संसद्‍मा सरवत : मनको कुरा मनमै रह्यो- फिचर - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

संसद्‍मा सरवत : मनको कुरा मनमै रह्यो

संसद्‍मा शून्य र विशेष समयमा सांसदहरु बोल्छन्, शून्य समयमा कुरा राख्न वर्णानुक्रमअनुसार समूह विभाजन गर्दा सरवत सधैं अन्तिम समूहमा पर्छिन्
नेताहरूले अर्कै दाइलाई बोल्न दिनुपर्छ, अग्रज हुन् भन्नुहुन्छ । अस्ति शून्य समयमा बोल्ने कुरा तयार पारेर राखेको थिएँ, अधिवेशन नै सकियो
जयसिंह महरा

काठमाडौँ — संसद् बोल्ने र छलफल गर्ने थलो हो । तर, प्रतिनिधिसभामा कांग्रेस सांसद सरवत खानमले बोलेको खासै सुनिँदैन । उनले बोल्न नचाहेकी पनि होइनन् । भन्छिन्, ‘ठूलाले बढ्ता बोल्नुहुन्छ त सानोको पालो आइपुग्दैन ।’

संसद्‍मा शून्य र विशेष समयमा सांसदहरू बोल्ने गर्छन् । शून्य समयमा कुरा राख्न सांसदहरूलाई नामको वर्णानुक्रमअनुसार चार समूहमा विभाजन गरिएको हुन्छ । ‘स’ बाट नाम सुरु हुने भएकाले सरवत अन्तिम समूहमा पर्छिन् । उनको पालो आउन्जेलसम्म संसद् अधिवेशन नै अन्त्य हुन बेर लाग्दैन । विशेष समयमा पार्टीलाई समय विभाजन गरिएको हुन्छ । कति घण्टा विशेष समय चलाउने र त्यसमा कुन पार्टीलाई कति समय दिने भन्ने तय हुन्छ । एक घण्टा विशेष समय सञ्चालन भयो भने कांग्रेसको भागमा संसद्‍मा उपस्थितिअनुसार बढीमा १२ मिनेट पर्छ । सरवत कहिलेकाहीँ अर्थ समितिको बैठकमा भने बोल्ने मौका पाउँछिन् ।

संसद् सुरु भएको साढे तीन वर्षमा सरवत तीन/चार चोटि बोल्ने मौका पाएकी छन् । सरवत आफूले संसद्‍मा बोल्नुपर्ने कुरा धेरै रहेको बताउँछिन् । ‘समय विभाजन गर्ने नेताहरूले पनि अर्कै दाइलाई बोल्न दिनुपर्छ, फलानो अग्रज हुन् भन्नुहुन्छ । समय नै नमिल्ने !’ उनले भनिन्, ‘अस्ति शून्य समयमा बोल्ने कुरा तयार पारेर राखेको थिएँ । संसद् अधिवेशन नै अन्त्य भयो । पालो फेरि १ नम्बरबाट सुरु हुन्छ, चार नम्बर पुगुन्जेल स्थगित भइहाल्छ ।’

बाँके, नेपालगन्जको मुस्लिम बस्तीकी जनप्रतिनिधि हुन् सरवत । उनीसँग सानै उमेरदेखि विभेद भोग्दै आएको अनुभव छ । सांसद भएपछि पनि विभेदको महसुस गरेको उनले बताइन् । सरवत ०७० र ०७४ सालमा कांग्रेसबाट समानुपातिक सांसद बनेकी हुन् । लगातार मुस्लिम समुदायबाट समानुपातिक सांसद बन्दा आरिस गर्नेको संख्या बढेको उनी बताउँछिन् ।

तस्बिरहरू : अंगद ढकाल/कान्तिपुर

शिक्षककी छोरी सरवत समाजमा अगाडि बढ्दा उनका कानमा ठोक्किन आउने कुरा हुन्थे, ‘यी मास्टरकी बिटिया हमरी घरकी बिटिया को भि बिगाड देत हे ।’ छोरीलाई पनि शिक्षा दिनुपर्छ र अगाडि बढाउनुपर्छ भन्ने चेतना आएपछि भने तिनै मान्छेले ‘तपाईं राम्रो गर्दै हुनुहुन्छ’ भन्नेको संख्या बढ्न थाले । ‘सामुन्नेमा प्रशंसा गर्ने आफ्नै समुदाय र पार्टीका मान्छेले अलि पर गएपछि कुरा काट्न थालिहाल्छ,’ सरवतले भनिन् ।

