राराको रूप

प्रदेश ६
राजबहादुर शाही

 कर्णाली प्रदेशको मात्रै होइन, देशकै उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तव्यमा पर्छ, रारा ताल  । राराको रूप र सौन्दर्यको बखान नगर्ने को नै भेटिएका छन् र ? राजा महेन्द्रदेखि मुगुको जंगलभित्र रहेको ताल पुग्ने सबैले यस तालको सुन्दरताको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका छन्  ।

यो ताल हेर्दै आनन्द लाग्छ । मन फुरुङ्गै पार्छ । जति हेरे पनि कम लाग्छ । यहाँबाट फर्किंदा मन खिन्न बनाउनुपर्ने हुन्छ ।
रारा ताल पुग्नका लागि हवाई र कर्णाली राजमार्ग छन् । नेपालगन्जदेखि जहाजमार्फत रारा विमानस्थल ओर्लेर तालसम्मै पुग्न गाडीमा आधा घण्टा र पैदल हिँडेर दुई घण्टा लाग्छ । काठमाडौंबाट नेपालगन्ज हुँदै गाडी वा बाइकबाट रारा पुग्न सुर्खेत, दैलेख, कालीकोट, जुम्ला, नाग्मा सिञ्जाको मुटु चिढ्याउने बाटो छिचोल्नै रारा पुग्न तीन दिन लाग्छ ।
रातो मार्सी धानको भात, मास र सिमीको दाल, आलुको तरकारी मह, कोदो, गहुँको रोटी र फापरको विभिन्न परिकारले मुगु, जुम्लाको स्थानीय स्वाद दिन्छ । स्थानीय रूपमा उत्पादन हुने अन्न बाली नै पर्यटकलाई खुवाइरहेको भिलेज होटल रिसोर्टका व्यवस्थापक दीपक रावतले बताए । कागुनोको भात, खिरको स्वाद भिन्न अनुभव हुन सक्छ । कोदो र फापरको रोटीमा महको अचारले जिब्रो नै रसिलो बनाउँछ । रारा आउनले सिमी, स्याउ, मह कोसेली बोक्ने गर्छन् । चियामा हाल्ने यहाँको जडीबुटी पनि स्वादिलो हुन्छ । सिमी र मह बाह्रै महिना पाइन्छन् ।
रारा ताल समुद्री सतहदेखि २,९९० मिटरको उचाइमा पर्दछ । गहिराइ १६७ मिटर रहेको तालको १०.८ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ । विसं २०३२ सालमा स्थापना भएको रारा राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र रहेको यस तालमा तीन प्रकारका असला माछा, २२४ किसिमका वनस्पति, २७२ प्रजातिका चरा पाइन्छन् । ५१ प्रजातिका स्तनधारी, रातो पान्डा तथा गुच्ची च्याउ, पाँचऔंले कटुकीलगायतका जडीबुटीले पनि यस क्षेत्रको महत्त्व बढाएको छ ।
मुर्मा डाँडाबाट पूरा रारा हेर्न सकिन्छ । समयअनुसार फेरिने राराङको रङ आकर्षक हुन्छ । जुम्लाको नाग्मा र खलंगादेखि तालसम्म हुने रारा म्याराथन, मुर्मा डाँडाबाट मिलीचौरसम्म उडाइने प्याराग्लाइडिङले पनि यहाँ रोमाञ्च थपेको छ । यहाँ सात वटा बढी मठ–मन्दिर पनि छन् । यहाँ दुई वटामात्रै होटल भएकाले पर्यटकलाई तालनजिक बस्न समस्या हुन सक्छ । माझघट्टमा एक होमस्टे पनि छ ।


अरु ५ गन्तव्य
पताल झरना
कालीकोटको सदरमुकाम मान्मबाट एक दिनमा पुगिने यो झरना ३६४ मिटर अग्लो रहेको छ ।
सिञ्जा
जुम्ला जिल्लास्थित सिञ्जा खस भाषाको उद्गम स्थल हो र यस उपत्यका सांस्कृतिक विविधताले भरिपूर्ण छ ।
खार्पुनाथ त्रिवेणी
हुम्लामा पर्ने यस स्थानलाई शिवालय अवलोकनसँगै रोलिङ गुम्बा, चाङ्ला हिमाल पञ्चमुखीले पनि आकर्षक बनाएको छ ।
से–फोक्सुन्डो
डोल्पाको जुफाल विमानस्थलबाट करिब डेढ दिनमा पुगिने यो तालले नलोभ्याउने व्यक्ति सायदै भेटिँदैन ।
काँक्रे विहार
कर्णाली प्रदेशको राजधानीमा रहेको काँक्रे विहार ऐतिहासिक र पुरातात्विक हिसाबले नेपालको इतिहासमा निकै महत्वपूर्ण रहेको छ ।

rajkantipur@gmail.com

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७६ १२:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रारामा घुम्ने मौसम सुरु : बढ्दै पर्यटक

तालमा सयर गर्ने र आसपासका गाउँ घुम्ने पर्यटक बढेसँगै डुंगा र घोडा व्यवसायी पनि व्यस्त बन्न थाले
राजबहादुर शाही

