'निर्माताले पैसा दिएन हात जोड्नुपर्‍यो, कलाकारलाई हजुर भन्नुपर्‍यो, सबैलाई मिलाउन गाह्रो' [भिडियो]- फिचर - कान्तिपुर समाचार
पर्दा पछाडि

'निर्माताले पैसा दिएन हात जोड्नुपर्‍यो, कलाकारलाई हजुर भन्नुपर्‍यो, सबैलाई मिलाउन गाह्रो' [भिडियो]

'पैसा जोगाइदिए निर्माता खुसी, भनेको सामान ल्याइदिए निर्देशक खुसी । भनेजस्तो होटलमा राखिदिए कलाकार खुसी । प्राविधिकलाई बेलैमा पैसा दिए खुसी । सबैलाई खुसी बनाउन सम्भव हुँदैन । तर सबैलाई मिलाएर व्यवस्थापन गर्नुको खुसी महत्त्वपूर्ण हो'
रीना मोक्तान

काठमाडौँ — फिल्मको कस्ट्युम भएन, उनै दौडनुपर्छ । सेटमा आवश्यक सामाग्री पुगेन ल्याउने जिम्मा उनकै । फिल्ममा प्रहरीको भ्यान देखाउनु पर्‍यो, भ्यान व्यवस्थापनमा खटिहाल्नुपर्छ । भनेको कुरा समयमै नहुँदा कलाकार उनैलाई भन्छन्, 'खोइ त मैले भनेको कुरा ?', समयमा कलाकार सेटमा नआइदिए निर्देशकले प्रश्न गर्छ,'खोइ त कलाकार ?' । फिल्मको खर्च बढ्दै जाँदा निर्माता भन्छ,'कति खर्च गर्नुभएको पाण्डे जी ?'

प्रोडक्सन डिजाइनर/म्यानेजर शंकर पाण्डेलाई चौतर्फी दवावबीच काम गर्ने बानी परिसक्यो । स्वीकारिसके प्रोडक्सन म्यानेजरको यस्तो अस्तव्यस्त जिन्दगी । वर्षौंदेखि प्रोडक्सन म्यानेजरको जिम्मा सम्हाल्दै आएका पाण्डे राम्रो प्रोडक्सन नभए फिल्म पनि राम्रो नबन्ने तर्क गर्छन् । 'चाहेको खण्डमा फिल्मलाई डुबाउन र उठाउन पनि सक्छ प्रोडक्सनले । निर्देशकले यस्तो पर्दा चाहियो भनेका हुन्छन्, त्यस्तै पर्दा नभेटिँदा काम रोकिने भयो । प्रोडक्सनले निर्देशकले खोजेकोजस्तो सामग्री व्यवस्थापन गर्न नसक्दा बाध्य भएर जस्तोसुकै परिस्थितिमा फिल्म खिच्नपर्नेहुन्छ,' ४१ वर्षीय पाण्डेले भने, 'निर्देशकले भनेजस्तो चिज नपाएर पनि नेपाली फिल्म राम्रो बन्न नपुगेको हो । खोजेको जस्तो कुराहरू पाइएन भने निर्देशकको कन्सेप्टमा फिल्म बन्दैन । जबसम्म फिल्मकर्मीले राम्रो प्रोडक्सनलाई फिल्मको जिम्मा दिँदैन तबसम्म नेपाली फिल्म राम्रो बन्दैन ।'

शंकर प्रोडक्सन म्यानेजरलाई निर्देशकको पानीफोटोको रुपमा व्याख्या गर्छन् । निर्देशकले भनेका-कल्पेका सबै कुराको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने जिम्मा प्रोडक्सनको जो हुन्छ । झन्डै २ दशकदेखि प्रोडक्सन म्यानेजरको अनुभव संगालेका शंकरलाई हिजोआज त लाग्छ, 'मेरा आँखाले देखेका सबैकुरा फिल्मका लागि मिलाइदिन सक्छु !' फिल्म निर्माणमा प्रोडक्सन म्यानेजको प्रमुख भूमिका रहने शंकरको अनुभवले बताउँछ । 'फिल्म बलियो हुन पाँच पक्ष बलियो हुनुपर्छ-पटकथा, निर्देशक, सिनेमाटोग्राफर, निर्माता, कलाकार अनि व्यवस्थापक । हो, फिल्म त टिमवर्कमा बन्छ । तर यी पक्षहरू बलियो हुन जरुरी देख्छु, 'उनले भने ।

