बट्टाजस्ता स्याटेलाइट

अन्तरिक्षको तल्लो भागमा साना स्याटेलाइट पठाउने र त्यसैबाट द्रुत गतिको इन्टरनेट वितरण गर्ने योजनाअनुसार स्पेसएक्सले गत साता ६० वटा स्याटेलाइट्सहरू प्रक्षेपण गरेको छ । यो किन महत्वपूर्ण छ :
कान्तिपुर संवाददाता

यो मिसन सफल भयो भने निजी रकेट कम्पनीका लागि नयाँ व्यापारको सुरुवात हुन सक्छ  । बिहीबार बेलुका स्पेसएक्सले ६० वटा इन्टरनेट कम्युनिकेसन्स स्याटेलाइट्सहरू फ्लोरिडास्थित केप कानाभेरल एयर फोर्स स्टेसनबाट प्रक्षेपण गरिए  ।

पृथ्वीको सतहभन्दा लगभग ४३५ किलोमिटर माथि अन्तरिक्षको सबैभन्दा तल्लो कक्षमा स्टारलिंक नामक स्याटेलाइटलाई रकेट तोकिएको दूरीसम्म लगेर छोडेको थियो । त्यसपछि ती सबैले आ–आफ्नो यात्रा सुरु गरेका थिए ।


स्पेसएक्सका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी एलोन मस्कका अनुसार प्रक्षेपित सबै स्याटेलाइटहरूले काम गर्न सुरु गरिसकेका छन् । अर्को वर्ष स्पेसएक्सले सयौं यस्तै उपकरणहरू अन्तरिक्षको तल्लो कक्षमा छोड्ने लक्ष्य लिएको छ । यसले संसारको कुनै पनि कुनामा द्रुत गतिको इन्टरनेट चलाउन सहज हुनेछ । गत वर्ष स्पेसएक्सले यसैको दुईवटा प्रोटोटाइप ‘टिनटिन ए’ र ‘टिनटिन बी’ प्रक्षेपण गरेको थियो । यी स्याटेलाइटको वजन जम्मा २२६ किलो रहेको छ ।


अहिले पनि स्याटेलाइटकै सहयोगमा विश्वभर इन्टरनेट चलिरहेको छ । अहिले इन्टरनेट चलाउनका लागि प्रयोग हुने जियोस्टेस्नरी स्याटेलाइट पृथ्वीको सतहभन्दा ३६ हजार किलोमिटर माथि रहेको छ । उक्त स्याटेलाइटले पृथ्वीको सीमित क्षेत्रमा मात्रै इन्टरनेटको सिग्नल आदानप्रदान गर्न सक्छ । र, यिनको प्रयोग पनि निकै महँगो पर्छ । साथै धेरै माथिबाट तलसम्म सिग्नल आदानप्रदान गर्नुपर्ने कारणले त्यो केही सुस्त पनि हुन सक्छ । स्टारलिंक स्याटेलाइट अन्तरिक्षको तल्लो सतहमा रहन्छ जुन केवल ४६० किलोमिटरको हाराहारी हुनेछ । यसले इन्टरनेटको गतिमा झनै बढोत्तरी हुने छ । हालसम्म पनि इन्टरनेटको पहुँच नभएका क्षेत्रहरूमा इन्टरनेट सहज रूपमा उपलब्ध हुनेछ ।


स्पेसएक्सका सहअध्यक्ष मार्क जुनकोसाका अनुसार १२ वटा यस्तै प्रक्षेपणपछि पूरा अमेरिकाभर स्पेसएक्सले इन्टरनेट प्रदान गर्न सक्छ । २४ वटा प्रक्षेपणले अधिक जनसंख्या भएको कुनै पनि क्षेत्रमा इन्टरनेट दिन सक्नेछ । यस्तै ३० वटा प्रक्षेपणले भने विश्वभर इन्टरनेट प्रदान
गर्ने छ । स्टारलिंकको यो मिसन सफल भयो भने अन्तरिक्षमा अन्य कम्पनीहरूले पनि यस्तै स्याटेलाइटहरू प्रक्षेपण गर्न सक्नेछन् । स्टारलिंक स्पेसएक्सका लागि ठूलो महत्त्वको योजना हो । यसले इन्टरनेटको गति बढाउने मात्रै होइन, इन्टरनेट बजारमा स्पेसएक्सलाई ठूलो खेलाडी पनि बनाउनेछ । स्पेसएक्सले जस्तै केही कम्पनीले साना खालका स्याटेलाइट तल्लो अर्बिटमा राख्ने प्रयास जारी राखेका छन् ।

