'भ्यालेन्टाइन डे' अर्थात् पुष्प व्यवसायीकाे 'दसैं'

पोस्टकार्ड हुँदै गुलाबमा माया साट्‍ने बढ्दै
रीना मोक्तान

काठमाडौँ — दरबारमार्गको अस्तव्यस्तता । सवारी साधनको आउजाउ । राइजिङ मलको सडकछेउ 'रोयल ड्‍याफोडिल फ्लावर सप'मा वरमाला उन्दै थिइन्, मीना तामाङ श्रेष्ठ । पसल अगाडि रंगीविरंगी फूलका गुच्छा सजाएर राखिएका थिए । त्यसबीच रातो गुलाब मुस्कुराइरहेझैं लाग्थ्यो ।

ZenTravel

'भ्यालेन्टाइन डे' अर्थात प्रणय दिवसका लागि राता गुलाब केही दिनअघि मीनाले भारतबाट मगाएकी हुन्। पसलमा ग्राहकलाई त्यही रातो गुलाफले तानिरहेको थियो। गुलाफको रेखदेख अनि मोलमोलाइमा पसलका स्टाफ व्यस्त देखिन्थे। उनीहरूमध्ये केही गुलाबका हाँगा काँटछाँट गर्दै थिए।

'रातोको प्रतीक प्रेम। त्यसैले भ्यालेन्टाइनमा धेरै रातो गुलाबको व्यापार हुन्छ,' वरमाला किन्‍न आएकी ग्राहक रम्मी केसीसँग गफिँदै थिइन् मीना। उनले केही दिनअघि मात्रै ३ हजार रातो गुलाब मगाएकी हुन्। गत वर्षदेखि रातो गुलाबको व्यापार खस्कँदै गएको उनको गुनासो छ।

Meroghar

'प्रेम गर्ने घटे त्यसो भए ?' रम्मीले ठट्यौली शैलीमा प्रश्‍न गरिन्। 'होइन। प्रेम गर्ने त कहाँ घट्नु, यहाँ फूलका पसल चाहिँ थपिए। यसै लाइनमा कति फूल पसल छ,' मीनाको जवाफ। कमलादीमा अधिकांश फूलका पसल थपिएकोप्रति इंगित गर्दै उनले भनिन्।

पहिला त मीना 'भ्यालेन्टाइन डे'मा ४ लाख रुपैयाँको गुलाफ बेच्थिन्। अहिले त्यो संख्या स्वात्तै घटेर १ लाख रुपैयाँसम्म पुगेको छ। त्यतिको बेच्‍न पनि उनलाई हम्मेहम्मे पर्छ। ‍

१८ वर्षदेखि फूलको व्यापार गर्दै आएकी मीना फागुन २ (फेब्रुअरी १४) पुष्प व्यवसायीका लागि दसैं नै हुने बताउँछिन्। 'हाम्रा लागि त यो पर्व दसैं नै हो नि !,' उनले भनिन्। विगतका भ्यालेन्टाइनमा उनी १५/१६ हजार फूल बिक्री गर्थिन्। यसपालि भने ३ हजार फूल बिक्री गर्न पनि मुस्किल पर्छ कि भन्ने उनलाई चिन्ता छ।

यतिबेला उनको व्यस्तता बढेको छ। उनको पसलमा काम गर्नेहरू आजभोलि बिहान ७ बजेदेखि राति ८ बजेसम्म व्यस्त हुन्छन्। भ्यालेन्टाइनको दिन त आराम गर्ने समयसमेत पाउँदैनन्। त्यसैले होला, भ्यालेन्टाइनको अघिल्लो दिनसम्म पनि उनीहरू रातो गुलाबको स्याहार गर्नमै रमाइरहेका थिए।

फूलको व्यापारमा बिदाले पनि असर गर्ने बताउँछिन् मीना। भ्यालेन्टाइन डे शनिबार परेको दिन धेरै गुलाब व्यापार हुने उनको अनुभवले बताउँछ। तर, यसपाली शुक्रबार परेकाले अन्य दिनभन्दा व्यापार कम हुन्छ कि भन्ने अनुमानले उनलाई चिन्ता छ। यसपाली ३ हजार गुलाब बेच्ने उनको लक्ष्य छ।

मायामा गुलाब आवश्यक छ त ?

'गुलाब त महत्त्वपूर्ण नै हो नि। मायासँगै फूल पनि चाहिन्छ। फूल त फ्रेसनेस हो नि। यसले तनाव पनि हटाउँछ,' उनले जवाफ दिइन्। मीनाको जवाफमा पसल बाहिर गुलाबको हाँगा काट्दै गरेका व्यक्तिले भने, 'गर्लफ्रेन्ड फकाउन सजिलो पनि हुन्छ ' उनको यो जवाफले त्यहाँ उपस्थितहरूबीच हाँसोको माहोल बन्यो।

फेसन बन्दै गुलाब

रातो गुलाबमात्र होइन पछिल्लो समय फूल फेसन बन्न थालेको छ। त्यहीमाथि माया गर्नेको विशेष दिन प्रणय दिवसमा त रातो गुलाफको माग त ह्वात्तै बढ्छ। रातो गुलाफबिना प्रणय दिवस खल्लो हुनेसमेत तर्क गर्छन् युवा पिढीँ।

पछिल्लो वर्षयता गुलाब किन्नेको उमेर समूह पनि बदलिँदै गएको मीना सुनाउँछिन्। 'पहिलेपहिले युवायुवती धेरै गुलाब किन्‍न आउँथे। अहिले त पाका पनि आउँछन्, जवान गर्लफ्रेन्डसँगै,' उनले हाँस्दै भनिन्, 'अहिले सबैजनालाई भ्यालेन्टाइन लाग्छ भनौं न !'

त्यतिकैमा करिब १९-२० वर्षकी युवती रातो गुलाब लिएर मीनाको काउन्टर छेउ आइन्। लजाउँदै मूल्य सोधिन्। उनले ७० रुपैयाँ तिरेर हत्त न पत्त ब्यागमा राखेर आफ्नो बाटो लागिन्।

गुलाबको आकार र प्रजातिअनुसार मूल्य तोकिएको हुन्छ।

यसरी हजारौं प्रेमी/प्रेमिकालाई गुलाब बेच्दै आएकी मीनाले माया गर्दा गुलाबको प्रचलन थिएन। प्रणय दिवसका कुरा गर्दा उनी विगतमा बिलाइन्। 'त्यतिबेला गुलाफ दिने हुन्थेन। मलाई चाहिँ उहाँले क्यालिन्ड्रिना भन्ने फूल दिनु भएको थियो,' लजाउँदै भनिन्।

फूल किन्न आएकी अधवैंशे महिला ग्राहकले थपिहालिन्, 'हाम्रो पालामा त हिरो हिरोइनको पोस्ट कार्डपछाडि लेखेर दिने चलन थियो।'

गुलाब दिएर प्रेम गर्नेहरू बढेसँगै कार्ड दिने चलन हराउँदै गएको मीना बताउँछिन्। उपहार दिनेहरू पनि घट्दै गए। महत्वपूर्ण त यही गुलाफ बन्न थालेको छ।

०००

फूल व्यवसायी रीता बलामीको भ्यालेन्टाइन पछिल्लो वर्षयता कमलादीको फूल पसलमै बित्ने गरेको छ। उनलाई पनि यो दिन गुलाफ बेचेर भ्याइनभ्याइ हुन्छ। कहिलेकाहीँ रातिको १० नै बज्ने गर्छ। उनको यो दैनिकी १५ वर्षपहिले सुरु भएको हो। उनी पनि मीनाले झैं फूलको व्यापार घटेको बताउँछिन्। पहिला त भ्यालेन्टाइन अघि नै युवा/युवती गुलाब किन्न आइपुग्थे, 'एस ग्रिनरी'मा। यसपाली भने खासै चलहलपहल नरहेको उनको भनाइ छ।

यसपाली उनले हजार गुलाफ प्रणय दिवस लक्षित गरेर मगाएकी छिन्। त्यसकै स्याहारमा व्यस्त थिइन् उनी।

गुलाब मगाइसकेपछि त्यसको स्याहारमा समय लाग्छ। हाँगा काँटछाँट गरेर पानीमा डुबाउनुपर्छ। जसले गर्दा गुलाब ताजा नै रहन्छ।

लामो समय फूलकै व्यवसायमा समय बिताएर होला गुलाब किन्न आउने युवायुवतीको अनुहारको भाव उनी सजिलै बुझ्छिन्। कति युवायुवती त गुलाब किनेपछि त्यसको मूल्य सोध्‍न लजाउँछन्। अनि गुलाबलाई लुकाएर लैजान्छन्। गत भ्यालेन्टाइनमा गुलाब किन्न आउने एक युवतीलाई उनले सोधेकी थिइन् 'ब्वाइफ्रेन्डलाई हो ?' ती युवती लजाएर गुलाबझैं रातो भएकी उनले सम्झिइन्। त्यसैले होला, हिजोआज रीतालाई हत्तपत्त त्यस्तो प्रश्न गर्न मन लाग्दैन।

रीता भने 'पोस्टकार्ड जमाना'की होइनन्। उनी रातो गुलाब दिएर प्रेम गर्ने जमानाकी पर्छिन्। आफूलाई पनि रातो गुलाब दिएरै प्रेम प्रस्ताव राखेको दिन उनलाई हरेक भ्यालेन्टाइनले सम्झाउँछ।

रीताको पसलछेउका ४/५ जनालाई फूलको बास्केट सजाउन भ्याइनभ्याई थियो। पाँच वर्षदेखि फूल व्यापारको काम गर्दै आएका प्रमोद पटेल आफूलाई भ्यालेन्टाइनमा फूल बेचेरै समय नहुने बताउँछन्। यसपाली मगाएका १२ सय भन्दा बढी गुलाबको स्याहार उनीसँगै पसलका अन्य स्टाफले मिलेर गरेका हुन्।

'पहिला त धेरै फूल बिक्थ्यो। यसपाली त मगाएका फूल पनि आइसकेका छैनन्। गुलाब मात्रै होइन सबै फूलको रेखदेख गर्नुपर्छ हामीले,' बास्केटभित्र फूल उन्दै उनले सुनाए।

हेर्दा फूलको काम सजिलो देखिन्छ। तर, यसमा धेरै मिहेनत लाग्ने प्रमोदको भनाइ छ।

भ्यालेन्टाइनको अघिल्लो दिन फूल पसल चहार्दा फूल व्यवसायीलाई बोल्ने फुर्सद थिएन। उनीहरू तयार थिए 'भ्यालेन्टाइन डे'लाई स्वागत गर्न। किनकी यही दिन त उनीहरूले मगाएका हजारौं फूलको बिक्री हुन्छ। त्यसैले त मीनाजस्ता हरेक फूल व्यवसायीको लागि पछिल्लो समययता यो पर्व दसैं बन्दै गएको छ।

पश्‍चिमा सँस्कृति पछ्याएको भनेर आलोचनाका स्वर आए पनि यो पर्व मनाउनेहरूसँगै यी व्यवसायीको मन पनि रमाउँछ।

तस्बिरहरु : इलिट जोशी

प्रकाशित : फाल्गुन २, २०७६ १४:०६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

युवाहरुलाई राष्ट्र निर्माणमा ध्यान केन्द्रित गर्न प्रधानमन्त्रीको आग्रह

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले अनुशासित र राष्ट्रप्रति समर्पित युवा राष्ट्रको लागि पहिलो आवश्यकता र प्राथमिकतामा रहेको बताएका छन् । राष्ट्रिय सेवा दलको दीक्षान्त समारोहमा दीक्षित विद्यार्थीहरुलाई शुक्रबार ललिपुरमा दर्ज्यानी चिन्ह प्रदान गदैं प्रधानमन्त्री ओलीले राष्ट्र निर्माणमा राष्ट्रप्रति समर्पित र अनुशासित युवाको आवश्यकता रहेको बताए ।

उनले समाज र राष्ट्र निर्माणमा युवाहरुलाई ध्यान केन्द्रित गर्न आग्रह गरे। ‘तपाईंहरु माथि केवल आफ्ना अभिभावकहरुको मात्रै आशा र सपना निहित छैन, तपाईंका प्रध्यापक, नातेदार, समाज र राष्ट्रको पनि सपना र आशा रहेको छ,’ ओलीले भने, ‘त्यसैले सर्वोत्कृष्ट समाज निर्माणमा युवा अवस्थामा तपाईहरुले आफ्नो मनोबल उच्च गराउन आवश्यक छ। हरेक युवाले आफूमा कुशल नेतृत्व क्षमताको विकास नैतिक आचरण र अनुशासनको परिपालना निश्चित गर्दै समाज र राष्ट्रप्रतिको आफ्नो कर्तव्य बुझ्ने र पूरा गर्ने कर्तव्यनिष्ठ नागरिक बन्न ध्यान केन्द्रित गर्दछु।’

प्रधानमन्त्री ओलीले देशमा स्थिर सरकार निर्माण भएको र यस सरकारले युवाहरुको चौतर्फी व्यक्तित्व विकासमा सहयोग गर्न कटिबद्ध रहेको बताए।युवाहरु एकजुट भइ काम गरे जस्तोसुकै चुनौती सामना गर्न सक्ने उल्लेख गर्दै ओलीले सबै युवालाई असल, सक्षम, दक्ष र सक्रिय व्यक्तित्व निर्माण गर्न सुझाव दिए।

राष्ट्रिय सेवा दलबाट तालिम पाई सैनिक कला, नेपाली संस्कृतिको संरक्षण, परम्परालाई बचाउन र देशप्रति गौरव बढाउन दीक्षित भएका विद्यार्थीको भूमिका अझ बढी महत्वपूर्ण हुने ओलीको भनाइ छ। राष्ट्रिय सेवा दलका संरक्षक प्रधानमन्त्री ओलीले दलको सुदृढीकरण र जनस्तरसम्म पुर्‍याउन सरकारले सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाए।

राष्ट्रिय सेवा दलले गरेको सय दिनको तालिममा विभिन्न विद्यालयका७ हजार७ सय विद्यार्थी सहभागी थिए।

प्रकाशित : फाल्गुन २, २०७६ १४:०३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×