खासमा शंकर फिल्मको हिरो बन्न चाहन्थे । २०५६ तिरै 'हिजोआजका कुरा'मा देखिने मौका पनि पाए । उनलाई बन्नुथियो, हरिवंश आचार्य र मदनकृष्ण श्रेष्ठजस्तो कमेडी हिरो । स्याङ्जा हुँदा आँधी खोलामा बिहे खिच्ने क्यामेराले भिडियोहरू खुबै बनाए । उनको यस्तो जोश देखेर धेरैले काठमाडौं जान सुझाए । तर शंकरको टिमसँग पोखरा जाने खर्च पनि बल्लतल्ल जुट्थ्यो । २०५८ तिर स्याङ्जामा ठूलै स्टेज कार्यक्रम हुने कुरा भयो । कार्यक्रमका लागि काठमाडौंबाट कलाकार ल्याउने जिम्मा थियो शंकरको । त्यही दौरान उमेश मायालुसँग शंकरको भेट भयो । त्यही भेटपछि 'मनमन्दिर' टेलिश्रंखला बनाउने शंकरले ठाने । निर्देशकमा रोजे उमेश मायालु, कार्यकारी निर्मातामा उनी आफैं । उमेशको सर्त थियो- 'टेलिश्रंखला म निर्देशन गर्छु, यदि तिमीले निर्माता खोज्छौ भने ।' शंकरले त्यही स्टेज कार्यक्रमकै एक आयोजकलाई निर्माता बन्न हौसाए । कार्यकारी निर्माताले के-के गर्छन् त्यतिबेलासम्म शंकरलाई पत्तो थिएन । उनी अभिनय पनि गर्थे, टेलिश्रंखलाका लागि आवश्यक सबै कुराको प्रबन्ध पनि गरिदिन्थे । उनको त्यही काम देखेर उमेशले एक दिन भने, 'तिमी त प्रोडक्सनमा पर्फेक्ट रहेछौ ।'

त्यसपछि विस्तारै फिल्मकर्मीहरूले प्रोडक्सन डिजाइनमा विश्वास गरिदिएको सम्झन्छन् शंकर । रमेश अधिकारी निर्देशित 'समयको डोरी' भन्ने फिल्मबाट शंकरले प्रोडक्सन म्यानेजर भएर काम सुरु गरे । त्यसपछि 'तेजाब', 'धमाका', 'तहल्का डटकम', 'दुई पल', 'शाषण' मा काम गरे । शाषणका निर्देशक मुकुन्द श्रेष्ठ भन्ने गर्थे, 'जीवनमा यो फिल्मबाट तिमीले नाम कमाउँछौ, कि पत्ता साफ हुन्छौ ।' एकपछि अर्को फिल्मबाट शंकरले आफूलाई प्रोडक्सन म्यानेजरमा साबित गर्न थाले । त्यसैले हुनुपर्छ, 'पशुपतिप्रसाद', 'कब्बड्डी कब्बड्डी कब्बड्डी', 'चंगाचैट', 'कोहीनूर', 'धनपति', 'लुट २', 'चिसो मान्छे', 'पानीफोटो', 'क्रृ' हुँदै बलिउड फिल्म 'उचाई'को प्रोडक्सन डिजाइनिङमा शंकर नै रोजाइमा परे ।

'फिल्ममा काम गर्दागर्दै प्रोडक्सन म्यानेजरको काम सिकें । कुनै स्कुलिङ थिएन,' उनले भने, 'सायद राम्रो समूहसँग जोडिँदै काम गर्दा अझ सिक्न पाएँ । हरिवंश आचार्य, मदनकृष्ण श्रेष्ठसँग विज्ञापनमा काम गर्न पाएँ । राजेश हमाल, विराज भट्ट, निखिल उप्रेतिदेखि अहिलेका प्रदीप खड्का, अनमोल केसी, विपिन कार्की, सौगात मल्ल, खगेन्द्र लामिछाने, रामबाबु गुरुङसँग काम गर्ने मौका पाएँ ।'

प्रोडक्सन म्यानेजरको काम सहज हुँदैन । 'आमा' फिल्मका लागि 'आईसीयू'मा राखिएको बच्चा खोज्न अनि अस्पताललाई मनाउन शंकरले निकै कसरत गर्नुपरेको थियो । 'चिसो मान्छे'को छायांकन सडकमै गर्नुपर्ने । उनी छायांकन गर्ने टोलीभन्दा अघि-अघि पुग्थे । निर्देशकले सोध्थे, 'पाण्डेजी सडकमा जाम छ ?' उनले दिएको निर्देशनमा निर्देशक छायांकन गर्दै अगाडि बढ्थ्यो । 'लुट २'का डीओपी पुरुषोत्तम प्रधानले काठमाडौं भरीको लाइट उनैलाई खोज्ने जिम्मा दिएका थिए । दवावका बीच पनि आफ्नो काममा रमाउन जानेका छन् शंकरले ।

प्रोडक्सनको जिम्मेवारीबारे नेपाली फिल्मकर्मीले अझै बुझ्न नसकेको शंकरको दाबी छ । 'प्रोडक्सनको काम के-हो भन्ने कुरा त नेपाली फिल्मका धेरैलाई अनुभव नै छैनजस्तो लाग्छ मलाई । त्यो अनुभव भएको भए नेपालमा थुप्रै प्रोडक्सन अझै रहिरहन्थ्यो होला। प्रोडक्सन नेपाली फिल्मको एउटामध्येको बलियो खम्बा हो,'उनले भने,'प्रोडक्सन भनेको नेपाली फिल्मको चुस्त, दुरुस्त व्यवस्थापन हो ।'

प्रोडक्सन म्यानेजर फिल्मको सुरुवातदेखि फिल्ममा जोडिन्छन् । जब निर्देशकले फिल्मको स्टोरी बोर्ड बनाइसक्छ तबदेखि नै छलफलहरूमा प्रोडक्सन म्यानेजर जोडिन्छन् । फिल्म कहाँ सुटिङ गर्ने ? त्यहाँको हावापानी, कलाकारसँगको सम्झौताहरूमा प्रोडक्सन नै अगाडि सर्नुपर्छ । उनी फिल्मकर्मीले नबुझीकनै प्रोडक्सनको पद आफूहरूलाई दिइरहेको बताउँछन् । 'प्रोडक्सन डिजाइनिङमा अझ हामी पनि पर्दैनौं । हामीलाई प्रोडक्सन डिजाइनरको पद दिनु गलत हो । धेरै ठाउँमा प्रोडक्सन डिजाइनरले नै फिल्मको रंग संयोजन, फिल्मको बजेट अनि फिल्मको नतिजा कस्तो निस्कन्छ भन्ने कुरा पनि निर्धारण गर्छ,'उनले भने,'तर यहाँ त आजसम्म कुनै प्रोडक्सनले हिरो साइन गर्न सकेको छैन । तर, बलिउड/हलिउडमा प्रोडक्सन कम्पनीले नै निर्देशक रोजिरहेको हुन्छ । यहाँ त निर्देशक/निर्माताले प्रोडक्सन म्यानेजरलाई बोलाइरहेको हुन्छ । खासमा हामी त प्रोडक्सन असिस्टेन्ट भइरहेका हुन्छौं । ए भाइ २/३ वटा लोकेसन भनिदेउ त, २/३ जना कलाकार मिलाइदेउ । घरबाटै काम गरे हुन्छसमेत भनिदिन्छन् ।'

निर्देशकहरूमा दीपेन्द्र के खनालको काम शंकरलाई साह्रै मनपर्छ । उनकै कारण अहिलेसम्म आफू फिल्म क्षेत्रमा टिकिरहेको शंकर सुनाउँछन् । 'म अहिलेसम्म टिक्नुमा धेरै राम्रा निर्देशकको हातमा परेर हो । सायद म पनि विदेश पलायन भइसक्थें । दीपेन्द्र के खनाललाई त्यो श्रेय जान्छ । उहाँले पशुपति प्रसादमा ब्रेक दिनुभयो, 'उनले भने, 'पशुपति प्रसादपछि उहाँले गर्नु भएका थुप्रै फिल्ममा मैले काम गर्ने अवसर पाएको छु । निर्देशकहरूमा उहाँको काम अलि फरक हुन्छ । जति फिल्ममा आवश्यक हुन्छ, उहाँले प्रोडक्सन डिजाइनरसँग त्यति नै माग्नुहुन्छ ।'

प्रोडक्सन डिजाइनरले के-के गर्ने निश्चित रेखा कोरिएको छैन । त्यसैले फिल्मका सबै कामहरूमा प्रोडक्सन नै दौडिरहेका हुन्छन् । फिल्म बन्ने भएदेखि सुरुमा निर्माण टिमको अफिस बन्छ । अफिसभित्रको सबै व्यवस्थापन प्रोडक्सनकै । त्यसपछि कलाकारहरूसँगको सम्झौता पत्र तयार पारिदिनु पर्‍यो । विकास बोर्डमा फिल्मको शीर्षक दर्ता गर्न जाने प्रोडक्सन नै । कलाकारसँग सम्झौता गर्नेदेखि छायांकनका लागि लोकेसन हन्टिङमा जानै पर्‍यो । छायांकनका क्रममा केही मिलेन सबैले देख्ने प्रोडक्सन म्यानेजर नै । डबिङका क्रममा कलाकारलाई खाजा खुवाउनेदेखि प्रचारमा कलाकार बोकेर हिँड्नसम्मको सबै जिम्मा प्रोडक्सनकै । फिल्मको पोस्टर टाँस्नसमेत प्रोडक्सन नै तातिनुपर्छ । सबैको चित्त बुझाउँदै काम गर्नुपर्ने हुँदा प्रोडक्सन म्यानेजरले जीवनमा धेरै नै 'नमस्कार' गर्ने गरेको शंकर सुनाउँछन् । 'पैसा जोगाइदिए निर्माता खुसी । भनेजस्तो सामान ल्याइदिए निर्देशक खुसी । कलाकारलाई भनेजस्तो ठाउँमा खाना दियो, राम्रो होटलमा राखिदियो खुसी । प्राविधिकलाई बेलैमा पैसा दिए खुसी । सबैलाई खुसी बनाउन सम्भव हुँदैन । तर सबैलाई मिलाएर व्यवस्थापन गर्नुको खुसी महत्त्वपूर्ण हो, 'उनले भने, 'प्रोडक्सनले धेरै हात जोड्नुपर्छ । निर्माताले पैसा दिएन, दाई लौ न भन्दै हात जोड्नुपर्‍यो । कलाकारलाई उता हजुर भन्नुपर्‍यो । यता-उता नमस्कार गर्नुपर्ने हुन्छ । सबैजनालाई मिलाएर व्यवस्थित गर्न गाह्रो कुरा हो ।'

केही समय अगाडि वीरगंज महोत्सवमा पनि शंकर व्यवस्थापनमा खटेका थिए । होटल व्यवस्थापन उनको काँधमा परेको थियो । काठमाडौंदेखि नाम टिपाएर पुगेका कलाकारका लागि त सजिलै होटल व्यवस्थापन गरिदिएका थिए । तर आउने टुंगो नै नभएका कलाकारलाई पनि होटल व्यवस्थापन गरिदिनुपर्दा वीरगंजको गर्मीले भन्दा झन्झटले उनको पसिना छुट्यो । हालै फिल्म 'उचाई'को छायांकनका लागि नेपाल आएका कलाकार परिणिति चोपडा, अनुपम खेर, बोमन इरानीसम्मलाई शंकरले आफ्नो कामले रिझाउने मौका पाए । विमानस्थलदेखि मनाङसम्मको यात्रामा व्यवस्थापनको जिम्मा शंकरले नै पाएका थिए । 'अनुपम खेरले शंकर पाण्डे अच्छा प्रोडक्सन है भनेर भन्नुभएको थियो, त्यसैले परिणिति खानेकुराको कुरा मसँग मात्र गर्नुहुन्थ्यो । एकदिन बोमनलाई मनाङको तालपारिबाट वारि लैजाने जिम्मा पाएँ । उहाँलाई हँसाउँदै होटलसम्म पुर्‍याइदिएँ,' उनले उचाईमा काम गर्दाको क्षण सम्झे ।

उनै शंकर, जो फिल्मको हिरो बन्न निस्केका थिए । अहिले फिल्म क्षेत्रका वास्तविक हिरो बनेका छन् । उनीबिना फिल्मको व्यवस्थापन फितलो बन्छ । शंकरको काम पर्दा अगाडि देखिन्न तर पर्दा पछाडिका हिरो हुन् उनी।

प्रकाशित : आश्विन २९, २०७९ १६:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

'नराम्रो स्क्रिप्टलाई राम्ररी खिच्छु भन्‍न सकिँदैन' [भिडियो]

रीना मोक्तान

काठमाडौँ — 'ओहो ! यो फिल्म त बन्नपर्छ', स्क्रिप्ट पढ्ने बित्तिकै पुरुषोत्तम प्रधानलाई 'लुट' गज्जबको फिल्म बन्छ भन्ने लागेको थियो । त्यसअघि फिल्म खिच्दा क्यामेरा हल्लिनु हुँदैन भन्ने मान्यतामा पुरुले थुप्रै फिल्म खिचिसकेका थिए । लाइट मिलेको हुनुपर्छ, कलाकार राम्रा/राम्री देखिनुपर्छ भन्ने हुन्थ्यो ।

यही मान्यता पच्छ्याउँदै फिल्म खिचेको नै २५ वर्ष भइसकेको थियो । तर, निश्चल बस्नेतको 'लुट'मा भने यी पुराना मान्यतालाई भत्काउँदै पुरुले सिनिमेटोग्राफीमा नयाँ प्रयोग गर्न पाए । खिचाइका हिसाबले मात्रै होइन लुट कथा वाचनका हिसाबले प्रयोगहरुले भरिएको थियो । फर्केर हेर्दा लुटमा आफूभित्रको उकुसमुकुस पनि बाहिरिएको पुरोषत्तमको विश्लेषण छ । 'सायद लुट, फिल्म भनेको यस्तो पनि हुन सक्छ है, यसरी पनि खिच्न सकिन्छ है भन्ने मभित्रको उकुसमुकुस थियो । त्यो कथालाई त्यसरी नखिचिएको भए लुट यस्तो बन्ने थिएन, 'पुरुषोत्तम एक दशकअघिको लुटलाई सम्झन्छन् ।

'लुट'पछि सिनेमेटोग्राफीमा पुरुलाई पच्छाउने थुप्रै निस्किए । सिनेमेटोग्राफीमा पुरोषोत्तम बन्नेहरु जन्मिन थाले । यही फिल्मले पुरुलाई नयाँ नाम र काम दियो । फिल्म क्षेत्रमा पुरुका नामले चिनिने पुरुषोत्तम व्यस्त सिनेमेटोग्राफरको अंग्र पन्थीमा पर्छन् । धेरै फिल्मकर्मीका पहिलो रोजाई पनि हुन्, पुरु । नेपालको पहिलो थ्रीडी फिल्म 'भिजिलान्ते'लाई पुरुले नै खिचेका थिए ।

फिल्म क्षेत्रमा ३ दशक पूरा गरिसकेका उनले २ सय ५० फिल्ममा काम गरेको अनुभव बटुलेका छन् । त्यसमध्ये ३५ फिल्म सिनेमेटोग्राफर भएर खिचे । २०५१ मा एसएलसी दिएपछि पुरुलाई एरोनेटिकल इन्जिनियर बन्नु थियो । सानोछँदै बुवा बिते । एरोनेटिकल इन्जिनियर बन्ने तयारी थाल्दै गर्दा फिल्म 'अबला'मा बुमम्यान भएर काम गर्न पाए । श्याम राई निर्देशित, मुरारी ठाकुरले खिचेको यही फिल्मले पुरुषोत्तमलाई फिल्मक्षेत्रमा तान्यो ।

कोभिड महामारीअघि फिल्म खिच्न पुरुलाई भ्याइनभ्याई थियो । तर, अहिले फिल्म बन्ने संख्या कम भएपछि पुरुले परिवारका लागि समय छुटाउन पाएका छन् । अहिले उनी विकास आचार्यको 'नाईं नभन्नु ल'को छैठौं संस्करणमा व्यस्त छन् । हालै, उनी लोकेसन हेरेर काठमाडौं फर्के । दोस्रो संस्करणदेखि उनी यो फिल्मसँग जोडिएका हुन् ।

पछिल्लो समय निकै चर्चामा आएको 'प्रेमगीत ३'लाई पनि पुरुले नै खिचेका हुन् । पहिलो सिनेमेटोग्राफर राजेश श्रेष्ठलाई चिसोले गाह्रो बनाएपछि पुरु यो फिल्ममा जोडिए । 'त्यतिबेला माइनस बीस ट्रेम्प्रचरमा हामीले काम गर्‍यौं । एउटा टिम नै राम्रो फिल्म बनाउँछु भनेर जोशियो भने काम गर्न ऊर्जा आउने रहेछ । निर्माण टिमले पनि काम गर्ने वातावरण सहज बनाइदिनुभयो,'उनी सुनाउँछन्,'अहिले प्रेमगीत ३ ले इतिहास रचेको कुरा सर्वविदितै छ । फिल्मले मिश्रित प्रतिक्रिया पायो ।'

सिनेमेटोग्राफीमा पुरुले आफ्नो छुट्टै शैली बनाइसके । आफूले खिच्ने फिल्मको कथालाई न्याय दिन खोज्ने सिनेमेटोग्राफी नै पुरुको शैली बनेको छ । 'संस्करणको एउटा स्टाइल बनिसकेको हुन्छ । छक्का पञ्जा र कबड्डीलाई छुट्टै तरिकाले खिचिन्छ, ' उनले भने, 'यस्तो क्यामेरा मुभमेन्ट, यस्तो लाइटिङ नै मेरो स्टाइल भन्ने छैन । तर सकेसम्म स्क्रिप्टलाई न्याय गर्न खोज्नु मेरो स्टाइल हो । चाहे त्यो कमेडी होस्, एक्सन अथवा सोसल ड्रामा होस् । कथालाई सकेसम्म आत्मासाथ गरेर, त्यो अनुरुप प्रस्तुत गर्न सके भने त्यो मेरो स्टाइल हुन्छ ।'

सिनेमेटोग्राफीलाई निर्देशकको आँखा भनिन्छ । निर्देशक र सिनेमेटोग्राफरको राम्रो सहकार्यले नै फिल्म बन्ने पुरुको अनुभव छ । 'निर्देशकले कल्पना गरेको कुरालाई क्यामेराले देखाउने काम सिनेमेटोग्राफीको हुन्छ । त्यसलाई प्रस्तुत गर्न कस्तो सामाग्री आवश्यक पर्ला त ? लाइट, क्यामेरा मुभ गर्ने सामाग्रीका बारेमा निर्देशकसँग हामी छलफल गर्छौं, ' उनले भने, 'कुनै दृश्यलाई कसरी खिच्ने त्यो पनि छलफल गर्छौं । निर्देशक र सिनेमेटोग्राफरबीच राम्रो सहकार्यपछि आउने नतिजा हो फिल्म ।' थप्छन्, 'फिल्ममेकिङ भनेकै आफूले देखेका, भोगेका र कल्पनाका कुराहरुलाई आर्टिफिसियल तरिकाबाट नेचुरल देखाउने कुरा हो ।'

उनी फिल्म खिच्दा आफ्नो सिर्जनशिलता र अनुभवलाई मिसाउँछन् । झट्ट हेर्दा, सिनेमेटोग्राफी प्राविधिजस्तो देखिन्छ । तर, सिनेमेटोग्राफरले प्राविधिक पक्षलाई मात्रै मध्यनजर गरेको हुँदैन । 'कथाभित्रको इमोसनलाई कसरी प्रस्तुत गर्ने भन्ने नै प्रमुख प्राथमिकतामा हुन्छ । म यो सटलाई ३६० घुमाउँछु भनेर हावामा क्यामेरा घुमाएर हुँदैन । फिल्मको थ्री एक्ट संरचना, कलाकारको चरित्रको ग्राफ बुझिसकेपछि बल्ल क्यामेराको सट लगाउँछौं हामी । न कि मलाई घुमाउन मन लाग्यो, अथवा लोकेसनको सौन्दर्य देखाउन मन लाग्यो भनेर खिच्न मिल्दैन, ' उनी सुनाउँछन्, 'आज भन्दा १०/१२ वर्षअघि फिल्मलाई प्राविधिक पक्षबाट मात्रै हेर्थ्यौं होला । फिल्मको इमोसनलाई छोडिदिन्थ्यौं । तर अहिले त त्यो कथालाई कसरी भन्ने त ? निर्देशकलाई हामीले कसरी क्रियटिभ इम्पुट दिन सकिन्छ भन्ने हुन्छ ।'

पटकथामै चुक्छौं

पुरुषोत्तम नेपाली फिल्म पटकथामै चुक्ने गरेको बताउँछन् । पटकथा राम्रो भए, सिनेमेटोग्राफरले नराम्रो खिचे पनि फिल्म अब्बल बन्ने उनको विश्लेषण छ । 'हाम्रो फिल्महरु पटकथामै ब्रिगन्छ । राम्रो स्क्रिप्ट छ भने जस्तै नराम्रो खिचे पनि फिल्म बिग्रँदैन । हुन त कुनै सिनेमेटोग्राफरले त्यो फिल्मलाई नराम्रोरी खिच्छु भन्ने सोचेको हुँदैन । तर एकदमै नराम्रो स्क्रिप्टलाई एकदमै राम्रो खिच्छु भन्न सकिँदैन,' उनले भने ।

लेखनमा मौलिक कथा समेट्न नसकेको बताउँछ्न, पुरु । 'हामीसँग भएको हाम्रो ओरिजनल कथामा हामीले फिल्म बनाइरहेका छौं त ? अहिले ९० प्रतिशत फिल्म मायाप्रेममा आधारित देख्नुहुन्छ । जुन हाम्रो अर्गानिक कथा होइन । हामी नेपाली फिल्मको पहिचानको कुरा गर्छौं,' पुरुले भने, 'तर, हामीले प्रेमकथाभन्दा बाहिर निस्केर फिल्म बनाउन सकेकै छैनौं । त्यसमा संसारभर चलेको लभस्टोरीलाई ल्याएर मिसाउँछौं । त्यो स्टाइलले खिच्न पाएको भए हुन्थ्यो, कलर प्यालेट त्यस्तै भएको भए हुन्थ्यो भनेर कपी गर्न थाल्छौं । हामी यस्तो अवस्थामा छौं । हाम्रो मौलिक कथाहरु लेखनमा आउनुपर्‍यो ।'

नेपाली फिल्मकर्मीमा आफ्नो लेखनमाथि छलफल गर्ने बानी नै नरहेको उनको गुनासो छ । 'अरुसँग छलफल गर्ने बानी नै छैन । जबकि बाहिर स्क्रिप्ट डाक्टर, ल्याब हुन्छ । तर हामीकहाँ त सकेसम्म स्क्रिप्टलाई लुकाउँ, अरुलाई सुनाए चोरिदिन सक्छ भन्ने गरिब मानसिकताबाट माथि उठ्न सकेका छैनौं,'उनले भने । पुरु फिल्ममा आबद्ध हुनुअघि स्क्रिप्ट अध्ययनमा लामो समय बिताउँछन् । 'म एउटा स्क्रिप्ट २० औं पटक पढ्छु । दृश्यहरुलाई कसरी खिच्ने भनेर निर्देशकसँग छलफल गर्छु । कथाले सिनेमेटिक पोइन्ट अफ भ्युबाट कथाले के मागिरहेको भन्ने कुरा हेर्छु, ' उनले भने ।

राम्रा फिल्मकर्मीले विदेशी सिनेमेटोग्राफरलाई लिएर नेपाली फिल्म खिचिरहेका हुन्छन् । नेपालमा भएका सिनेमेटोग्राफरले विदेशीलेजस्तै काम गर्न सक्दैनन् भन्ने आरोप लाग्छ नि तपाईंहरुलाई ? प्रश्न गर्दा फिल्मकर्मीले आफूभित्रको कमजोरी लुकाउन यस्तो आरोप लगाउने गरेको पुरुको जवाफ छ । 'सिनेमेटोग्राफीमै जीवन व्यतित गर्ने थुप्रै सिनेमेटोग्राफर हुनुहुन्छ । आफ्नो कमजोरी लुकाउन को ? माथि दोष थुपारेपछि उन्मुक्ति पाइन्छ भनेर त्यस्तो आरोप लगाइन्छ । मलाई त हामी प्राविधिक पक्षमा भन्दा पनि कथाको प्रस्तुतिकरणमा अब्बल छैनौंजस्तो लाग्छ,'कारण खुलाउँदै भने,'हलिउडमा त्यही एरि र रेडले फिल्म खिचेको हो भन्न त पाइयो । तर, त्योसँगै जोडिने कलर, साउन्ड मिक्सिङ, लेन्सका कुराहरुले पनि प्रभाव पारिरहेको हुन्छ । अहिलेसम्म हामीले गरेको फिल्महरु नै बढी चलेको, बढी कमाएको छ। हामी नै अब्बल नभएको भन्ने होइन ।'

पुरुलाई फिल्म खिच्ने लेन्सहरुमा ३५ एमएम खुबै मनपर्छ । भविष्यमा ३५ एमएमले मात्रै खिचेको फिल्म गर्ने उनको चाहना रहेछ । 'यो कसैले नगरेको अभ्यास होइन । विश्वमा धेरैले अभ्यास गरेका छन् । मलाई पनि मलाई ३५ एमएम बाट पूरा फिल्म नै खिच्ने मनछ । विषयवस्तु तयार छैन,'हाँस्दै भने ।

सिनिमेटोग्राफीको अनुभवले पुरुलाई यति थाहा छ, हरेक फाइनल सट, बेस्ट नै हुँदैन । 'हरेक पटक खिचेको फाइनल टेक नै त्यो फिल्मको लागि बेस्ट टेक हुन्छ । तर पछि हेर्दा त्यो किन त्यसरी खिचियो भन्ने अनुभव त भइहाल्छ, जहिल्यै पनि । त्यो हुन जरुरी पनि छ सायद । त्यसैकारण नै जेम्स क्यामरुन, मेल गिप्सनले नयाँ-नयाँ फिल्म दिँदै जाने हो,'उनले भने,'हामीले एकदमै फिल्म बुझ्यौं, फिल्ममा जान्ने भयौं भन्ने सोच्नु बेकार छ ।'

प्रकाशित : आश्विन २२, २०७९ २१:०३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×