‘सांसद विकास कोष’ पनि भनिने स्थानीय विकास साझेदारी कार्यक्रममा प्राप्त हुने रकमले उनले मस्जिदमा मात्रै खर्च गरिनन्, मन्दिरलाई पनि सुरक्षित राख्ने योजनालाई बजेट दिइन् । मन्दिरमा रकम दिँदा आफूविरुद्ध फतवा नै जारी गर्न अरू मौलानाकहाँ गएको प्रसंग उनले सुनाइन् । त्यसरी फतवा लगाउन आग्रह गर्दै गएका मान्छेलाई मौलानाले भनेका कुरा पनि उनको कानमा पुगेछ, ‘के नराम्रो काम गरेको छ ? तपाईंहरूले त मन्दिरमा दिनुभएको छ । मन्दिरमा दिए के ? मन्दिरमा मूर्ति त बनाउनुभएको छैन नि । मन्दिरको पर्खाल लगाएको हो, किन फतवा लगाउने ?’ उनले बाटोघाटो, नालीलगायत लागि बजेट विनियोजन गरेको सुनाइन् ।

सरवतका हजुरबुबा भारतबाट नेपालगन्ज बसाइँ सरेका हुन् । अंग्रेजबाट दुःख दिएपछि उनले नेपालगन्जमा जंगल फँडानी गरीवरी बस्ती बसाएको र मस्जिद स्थापना गरेको सरवतले सुनाइन् । परिवार शिक्षित थियो र धनी । सरवतका बुबा, फुपू र काकाहरूले घरमै पढ्न पाए । नेपाल जामा मस्जिद स्थापनापछि शिक्षालयको पनि सुरुवात भयो । सुरुमा त्यहाँ केटाहरूलाई मात्रै पढाइन्थ्यो । पछि केटीहरूका लागि पनि पढ्ने विद्यालय खोलियो । पढ्ने क्रममा नै सरवतको विवाह भयो । उनी घरेलु हिंसामा परिन् । बेमल बढेपछि भएको एउटा छोरो पनि आफूसँगै लगेर गएका श्रीमान्ले वर्षौंसम्म सोधखोज गरेनन् । गत वर्ष उनको मृत्यु भयो । ‘छोरा आमाजूसँग छ । न भेटघाट छ, न पता छ,’ सरवतले भनिन् । पहिलो पटक ०७० सालमा सांसद भएपछि श्रीमान्ले मान्छे पठाएर पारिवारिक जीवनबारे नबोल्न धम्क्याएको उनले सुनाइन् ।

आईएसम्म अध्ययन गरेकी सरवत मुस्लिम महिलाको ‘जीवनस्तर विकासका लागि’ काम गर्दागर्दै ०४८ सालमा कांग्रेसको संगठित सदस्य भइन् । नेपाल महिला संघको जिल्ला समितिमा रहेर काम गरेकी उनी नेपाल मुस्लिम संघको केन्द्रीय सदस्य पनि भइन् ।

६० वर्ष पुग्नै लागेकी सरवतले राष्ट्रिय राजनीतिको वर्तमान अवस्था देखेर दिक्क लागेको सुनाइन् । सभापति शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारले साढे दुई महिना कटिसक्दा पनि मन्त्रिपरिषद्लाई पूर्णता नदिएको देख्दा उनलाई अचम्म लागेको छ । उनले आफैं पनि अब राजनीतिमा सक्रिय नहुने सोच बनाएकी छन् । कांग्रेसका वडा र स्थानीय तहका अधिवेशन भइरहेका बेला नेपालगन्जबाट तपाईं प्रतिनिधि नउठ्ने भनेर फोन आएको थियो । म कांग्रेसलाई भोट हाल्छु, समाजसेवा गर्छु, तर पार्टीमा पहिला जस्तो समय दिन सक्दिनँ भनें,’ उनले सुनाइन् ।

उनी ५ महिनायता नेपालगन्ज पनि गएकी छैनन् । बहिनीकी छोरीलाई सानैमा आफूसँग ल्याएर राखेकी थिइन् । उनको गत माघमा मृत्यु भएपछि सरवतलाई सहारा गुमेजस्तो भएको छ । ‘छोरी बितेपछि सुस्त भएँ,’ उनले भनिन् । कांग्रेस प्रमुख प्रतिपक्षमा रहँदा सरवत महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय हेर्ने छाया मन्त्रीको समूहमा थिइन् । पार्टी सरकारमा रहेका बेला मन्त्री हुने मौका आउला छ ? उनले भनिन्, ‘जसको पास समय छ, काम गर्न सक्छन् भने अगाडि बढ्ने हो । मैले दुईचोटि सांसद पाएँ । अब पुग्यो ।’

प्रकाशित : आश्विन १७, २०७८ ०८:३२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ओलीमय एमाले विधान महाधिवेशन

