मोरक्कोले रच्यो इतिहास- विश्वकप फुटबल २०२२ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मोरक्कोले रच्यो इतिहास

राजु घिसिङ

दोहा — गोलकपिर बोनोउ यासिनले दुई पेनाल्टी रोकेपछि मोरक्को टाइब्रेकरमा स्पेनलाई ३–० ले पराजित गर्दै मंगलबार विश्वकप फुटबलमा पहिलोपल्ट क्वाटरफाइनल पुगेको छ । सन् २०१० को च्याम्पियनलाई हराएर १२ वर्षयता विश्वकपको अन्तिम आठमा पुग्ने पहिलो टिम अफ्रिकी टिम बन्यो मोरक्को ।


एजुकेसन सिटी स्टेडियममा अतिरिक्त र इन्ज्युरी समयसहित दुई घन्टा १० मिनेटको चर्को प्रतिस्पर्धा गोलरहित टुंगिएपछि टाइब्रकेरमा पुगेको थियो । स्पेनी क्लब सेभियाबाट ला लिगा खेल्दै आएका गोलकिपर बोनोउको उत्कृष्ट प्रदर्शनसँगै मोरक्कोले अन्तिम आठमा स्थान सुरक्षित गरेको हो । पाब्लो साराबियाले बल पोलमा प्रहार गरेपछि बानोउले कार्लोस सोरेस र कप्तान सर्जियो बुस्केट्सलाई पनि असफल पार्दै स्पेनलाई फेरि एकपल्ट पेनाल्टी शटआउटमा अन्तिम १६ बाटै बिदाइ गरिदिए । उनले बुस्केट्सको पेनाल्टी रोकेपछि पीएसजी (पेरिस सेन्ट जर्मेन) का डिफेन्डर असरफ हकिमीले गोल गर्दै मोरक्कोलई टाइब्रकेरमा ३–० को जित दिलाए ।

स्पेनी किपर सिमोन उनाइले बेदर बेनोनको प्रहार रोके पनि अब्देल हामिद साबिरी, हकिम जिएच र असरफ हकिमीले सटिक रह्यो । पेनाल्टी प्रहार गर्नकै लागि अतिरिक्त समयको अन्त्यतिर ल्याइएका मोरक्कोका बेदर र स्पेनी साराबिया १२ यार्डबाट बललाई पोस्टको दिशा दिन चुके । स्पेनलाई चार वर्षअघि रुसमा भएको विश्वकपको अन्तिम १६ मा पनि आयोजक टिमले टाइब्रेकरमै पराजित गरेको थियो ।

मोरक्को विश्वकपको क्वाटरफाइनल पुग्ने चौथो अफ्रिकी टिम हो । यसअघि अफ्रिकी टिम क्यामरुनले सन् १९९०, सेनेगलले २००२ र घानाले २०१० मा अन्तिम आठको यात्रा गरेका थिए । त्यसैले पोर्चुगल र स्विट्जरल्यान्डको विजेताविरुद्ध शनिबार अल थुमामा रंगशालामा उत्रिँदा मोरक्को सेमिफाइनल पुग्ने पहिलो अफ्रिकी टिम बन्ने अभियानमा हुनेछ ।

निर्धारित र अतिरिक्त समय निकै रोमान्चक रह्यो । दुवै टिमले एकपछि अर्को अवसर बनाइरहे । तर, दुवै टिम एट्याकिङ थर्डमा पुगेर फिनिसिङमा चुके । स्पेनी फरवार्ड साराबियाले अन्तिम क्षणमा सिक्स यार्ड बक्समा पाएको अवसरमा गोल गरेको भए खेल पेनाल्टी शुटआउसम्म लम्बिने थिएन । तर, उनको भलीमार्फत बल पोस्टबाहिर हानेपछि स्पेनको संघर्ष पेनाल्टी शुटआउटसम्मै लम्बियो ।

