राष्ट्रिय टिमको खेल जुधेकाले खेल्न नपाएको

इन्डियन प्रिमियर लिग
२०१८
टिम : दिल्ली डेरडेभिल्स
पारिश्रमिक : भारु २० लाख
खेल : ३ विकेट : ५

क्यारेबियन प्रिमियर लिग
२०१८
टिम : सेन्ट किट्स एन्ड नेभिस प्याट्रियट्स
पारिश्रमिक : ५ हजार डलर
खेल : ५ विकेट : ७

ग्लोबल टि–२० लिग क्यानडा
२०१८
टिम : मोन्ट्रियल टाइगर्स
पारिश्रमिक : ३० हजार अमेरिकी डलर
खेल : ५ विकेट : ८

अफगानिस्तान प्रिमियर लिग
२०१८
टिम : नान्ग्राहर लियोपार्ड्स
पारिश्रमिक : १५ हजार अमेरिकी डलर
खेल : १ विकेट : २

बिग बास लिग (अस्ट्रेलिया)
२०१८
टिम : मेलबर्न स्टार्स
पारिश्रमिक : ५० हजार अस्ट्रेलियन डलर
खेल : ८ विकेट : ११

पाकिस्तान सुपर लिग
२०१८
टिम : लाहोर कलान्दर्स
पारिश्रमिक : ६० हजार अमेरिकी डलर
खेल : ७ विकेट : ११

टी–१० लिग (अबुधाबी)
२०१८
टिम : केरला नाइट्स
पारिश्रमिक : ३० हजार अमेरिकी डलर
खेल : ६ विकेट : ६
बंगलादेश प्रिमियर लिग
२०१९
टिम : सिलेट सिक्सर्स
पारिश्रमिक : ५० हजार अमेरिकी डलर
खेल : ६ विकेट : ४

इन्डियन प्रिमियर लिग
२०१९
टिम : दिल्ली क्यापिटल्स
पारिश्रमिक : भारु २० लाख
खेल : ६ विकेट : ८

ग्लोबल टिम–२० लिग क्यानडा
२०१९
टिम : टोरोन्टो नेसनल्स
पारिश्रमिक : ६० हजार अमेरिकी डलर
खेल : ४ विकेट : ५

क्यारेबियन प्रिमियर लिग
२०१९
टिम : बार्बाडोस ट्राइडेन्ट्स
पारिश्रमिक : ६५ हजार अमेरिकी डलर
खेल : ६ विकेट : ८

अबुधाबी टी–१० लिग
२०१९
टिम : कर्नाटक टस्कर्स
पारिश्रमिक : ४५ हजार अमेरिकी डलर
प्रतियोगिता हुनै बाँकी

बिग बास लिग
२०१९
टिम : मेलबर्न स्टार्स
पारिश्रमिक : सार्वजनिक नभएको
प्रतियोगिता हुनै बाँकी


द हन्ड्रेड (इंग्ल्यान्ड)
२०२०
टिम : ओभल इन्भिन्सिवल्स
पारिश्रमिक : १ लाख पाउन्ड
प्रतियोगिता हुनै बाँकी


घरेलु
प्रतियोगिता
धनगढी प्रिमियर लिग
२०१७
टिम : विराटनगर किङ्स
पारिश्रमिक : रु. ६० हजार
खेल : ७ विकेट : १२

एभरेस्ट प्रिमियर लिग
२०१७
टिम : ललितपुर प्याट्रियट्स
पारिश्रमिक : रु. १ लाख ७५ हजार
खेल : ७ विकेट : ९

पोखरा प्रिमियर लिग
२०१८
टिम : विराटनगर टाइटन्स
पारिश्रमिक : रु. ३ लाख (कम्तीमा)
खेल : ५ विकेट : १०

एभरेस्ट प्रिमियर लिग
२०१८
टिम : ललितपुर प्याट्रियट्स
पारिश्रमिक : रु. १ लाख ७५ हजार
खेल : २ विकेट : ५

प्रकाशित : कार्तिक १५, २०७६ ११:२२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

आविष्कार केन्द्रमा के हुँदै छ ?