(मुगु) — मौसममा सुधार आएपछि रारा घुम्ने मौसम सुरु भएको छ । नाग्मा–गमगढी सडक सञ्चालन भएसँगै रारा आउने पर्यटक बढ्न थालेका हुन् । 

असारदेखि सुनसान बनेको रारामा मानवीय चहलपहल बढ्दै गएको छ । डाँफे गेस्ट हाउस, भिलेज हेरिटेज रिसोर्ट, माझघट्ट होमस्टेलगायतमा पर्यटक भरिभराउ हुन थालेका छन् । दैनिक करिब २० आन्तरिक पर्यटकले होटेल बुक गर्न थालेको भिलेज हेरिटेज रिसोर्टका प्रबन्धक दीपक रावतले बताए । उनका अनुसार २ महिनासम्म खाली रहेका कोठाहरू पर्यटकले भरिन थालेका छन् ।

तालमा सयर गर्ने र आसपासका गाउँ घुम्ने पर्यटक बढेपछि डुंगा र घोडा व्यवसायी पनि व्यस्त बन्न थालेका छन् । पर्यटकलाई घुमाउन स्थानीयले करिब र्२ सय घोडा रारा क्षेत्रमा ल्याउने गरेका छन् । मुर्मा, झयारी, पिना, कोटीलालगायत गाउँका स्थानीय पर्यटकको स्वागतका लागि व्यस्त बन्न थालेको प्रबन्धक रावतको भनाइ छ ।

असोज र कात्तिकमा रारा घुमफिरका लागि आउने पर्यटकको चाप बढी हुन्छ । खुला आकास, हरियाली वातावरण र समयानुकूल मौसम हुने भएकाले रारा घुम्न यो मौसम उपयुक्त मानिएको हो । अहिले रारा घुम्न आउने पर्यटकले रुखबाटै टिपेर स्याउ खान सक्छन् । ताल घुम्ने सहजताका लागि २ रबरका डुंगा थपिएपछि डुंगाको संख्या ४ पुगेको रारा राष्ट्रिय निकुञ्जको कार्यालयले जनाएको छ ।

दसैं तिहारलगायत चाडपर्वको बिदाको सदुपयोग गरी आन्तरिक पर्यटक रारा घुम्न आउने गरेको निकुञ्जका संरक्षण अधिकृत लालबहादुर भण्डारीले बताए । उनका अनुसार पर्यटकको सुविधाका लागि यस वर्ष केही पूर्वाधार थप गरिएको छ । यस वर्ष रारा क्षेत्रमा मचान, सार्वजनिक शौचालय र सूचना केन्द्र थप गरिएको उनले जानकारी दिए । रारामा नियमित सरसफाइको व्यवस्थासमेत गरिएको उनी बताउँछन् । ‘सार्वजनिक बिदा पनि २ महिनाको समयमा धेरै हुने गरेकाले पर्यटक यो मौसममा रारा आउन रुचाउँछन्,’ उनले भने, ‘पर्यटकको संख्या बढ्दै गएपछि रारामा रौनकता थपिएको छ ।’ पर्यटकको आगमन बढेपछि रारा विमानस्थलमा तारा, गोमा र सीता एयरलाइन्सको दैनिक ६ देखि ८ वटासम्म उडान गर्दै आएका छन् । सबैजसो उडानमा आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक आउने गरेको एयरलाइन्सका कर्मचारी बताउँछन् । मोटरसाइकल, जिपलगायत निजी सवारी साधनमा रारा आउनेको संख्यासमेत बढिरहेको छ ।

रारा घुमफिर गर्न आउने पाहुनाको लागि मुर्माटप क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित गराइएको छ । रारादेखि करिब २ घण्टा उकालो हिँडेर आसपासका क्षेत्रको दृश्यावलोकनका लागि पर्यटक मुर्माटप पुग्ने गर्छन् । पर्यटकहरू जंगलको बाटो हुँदै चरा, वन्यजन्तु र वनजंगलको अवलोकन गर्न मुर्माटप जाने गरेका हुन् । मुर्माटप जाने पर्यटकका लागि स्थानीयले घोडाको व्यवस्था गरेका छन् । मुर्माटप अवलोकनका लागि विहान ७ देखि दिउँसो २ बजेसम्मको समय उपयुक्त हुने अधिकृत भण्डारीले जनाए ।

स्थानीय बिर्ख रोकायाका अनुसार पर्यटकले गाउँबाट सिमी, आलु, फापर, स्याउलगायत उत्पादन कोसेलीका रुपमा लैजाने गरेका छन् । मुर्माटपमा स्थानीयले आधा दर्जन खाजा/नास्ता पसल सञ्चालनमा ल्याएको उनले जानकारी दिए । मुर्मा पुगेपछि शैपाल हिमाल, बाजुरा, अछाम, हुम्ला, कालिकोटलगायत जिल्लाको दृष्यावलोकन गर्न पाइने उनले जनाए । ‘मुर्माबाट रारा तालको पुरै दृश्य देख्न सकिन्छ,’ उनले भने, ‘छायाँनाथ, ऋणीमोक्षलगायत तीर्थस्थल अवलोकन गर्नका लागि पनि मुर्मा उपयुक्त ठाउँ हो ।’

प्रकाशित : आश्विन ७, २०७६ ११:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्