इटालियन सिरी ए क्लब फिओरेन्टिनाका मिडफिल्डर सोफयन अमरबातको प्रदर्शन निकै उत्कृष्ट रह्यो । उनी विपक्षीलाई रोक्ने, आफ्नै टिमका लागि अवसर सिर्जना गर्नेलगायतमा पूरा खेल सक्रिय हुँदै मैदानको चारैतिर छाए । बल पोजेसनमा फेरि एकपल्ट स्पेनको वर्चस्व रह्यो । स्पेनले १ हजार १९ पास खेल्यो । तर, चाहिएको गोल गर्न सकेन । जापानसँग २–१ ले हारेको खेलमा पनि स्पेनले १ हजार ५८ पास खेलेको थियो ।

पहिलो खेलमा क्रोएसियासँग गोलरहित नतिजा निकालेको मोरक्कोले फिफा वरीयतामा दोस्रो स्थानको बेल्जियमलाई २–० र चार वर्षपछिको सहआयोजक क्यानडालाई २–१ ले पराजित गर्दै समूह ‘एफ’ मा शीर्षस्थान हासिल गर्दै ३६ वर्षपछि विश्वकपको नकआउट चरणमा स्थान बनाएको हो ।

पहिलो खेलमा कोस्टारिकाविरुद्ध गोलको वर्षा गर्दै ७–० को जित हात पारेको स्पेन चारपल्टको विजेता जर्मनीविरुद्ध १–१ को बराबरी र जापानसँग २–१ को हार खेप्दै समूह ‘ई’ को उपविजेता भएर क्वाटरफाइनल प्रवेशका लागि मोरक्कोसँग भिड्न आएको थियो । स्पेन र मोरक्को सन् २०१८ को विश्वकपमा पनि भिडेका थिए । समूह चरणको अन्तिम खेल २–२ मा टुंगिएको थियो । रुसमा मोरक्को समूह चरणबाटै बाहिरियो ।


प्रकाशित : मंसिर २१, २०७९ ०७:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पुल नहुँदाको सडक-सास्ती

सम्पादकीय

भारत र चीनलाई जोड्ने भेरी करिडोर अन्तर्गत जाजरकोटबाट डोल्पासम्म १ सय १८ किमि सडक २०६५ सालमा खन्न सुरु गरियो । जटिल भूबनोट भएको यो क्षेत्रको ‘ट्र्याक’ नेपाली सेनाले तीन वर्षअघि मात्रै खोलेर सरकारलाई हस्तान्तरण गर्‍यो ।

सडक स्तरोन्नति र पुल निमार्णको जिम्मा पाएको सरकारले अपेक्षित काम गर्न सकेको छैन । जोखिमपूर्ण नै सही, लामो प्रतीक्षापछि अहिले डोल्पामा सडक त पुगेको छ तर दर्जनौं स्थानमा पुल छैनन् । यही कारण यस भेगका बासिन्दाले सडक सञ्जालसँग जोडिएको महसुस गरेका छैनन् । ढुवानीको कठिनाइका कारण चर्को महँगी अविराम छ ।

यो सडकखण्ड डोल्पा, जाजरकोटको पूर्वी भेग र रुकुमको उत्तरी भेगलाई जोड्ने कर्णाली प्रदेशकै गौरवको आयोजना हो । त्यहाँको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड पनि । तर, यति महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारलाई सरकारले कति पनि प्राथमिकतामा राखेको छैन । तीन वर्षदेखि पुल बनाउन बजेट विनियोजन भइरहे पनि ठेक्का सम्झौता अनुरूप काम भएको छैन । धेरै स्थानमा त, पुल बनाउने योजना पारेका ठेकेदारहरूले जग पनि खनेका छैनन् । सडक चौडा पार्ने र कालोपत्र गर्ने काम पनि उही हालतमा छन् । यो ढिलासुस्तीले त्यस भेगको चौतर्फी विकासलाई नै अवरुद्ध तुल्याइरहेको छ ।