महावीर पुनद्वारा सञ्चालित अभियानमा बनाइएको राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रको उद्घाटन अघिल्लो साता भयो । यहाँ काम भने त्यसअघि नै भइरहेको थियो ।
विजय तिमल्सिना

 महावीर पुन नेपालमा चिनाइराख्नुपर्ने नाम होइन  । राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रको अभियानले उनलाई पछिल्ला समय बढी चर्चामा ल्याएको छ  । देश–विदेशमा रहेका नेपालीहरूले केन्द्रलाई लगानी जुटाउनका लागि आफ्नो क्षमताअनुसारको सहयोग गरिरहेका छन् । सहयोगहरूको सूची दिनहुँ राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रले आफ्नो फेसबुक पेजमार्फत सार्वजनिक गरिरहेको छ । सहयोगीको सूचीले पनि केन्द्रलाई कति धेरैले माया गरिरहेका छन् भन्ने तथ्य खुल्छ । केन्द्रका अनुसार हालसम्म ८ करोड रुपैयाँ सहयोगस्वरूप प्राप्त भएको छ ।

आविष्कार केन्द्र दुई वर्षयता सक्रिय भए पनि गत साता यसको भवनको औपचारिक उद्घाटन भयो । केन्द्रलाई करिब डेढ करोड रुपैयाँ सहयोग गर्ने डेनमार्कका ८२ वर्षीय प्राध्यापक फ्लेमिङ टोप्सोले केन्द्रको औपचारिक उद्घाटन गरे । भर्खरै उद्घाटन भए पनि केन्द्रमै काम भने अलि अगाडिबाटै भइरहेको छ । हाल २१ वटा परियोजना चलिरहेको छ । यीमध्ये सबै नेपालमा विभिन्न क्षेत्र र वर्गका मानिसले भोगेको समस्या समाधान गर्ने खालका ‘अनुसन्धान’ छन् ।

केन्द्रका अनुसन्धानकर्ताहरूले गत वर्ष म्याग्दीमा पुगेर ड्रोनको सफल परीक्षण गरेको थियो । केन्द्रले हालसम्म तीन किसिमको ड्रोनको विकास र परीक्षण गरेको छ । ग्रामीण क्षेत्रमा बिरामीको रगत, खकारजस्ता नमुनाहरू संकलन गरी स्वास्थ्य केन्द्रसम्म परीक्षणका लागि बोकेर लैजाने उद्देश्यसहित यस्तो ड्रोनको विकास गरिएको हो । ड्रोनहरू बजारमा किन्न पाइने भए पनि केन्द्रले भने यहाँको भौगोलिक अवस्थिति सुहाउँदो र यहीको आवश्यकताअनुसारको ड्रोन आफैंले विकास गरेको हो ।

यसबाहेक हेर्दा सानो लाग्ने तर धेरैका लागि काम लाग्ने वस्तु पनि केन्द्रमा धमाधम विकास भइरहेको छ । केन्द्रमा एउटा समूहले सेलरोटी बनाउने मेसिनको विकास गरेका छन् । दैनिक सेलरोटी बनाउने वा कहिलेकाहीँ बनाउनेलाई पनि उपयोगी होस् भन्नका लागि यो मेसिन तयार पारिएको हो । यसलाई व्यावसायिक रूपमा तयार पार्ने काम भइरहेको केन्द्रले जनाएको छ ।


बाँदरले आफ्नो अन्नबाली खाने र घरमा आएर दुःख दिने समस्या समाधानका लागि पनि केन्द्रमा काम भइरहेको छ । केन्द्रमा बाँदर धपाउने मेसिनको नमुना तयार भएको छ । केही समयमै यसको फिल्ड परीक्षण गर्ने तयारी छ । दुर्गम क्षेत्रका स्वास्थ्य केन्द्र र सामुदायिक अस्पतालमा राख्ने उद्देश्यसहित ‘वेबी वार्मर’ पनि केन्द्रले तयार पारेको छ । अहिले यसको नमुना बनेको र यसको सुधार गर्दै वेबी इन्क्युबेटरसहित उपलब्ध गराउने लक्ष्य रहेको केन्द्रले जनाएको छ ।

