‘आफ्नो साथमा बुबा हुनुजस्तो ठूलो कुरा केही लाग्दैन’ [भिडियो]- फिचर - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

‘आफ्नो साथमा बुबा हुनुजस्तो ठूलो कुरा केही लाग्दैन’ [भिडियो]

‘मेरो कलेजोको सानो टुक्रा बुबालाई दिएर मेरो बुबा बाँच्नुहुन्छ भने किन नदिने त ? भन्ने लागेर नै मैले दिने सोच बनाएँ । आज आफ्नो साथमा बुबा हुनु जस्तो ठूलो कुरा केही लाग्दैन ।’
बुनु थारु

काठमाडौँ — पदमबहादुरको परिवारमा कलेजोको वंशाणुगत समस्या नै छ भने पनि हुन्छ । पोहोर साल उनका भाइ कलेजोको क्यान्सरबाट बिते । उनका बुबाले पनि कलेजोको समस्या कै कारण ज्यान गुमाएका थिए । त्यसैले अत्यधिक रक्सी सेवन गर्ने पदमलाई झन कलेजोको समस्याले नगाँज्ने सम्भावनै थिएन भने पनि हुन्छ । 

२०६० सालतिर पत्थरीको समस्या भएपछि परीक्षण गराउँदा उनको कलेजोमा पनि समस्या रहेको पत्ता लागेको थियो । चिकित्सकले भने– ‘तपाईंको कलेजो ७५ प्रतिशत बिग्रिसकेको छ ।’

त्यसयता उनी औषधिको भरमा बाँचिरहेका थिए । २०७४ सालतिर उनको स्वास्थ्य अवस्था बिग्रिँदै गयो । हप्तैपिच्छे अस्पताल भर्ना गर्नुपर्ने र आईसीयूमा राख्नुपर्ने बाध्यता आइलाग्यो । चिकित्सकहरुले लिभर सिरोसिस भएको र अन्तिम विकल्प प्रत्यारोपण नै गर्नुपर्ने बताए ।

दुई वर्षअघि नेपालमा कलेजो प्रत्यारोपण त्यति सहज बनिसकेको अवस्था थिएन । पदमका परिवारहरुले भारततिर गएर प्रत्यारोपण गर्ने सोच बनाइरहेको थियो । पछि त्रिवि शिक्षण अस्पतालमै गर्न सकिन्छ भन्ने थाहा पाए । ७ जनाको परिवारमा २ छोरा र ३ छोरीमा सबैले कलेजो दिन तयार भए । परीक्षण गरियो ।

जेठी छोरी ३५ वर्षीया पूर्णी शाहीले दिन मिल्ने भयो । २०७५ जेठ १७ गते बिहान ८ बजे करिब १६ घण्टा लगाएर कलेजो प्रत्यारोपण गरियो । यो त्रिवि शिक्षण अस्पतालको पहिलो कलेजो प्रत्यारोपण थियो । दैलेखका ६० वर्षीय पदम हाल काठमाडौंको बसन्धुरा बस्दै आएका छन् । नेपाली सेनाबाट अवकाशप्राप्त पदमले दुई वर्ष अघिको अवस्था सम्झिँदै भने, ‘म त जिरोमा पुगिसकेको थिएँ । अहिले पूर्ण स्वस्थ भएको छु । छोरीले गर्दा बाँचे । उसले मलाई नयाँ जीवन दिई ।’ सामान्य जीवन फर्किएकोमा खुसी लाग्छ पदमलाई । ‘धन्न बाँचियो, छोरीप्रति गौरव लाग्छ । सम्पूर्ण छोराछोरीले सहयोग गरे । डाक्टर अनि उनका टिम सबै प्रति धन्यवाद छ,’ पदमले भने ।

घरपरिवारको माया अनि आत्मविश्वासले पदम छिट्टै तंग्रिए । छोरी पूर्णी भन्छिन्, ‘बुबामा अपरेशन गरेको ३–४ दिनमै सुधार देखिन थालेको थियो । त्यति सिकिस्त भइसकेको मान्छेमा छिट्टै सुधार आउला भनेर सोचेकै थिएनौँ ।’

पदम अब रक्सीको नाम पनि लिँदैनन् । कलेजोमा बोसो लाग्न सक्छ भनेर खानेकुरामा पनि सचेत छन् । बिहान पौने ५ बजे नै उठिसक्छन् र मोर्निङवाकमा जान्छन् । घर आएर पनि हल्का व्यायाम गर्छन् । भन्छन्, ‘प्रत्यारोपणपछि कुनै समस्या आएको छैन । फलोअपमा समयसमयमा गइरहेको हुन्छु । ३ महिनाको एकपल्ट जानुपर्छ अहिले ।’

कम बोल्ने स्वभावका पदमबहादुरलाई छोरीले कलेजो दान गर्दा कस्तो लागेको छ भन्ने प्रश्नको जवाफ दिन मुश्किल परिरहेको थियो । ‘ऊ त मेरो जीवन नै भइहाली, ’ पदमले यत्ति भनेर टोलाए ।

बुबालाई पुनर्जीवन

कलेजो प्रत्यारोपणका लागि तयार भएपछि पूर्णीले आफ्नो श्रीमान् र सासूससुरासँग पनि राय मागिन् । सबैले हुन्छ भने । युट्युबमा प्रत्यारोपणका बारेमा खोजी पनि गरिन् । त्यसपछि झनै ढुक्क भइन् । अझ श्रीमान्ले त यस्तो मौका आउँदैन पछि पछुताउनुभन्दा कलेजो देऊ भनेर हौसला दिए ।

पूर्णी भन्छिन्, ‘दिन मिल्दामिल्दै पनि किन दिइएन भन्ने हुन्थ्यो होला । दान दिएर सफल नहुनु एउटा कुरा हो । तर, प्रयास नै नगर्नु बेकार हो नि । त्यसैले म तयार भएँ ।’ शिक्षण अस्पतालको अपरेशन थियटरभित्र पस्दा ३५ वर्षीया पूर्णीलाई डर नलागेको भने होइन । आफ्नो १५ महिने नानी र घरपरिवारको के होला भन्ने पनि लागेको थियो उनलाई । उनको अपरेशन ७–८ घण्टा चल्यो । अपरेशनको घाउ अहिले पनि कहिलेकाहीँ दुख्छ । तर, बुबालाई स्वस्थ्य देख्दा उनी सबै पीडा बिर्सिन्छिन् । ‘मैले कलेजो दिएर अहिले बुबालाई कति राम्रो भएको छ । यति स्वस्थ देखिनुहुन्छ, हेर्नुस् त । । एकदम खुसी लाग्छ नी,’ उनले भनिन् ।

परिवारका अरु सदस्यले दिन नमिल्दा आफ्नो मिलेकोमा सौभाग्य ठान्छिन् उनी । ‘मेरो कलेजोको सानो टुक्रा बुबालाई दिएर मेरो बुबा बाँच्नुहुन्छ भने किन नदिने त ? भन्ने लागेर नै मैले दिने सोच बनाएँ,’ पूर्णी भन्छिन्, ‘आज आफ्नो साथमा बुबा हुनु जस्तो ठूलो कुरा केही लाग्दैन । मेरो बुबा बाँच्नु हुन्न कि भन्ने तनाव हुन्थ्यो । अहिले त्यो हटेको छ ।’

हरेक वर्ष झैं यो वर्ष पनि धुमधामका साथ बुबाको मुख हेर्न दिन मनाउने पूर्णीको सोच छ । मिठामिठा परिकार अनि केक ल्याएर बुबाआमासँग सेलिब्रेट गर्ने योजना सुनाइन् उनले । ‘हामी हरेक वर्ष मज्जाले खानेकुरा बनाएर खान्छौँ । घरपरिवारका सदस्य जम्मा हुन्छौं । रमाइलो गर्दै टिकटक पनि बनाउँछौ,’ उनले हाँस्दै भनिन् ।

उनीहरु हरेक वर्ष प्रत्यारोपण गरिएको दिनलाई पनि सेलिब्रेट गर्छन् । पार्लर व्यवसायमा सलंग्न पूर्णीलाई ‘साथीभाइहरुले छोरी होस् त तिमी जस्तो’ भन्दा निकै गर्व लाग्ने सुनाइन् । ‘सबैको घरमा तिमीजस्तो बुझ्ने छोरी जन्मिओस् भनेर भन्दा कत्ति खुसी लाग्छ । मैले आफ्नो बुबाको लागि केही राम्रो गरें भन्ने लाग्छ,’ पूर्णीले प्रफुल्ल हुँदै सुनाइन् ।

तस्बिरहरू : अंगद ढकाल/कान्तिपुर

प्रकाशित : भाद्र २२, २०७८ १६:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भारतलाई पठाइएको ‘कूटनीतिक नोट’ खासखुसको विषय हो ? 

परराष्ट्र मन्त्रालयले ३ दिन बितिसक्दा पनि औपचारिक जानकारी दिएको छैन
मणि दाहाल

काठमाडौँ — दार्चुला तुइन घटना र नेपाली आकाशमा अनधिकृत भारतीय हेलिकोप्टरको उडानका विषयले अहिले सरकारविरुद्ध सडक तातिएको छ । राजधानीका धेरै स्थानमा हरेकदिन यी घटनालक्षित प्रदर्शन र विरोध भइरहेका छन् । सामाजिक सञ्जालदेखि नागरिक तहसम्म यो विषयमा सरकारले राखेको मौनतामाथि प्रश्न उठेका छन् ।

सर्वत्र आलोचना र दबाबपछि सरकारले गत शुक्रबार र आइतबार क्रमशः तुइन घटना र हेलिकोप्टर प्रकरणबारे भारत सरकारलाई कूटनीतिक पत्र पठाएको छ । तर, पत्र पठाएको तीन दिन भइसक्दा पनि सरकारी अधिकारीहरू मौन छन् ।

सञ्चारमाध्यमहरूले आफ्नो स्रोत प्रयोग गर्दै कूटनीतिक नोटबारे समाचार प्रकाशित/प्रसारित गरेका छन् । यस्तै पत्रबारे हालसम्म परराष्ट्र मन्त्रालय मौन छ । हाल प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले नै मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका छन् । यो विषयमा प्रधानमन्त्री कार्यालय पनि बोलेको छैन । मन्त्रीहरु पनि अनौपचारिक कुरा मात्र गर्छन्, यस विषयमा मुख खोल्न चाहँदैनन् ।

सडकमा प्रर्दशन बढ्दैछ, नागरिक जिज्ञासा चुलिँदो छ । तर, सरकारले एउटा विज्ञप्तिसमेत जारी गरेर औपचारिकता पूरा गरेको छैन । यसलाई कूटनीतिक जानकारहरू समेतले आश्चर्य प्रकट गरेका छन् । कूटनीतिक सम्बन्ध, पत्राचारहरूलाई कति पारदर्शी बनाउने भन्ने राज्यको सीमा हुन सक्छन् । तर जनमतको बलमा बन्ने लोकतान्त्रिक सरकारले नागरिकबाट उठेका जिज्ञासालाई सम्बोधन गर्ने औपचारिकता पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ । तर, यो मामिलामा कसैले औपचारिकता पूरा गर्ने जमर्को देखाएका छैनन् ।

परराष्ट्र मन्त्रालयका पूर्वसचिव मधुरमण आचार्यले पत्र जस्ताको त्यस्तै सार्वजनिक गर्नु राम्रो नहुने भएपनि विज्ञप्ति जारी गरेको जानकारी गराउनु पर्ने बताए । ‘लेखेको पत्रको सबै कुरा बाहिर सार्वजनिक गर्नु हुँदैन । तर के के विषय बस्तुलाई उठाएका छौं भनेर जानकारी सबैले पाउनु पर्छ । यस विषयमा मन्त्रालयले प्रेस रिलिज नै गर्नुपर्ने हो’ आचार्यले इकान्तिपुरसँग भने, ‘दार्चुलाको विषय जनचासो र राष्ट्रिय मुद्दा बनिसकेको छ । खासखुसको विषय होइन ।’

सरकारले दार्चुला घटनाको विषयमा भारतसँग विरोध गर्न नसकेको भन्दै आलोचना हुँदै आएको छ । प्रमुख प्रतिपक्षी दलले घटनालाई ढाकछोप गर्न खोजेको आरोप लगाउँदै आएको छ ।

वैदेशिक मामिलाका जानकार एमाले सांसद दीपकप्रकाश भट्टले कूटनीतिक नोट पठाउने विषय गोप्य नभएकाले जनतालाई सूचित गराउने जिम्मेवारी सरकारको भएको बताए ।

‘यो कोभर्ट होइन ओपन कुरा हो । पत्र पठाएको विषय गोप्य राख्नुपर्ने विषय होइन,’ भट्टले भने, ‘एक त सरकारले यो विषयमा ढिलो कदम चालेको छ । नियमित पत्रकार सम्मेलन वा विज्ञप्तिमार्फत के-के विषयहरु रहेका छन् सार्वजनिक गरिनुपर्छ ।’ भट्टले प्रजातान्त्रिक मुलुकमा अन्य देशको सम्बन्धको बारेमा जनताले सूचित हुने अधिकार हुने भन्दै सरकारले औपचारिक रुपमा जानकारी गराउनुपर्ने बताए । ‘जनताले मेरो सरकार के गर्दैछ भनेर आश्वस्त हुने विषय हो नि । प्रजातन्त्रमा यो भ्यालु झनै बढी हुन्छ,’ भट्टले भने ।

पूर्वसचिव आचार्यले यसअघि सीमा विवादको विषयमा भारतलाई कूटनीतिक नोट पठाउँदा परराष्ट्र मन्त्रालयले ट्वीट गर्दै औपचारिक जानकारी दिएको उदाहरण दिए । २०७७ वैशाख २९ मा तत्कालीन परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले भारतीय राजदूत विनयमोहन क्वात्रालाई परराष्ट्र मन्त्रालय बोलाएर कूटनीतिक नोट बुझाएका थिए । भारतले अतिक्रमित नेपाली भूभाग हुँदै कालापानी क्षेत्रमा सडक निर्माण गरेपछि नेपालले विरोध गर्दै कूटनीतिक नोट पठाएको थियो ।

गत साउन १५ गते वैदेशिक रोजगारीका लागि हिँडेका दार्चुला ब्यास गाउँपालिकाका जयसिंह धामीले तर्दै गरेको तुइन भारतीय सुरक्षाकर्मीहरु खुस्काईदिएपछि उनी महाकाली नदीमा खसेर बेपत्ता भएका छन् । गृह मन्त्रालयले गठन गरेको छानबिन समितिले पनि भारतीय सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) को संलग्नता रहेको प्रतिवेदन दिएको थियो । त्यस लगत्तै गृहमन्त्रालयले परराष्ट्र मन्त्रालयलाई भारतीय पक्षसँग पत्रचार गर्न आग्रह गरेको थियो । त्यसैगरी नेपालको दार्चुला जिल्लामा भारतीय हेलिकोप्टरहरु अनधिकृत रुपमा उडान गरेको विषयमा कान्तिपुरमा समाचार आएपछि त्यस विषयमा पनि सरकारले विरोध जनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २२, २०७८ १५:५६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×