कलाकार भन्छन्– ‘दसैं मनाऔं तर सुरक्षित भएर’- फिचर - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कलाकार भन्छन्– ‘दसैं मनाऔं तर सुरक्षित भएर’

रीना मोक्तान

काठमाडौँ — अभिनेता विपिन कार्कीको अघिल्लो दसैं काठमाडौंमै बित्यो । यसपालि भने विराटनगरस्थित घरै गएर बुबाआमाको हातको टीका थाप्ने तयारीमा छन् । यति बेला कोरोना महामारीका कारण परिस्थिति अनुकूल छैन । तर, भर्खरै विरामबाट तङ्ग्रिएकी आमालाई भेट्न पनि घर जानैपर्छ भन्ने विपिनलाई लागेको छ ।

गत माघमा उनकी आमा फाेक्सोसम्बन्धी समस्याका कारण गम्भीर बिरामी भएकी थिइन् ।

'पहिलेभन्दा आमा एकदम राम्रो हुनु भएको छ । औषधि खाइरहनुभएको छ । उहाँ निको हुनुभएपछि म गाउँ गएको छैन,' विपिनले भने, 'त्यो सोचेर म बस्न सकिनँ यता । कलाकारको मन कमलो हुन्छ नि त । त्यसैले कोरोना न सोरोना आमासँग त भेट्नैपर्छ भन्ने लागेर घर जाने तयारीमा हो ।'

यसपालि आफन्तकहाँ भने उनी सकेसम्म जानेछैनन् । 'पहिला त छिमेकी आफन्तकोमा दसैं मनाउन गइन्थ्यो । यसपालि गइन्न होला । बुबा आमाको हातबाट टीका थाप्न जाने हो । त्यो नै पर्याप्त हुन्छ,' उनले सुनाए ।

विपिन कार्की

महामारीले गर्दा यसपालिको दसैं सबैका लागि फरक छ । असहजताकै बीच पनि सुरक्षा अपनाएर दसैं मनाउन सल्लाह दिन्छन् विपिन । भन्छन्, 'बाटोमा हेर्दा त निकै भिड देखें । मानिसहरुमा दसैंको उल्लास देख्छु । तर मास्क सबैले लगाएको देखिन्छ । त्यसले गर्दा हामीसँगसँगै रोग पनि छ, त्रास पनि सँगै छ भन्ने लाग्छ । सुरक्षा अपनाएर दसैं मनाउनुपर्छ, म पनि त्यसरी नै मनाउँछु ।'

घर जानुअघि उनलाई एउटा म्युजिक भिडियो भ्याउने चटारो थियो । घर जाने योजना सुनाउँदै गर्दा पनि त्यसैमा व्यस्त थिए । यही भिडियो दर्शकका लागि आफ्नो दसैंको उपहार भएको विपिनले सुनाए । 'एक कलाकारका हिसाबले मैले आफ्नो काममार्फत लकडाउनमा भरिया वर्गको आवाज बोलें, म्युजिक भिडियो 'डर छैन'बाट,' उनले भने, 'अहिले दसैंमा त्यस्तै खालको कथा र गीत पाएँ । बिदेसिएका युवाको दु:ख समेटेर 'परदेशी आयो' बोलको गीत गरेको छु ।'

केकी अधिकारी

अभिनेत्री केकी अधिकारीको दसैं यसपालि घरभित्रै सीमित हुनेछ । पहिले–पहिले दसैंमा मामाघर जान्थिन् । मामाघर काठमाडौंमै हो । तर यसटक कोरोनाले गर्दा कतै जाने सोचेकी छैनन् । घरमै आमाबुबा र भाइसँगै दसैं मनाउने योजनामा छिन् । ‘हाम्रा धेरै आफन्त त यतै हुनुहुन्छ । आमाको मामा घर पनि यतै छ । पहिला त निकै रमाइलो हुन्थ्यो । वर्षको एकचोटि नै हो जमघट हुने भनेको । त्यो पनि यसपटक नगर्ने भएका छौं,’ उनले सुनाइन्, ‘दसैं यसपालि आफ्नै घरमा मात्र मनाउने तयारी छ । सबैले त्यही नै गर्नुहुन्छ होला । त्यसो गर्नु नै अहिलेको आवश्यकता हो ।’

केकीको भनाइमा यो दसैं ‘फ्यामिली आइसोलेसन’जस्तै हुनेछ । बेग्लै अनि स्मरणीय अनुभूति हुनेछ । ‘खासै सपिङ पनि छैन । पहिला एक/दुई पटक लगाएको कपडा लगाएरै दसैं मनाउँछु,’ उनले भनिन्, 'घरमै टीका लगाइन्छ । मिठो खायो, बस्यो । फोनमा एक चरण ठूलाबडासँग कुरा हुन्छ होला । आशीर्वाद मागिन्छ । स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राखेर दसैं मनाऔं सबैले ।’

अभिनेता तथा निर्माता दीपकराज गिरी भने पाँच वर्षपछि पहिलोपटक राम्रोसँग दसैं मनाउन पाएको बताउँछन् । यसअघिका दसैंमा उनी कहिले फिल्मको प्रचार त कहिले प्रदर्शनमै व्यस्त हुन्थे । यसपटक कोरोनाले फिल्म हल ठप्प छन् । 'यसपालि फिल्मको प्रचार–प्रदर्शन केही छैन । म परिवारसँगै छु । अर्को समस्या पनि छ, कोभिडको डर,’ उनले भने, ‘हाम्रो ठूलो परिवार छ । चारजना हजुरबुबाका सन्तान भेला भएर टीका लगाउने चलन छ । यस्तै ४०/५० जना हुन्छौं ।’

दीपकराज गिरी

उनी दसैं मनाउन चन्द्रागिरिको दहचोकस्थित घर जाँदै छन् । तर, यसपालि सकेसम्म अलि वृद्ध उमेरकाहरुबाट टीका नथाप्ने उनको योजना छ । ‘वृद्धवृद्धाहरुसँग टीका नलगाउने निधो गरेका छौं । उहाँहरुलाई समस्यामा पार्नु भएन नि त । उहाँहरुले टाढैबाट अक्षता छरिदिनुहुन्छ । आशीर्वाद छरिदिनुहुन्छ । स्वस्थ व्यक्तिले टीका लगाइदिने कुरा छ,’ उनले सुनाए, ‘सुरक्षा अपनाएर, मास्क–स्यानिटाइजर लगाएर दसैं मनाइन्छ ।’

यस वर्ष एकअर्कालाई सहयोग गर्दै दसैं मनाउन सल्लाह दिन्छन् दीपक । ‘कोरोनाले धेरैको रोजगारी गुमेको छ । कतिले दसैंको तलब पनि पाएका छैनन् । घरभाडा तिर्न, खानको धौधौ छ । यसकf बाबजुद पनि दसैं आयो । त्यसैले एकअर्कालाई सहयोग गरेर दसैं मनाउन अनुरोध छ,' उनले भने ।

पूजा शर्मा

अभिनेत्री पूजा शर्मालाई भने दसैं खास लाग्दैन । ‘मलाई दसैं त्यति सारो रमाइलो लाग्दैन । कोरोनाले खोजेजस्तै भयो,' उनले सुनाइन्, ‘यसपालि कहीँ गइन्न । घरमा आमा, मामा र माइजूसँग मिलेर दसैं मनाउने हो । अरु बेला त आफन्तकहाँ गइन्थ्यो । रमाइलो हुन्थ्यो । यसपटक त्यो पनि हुन्न । आमाको हातबाट टीका थाप्ने तयारी छ ।'

प्रदीप खड्का

अभिनेता प्रदीप खड्काको दसैं भने पोखरामा अभिनय कक्षामा बित्नेछ । उनी एक्टर स्टुडियोका अनुप बरालसँग तीनमहिने कोर्स पढ्दै छन् । 'तिहारसम्म यतै हुन्छु होला । परिवारले सम्झिरहनु भएको होला । तर हजुरबुबा/हजुरआमा वृद्धवृद्धा हुनुहुन्छ । कोरोनाको समयमा उहाँहरुकहाँ नजाऊँ भन्ने नै हो । घरतिर मनाउनुहुन्छ । यो समयमा आफ्नो 'ग्रोथ' पनि होस् भनेर मचाहिँ पोखरामै छु,' उनले भने।