उसको सबै काम योजनाअनुसार भए यो अभियानमा स्पेसएक्स अरू कम्पनीभन्दा अघि बढ्नेछ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १७, २०७६ १२:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

“कमिसार” किसान

विमल खतिवडा

दाङ तुल्सीपुरकी रीता सुनार अहिले द्वन्द्वकालीन कुरा सुन्न नै चाहँदिनन्  । कक्षा ६ मा पढ्दै गर्दा माओवादीको विचार मन परेर पार्टीमा सक्रिय भइन्  ।

जुन विचार बोकेर पार्टीमा लागिन्, त्यो पाइनन् । पार्टीमा ‘कमिसार’ पदका रूपमा काम गर्थिन् । भनेजस्तो नभएपछि विद्रोह गरिन् । पछि जनमोर्चातिर लागिन् । पार्टीमा धेरै हन्डर खाएकाले खुलेर कुरा गर्न चाहँदिनन् ।


पहिला नेत्रीका रूपमा चिनिएकी उनले अहिले परिचय फेरेकी छन् । सबैले किसानका रूपमा चिन्छन् । उनको दैनिकी कृषि कर्म गर्दैमा बित्छ । राजनीतिशास्त्रमा मास्टर्स गरेकी उनले ललितपुरको महालक्ष्मी नगरपालिका ९ स्थित लामाटारमा १५ रोपनी जग्गा भाडामा लिई तरकारी लगाएकी छन् । जग्गाको भाडा मात्र वार्षिक २ लाख ३५ हजार तिर्छिन् । ‘राजनीतिभन्दा यो धेरै राम्रो पेसा हो,’ उनी भन्छिन्, ‘राजनीतिमा लडाउने र पछार्ने खेल बढी हुन्छ, यसमा म आफू स्वतन्त्र छु ।’

अहिले टमटर लटरम्म फलेका छन् । झालभरि काँक्रो झुन्डिएका छन् । बोडीले कोसा हाल्दै छ । ‘बैंक र साथीहरूसँग ऋण गरेर १३ लाख लगानीमा खेती थालेको थिएँ,’ उनी भन्छिन्, ‘अहिलेसम्म लगानी मात्र २५ लाख पुगिसक्यो, स्थायी रूपमा ३ जनालाई जागिर दिएको छु ।’ जति उत्पादन गर्‍यो, बजारमा त्यति नै खपत हुन्छ । बजार लग्नु पर्दैन । फार्ममै तरकारी लिन आउनेको भीड लाग्छ । ग्वार्को चोकबाट उनको सञ्जीवनी कृषि विकास फार्म ५ किमि दूरीमा छ ।


‘पढेर जागिर खाने चाहना कहिल्यै पलाएन,’ उनी भन्छिन्, ‘स्वतन्त्र पेसा अँगाल्न चाहन्थें, इन्टरनेटमा कृषि खेतीबारे हेरें, पढें, त्यहीअनुसार यो क्षेत्रमा लागें ।’ पेसाबाट सन्तुष्ट रहेको उनले सुनाइन् । उत्पादित तरकारी अहिले जडीबुटी, बानेश्वर र बल्खु मुख्य रूपमा जाने गरेको छ । वार्षिक करिब २५ लाखभन्दा बढीको तरकारी बिक्री गर्छिन् । जसबाट खर्च कटाएर ६ लाख जति नाफा हुने उनले सुनाइन् । सडक छेउमै फार्म भएकाले हेर्न आउनेको कमी हुँदैन । ‘अहिले फार्म दाइहरूका छोराछोरी पढ्ने थलो बनेको छ,’ उनी भन्छिन्, ‘दुःख गरे अनुसारको फल पाएको छु ।’ बिहान उठेदेखि राति अबेरसम्म फार्ममै व्यस्त हुन्छिन् ।


