राराको रूप

प्रदेश ६
राजबहादुर शाही

 कर्णाली प्रदेशको मात्रै होइन, देशकै उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तव्यमा पर्छ, रारा ताल  । राराको रूप र सौन्दर्यको बखान नगर्ने को नै भेटिएका छन् र ? राजा महेन्द्रदेखि मुगुको जंगलभित्र रहेको ताल पुग्ने सबैले यस तालको सुन्दरताको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका छन्  ।

यो ताल हेर्दै आनन्द लाग्छ । मन फुरुङ्गै पार्छ । जति हेरे पनि कम लाग्छ । यहाँबाट फर्किंदा मन खिन्न बनाउनुपर्ने हुन्छ ।
रारा ताल पुग्नका लागि हवाई र कर्णाली राजमार्ग छन् । नेपालगन्जदेखि जहाजमार्फत रारा विमानस्थल ओर्लेर तालसम्मै पुग्न गाडीमा आधा घण्टा र पैदल हिँडेर दुई घण्टा लाग्छ । काठमाडौंबाट नेपालगन्ज हुँदै गाडी वा बाइकबाट रारा पुग्न सुर्खेत, दैलेख, कालीकोट, जुम्ला, नाग्मा सिञ्जाको मुटु चिढ्याउने बाटो छिचोल्नै रारा पुग्न तीन दिन लाग्छ ।
रातो मार्सी धानको भात, मास र सिमीको दाल, आलुको तरकारी मह, कोदो, गहुँको रोटी र फापरको विभिन्न परिकारले मुगु, जुम्लाको स्थानीय स्वाद दिन्छ । स्थानीय रूपमा उत्पादन हुने अन्न बाली नै पर्यटकलाई खुवाइरहेको भिलेज होटल रिसोर्टका व्यवस्थापक दीपक रावतले बताए । कागुनोको भात, खिरको स्वाद भिन्न अनुभव हुन सक्छ । कोदो र फापरको रोटीमा महको अचारले जिब्रो नै रसिलो बनाउँछ । रारा आउनले सिमी, स्याउ, मह कोसेली बोक्ने गर्छन् । चियामा हाल्ने यहाँको जडीबुटी पनि स्वादिलो हुन्छ । सिमी र मह बाह्रै महिना पाइन्छन् ।
रारा ताल समुद्री सतहदेखि २,९९० मिटरको उचाइमा पर्दछ । गहिराइ १६७ मिटर रहेको तालको १०.८ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ । विसं २०३२ सालमा स्थापना भएको रारा राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र रहेको यस तालमा तीन प्रकारका असला माछा, २२४ किसिमका वनस्पति, २७२ प्रजातिका चरा पाइन्छन् । ५१ प्रजातिका स्तनधारी, रातो पान्डा तथा गुच्ची च्याउ, पाँचऔंले कटुकीलगायतका जडीबुटीले पनि यस क्षेत्रको महत्त्व बढाएको छ ।
मुर्मा डाँडाबाट पूरा रारा हेर्न सकिन्छ । समयअनुसार फेरिने राराङको रङ आकर्षक हुन्छ । जुम्लाको नाग्मा र खलंगादेखि तालसम्म हुने रारा म्याराथन, मुर्मा डाँडाबाट मिलीचौरसम्म उडाइने प्याराग्लाइडिङले पनि यहाँ रोमाञ्च थपेको छ । यहाँ सात वटा बढी मठ–मन्दिर पनि छन् । यहाँ दुई वटामात्रै होटल भएकाले पर्यटकलाई तालनजिक बस्न समस्या हुन सक्छ । माझघट्टमा एक होमस्टे पनि छ ।


अरु ५ गन्तव्य
पताल झरना
कालीकोटको सदरमुकाम मान्मबाट एक दिनमा पुगिने यो झरना ३६४ मिटर अग्लो रहेको छ ।
सिञ्जा
जुम्ला जिल्लास्थित सिञ्जा खस भाषाको उद्गम स्थल हो र यस उपत्यका सांस्कृतिक विविधताले भरिपूर्ण छ ।
खार्पुनाथ त्रिवेणी
हुम्लामा पर्ने यस स्थानलाई शिवालय अवलोकनसँगै रोलिङ गुम्बा, चाङ्ला हिमाल पञ्चमुखीले पनि आकर्षक बनाएको छ ।
से–फोक्सुन्डो
डोल्पाको जुफाल विमानस्थलबाट करिब डेढ दिनमा पुगिने यो तालले नलोभ्याउने व्यक्ति सायदै भेटिँदैन ।
काँक्रे विहार
कर्णाली प्रदेशको राजधानीमा रहेको काँक्रे विहार ऐतिहासिक र पुरातात्विक हिसाबले नेपालको इतिहासमा निकै महत्वपूर्ण रहेको छ ।

rajkantipur@gmail.com

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७६ १२:१७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

शान्ति यात्रा

प्रदेश ५
दीपेन्द्र बडुवाल

 लुम्बिनीलाई विश्व शान्तिको मुहान मानिन्छ  । यहाँको बौद्ध धर्मावलम्बीका साथै स्वदेश र विदेशबाट वार्षिक लाखौं पर्यटक आउँछन्  ।

मुख्य आकर्षण मायादेवी मन्दिर र सम्राट अशोकले बनाएको अशोक स्तम्भ हुन् ।
मन्दिर परिसरभित्र बुद्धजन्म स्मारक शिला, मायादेवी मूर्ति, पुष्करणी पोखरी र स्तूपहरू रहेका छन् । लुम्बिनीलाई सबैको आस्था र धरोहरको केन्द्र बनाउन जापानी वास्तुकलाविद् केन्जो टाँगेले गुरुयोजना बनाएका थिए । यस गुरुयोजनाले ३ वर्ग माइल क्षेत्रफल ओगटेको छ । यसलाई प्रत्येक एक वर्ग माइलका ३ क्षेत्रमा विभाजन (पवित्र उद्यान, विहार क्षेत्र र नयाँ लुम्बिनी ग्राम) गरी पैदल बाटो र केन्द्रीय नहरले जोडेको छ ।
मुख्य आकर्षण दक्षिण भागमा अवस्थित पवित्र उद्यान हो, जहाँ मन्दिर रहेको छ । बगैंचा र सुन्दर पोखरीले यस क्षेत्रलाई मनमोहक र चित्ताकर्षक बनाएको छ । पूर्वी विहार क्षेत्रमा थेरबादी र पश्चिमतर्फ महायानी सम्प्रदायका लागि छुट्याइएको छ । उत्तरतर्फ नयाँ लुम्बिनी ग्राम बनिरहेको छ ।
लुम्बिनी विविधायुक्त बौद्ध संस्कृतिको सानो संसार हो । अर्थात् मिनी बौद्ध वर्ल्ड । सानो विश्वका मन्दिर विहार र गुम्बाका बनावट, कलाशैली उत्तिकै आकर्षक छन् । कुँदिएका कलाकृतिका शैली, परम्पराले उमंगित र रोमाञ्चित पार्छ । मन्दिरमा विविधतायुक्त कला र संस्कृति देखिन्छ । लुम्बिनी गएर मन्दिर विहार अवलोकन गरे विश्वका विभिन्न मुलुक घुमेको भान हुन्छ ।
पश्चिमतर्फ जर्मनीको द ग्रेट लोटस स्तूपा निकै आकर्षक छ । सरसफाइ, हरियाली र रंगीचंगी फूलले यहाँको वातावरणलाई मनमोहक बनाउँछ । यहाँ बुद्धको जीवनलाई मूर्तिमार्फत गर्भ प्रवेशदेखि महापरिनिर्वाणसम्म देखाइएको छ । युनाइटेड टुङ्ग्राम विहार, चीनको आफ्नै शैलीको जोङहुवा गुम्बा, भियतनामी विहार पनि आकर्षक छन् । गुम्बा, विहारमा बौद्ध चित्रहरूले पनि उत्तिकै मोहित पार्छ । अस्ट्रिया, फ्रान्स, दक्षिण कोरिया, जापान, क्यानडा र सिंगापुर, श्रीलंका, थाइल्यान्डद्वारा निर्मित विहार, मन्दिर मन छुने खालका छन् । चारैतर्फ प्रवेशद्वारमा दायाँबायाँ सुन्दरसुन्दरीको चित्र रहेको कम्बोडियाको मन्दिर र म्यानमारको गोल्डेन टेम्पलले आगन्तुकलाई निकै रोमाञ्चित पार्छ ।
लुम्बिनीमा सामान्यदेखि तारे होटलसम्म गरी ८० बढी छन्, जसमा १ हजार ५ सय कोठा छन् । यहाँ दैनिक ३ हजार बस्न सक्छन् । दसैंलक्षित गरी २ रात ३ दिनको लुम्बिनी–कपिलवस्तु प्याकेज पनि ल्याइएको छ ।


अरु ५ गन्तव्य
तिलौराकोट
राजकुमार सिद्धार्थले २९ वर्ष बिताएको शाक्यवंशीय राजधानीमा हरियाली र सुन्दर बगैंचासँगै ३ हजार वर्षअघिको दरबारको भग्नावशेष हेर्न सकिन्छ ।
रामग्राम
बुद्धको अस्तु रहेको विश्वास गरिने यो पुरातात्विक क्षेत्र पश्चिम नवलपरासीमा पर्दछ ।
स्वर्गद्वारी
यस प्राचीन मन्दिरलाई धार्मिकसँगै प्राकृतिक सौन्दर्यको संगम मानिन्छ र यहाँ परापूर्व कालमा ऋषिहरु र भगवान् ब्रह्माले तपस्या गरेको जनश्रुति रहेको छ ।
रानीमहल
कालीगण्डकी किनारमा रहेको रानीमहललाई प्रेमको प्रतीक मानिन्छ र यसको ऐतिहासिक महत्व रहेको छ ।
बर्दिया
बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा दुर्लभ पाटेबाघसँगै, गैंडा, हात्तीलगायत वन्यजन्तु, थुप्रै प्रजातिका पन्छी देख्न पाइन्छ ।

baduwal.dipp@gmail.com

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७६ १२:१७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT