नागरिकमा गहिरिँदै निराशा

जनकराज सापकोटा

काठमाडौँ — कोरोना संक्रमणको प्रभाव रोक्न सरकारले गत चैत ११ गतदेखि लकडाउनको घोषणा गर्‍यो । १ सय २० दिन लामो लकडाउन ६ गते अन्त्य भएपनि योबीचमा सामाजिक र आर्थिक जनजीवन नराम्रोसँग खलबलियो । संक्रमणको ग्राफसँगै आममानिसको मनोभावना बुझ्नलाई कान्तिपुरले ‘कान्तिपुर कुरा’ सुरु गरेको थियो ।

सुरुवाती ९ दिनमा म्यासेन्जर, भाईबर, हृवाट्सएप र इमेलमार्फत् झण्डै एक सयजना नागरिकले कान्तिपुरसँग आफ्ना कुराहरु साटेका छन् । त्यसमध्ये केही प्रतिनिधि अनुभवहरुले समाजमा निराशा झाङ्दिै गएको र यसले मानसिक समस्याको रुप लिनसक्ने देखिन्छ । तीमध्ये दस प्रतिनिधि नागरिकका कुरा :


१) ऋणको ब्याज बढ्यो, निराश छु

म बताउन सक्दिन, जीवनमा यति धेरै तनाव बढीराको छ । कुनै उपायहरु पनि बचेका छैनन् । दिमागमा नकरात्मक कुराभन्दा केही पनि आउँदैन । म पुरै डिप्रेसनमा गएको छुजस्तो लाग्छ ।

मूख्य त ऋणको ब्याज थपिएर तनाव भएको छ । ब्यापार डामाडोल छ । ऋण लिन बैंक जाउँ, उसले धितो खोज्छ । ब्यक्तिसँग ऋण लिँदा ब्याज सारै चर्को पर्छ । कसैले पनि मेरो समस्या बुभ्दैनन् । उल्टै तनाव थपिदिन्छन् । मजस्ता युवाहरु धेरै छन् तर पीडा अलग भए पनि समस्या सबैको एउटै छ । सरकारले हामीजस्ता युवाको लागि यस्तो अवस्थामा केही सोच्नुपर्ने हो कि होइन ? निराशा बढे पनि म यसलाई जित्ने प्रयासमा छु । तर, कतैबाट सहयोग भएन भने यसलाई कसरी जित्ने ?

नाम उल्लेख गर्न नचाहने युवाले भाइबरमार्फत् पठाएको कुरा


२) आत्मअनुशासित बनें

सानैदेखि दुःखजिलो गरेर पढ्दै, संघर्षको मैदानबाट अघि बढ्दै जाँदा जीवनका निकै अत्यासलाग्दा कठीन र निर्मम बाटो काटियो । कोभिड–१९ ले मलाई धेरैपछि विश्राम लिने समय दिएको छ । साथै समाजमा सहयोग गरि आत्मअनुशासित जीवन जिउने मौका पाएजस्तो पनि लागेको छ ।

हरिभक्त श्रेष्ठ, पर्यटन व्यवसायी


३) हाम्रो कुरा कसले सुन्ने ?

मैले लकडाउन सुरु हुनुभन्दा २ महिनाअघि सानो थिमीमा पसल सुरु गरेको थिएँ । जसमा १७ लाखभन्दा धेरै लगानी भयो । लकडाउन सुरु भएपछि तीन महिना पसल बन्द भयो । पसल भाडा मासिक एक लाख छ । अब भाडा कसरी तिर्ने ? घर धनीले एक महिनाको भाडा मिनाह गर्दा पनि ब्यवासय छोडनुपर्ने स्थिति छ । कहाँबाट ल्याएर भाडा तिर्ने ? यो संकटभरिको ५० प्रतिशत भाडा मिनाहको मेरो प्रस्ताव घरधनीले मानेनन् । अब पसल छोडौं भने त्यो सामान राख्ने ठाउँ छैन । राखौं भाडा तिर्ने क्षमता छैन । हाम्रो कुरा कसले सुन्ने ?

खडानन्द शिवाकोटी, भक्तपुर


४) प्रधानमन्त्रीको बोली सुनेर रिस उठ्यो

प्रधानमन्त्रीको कोरोनाबारेको भाषण मलाई गालीतुल्य बिझायो । के यो हाछ्युँ गरेर उडाउने रोग हो ? उहाँलाई के देशको माया छैन ? प्रधानमन्त्रीज्यू कुर्सी त जोगाउनुभयो ? तर, जनताको गालीबाट आफूलाई कसरी जोगाउनुहुन्छ ? दुःख लाग्छ मलाई ।

प्रकृति पाण्डे, एसओएस हर्मन माइनर विद्यालय, सानो थिमी, भक्तपुर


५) दैनिक छाक टार्नै गाह्रो

म निजी स्कुलमा पढाउने शिक्षक हुँ । कोरोनाले धेरै कुरामा एकैचोटी असर गरेको छ । मेरो भने स्कुल बन्द हुँदा जिवीकोपार्जनमै समस्या परेको छ । अहिले दैनिक छाक टार्नकै समस्या परेको छ । चाडोभन्दा चाडो स्कुल खोले राम्रो होला कि ?

नाम उल्लेख गर्न नचाहने शिक्षक


६) हाम्रो व्यथा कसलाई के था ?

‘बाल उदय’ केटाकेटीका लागि प्रकाशन गरिएको मासिक बालपत्रिका हो । सोच्छु, यो पत्रिका बन्द भए कसलाई के फरक पर्छ होला ? हामीले सञ्चालन गरिरहेका सिर्जनात्मक कार्यशाला रोकिए कसको मन कुँडिएला र ? यसमा लागिपरेका हामी युवा निस्तेज भए कसको चित्त दुख्ला ?

सहकार्य गरिरहेका साथीहरुलाई तिर्न नसकिएको महिनौंको तलब रकम, भाखा नाघेको ऋणको ब्याज, हर्जना र किस्ता रकम, महिनौंदेखि तिर्न बाँकी घरभाडा रकम, प्रेस र अन्य विभिन्न शीर्षकमा भुक्तानी गर्न बाँकी रकम आदिले थिचिएर किचिएर हाम्रो सिर्जनाशक्ति र काम गर्ने उर्जाको निधन भएमा कसको मन रोला ? हामी हाम्रो कर्मबाट विचलित हुनुपर्दा र सपना पलायन हुँदा पर्ने असर कस्तो होला ?

मास्क लगाउँछु । त्यो पनि पुलिसका लागि । स्यानिटाइजर एकपल्ट खरिद गरेको थिएँ । अब त्यसमा पनि लगानी गर्ने अवस्था छैन । भौतिक दूरीको मतलब कतै कसैले राखेको देख्दिनँ । म पनि छोइएरै हिँडेको छु, बसेको छु, काम गर्न वा काम खोज्न मनपरी डुलेको छु । हु केयर्स कोरोना !

कोरोना संक्रमण भएर अप्ठेरामा परिन्छ कि भन्ने कुराले कहिलेकाहीँ नराम्ररी झस्काउँछ । त्योभन्दा बढी अन्य चिन्ताले विपनामा सपना जसरी र सपनामा विपना जसरी झस्काएको भने कुनै हिसाबकिताब नै छैन ।

प्रश्न सोध्न चाहन्छु– के हामीलाई कसैले देख्दैन ? के हामीजस्ता युवा मानसिक विरामी भए तिमीलाई चाहिँ सञ्चो हुन्छ ?

नरेन्द्र नगरकोटी, सम्पादक, बाल उदय मासिक पत्रिका


७) कोरोनाले दिएको अवसर

कोभिड–१९ ले विश्वसँगै नेपालको आर्थिक सामाजिक, मनोवैज्ञानिक र सांस्कृतिक पक्षलाई नराम्रोसँग असर पारेको छ । महामारीको समयमा सरकार र जनता दुवैका गतिविधिमा आर्श्चयजनक परिवर्तनहरु देखा पर्ने गर्दछ । के हामी अहिले देखा परेका परिवर्तनबाट उत्पन्न चुनौती स्विकार गर्न सकौंला ? महामारीमा हामी केही परिवर्तन गर्न सक्छौं त ?

यातायात व्यवस्था कार्यालयले प्रिन्ट भइसकेका र्स्माट लाइसेन्सहरु सेवाग्राहीको ठेगानामा हुलाकबाट एक्सप्रेस रजिष्टर पोष्टबाट पठाउन सके, हुलाकले केही आम्दानी गर्न सक्थ्यो अनि सेवाग्राहीले पनि सहजै घरमा बसेर लाइसेन्स प्राप्त गर्न सक्थे । कार्यालयमा अनावश्यक भीड कम भएर सामाजिक दूरी कायम गर्न सजिलो हुने थियो ।

सपिङ मलहरुमा र त्यहाँका व्यापारिक संस्थाबीचको भाडाको सम्बधमा विवाद भइराखेको देखिन्छ । विश्वभरी ई–कर्मसमार्फत् व्यापार बढिरहेका बेला हामीले पनि त्यस्तै शैली अपनाउन सकौंला ?

भानुभक्त शर्मा, सिर्द्धार्थ नगरपालिका, रुपन्देही


८) मेरो भविष्य के हुन्छ ?

म ३६ बर्षिय महिला हुँ । म ट्राभल एण्ड टुर्स कम्पनीमा सेल्स अफिसरको रुपमा काम गर्थें । कोभिड–१९ ले हस्पिटालिटी क्षेत्र पूरै प्रभावित भएको छ । यो परिस्थितिमा मेरो करिअरको भविष्य के हुन्छ भन्ने प्रश्न खडा भएको छ ।

मैले जुन क्षेत्रमा अनुभव हासिल गरको छु, त्यो जागिर परिवर्तन गर्नुपर्‍यो भने मैले नयाँ क्षेत्रमा शून्य विन्दुबाट काम सुरु गर्नुपर्छ । काम गरिरहेको क्षेत्रबाट धमाधम कर्मचारी कटौती भइरहेको छ अनि यस्तो बेला नयाँ जागिर पाउने सम्भावना पनि छैन । यतिबेला न भइरहेको जागिरले निरन्तरता पाउने सम्भावना छ न नयाँ काम नै पाउने सम्भावना छ ।

नाम उल्लेख नगर्ने एक महिला


९) अझै अन्यौल छ

कोभिड–१९ महामारीसँगै अधोगति लागेको विश्वको अर्थतन्त्र तत्कालै सुधार हुनसक्ने अवस्था देखिदैन । व्यपार व्यवसाय शिथिल भएको छ । उद्योग धन्दा नचल्दा बेरोजगारी अत्याधीक बढेको छ । ठूलो संख्यामा मानिसहरु दैनिक गुजरा चलाउन नसक्ने अवस्थामा पुगिसकेका छन् । आत्महत्याका समाचारहरु सुनिन थालेका छन् । त्यसमाथि बाढी पहिरोले पीडा थपेको छ । जनधनको क्षति भएको छ । यस्तो विषम परिस्थितिबाट गुज्रिरहेको अवस्थामा नागरिकको अपेक्षा के हुन्छ ? उत्तर सरल छ– दैनिक गुजरा चलाउने आधार र टाउको लुकाउने बलियो छाना । स्थानीय तहसम्म सरकार त पुग्यो तर जनताले सरकार पुगेको महशुस कहिले गर्न पाउने हुन् ?

गोर्कण अधिकारी, भैसेपाटी, ललितपुर


१०) विदेश पढ्न जाने विद्यार्थीको कुरा सरकारले सुनोस्

मजस्तै धेरै विद्यार्थीहरु छन, जो विदेश पढ्न जाने तयारीमा थिए । यतिबेला हामीजस्ता विद्यार्थीलाई पढ्न जाने विषयमा सरकारबाट कुनै पहल हुन सकेन । कोरोना संक्रमण कम भएका र नियन्त्रणमा रहेका देशमा ती देशका सरकारसँग कुरा गरेर भए पनि वा जाने विद्यार्थीलाई पीसीआर परिक्षण गरेर भए पनि पठाउने व्यवस्था गर्न सकिए राम्रो हुने थियो ।

प्रदिप आचार्य, अर्घाखाँची प्रकाशित : श्रावण ११, २०७७ १८:३८

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोरोना रोकथाममा गण्डकी प्रदेश सरकारको २८ करोड ७१ लाख खर्च

प्रतीक्षा काफ्ले

गण्डकी — कोरोना भाइरसको रोकथाम तथा व्यवस्थापनमा गण्डकी प्रदेश सरकारले २८ करोड ७१ लाख २४ हजार ५ सय रुपैयाँ खर्चिएको छ । सामाजिक विकास मन्त्रालय अन्तर्गत उक्त रकम खर्च भएको हो ।

गण्डकी प्रदेश सरकारको राहात कोषमा जम्मा भएको ३४ करोड ७० लाख ६१ हजार २ सय ६६ रुपैयाँमध्ये १८ करोड ५४ लाख ६६ हजार ५ सय रुपैयाँ खर्च भएको छ । कोरोना भाइरसको सम्भावित जोखिम न्यूनिकरणका लागि मुख्यमन्त्री राहात कोषमा प्रदेश सरकारले दुईपटक गरी ३० करोड र बाँकी रकम विभिन्‍न दाताबाट संकलन भएको सामाजिक विकास मन्त्रालयको स्वास्थ्य महाशाखा प्रमुख डा.रामबहादुर केसीले जानकारी दिए ।

आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयले दिएको ३ करोड २४ लाख, संघीय सरकारबाट जोखिम भत्ता बापत प्राप्त ५ करोड २७ लाख ७३ हजार र आइसोलेसन व्यवस्थापनको लागि प्राप्त रकम १ करोड ६४ लाख ८५ हजार रुपैयाँ कोभिड–१९ को लागि खर्च भइसकेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

गण्डकी सरकारबाट प्रदेशभर स्वीकृत ३८ वटा आइसोलेसन सेन्टर छन् भने क्‍वारेन्टाइनको लागि स्थानीय सरकारले आफैं व्यवस्थापन गरेका छन् । डा. केसीका अनुसार सबैभन्दा ठूलो रकम आपूर्ति व्यवस्थापन केन्द्रलाई १२ करोड ८५ लाख ८१ हजार दिइएको छ भने प्रदेश जनस्वास्थ्य प्रयोगशालालाई १० करोड ३४ लाख र स्वास्थ्य निर्देशनालयलाई २ करोड २८ लाख ५ हजार रुपैयाँ दिइएको छ ।

साउन १० गतेसम्म गण्डकीमा कोरोना संक्रमितको संख्या १ हजार ३ सय ६२ पुगेको छ । यस्तै, १ हजार २ सय ४८ जना निको भइसकेको छन् । यसैगरी ४ जनाको मृत्यु भएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण ११, २०७७ १८:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×