होर्डिङ बोर्ड तथा सवारीसाधनका फ्लेक्सदेखि पानीको बोतलसम्ममा ओलीको तस्बिर
महाधिवेशनस्थलमा अध्यक्ष ओली मात्रै छाएको देखेपछि केन्द्रीय सदस्य झपट रावलले सामाजिक सञ्जालमा लेखे, ‘म कार्ल मार्क्स, लेनिन, पुष्पलाल, मदन र मनमोहन खोजिरहेको छु !’ 
जयसिंह महरा

काठमाडौँ — करिब तीन हजार राता कुर्सी र भव्य मञ्चमाथि ‘हँसिया हथौडा’ को मधुरो संकेत छ । हँसिया हथौडा भने ‘सूर्य’ को बीचमा छ । गोदावरीस्थित सनराइज सम्मेलन केन्द्र एमालेको विधान महाधिवेशनका लागि राष्ट्रिय झन्डा, पार्टीको झन्डा र चुनाव चिह्नले सजाइएको छ ।

महाधिवेशनस्थलका होर्डिङ बोर्ड, ‘स्ट्याचु’ तथा सवारीसाधनका फ्लेक्सदेखि पानीको बोतलसम्ममा भने एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको फोटो छाएको देखिन्छ । महाधिवेशनस्थलमा अध्यक्ष ओली मात्रै छाएको देखेपछि केन्द्रीय सदस्यसमेत रहेका सांसद झपट रावलले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, ‘म कार्ल माक्र्स, लेनिन, पुष्पलाल, मदन र मनमोहन खोजिरहेको छु !’

विधान महाधिवेशन शुक्रबार दिउँसो १२ बजे सुरु हुने भनिएको थियो । त्यसअघि नै सभाहलका कुर्सी भरिन थालेका थिए । मञ्चमा शीर्ष नेताहरूका लागि सोफा राखिएको थियो भने हलको पहिलो लहर सांसद र केन्द्रीय सदस्यहरूका लागि छुट्याइएको थियो । त्यसपछि ओहदाअनुसार सिटको विभाजन गरिएको थियो । ओहदा र कुर्सीको मेल गराउन ज्याकेटमा ‘नेकपा एमाले’ लेखिएका स्वयंसेवक खटिएका थिए ।

सभाहलको क्षमता ३ हजार जना अट्ने भए पनि महाधिवेशनका लागि ६ हजार ३ सय ४७ जना प्रतिनिधि थिए । मूल हलमा नअटेकाहरूका लागि दुई फरक हलमा प्लास्टिकका कुर्सी व्यवस्था गरेर ठुल्ठूला स्क्रिन राखिएका थिए । ती स्क्रिनमा मूल हलमा भइरहेका गतिविधि देखाइएको थियो । अपराह्न १ बज्दै गर्दा अध्यक्ष ओलीलाई पार्टीका युवा कार्यकर्ता र सुरक्षाकर्मीले एस्कर्टिङ गरेर महाधिवेशनस्थलमा पुर्‍याए । ओलीको प्रवेशसँगै हलका कुर्सी मात्रै नभई खाली ठाउँमा समेत कार्यकर्ता बसेका थिए ।

राष्ट्रिय गान र कम्युनिस्टहरूको अन्तर्राष्ट्रिय गीत गुन्जिएपछि मौन धारण गराइएको थियो । त्यसपछि कार्यक्रम सञ्चालक प्रदीप ज्ञवालीले मनमोहन अधिकारी र केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले गरेको कामको चर्चा गर्न थाले । ओली सरकारले राम्रा काम गरिरहेका बेला जनादेशले नभई सर्वोच्च अदालतको परमादेशले हटाइएको बताए ।

अध्यक्ष ओलीले राजनीतिक प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नुअघि अश्विनी भेटवालले तयार पारेको ‘उपहार’ भिडियो प्रस्तुत गरिएको थियो, जसमा ओलीले भूग्रहमा मात्र नभई ब्रह्माण्डमा समेत उपस्थिति जनाएको भनिएको छ । राजनीतिक प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्ने क्रममा ओलीले अस्वस्थ महसुस गरे । करिब ५० मिनेट प्रतिवेदन वाचन गरेपछि उनले रुघाखोकीले समस्या भएको भन्दै शंकर पोखरेललाई प्रतिवेदन वाचन गर्ने जिम्मेवारी सुम्पिए ।

ओलीले प्रतिवेदन वाचन गर्ने क्रममा नै कोही प्रतिनिधि उँघेका थिए भने कोही–कोही बाहिरिँदै थिए । पोखरेलले अध्यक्षको प्रतिवेदन वाचन गरिसक्ने बेलासम्म धेरै कुर्सी खाली भइसकेको थियो । बाहिर भने चलहपहल देखिन्थ्यो । कोही प्रतिनिधिले महाधिवेशनस्थल नै छाडिरहेका थिए, कोही ओलीको स्ट्याचुसँग तस्बिर खिचिरहेका थिए ।

