हिमाल फोरेर बनाइएको सुरुङ, जहाँ नेपाली पनि लाभान्वित छन् [तस्बिरहरू]- फिचर - कान्तिपुर समाचार

हिमाल फोरेर बनाइएको सुरुङ, जहाँ नेपाली पनि लाभान्वित छन् [तस्बिरहरू]

राजेश मिश्र

मनाली — हिमाचलको मनाली–लेह लद्दाख राजमार्गमा निर्माण गरिएको ‘अटल टनेल’ मनाली घुम्न आउने पर्यटकका लागि थप आकर्षणको केन्द्र बनेको छ । भारत सरकारले १० हजार फिटको उचाइमा हिमाललाई छेडेर ९ किलोमिटर सुरुङसहितको राजमार्ग बनाएको छ ।

उद्घाटन भएको डेढ वर्षको अवधिमा १७ लाख आन्तरिक पर्यटकले सुरुङ घुमेका छन् । सार्वजनिक यातायात प्रयोजनका लागि बनाइएको विश्वकै लामोमध्येको सुरुङ मार्गका रुपमा अटल टनेल चिनिएको छ । सुरुङको निर्माणले हिमाचलबाट केन्द्र शासित लेह लद्दाख प्रदेशको दूरी ४६ किलोमिटरले घटेको छ ।

मनालीका स्थानीय पत्रकार सोनु शर्मा सुरुङको निर्माणले विकट पहाडी क्षेत्रको जनजीवनमा ठूलो बदलाव आएको बताउँछन् । ‘हिमाचलको लाहौल घाटी र त्यस क्षेत्रका बासिन्दा वर्षको आधा समय पूरा विश्वसँग सम्पर्क विच्छेदको अवस्थामा रहनु पर्थ्यो,’ उनले भने ‘विकट पहाड छेडेर बनाइएको सुरुङले हिमाली क्षेत्रको जनजीवनमै ठूलो सकारात्मक फरक आएको छ ।’

पर्यटकको आगमनसँगै मानिसहरुको आम्दानी बढेको छ, अर्कोतिर यहाँका उत्पादनले वर्षदिन नै दिल्ली जस्ता ठूला बजारहरुमा पहुँच पाएको उनले सुनाए । स्वास्थ्य उपचार, शिक्षा, कृषि उपज, पर्यटन व्यवसाय लगायत क्षेत्रमा अटल टनेलले दिएको योगदानले हिमाली क्षेत्रका बासिन्दाको जीवनशैली फेरिएको उनले बताए ।

मनालीका नेपालीलाई पनि लाभ

अटल टनेल निर्माणपछि यसको लाभ मनालीमा बस्ने नेपालीहरुले पनि उत्तिकै पाएका छन् । सुरुङ हेर्ने तथा सुरुङ कटेर हिमाली क्षेत्रमा घुम्ने पर्यटकलाई विभिन्न सेवा दिने व्यवसाय नेपालीहरूले पनि सञ्चालन गरेका छन् ।

सिन्धुपाल्चोकका संगील शेर्पाले सुरुङ नपुग्दै बाटो छेउमा चलाएको होटलमा खाना खान आगन्तुकहरूले पालो नै कुर्नुपर्ने हुन्छ । सुरुङको निर्माणमा सयौं नेपाली मजदुरहरु पनि खटिएका थिए । त्यस क्रममा केहीले त ज्यानसमेत गुमाएको शेर्पा बताउँछन् । पर्यटन व्यवसायमा लागेका रुकुमका राजेन्द्र थापा मगरका अनुसार उक्त सुरुङ निर्माणपछि नेपाली व्यवसायीहरूको पनि आम्दानी बढ्न थालेको छ ।

अटल सुरुङको निर्माण १० वर्षमा पूरा भएको हो । तात्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री अटल बिहारी बाजपेयीले सन् २००२ मा यस परियोजनाको प्रारम्भ गरे पनि सन् २०१० बाट मात्रै काम प्रारम्भ भएको थियो । तर निर्माणको गति भने नरेन्द्र मोदी प्रधानमन्त्री भएपछि मात्रै बढेको हो । प्रधानमन्त्री मोदीले ३ अक्टोबर २०२० मा सुरुङको उद्घाटन गरेका थिए ।

अटल सुरुङको प्रवेश मनालीभन्दा २५ किलोमिटर माथि ३ हजार ६० मिटरको उचाइमा छ । सुरुङको चौडाइ १०.५ मिटर छ । त्यसमा दुवैतिर १/१ मिटरको फुटपाथ रहेको छ ।

प्रत्येक ६० मिटरको दूरीमा सीसीटभी र अग्नि नियन्त्रक यन्त्र राखिएको छ । बत्तीको उचित प्रबन्ध छ । ८० किमि प्रति घण्टामा सवारी कुदाउन सकिन्छ । हिउँदमा माइनस २३ डिग्री तापक्रममा पनि प्राविधिकहरुले निर्माणको काम गरेका थिए ।

भारतको सीमा सडक संगठन (बीआरओ) अन्तर्गत परिचालन भएर भारत र अस्ट्रियाको कम्पनी स्ट्राबेग तथा एफकानले सुरुङ निर्माण गरेका हुन् । सुरुङ निर्माणमा ३५ सय करोड भारतीय रुपैयाँ खर्च भएको बताइन्छ ।