उनले पनि दसैंको टीका नथापेको तीन वर्ष भइसक्यो । गत वर्ष काका बितेका कारण मिलेन । त्यसअघिको वर्ष फिल्मको सुटिङमा व्यस्त थिए ।

गत वर्ष काठमाडौंमै दसैं मनाएका अभिनेता पुष्प खड्का यसपालि भने कैलालीस्थित घरतिर लागिसकेका छन् । उनी पनि म्युजिक भिडियोकै काममा व्यस्त थिए । ‘आमाबुबाका लागि नयाँ लुगा किनिदिएँ । सामान किनिदिएँ । बहिनी, सानी भान्जी लिएर गाउँ फर्कँदै छु,' उनले भने ।

पुष्प खड्का

सुटिङमा हिँडिरहँदा पनि उनी निकै सजग र सतर्क रहे । ‘मैले कोरोना परीक्षण पनि गराएँ । नतिजा नेगिटिभ आयो । तर पनि मनमा डर छ । बुबालाई सुगर छ, कतै कोरोना बोकेर गइएला कि भनेर ।’

तर, खड्काले कैलालीमा रहेका आमाबुबासँग नभेटेको डेढ वर्षजति भइसक्यो । त्यसैले पनि यसपालि घर जाने अवसर छोड्न चाहेनन् । ‘उहाँहरु नवरात्रिको व्रत बसिरहनुभएको छ । म पनि घर पुगेर व्रत बस्छु । हाम्रो संस्कृति हो दसैं । सुरक्षित भएर मनाउने तयारी छ । ठूलाबडा आफन्त, इस्टमित्रसँग भेट हुन्छ । तर धेरै दिन बस्दिनँ, १३ गते फर्किहाल्छु,’ उनले भने ।

प्रकाशित : कार्तिक ८, २०७७ १०:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गायक/गायिकाको दसैँ : न स्टेज कार्यक्रम, न हर्षोल्लास

रीना मोक्तान

काठमाडौँ — गायक प्रमोद खरेलले राम्ररी दसैँ मनाउन नपाएको ६ वर्ष भयो । दसैँको समयमा अक्सर विदेशका स्टेज कार्यक्रममा व्यस्त हुन्थे उनी । कोरोना महामारीका कारण अहिले देश/विदेशका कार्यक्रम ठप्प छन् । त्यसै उनी पनि व्यस्त छैनन् । लामो समयपछि दसैँमा घर बस्न पाए पनि दसैँको उल्लास भने उनमा छैन ।

'दसैँ त दसैँजस्तो छैन पहिलोचोटी । दसैँ आएकै छैन। दसैँ आउनलाई त रमाइलो हुनुपर्छ, भेटघाट हुनुपर्छ, उर्जाशील हुनुपर्छ, हर्षोल्लास हुनुपर्छ,' उनले सुनाए, 'लामो समयपछि आफन्तसँग भेट हुने चाड हो यो । तर योपटक कोरोनाले गर्दा भेट गर्न भएन । वल्लो घरदेखि पल्लो घर जानु हुँदैन । रमाइलो जमघट नभएसम्म त दसैँ नै आएको छैन नि ! बजारमा सपिङ गर्न जाउँ मिल्दैन, कोरोनाको बिगबिगी छ ।'

यो दसैँमा त आफन्त पनि घर आइदियोस् भन्ने माहोल नरहेको उनी बताउँछन् । 'चाडपर्व त यसपालि आएन नै भनौं । दसैँ पनि अर्कोपालि आउँछ,' उनी सुनाउँछन्, 'मलाई दसैँ पटक्कै लाग्या छैन । दसैँ त यस्तो हुँदै हुँदैन । दसैँ आउनु १ महिना अगाडिदेखि नै रमाइलो हुन्थ्यो अरुबेला त । दसैँका धुनहरु बज्छन्, घर जाने टिकट खुल्छ । बजारभरि भीड हुन्छ । हामी कलाकारको त कार्यक्रमहरु हुन्थ्यो । यी कुनै कुराहरु छैन नि त त्यसैले दसैँजस्तो छैन । क्यालेण्डरमा मात्र दसैँ आएको छ।'

यसपालि उनको दसैँ यतै बित्दैछ । यता आमा, बुवा र प्रमोदमात्र । आफन्तकहाँ जाने सोचेका पनि छैनन् । 'आफन्तकोमा गए न हामीलाई सुरक्षा हुन्छ न त उहाँहरुलाई नै । त्यैसैले अरुकोमा जान हुँदैन यसपालि,' उनले भने । उनी कतिपटक विदेश कार्यक्रममा भए पनि अन्तिम दिन टिका भ्याउने गरेर घर फर्कन्थे । टिका थाप्न नपाए पनि अरुबेला फ्यानसँग दसैँ मनाउँथे । 'पहिले त दसैँको माहोल टिभी र सामाजिक सञ्जालमा हेरेरै थाहा हुन्थ्यो । कन्सर्टमा बाहिर भए पनि आह्हा ! दसैँ आयो भन्ने अनुभव हुन्थ्यो । रमाइलो हुन्थ्यो । जे होस् देशबाहिर हुँदा त्यताकै आफन्तहरुसँग भेट हुन्थ्यो । अहिले त त्यस्तो छैन,' उनले भने।

अवस्था सामान्य हुँदो हो त दसैँमा उनी काठमाडौंकै आफन्त कहाँ टिका थाप्न जाने थिए । झापाका आफन्तसँग भेटघाट गर्ने थिए । यो वर्ष त गाउँ/घरमै पनि कोरोनाको त्रासले दसैँको उल्लास नरहेको उनी बताउँछन् । 'घर/गाउँतिर रोगसँग डराइरहेका छन् । दसैँभन्दा रोग ठूलो भनिरहेका छन्,' उनले भने, 'अहिले त मजदुरले काम गर्न पाका छैनन् । काम गर्न नपाएपछि हातमा पैसा हुँदैन । कतिलाई खानै गाह्रो छ । यस्तो अवस्थामा दसैँको उल्लास त मनमा आउँदै आउँदैन । भोलि सबै निको भएर, काममा फर्किएपछि सबै खुशी भएर आह्हा ! दसैँ भनेको दिन साँच्चै दसैँ लाग्नेछ मलाई ।'

यसपाली स्टेज कार्यक्रम नभएपछि दसैँभरिको समय परिवारसँग बिताउन पाएकी छन् गायिका मेलिना राईले । गत वर्ष त टिकाको दिनमात्र उनी घर फर्किएकी थिइन् । यसपालि परिवारसँग दसैँ मनाउन पाउँदा उत्साहित छिन् उनी । 'पहिला हामी दसैँमा घरमा बस्न पाइँदैन थियो । यसपालि महामारीले गर्दा परिवारसँग दसैँ मनाउन पाइयो,' उनले सुनाइन् ।

यसपाली परिवारमा जुठो परेको छ । त्यसैले आफन्तसँगको जमघटमै रमाइलो गरेर दसैँ मनाउने योजना बनाएकी छिन् उनले । 'आफन्त आउने तयारीमा हुनुहुन्छ । घरमा रमाइलो गर्ने, खाने पिउने । वर्षमा आउने एउटा चाड हो । मनाउनु त परिहाल्यो । पहिलाको जस्तो छैन अवस्था तर पनि खुशीसँग मनाउने योजनामा छौं,' उनले भनिन् ।

यसपालि कोरोनाले गर्दा दसैँको रौनक हराएको उनी बताउँछिन् । 'यसपालि कोरोनाले खत्तम पारिहाल्यो । पहिलाको जस्तो दसैँको रौनक देखिन्नँ । अहिले कोरोनाको त्रास छ,' उनले सुनाइन् । बाल्यकालमा पिङ खेल्न रुचाउँथिन् मेलिना । अहिले भने ठूलाबडाबाट आशिर्वाद लिएर दसैँ मनाउँछिन् उनी । दसैँले बाल्यकाल फर्काइदिएको अनुभव हुन्छ उनलाई ।

गायक शिव परियार यसपालिको दसैँ उल्लासमय नरहेको बताउँछन् । 'यो वर्ष सदाको जस्तो उल्लासमय अवस्था छैन । उल्लासमय अवस्था हुनको लागि परिवारमा खुशी छाउनु पर्‍यो । छिमेकमा खुशी छाउनु पर्‍यो । छिमेक सँगसँगै टोलमा र देशमा खुशी छाउनु पर्‍यो । त्यसपछि आफ्नो मन पनि खुशी हुन्छ,' उनले भने ।

घरका सदस्यहरुसँग नै दसैँ मनाउने योजना छ उनको । 'कोभिडको चरम संक्रमणको कारणले गर्दाखेरी आफू पनि अरुबाट पीडित नभइयोस् अरुलाई पनि आफूले गर्दा केही नहोस् भनेर स्वास्थ्य सुरक्षाका कुरामा ध्यान दिएर आफ्नै घरभित्र बुवाआमाको हातबाटमात्र टिका जमरा थाप्ने निर्णय गरियो,' उनले आफ्नो योजना सुनाए । परिवारमा आमाबुवा, बहिनी, श्रीमती र छोरी छन् । यसपालिको दसैँ परिवारभित्रै सिमित हुने उनी बताउँछन् । ‍'पहिला त पाहुना आउनुहुन्थ्यो । हामी पनि आफन्त कहाँ जान्थ्यौं । यसपालि त पाहुना जानलाई पनि जोखिम छ । भोलि हामी जम्मा भएको परिवारमा कोरोना संक्रमण देखियो भने हामीलाई नमज्जा हुने भयो,' उनले भने, 'एक हिसाबले स्वास्थ्य संकटकाल नै घोषणा गर्नुपर्ने अवस्था आइसक्दा पनि सरकारले आफ्नो उपचार आफैं गर्नुपर्छ भन्ने निर्णय गर्‍यो । गैरजिम्मेवारीपन देखायो । चाडको समयमा अलिकति 'हामी कोसिस गर्दैछौं है' भन्ने ढाडस दिएको भए पनि दसैँको बेलामा जनतामा खुसी छाउँथ्यो होला ।'

दसैँको बेला पनि स्टेज कार्यक्रममा व्यस्त हुने गरेका शिव यसपालि घरमै छन् । कोरोनाकै कारण उनी बजार पनि निस्किएनन् । 'दसैँमा गर्ने सपिङको छुट्टै मज्जा छ । दसैँ भन्ने बित्तिकै टिका जमरा, दक्षिणा, नयाँ लुगा, पिङ, चंगा यो सबै जोडिएर आउँछ । अरु बेला जति नै राम्रो लुगा किने पनि दसैँको बेलामा किन्दा 'लुगा किनियो है' भन्ने महसुस हुन्थ्यो,' उनले भने, 'अहिले बजार निस्कन पनि अनुकूल वातावरण छैन । घरमा वृद्ध आमाबुवा हुनुहुन्छ । आफ्नो कारणले घरपरिवारको वृद्ध सदस्यलाई असर नपरोस् भनेर भीडभाडमा जाने काम बन्द नै छ ।'

गायिका एलिना चौहान परिवारसँग दसैँ मनाउन झापा पुगिसकिन् । दुई दिनअघि मात्रै उनी काठमाडौंबाट झापा हिँडेकी हुन् । उनलाई पनि यसपालिको दसैँ खास लागिरहेको छैन । 'पहिलाको जस्तो दसैँ आएको अनुभव नै भएको छैन । पहिला दसैँ भन्नेबित्तिकै तयारी सुरु हुन्थ्यो । लुगा किन्न गइन्थ्यो । यसपालि वास्तै लागेको छैन,' उनले भनिन् । उनी आमा, हजुरबुवा, भाइबहिनीसँग बसेर दसैँ मनाउने सोच्दैछिन् । आफन्त कहाँ टिका थाप्न जाने योजना भने अहिलेसम्म बनाएकी छैनन् एलिनाले । 'आफन्तहरु टिका थाप्न आउनुहुन्छ । म जान्न कतै । कोरोनाको केस बढिरहेको काठमाडौंबाट आको भनेर डराउनुहुन्छ होला ।'

प्रकाशित : कार्तिक ६, २०७७ ११:५५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×