कीर्तिपुरमा रहेको आविष्कार केन्द्रमा अनुसन्धानकर्ताको समूहले पानी फिल्टर गर्ने मेसिन पनि बनाएका छन् । झाडापखाला बढी फैलिने जाजरकोटजस्ता जिल्लामा यस्तो प्रभावकारी हुने केन्द्रको अनुमान छ । यस फिल्टरको नमुनाको परीक्षण भइरहेको छ । बढी झाडापखालाको प्रकोप फैलिने जिल्ला जाजरकोटबाट पानी ल्याएर परीक्षण गर्ने केन्द्रले तयारी गरेको छ ।


किसानले उत्पादन गरेको तरकारी टिपेको केही दिनमै प्रयोग नभए ओइलाएर जाने समस्या छ । देशभर केही कोल्ड स्टोरहरू भए पनि त्यहाँ किसानको पहुँच छैन वा महँगो पर्न जान्छ । केन्द्रमा ‘सब्जी कोठी’ नाम दिएर यस्तै समस्याको समाधानको उपाय तयार गरिरहेको छ आविष्कार केन्द्रमा । यसले तरकारी टिपेर राखेपछि ओइलाउन दिँदैन । हेर्दा सानो कोठाजस्तो यो सामान एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा सहजै लैजान सकिन्छ । सब्जी कोठीमा तरकारी वा फलफूलहरू १० देखि ४० दिनसम्म स्टोर गर्न सकिन्छ ।

आविष्कार केन्द्रअन्तर्गत रहेर कृषि तथा वन विश्वविद्यालय चितवनको चार विद्यार्थीले ‘ब्ल्याक सोल्जर’ जातका झिँगाको लार्भाबाट कुखुरा तथा माछाका लागि दाना बनाउने अनुसन्धानको काम गरिरहेका छन् । उनीहरूले गरेको अनुसन्धानमा विदेशबाट त्यस्ता जातका झिँगाको लार्भा मगाउने तयारी भएको केन्द्रले जनाएको छ । अर्का चार इन्जिनियरको समूहले डिजेल/पेट्रोलबाट चल्ने पुराना सवारीलाई विद्युतीय सवारीमा रूपान्तरण गर्ने गरी अनुसन्धान गरिरहेका छन् । यो परीक्षण सफल भए नेपालमा पनि बढी धूवाँ फाल्ने अवस्थामा रहेका पुराना सवारीलाई विद्युतीय सवारीमा रूपान्तरण गरी वातावरण मैत्री बनाउन सकिने केन्द्रको दाबी छ ।


अहिले नेपालमा धेरै सहरमा सडक बत्ती बाल्नका लागि सोलार उपयोग गरिन्छ । दिनभरि सोलार प्यानल घामबाट चार्ज हुने राति बत्ती बल्ने यो तरिका प्रभावकारी पनि छ । तर समस्या के छ भने सडकका धूलो अड्किएर धेरै सोलार प्यानलहरू चार्ज नहुने अवस्था आइपरेको छ । अग्लो स्थानमा राखिने यस्ता हरेक सोलार प्यानललाई सफा गर्नु पनि चुनौतीपूर्ण काम हो । आविष्कार केन्द्रअन्तर्गत रहेर धरान इन्जिनियरिङ कलेजका तीन विद्यार्थीहरूले स्वचालित रूपमा सडकमा रहेका सोलार प्यानल सफा गर्ने मेसिन तयार पारेका छन् ।


आविष्कार केन्द्रका एक इन्जिनियरले ग्रामीण क्षेत्रलाई लक्षित गरी सस्तो खालको वासिङ मेसिन तयार पारिरहेका छन् । सस्तो मूल्यमा उपलब्ध हुने गरी यसको अनुसन्धान भइरहेको छ । यो परीक्षण सफल भए कम आयस्रोत भएका घरपरिवारका लागि उपयोगी साधन हुनेछ ।

twitter : @bjtimalsina

प्रकाशित : कार्तिक १५, २०७६ ११:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT