होमियोप्याथी औषधी तपाईको चुनावी सह-यात्री बन्न सक्छ

डा. ललितकुमार मिश्र

काठमाडौं — चुनावमा हरेक प्रत्यासी (उम्मेदवार), चाहे त्यो पार्टीका हुन् वा स्वतन्त्र, प्रत्येकको चाहना कुनैपनि प्रकारले चुनाव जितेर पदमा आउने नै हुन्छ । तर, अब चुनावको सफर त्यति सजिलो छैन, जति बिगतका दिनहरुमा हुन्थे । अहिलेका मतदाता धेरै जान्ने र बुझ्ने भइसकेका छन् । नेताहरुको भुल-भुलैयामा फस्नेबाला छैन ।

मतदातालाई कन्भिन्स गर्न गाह्रो छ, सहि, ईमान्दार, केहि गर्नसक्ने क्षमतावान उम्मेदवारलाई नै आफ्नो प्रतिनिधि छान्ने छन् । चुनावी सफरमा अनेकप्रकारको मानसिक एवं शारीरिक स्वास्थ्य समस्याहरु उत्पन्न हुनसक्छ । 

चुनाव प्रचारको दौरान बिभिन्न पार्टीका नेता, कार्यकर्ता, उम्मेदवारहरुको चहलपहल, भाग-दौड, ब्यस्तता अत्याधिक बढेको हुन्छ । मतदाताको घर दैलोमा पुग्नु, चुनावी सभामा भाषण गर्न पुग्नु आदि कामहरु उम्मेदवारहरुका प्रमुख काम हुन् । यि सबै काममा चुनावी भाषणको एक बिषेश महत्व छ । जनताको माझमा  प्रभावशाली ढंगले भाषण गर्नुपर्ने, लगातार बोल्नुपर्ने हुन्छ । उम्मेदवारले बोलेर नै मतदातालाई आफुतिर आकर्षित गर्नुपर्ने हुन्छ । यस्तो अवस्थामा बक्ताको गला बस्नु, स्वर भासिनु सामान्य कुरो हो । 

यसबाहेक पनि अन्य स्वास्थ्य समस्याहरु देखा पर्छन्, जस्तै : शारीरिक थकान, जीउ दुख्नु, निन्द्रा न लाग्नु, आलस्य लाग्नु, काम गर्ने इच्छा नहुनु,  अन्य पार्टीका प्रत्यासीहरुसंग मुकाबिला गर्न सकिन्न कि भन्ने डर वा आत्मबिश्वासमा कमि आउनु, टाउको दुख्नु, टाउको भारी हुनु, दिमाग फ्रेस नहुनु आदि जस्ता स्वस्थ्य समस्याहरु बिशेष गरेर चुनावी माहोलको दौरान नेता, कार्यकर्ता तथा बिभिन्न पदका उम्मेदवारहरुमा पनि देखिन्छ । 
चुनावको दौरान हुनसक्ने स्वास्थ्य समस्याको तत्कालिन सामाधानको लागि होमियोप्याथिक औषधिहरु अत्यन्तै प्रभावशाली छन् । यसको सेवनले नेता, कार्यकर्ता, उम्मेदवार सबैको मानसिक एवं शारिरीक रुपले स्वस्थ भई पनु: आफ्नो कार्यलाई निरन्तरता दिन सक्छन् । 

स्वर भाँसिएमा : चुनावी प्रचार-प्रसारको दौरान भाषण गर्दा गर्दै यदि गला बस्यो र पुन: अर्कोठाउँमा भाषण गर्नु छभने भाषण गर्नु भन्दा दुई घन्टा अगावै- कोका क्यु- पाँच थोपा आधा-आधा घन्टाको फरकमा आधीग्लास पानीमा लिनले गला सफा हुनुका साथै  स्वर पनि खुलेर आउँछ । 

स्वर भंग हुनु : धेरै बोल्नले प्राय जसो स्वरयन्त्रको कार्य-शक्ति कम हुन जान्छ । कहिलकहि त बोल्दै गरेको बेला स्वर भंग भईहाल्छ । आवाज भारी हुन्छ । यस्तो अवस्थामा 'ओरम ट्रिफाईलम- 30 शक्तिको औषधि केहि मात्राले तपाईको आवाजलाई सहि गर्न लाभदायक हुनसक्छ ।  यसैगरी भाषणको दौरान स्वर लोप हुन लागेमा अर्जेन्ट मेटालिकम- 30 शक्तिको  केहि मात्राको प्रयोगले आवाजलाई ठीक गर्न सक्छ । भाषण गरे पश्चात यदि आवाज भारी हुन गएमा- त्यस्तो बेला- कास्टिकम 30 औषधिको प्रयोगले तपाईको स्वरलाई पहिले कै जस्तो बनाउनमा मद्दत गर्दछ ।

आत्मविश्वासको कमी : प्रत्यासीहरु प्राय चिन्तामा हुन्छन्, भोली कहाँबाट चुनावको प्रचार-प्रसार सुरु गर्ने, त्यहाँ कस्तो प्रतिक्रिया होला ? यिसो हुनुको कारण आफुप्रतिको बिश्वासमा कमी हो । यदि आत्मबिश्वासको कमी भएमा - लाइकोपोडियम 30 शक्तिको एक दुई मात्राको सेवनले चिन्ता हटाउन सक्छ । 

आलस्य हुनु: चुनावको दौरान धेरै जसो पार्टीका नेता, प्रत्यासी (उम्मेदवार) तथा कार्यकर्ताहरुलाई निन्द्रा पर्दैन । जसको फलस्वरुप उनीहरु दिउँसो आलस्यबाट ग्रसित हुन्छन् । कसैसंग आवश्यक कुरा गर्दा-गर्दै वा कसैको कुरा सुनिरहेको बेला बसैकै ठाउँमा निदाउन थाल्छन् । यस्तो अवस्थामा उम्मेदवार, नेता, कार्यकर्ताहरुले पूर्णरुपले निन्द्रा लिनुपर्छ । यदी निदाउन खोज्दा पनि निन्द्रा परेन भने ‘काली फास 6 एक्स' अथवा 'फाइव फावस-६ एक्स' नामक औषधि दुई/तीन मात्रा सेवन गर्नु फाईदाजनक हुन्छ । यसको सेवनबाट स्वभाविक रुपमा निन्द्रा लाग्छ ।

शारीरिक थकान तथा दर्द :  चुनावमा दिनभरिको भागदौडले शरीर थाकेर चुरचुर हुन्छ । आलस्य लाग्छ । काम गर्ने ईच्छा नै हुदैन, यस्तो स्थितमा बिहान चुनावको प्रचार-प्रसारमा निस्किनु भन्दा अगाडि नै – एवेना सटाईवा- क्यु (अर्क) आधी गिलास पानीमा ३० थोपा हलेर सेवन गर्नले थकान हट्छ । यसैगरी दिनभरी को दौडधुप पछि यदि जीउ दुखिरहेकोछ भने ‘रसटाक्स’- 30  वा आर्निका- 30  दुई मध्ये कुनै एक औषधिको प्रयोग लक्षणअनुसार गर्नु लाभदायक हुन्छ । यस औषधिको केहि मात्राको सेवन गरेपछपि शरीर दुखेको आराम हुन्छ ।  

पुनर्ताजगीका लागि: चुनावको माहोलमा नेता, कार्यकर्ता तथा उम्मेदवार दिनभरी भाषण गर्नु,  बहस,  माथा-पच्ची,  कच-कच एवं मतदाताहरुलाई कन्भिन्स गर्नु मा निश्चित रुपले मानसिक थकान हुन्छ । यस्तो स्थितिमा “ऐसिड फांस’- 30 शक्ति  अथवा 'फेरम फास 6 एक्स' औषधिको प्रयोगले तपाईको मस्तिष्कलाई ताजा बनाउछ र तपाई पुन: मतदाताहरुलाई राम्ररी कन्भिन्स गरी आफ्नो पक्षमा लिन सक्नुहुन्छ । होमियोप्याथिक औषधिहरु पूर्णरुपले  निरापद (सुरक्षित) छ । यसको कुनैपनि प्रकारको साईड ईफेक्ट हुँदैन । यसको प्रयोग संभावित हुनसक्ने स्वास्थ्य समस्याबाट बच्न  वा  बचाउनको लागि निबारकको रुपमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। होमियोप्याथिक औषधिहरु चुनावी दौरानमा तपाईको सह-यात्री साबित हुनसक्छ। यसरी चुनावलाई सफल एवं उल्लाहसमय बनाएर तपाईको जीत को सपनालाई साकार बनाउनमा मद्दगार साबित हुन सक्छ । उल्लेखित औषधिहरु आफ्नो नजिकको कुनै योग्य होमियोप्याथिक चिकित्सकसंगको सल्लाहमा प्रयोग गर्नु उचित हुन्छ । 
अस्तु।  

Mishradr.lk@gmail.com

प्रकाशित : मंसिर १७, २०७४ १४:०२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हाँस्दा जस्तै रुँदाका फाइदाहरु

डा. ललितकुमार मिश्र

काठमाडौं — जसरी हाम्रो स्वास्थ्यको लागि दिनको एक –दुई पटक दिल खोलेर हाँस्ने गर्नाले फाईदा हुन्छ । त्यसैगरि कहिलेकाही थोर-बहुत रुँदा पनि मन हल्का हुनुको साथै स्वास्थ्यलाई पनि फाईदा पुग्दछ ।

मनोचिकित्सकहरुको भनाई अनुसार कहिलेकाही रुनले कुनै प्रकारको हानि - नोक्सानी हुँदैन । रुनले व्यक्ति तनावरहित एवं आफुलाई हल्का महशुस हुन्छ । आँखाबाट झर्ने आँशु व्यक्तिको मर्म र भावनालाई अभिव्यक्त गर्ने एउटा सशक्त माध्यम हो भन्दा अतियुक्ति नहोला । जब कसैले हामीलाई आघात पुर्याउछ वा हामी अत्याधिक दुखी हुन्छौं, त्यस अवस्थामा हामी रुन्छौ । आखाँबाट आँशु झर्नथाल्छ । यसरी आँखाबाट खसेको आँशुले तनावबाट मुक्त गर्दछ । मनोबैज्ञानिकहरु भन्छन्, 'बिपत्ति, दुख र अत्याधिक तनावको स्थितिमा पनि यदि कुनै व्यक्तिको आँखाबाट आँशु आउँदैन अथवा रुँदैन भने सम्झिनु कि त्यो व्यक्ति मानसिक एवं शारीरकरुपले अस्वस्थ्य छ ।

यदि कुनै महिलालाई बिपतको घडिमा पनि आँशु आउँदैन भने सक्झिनुस्, त्यो महिला भित्रबाट नै सुकेको पात जस्तै हो वा पात बिहीन रुख जस्तै छ । आँशुको अभावको कारण आँखाको रोग, गठियाबात, घाँटीको रोग, स्वेतप्रदर आदि हुनसक्छ । भक्कानो छोडेर वा सुक-सुक गरेर रुनु शरीरको लागि स्वस्थ्य कर मानिन्छ । यस अवस्थामा व्यक्ति एउटा बालकको जस्तो शारीरिक एवं मानसिक तनावबाट आफुलाई खुला र खुकुलो छोडदिन्छ र रुन सुरुवात गर्दछ । जब मानसिक या शारीरिक दुख, दर्दस‌ँग व्यक्तिको मुठभेड हुन्छ, त्यसको प्रतिकृया स्वरुप हाम्रो शरीरको मांशपेशीहरु संकुचित हुन थाल्छन् । जुन शरीरको रक्षातन्त्रको एक प्रकृया हो ।

जुन बेला हामी दुर्घटनाबाट गुज्रिरहेका हुन्छौ, त्यसबेला अत्यfधिक पीडाले गर्दा, हामी आफुलाई सन्तुलन गर्न सक्दैनौ । शरीरले आफ्नो क्षमताको कारण अत्याधिक कठिन परिस्थितिमा पनि आफ्नो सन्तुलनलाई गुमाउदैन । जब कठिन परिस्थिति बितिसक्छ, तव मांशपेशीहरुमा जम्मा भएर रहेका तनाव आँशुको रुपमा आँखाबाट निस्किन थाल्छन् । एक स्वस्थ्य र सन्तुलित शरीर सहजताले दुख, दर्द, पीडाबाट उत्पन्न शारीरिक तनावलाई आँशुद्वारा व्यक्त गर्ने बाटो बनाउँछ ।

एक सर्वेक्षण अनुसार पुरुषको तुलनामा महिला कम तनावग्रस्त हुन्छन् । उनीहरु भावनालाई सजिलैसित आँशु को माध्यमले व्यक्त गर्दछन् । यसै कारण होला पुरुषको तुलनामा महिलामा ह्रदयरोग कम हुन्छ । कुनै-कुनै परिवारमा वंशानुगत एक किसिमको रोग पाईन्छ, जसलाई फैमिलियल डिस्टोनिया भनिन्छ । यसमा जव बच्चा रुन्छ तर उसको आँखाबाट आँशु झर्दैन । आँखा सुख्खा रहन्छ । यस्ता केटा-केटीहरु क्रुर, झनक्क रिसाउने र आक्रमक प्रवृतिका हुन्छन् । यस्ता बच्चाहरुको पूर्णरुपले मानसिक बिकास हुन पाउँदैन । आँशुले दुख, चिन्ता, तनाव, क्लेश तथा मानसिक तनावलाई फेस गर्नमा व्यक्तिलाई मद्दत गर्दछ । मनोचिकित्सकहरुका अनुसार रुनले मानसिक तनावबाट मुक्ति मिल्नुकासाथै उच्च रक्तचाप, फिस्टुला आदि जस्ता रोगबाट छुट्कारा पाउनमा सहायता मिल्छ । यसको अलावा तनावबाट उत्पन्न हुने मनोदेहिक रोगहरु हुने संभावना हुँदैन । रुने बेलामा आँखा बाट झरेको आँशुले आँखामा रहेको विजातीय द्रव्यलाई बाहिर निकाल्ने कार्य गर्नुको साथै आँखालाई रसिलो पार्ने तथा संक्रमणबाट बचाउने कामपनि गर्दछ । मेडिकल युनिभर्सिटी अफ ओहियो (जापान) का शोधकर्ताहरुले “आँशुबाट हुने फाइदा” आफ्नो अध्य्यनमा पनि पाए । रिपोर्टमा भनेका छन्, 'रोई सकेपछि अधिकतर मानिसहरु आफुलाई हल्का र ताजा महशुस गर्दछन् ।' शोधका अनुसार ८८.८ प्रतिशत मानिसहरु रोएपछि हल्का महशुस गर्दछन् भने ८.४ प्रतिशत मानिसहरु मात्र रुदा पनि दुखी नै हुन्छन् ।