पोखरेलले प्रतिवेदन प्रस्तुत गरिसकेपछि पुरुषोत्तम भण्डारी ‘फुर्के बा’ लाई ज्ञवालीले मञ्चमा बोलाए । उनले प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा, माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधवकुमार नेपाललगायतमाथि छेडखानी गरे भने ओली र एमालेको प्रशंसा गरे । एमालेको कलाकार संगठनका केन्द्रीय सदस्यसमेत रहेका भण्डारीले ‘जति रोए नि रामकुमारीसँग रोऊ माधव, एमालेले देख्ने गरी रुन हुँदैन’ भन्दा एमालेका नेता र कार्यकर्ताले ताली पिटेका थिए । सम्मेलन केन्द्रमा अनेरास्ववियुले ‘बौद्धिक खुराक’ भन्दै ओली नेतृत्वको सरकारका ‘१०१ उपलब्धि’ लेखिएको पर्चा बाँडेको थियो ।

खाजा समयपछि एमाले महासचिव ईश्वर पोखरेलले संगठनात्मक प्रस्ताव र उपमहासचिव तथा संगठन विभाग प्रमुख विष्णुप्रसाद पौडेलले विधान संशोधन प्रस्ताव प्रस्तुत गरेका थिए । पोखरेलले संगठनात्मक प्रस्ताव प्रस्तुत गर्ने क्रममा बाहिरका दुई हलका कुर्सी खाली भइसकेका थिए । मूल हलबाट प्रतिनिधि बाहिरिने क्रम पनि जारी थियो । पोखरेलपछि पौडेलले विधान संशोधन प्रस्ताव प्रस्तुत गरेका थिए ।

विधान महाधिवेशनलाई नेताहरूले देशभरका कार्यकर्ताबीच भेटघाटको अवसरमा रूपमा अथ्र्याइरहेका थिए । पार्टी विभाजन भएका बेला भेलाले कार्यकर्तामा ऊर्जा भर्ने उनीहरूको भनाइ थियो । एमाले उपमहासचिव घनश्याम भुसालले भने माधवकुमार नेपाल, झलनाथ खनाल, मुकुन्द न्यौपानेलगायत नेताको अभाव खड्किएको बताए । ‘हाम्रो आन्दोलनमा त्यति लामो समय लाग्नुभएका साथीहरूको अभावै खड्किँदैन भन्नु उद्दण्डता हुन्छ भन्ने लाग्छ मलाई,’ ओलीको ठूलो तस्बिर भएको फ्लेक्समुन्तिर उभिएर पत्रकारहरूलाई प्रतिक्रिया दिने क्रममा उनले भने, ‘तर भावनाले चल्दैन फेरि पनि । भावनाले चल्थ्यो भने उहाँहरू यहीं बस्नुहुन्थ्यो । यो राजनीतिको सच्याइ हो कि हामी राजनीतिक मुद्दामा एक ठाउँमा रहन सकेनौं ।’

प्रदेश १ का मुख्यमन्त्रीसमेत रहेका स्थायी कमिटी सदस्य भीम आचार्यले तीन दिन चल्ने विधान महाधिवेशनले एमालेभित्रको वैचारिक मतभेदलाई अन्त्य गर्ने बताए । ‘ठीक खालको राजनीतिक कार्यदिशा अवलम्बन गर्न र सुसंगठित पार्टी निर्माणका लागि विधान तयार हुन्छ,’ उनले भने । सुदूरपश्चिम प्रदेशका अध्यक्ष कर्ण थापाले भने विधान महाधिवेशनपछि पार्टीभित्रको अराजकताको अन्त्य हुने दाबी गरे । ‘एमालेभित्रका अराजकता, अनुशासनहीनता अन्त्य गर्छौं । अनुशासित, सशक्त पार्टी नीति बनाउँछौं,’ उनले भने ।

एमालेमा सामूहिकता हराउँदै एकल नेतृत्व अगाडि आएको भन्ने पत्रकारको प्रश्नमा उनको भनाइ थियो, ‘त्यो शतप्रतिशत गलत हो । यो कम्युनिस्ट आन्दोलनका विरुद्धमा गरिएको सुनियोजित षड्यन्त्र हो । एमाले मात्रै कार्यकर्तालाई सार्वभौमसत्तासम्पन्न बनाउने पार्टी हो । सामूहिक नेतृत्व र व्यक्तिगत जिम्मेवारी हुन्छ ।’

प्रकाशित : आश्विन १६, २०७८ ०६:३०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×