उनको एउटा गुनासो छ, वास्तविक किसानले सरकारबाट पाउने सहयोग पाउँदैनन् । जुन समस्या उनले पनि भोगिरहेकी छन् । ‘अहिलेसम्म कसैको मुख ताक्नुपरेको छैन,’ उनी भन्छिन्, ‘आफैंले मेहनत गरेर फार्मलाई यो अवस्थासम्म ल्याएँ, जति ऋण थियो, त्यो सबै तिरिसकें ।’ उनको फार्म लामाटारमा नमुना कृषि फार्मका रूपमा परिचित छ । उनीसँगै राजनीति गरेका साथीहरू अहिले सांसद र मन्त्री छन् । ‘राजनीति छाडिहालें, अहिले साथीहरू सांसद भए, मन्त्री भए,’ उनी भन्छिन्, ‘जे भए पनि उनीहरूलाई तरकारी खुवाउने त भएँ, तरकारी लिन मेरै फार्ममा आउँछन्, विषादीरहित तरकारी खुवाउँदै आएको छु ।’मास्टर्स गर्नुअघि तरकारी खेती थालिन् । ‘पढ्ने खर्च थिएन, सुरुमा तरकारी खेतीमा हात हालें,’ उनी भन्छिन्, ‘त्यसैको आम्दानीले पढाइ अघि बढाएँ ।’ उर्वर समय पार्टीमा खर्चिइन् । उमेर छँदै पढाइ पूरा गर्न पाइनन् । ‘पढाइको तिर्सना कहिल्यै मरेन,’ उनी भन्छिन्, ‘आफ्नै कमाइले पढाइ सक्छु भनेर लागिपरें, मेहनत गर्न छाडिनँ, त्यही मेहनतले पढाइ पनि पूरा भयो, कृषिमा पनि राम्रो भयो ।’ उनी रुकुममा जन्मिइन् । पछि बसाइँ सरेर दाङ झरिन् । जुन पेसा अँगालेकी छन्, सन्तुष्ट छिन् । ‘कृषिमा लागेदेखि नयाँ जीवन पाए जस्तो अनुभूति भएको छ,’ उनी भन्छिन्, ‘मिलेसम्म बिस्तारै क्षेत्रफल बढाएर रोजगारीको संख्या बढाउने सुरमा छु ।’


सुरुमा घरबाट किसान बन्नुको सट्टा मन्त्री बन्नु नि भन्नेसम्मको कुरा आयो । यसलाई उनले सहज रूपमा स्विकारिन् । आफन्तले पढेको मान्छे सरकारी जागिर नखाएर माटो खेलाएर बसेकी छ भन्दै गफिए । गाली गरे । यसको उनले कुनै प्रतिवाद गरिनन् । जब उनले तरकारीबाट राम्रो आम्दानी गर्दै गइन्, सबैको चर्चाको पात्र उनै बनिन् । सबैले प्रशंसा गर्न थाले । पहिला आफैंसँग पार्टीमा लागेका केही साथीहरू पनि तरकारी खेतीबारे बुझ्न फार्ममा आउने गरेका छन् । ‘सुरुमा खेती गर्दा गाह्रै हुन्छ, बजार बुझ्न समस्या हुन्छ,’ उनी भन्छिन्, ‘तर मेहनत गर्न छाड्नु हुँदैन, धैर्यवान भएर काम गरेपछि एक दिन अवश्य सबैको नजरमा पर्न सकिने रहेछ ।’ उनी ३ दाइ र २ दिदीबहिनी मध्येकी कान्छी हुन् । ‘राजनीति गर्नु ठीकै होला, तर नेताले युवालाई राजनीतिमा लगाएर श्रमविहीन बनाएका छन्,’ उनी भन्छिन्, ‘सबैका लागि राजनीति भविष्य हुन सक्दैन, त्यसैले युवालाई राजनीतिसँगै उत्पादनमूलक कार्यमा लगाउन जरुरी छ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ १७, २०७६ १२:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×