यदि तपाइ आफ्नो दुखलाई भित्र लुकाएर राख्नु हुन्छ भने कहिलेकाही दिल खोलेर रुनबाट नतर्सनुस् । किनकी रुनले मन हल्का त हुन्छ नै यसको साथै स्वास्थ्यलाई पनि यसले फाईदा पुर्याउछ ।

आँखाको ज्योति बढ्छ:

आँखामा आँशु आउनाले आँखाको नानी र परेलीको रसिलोपन बढ्दछ । वैज्ञानिकहरुले यसलाई सिद्धागरेका छन् कि रुनले आँखाको सुन्दरता बढ्दछ । ति वैज्ञनिकहरुको मतानुसार आँखाको कर्नियाको परत कंजकटाईवालाई आश्रुग्रन्थीद्वारा निस्किने आँशुले ओसिलो बानाईदिन्छ । जस्को फलस्वरुप आँशुमा रहेका शारीरिरका तत्वहरुद्वारा सुन्दरता निखारेर आउँछ । आँखाबाट आँशु निस्किने बेला हारडेरीयन ग्रन्थीबाट एक प्रकारको तेलीय पदार्थ निस्किन्छ, जसको सहायताले कोर्निया नरम र गहिरो हुन् जान्छ । महिलामा पुरुषहरुको तुलनामा बढि आँशुको उत्पादन हुन्छ । यही कारण होकि महिलाहरुको आँखा बढि सुन्दर हुन्छन् । यद्यपी अत्याधिक रुनले आँखाको दृष्टी गुम्न पनि सक्छ ।

ब्याक्टेरियालाई समाप्त गर्छ :

आँशुमा यस्तो किसिमको एन्टिबायटिक्स् पाईएकोछ, जसले किटाणुबाट आँखाको रक्षा गर्दछ । आँशुमा एकप्रकारको लिसोजाईम नामक तरल पदार्थ हुन्छ, जसले ५ / १० मिनटमा नै नब्बे देखि पन्चनब्बे प्रतिशत ब्याक्टेरियाहरुको सफाया गर्नसक्छ । शरीरबाट टक्सिनलाई निकाल्दछ । अनुसन्धानबाट देखिएको कुरा के हो भने, जब हामी बढि दुखी वा अवसादमा हुन्छौ, त्यस्तो बेला शरीरभित्र केहि टक्सिन केमिकल्स बन्न थाल्छन् । जुन बिषक्त तत्वहरु रुँदा आँखाबाट आँशुको रुपमा बाहिर निस्किन्छ । मुड ठिक भएको बेला कहिलेकाही शरीरमा मेग्जिन नामक तत्व बढिभएर घबराहट, परेसानि, थकान, अनाहकमा रीस उठ्ने जस्तो समस्या देखिन्छ । यस अवस्थामा रुनले शरीरमा मेग्जिनको स्तर कम हुन्छ । जसको फलस्वरुप व्यक्ति आफुलाई हल्का, राम्रो महशुस गर्न थाल्दछन् ।

तनाव घट्दछ:

अत्यधिक तनावको अवस्थामा रुनले केहि मात्रामा राहत मिल्दछ । रुने प्रकृयाको दौरान शरीरमा एंडोफ्रिन ल्युकामाईन, एकांफालिन तथा प्रोलेक्टिन नामक तत्वहरुको स्तर कम हुन्छ । जसले गर्दा तनाव कम हुन्छ । तर यो सत्य हो, अत्याधिक रुनले यसको उल्टो पनि असर हुनसक्छ । त्यसैले आँशुको रहस्यलाई अहिले पनि बुझ्न र सुल्झाउन बाँकी नै छ । तर, यसमा कुनै सन्देह छैन की आँशु बगाउनु हाम्रो लागि लाभदायक र स्वास्थ्यकर छ ।

अस्तु ।
Mishradr.lk@gmail.com

प्रकाशित : कार्तिक २२, २०७४ १२:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्