जाजरकोट र रुकुम पश्चिमको बीचमा रहेको भेरी नदीको तल्लु बगरमा बेलिब्रिज निर्माण गर्न गत आर्थिक वर्षमा मात्र बोलपत्र आह्वान गरिएको थियो । जबकि यो भेरी करिडोर अन्तर्गत निर्माण गरिनुपर्ने मुख्य बेलिब्रिज हो । यसले डोल्पालाई सडक सञ्जालसँग जोड्छ । यस स्थानमा पक्की पुल बनाउन २०७८ पुस १६ मै ठेक्का सम्झौता भएको थियो, जस अनुसार २०७९ असार १५ भित्र बनाइसक्नुपर्ने थियो । तर, अहिलेसम्म एकतिरको जग र बीचको पिलरको मात्र काम भएको छ । त्यस्तै यत्तिकै महत्त्वको डोल्पा सदरमुकाम दुनै नजिकैको रूपगाड पुल पनि अलपत्र छ । यो पुल पनि २०७८ चैत मसान्तभित्रै सकिइसक्नुपर्ने थियो । यसबाहेक सडकखण्डका धेरै पुल बनेका छैनन् । जाजरकोटको रग्दास्थित चौखामा बेलिब्रिज, डोल्पाको खदाङ, करबगाड र त्रिपुराकोट बगरमा पक्की पुल र रूपगाडमा बेलिब्रिजका लागि ठेक्का दिइएको छन्, काम कहीँ पनि भएको छैन । ठेक्का सम्झौता अनुसार धेरै यस्ता पुल तीन वर्षअघि एक वर्षभित्र निर्माण हुने भनिएको थियो ।

समयमै पुल नबन्दा डोल्पालीले अथाह मार खेपिरहनुपरेको छ । पुल अभावमा ढुवानीमा हुने कठिनाइका कारण डोल्पामा खाद्यान्न तथा अत्यावश्यक सामग्रीको मूल्य जाजरकोटको तुलनामा दोब्बर छ । स्थानीय व्यापारीका अनुसार जाजरकोटमा १६ सय पर्ने १ क्विन्टल सिमेन्ट डोल्पामा ३५ सय, बढीमा ११ हजार पर्ने एक बन्डल जस्तापाता १८ हजार, एक क्यारेट अण्डा ५ सय, फलामे रड प्रतिक्विन्टल १८ हजार, चिनी प्रतिकिलो १ सय ३०, दाल प्रतिकिलो २ सय रुपैयाँ र सामान्य चामल प्रतिकिलो १ सय रुपैयाँमा बिक्री हुन्छ । महँगीको मार एकातिर छ, अर्कातिर आफ्नै स्थानीय उत्पादनलाई पनि बजार पुर्‍याउन मुस्किल परिरहेको छ । स्याउ, जिम्बु र जडीबुटी त्यसै घरमै कुहिन्छन् । पुलहरू नबन्दा त्यहाँका बासिन्दाको समग्र आर्थिक गतिविधि फैलिन सकेकै छैन । पुल अभावकै कारण ढुवानी समस्याले गर्दा जलविद्युत् आयोजना तथा अन्य निर्माण कार्य पनि प्रभावित भैरहेका छन् ।

यसरी कामै नगर्ने ठेकेदारको सम्झौता भने कायम छ । सामान्य स्पष्टीकरण सोधेर उन्मुक्ति दिने गरिएको छ । यति गरेपछि ठेकेदारलाई दोष दिएर सरकारलाई पन्छिन सजिलो भएको छ । ठेकेदारहरूको ज्यादती एकातिर छ, उनीहरू ठेक्का सम्झौताप्रति जिम्मेवार हुनैपर्छ । तर, तिनलाई छनोट गर्नेदेखि काम लगाउन विफलप्रायः देखिएका राजनीतिक नेतृत्व र विकास प्रशासकहरूसम्म यसप्रति जवाफदेह बन्नुपर्छ ।

डोल्पाको अहिलेको मुख्य माग र आवश्यकता नै सडक हो । यसले आफूहरूको जीवनस्तर बदल्ने विश्वास डोल्पालीको छ । आफ्नो अकर्मण्यताका कारण उनीहरूको यो आशामा सरकारले तुषारपात गर्नु हुन्न । देशको एउटा भूगोलको समग्र अर्थतन्त्रलाई सञ्चार गर्ने महत्त्वपूर्ण पूर्वाधार निर्माणमा भैरहेको ढिलाइप्रति सरकारले ध्यान पुर्‍याउनैपर्छ । जसरी हुन्छ, आफ्ना संयन्त्रहरूको उचित परिचालन गरी सम्झौता अनुरूप निर्माण कार्यको गति बढाउन निर्माण व्यवसायीलाई सरकारले झकझकाउनुपर्छ ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७९ ०७:०४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×