सामरिक रुपमा भारतीय सेनाका लागि पनि उक्त सुरुङ मार्ग महत्वपूर्ण मानिएको छ । सेनलाई लेह लद्दाखको चीनसँगको सीमामा पुग्न यसले सहज बनाउँछ । हिमपातमा पनि राजमार्ग सुचारु रहने भएपछि सैन्य सामग्री पुर्‍याउन यसले सजिलो बनाएको छ ।

प्रकाशित : चैत्र २७, २०७८ १६:०७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

४२ वर्षमा भाजपा : २ सिटबाट ३०३

राजेश मिश्र

नयाँदिल्ली — भारतको सत्तारूढ दल भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) ले आफ्नो ४२ औं वार्षिकोत्सव भव्यताका साथ मनाएको छ । प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भाजपा र यसका कार्यकर्ताको दायित्व लगातार बढ्दै गएको बताएका छन् । जनताले जिम्मेवारी थप्दै गएसँगै दायित्व थपिएको उनको भनाइ छ ।

तत्कालीन जनता पार्टीबाट अलग भएर अटल बिहारी वाजपेयी र लालकृष्ण आडवाणी लगायतका नेताले सन् १९८० अप्रिल ६ मा भाजपाको स्थापना गरेका थिए । बाजपेयी संस्थापक अध्यक्ष बनेका थिए । स्थापनाको ४ वर्षपछिको चुनावमा भाजपाले २ सिट मात्र जितेका थियो । लोकसभामा २ सिटबाट थालेको यात्रा अहिले ३०३ मा पुगेको छ ।

सन् १९८९ को चुनावमा भाजपाले ८५ सिट जित्न सफल भयो । त्यहींबाट भाजपा राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रभाव राख्ने दल बन्न पुगेको हो । भाजपाको समर्थनमा बीपी सिंहको सरकार बनेको थियो । त्यसैताका भाजपाले अयोध्यामा राम मन्दिर निर्माणको आन्दोलन थालेको थियो । जसका कारण भाजपा हिन्दु कट्टरवादी पार्टीका रूपमा स्थापित हुँदै गयो । सन् १९९१ मा भाजपाको सिट १२१ पुग्यो । परम्परागत रूपमा स्थापित कांग्रेस पार्टीलाई टक्कर दिने पोजिसनमा भाजपा उकालो लाग्दै गयो । सन् १९९६ मा १६१ सिट जितेर लोकसभामा सबैभन्दा ठूलो दल बन्न पुग्यो ।

भाजपाबाट पहिलो पटक बाजपेयी प्रधानमन्त्री चुनिए । तर, विश्वासको मत लिन सक्ने स्थिति न बनेपछि १३ दिनमै बाजपेयीले राजीनामा दिनुपरेको थियो । त्यतिबेला जनता दलको अगुवाइमा अर्को सरकार बन्यो । तर, त्यो पनि धेरै समय टिकेन । सन् १९९८ को मध्यावधि निर्वाचनमा भाजपाले गठबन्धन बनाएर चुनावमा भाग लियो । भाजपा नेतृत्वको एनडीएले मुस्किलले बहुमत जुटाएको थियो । भाजपा एक्लैले भने १८२ सिट जितेको थियो । बाजपेयी दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री भए । तर, गठबन्धनभित्रको एक दलले सरकारबाट आफ्नो समर्थन फिर्ता लिएपछि वाजपेयी सरकार मुस्किलमा परेको थियो । त्यही समयमा पाकिस्तानसँग कारगिल युद्ध भयो । भारतले जित हासिल गर्‍यो । त्यसले भाजपालाई लाभ दियो । सन् १९९९ मा भएको मध्यावधि चुनावमा भाजपा नेतृत्वको गठबन्धनले ३०३ सिट ल्यायो । भाजपाले १८३ । वाजपेयी तेस्रो पटक प्रधानमन्त्री चुनिए । र, बाजपेयीले पाँच वर्ष सरकार चलायो ।

तर, सन् २००४ मा भएको चुनावमा कांग्रेस नेतृत्वको गठबन्धलने बढी सिट ल्यायो । भाजपा १३८ सिटमा झर्‍यो । सन् २००९ मा थप तल आएर झापा १ सय १६ मा समिति हुन पुगेको थियो । सन् २०१४ को चुनावमा भाजपा एक्लैले २८२ सिट ल्याएर सरकार बनायो । नरेन्द्र मोदी प्रधानमन्त्री भए । सन् २०१९ मा भाजपको सिटको संख्या ३ सय ३ पुग्यो । सन् २०१४ यता भाजपाको लहर कायमै छ ।

एक महिना अगाडि भएको चुनावमा ५ मध्ये ४ राज्यमा भाजपाले जित हासिल गरेको छ । प्रधानमन्त्री मोदीले स्थापना दिवसका अवसरमा दिएको आफ्नो भाषणमा भाजपाको विजयको कारण चुनावी मात्रै नभएर सामाजिक र राष्ट्रिय जागरण भएको उल्लेख गरेका छन् । उनले देशमा परिवार भक्ति र राष्ट्र भक्ति दुई किसिमका राजनीति चलिरहेको र भाजपाले दोस्रो विकल्पमा काम गरिरहेको उल्लख गरे ।

प्रकाशित : चैत्र २४, २०७८ ०७:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×