सुनचाँदी भित्र्याउने साइत

राजु चौधरी

भारतीय प्रभावकै रूपमा नेपालमा भित्रिएको धनतेरस यहाँका गहना व्यवसायीका लागि उत्साहमय बन्दै छ  । करिब एक दशकदेखि चर्चामा रहेको धनतेरसमा मुख्यतः चाँदी र सुनको कारोबार हुन्छ  ।

धनतेरसमा गहना भित्र्याउँदा लक्ष्मीको बास हुने, शुभ साइत हुने विश्वासमा खरिदबिक्री बढ्ने हुनाले यस दिन गहना व्यवसायीका लगि दसैं बन्ने गरेको छ ।
सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार लक्ष्मीपूजाको दुई दिनअघि मनाइने धनतेरसमा सबैभन्दा बढी कारोबार हुने गर्छ । ‘धनतेरस मुख्यतः भारतमा मनाइन्छ । आधुनिकीकरणसँगै यसको प्रभाव नेपालमा पनि परेको छ,’ महासंघका निवर्तमान अध्यक्ष मणिरत्न शाक्यले भने, ‘यही दिन सुनचाँदीको कारोबार बढ्छ ।’
शाक्यका अनुसार दुई–तीन महिनायता सुनको भाउ प्रतितोला ७० हजार माथि छ । मूल्य बढेकै कारण तीज र दसैं खल्लो भएको महासंघको दाबी छ । धनतेरसमा भने केही बढ्ने अपेक्षा रहेको शाक्यले बताए । ‘धनतेरस र लक्ष्मीपूजा गर्नका लागि क्षमताअनुसार ग्राहकले सुनचाँदी खरिद गर्ने प्रचलन रहेकाले कारोबार बढ्ने विश्वास लिएका छौं,’ उनले भने । सुन र चाँदी लक्ष्मीको पूजामा प्रयोग गरिन्छ । सुनचाँदी भित्र्याउँदा शुभ साइत हुने मान्यता छ । धनतेरसका दिन प्रायः उपभोक्ताले आफ्नो क्षमताअनुसार सुनको सिक्का, औंठी, बाला किन्ने गर्छन् । महासंघका अनुसार त्यस बेला अर्डर गर्नेभन्दा रेडिमेड गहना किन्ने बढी हुन्छन् । चाँदीको बिक्री पनि उल्लेख्य रूपमा बढ्छ । व्यवसायीका अनुसार ग्राहकले सिक्का, पूजाको भाँडा, थाली, पञ्चपात्रो, अग्र, कलशलगायत खरिद गर्ने गरेका छन् ।
‘भाउ बढेकै कारण बजार सुस्त थियो,’ गोल्ड स्पोर्टका सञ्चालक निर्मल ज्योति तुलाधारले भने, ‘एक सातायता पुनः चहलपहल बढेको छ ।’ धनतेरसमा सुनभन्दा चाँदीको बिक्री बढी हुने उनले बताए । उनका अनुसार चाँदीमा मुख्यतः ५ देखि १०० ग्रामको सिक्का बढी बिक्री हुने गरेको छ । ‘करिब ५ महिना बजार सुस्त थियो,’ उनले भने, ‘अहिले पिकअप लिएको छ । धनतेरसमा अन्य दिनको तुलनामा करिब ५ सय प्रतिशत बढ्ने अपेक्षा गरेका छौं ।’
व्यवसायीका अनुसार बहुराष्ट्रिय कम्पनीका रूपमा भारतीय गहना व्यवसायी नेपाल भित्रिएका छन् । जसले गर्दा पनि धनतेरसले थप व्यापकता पाएको छ । व्यवसायीहरूले पनि सोहीअनुसार सुन तथा चाँदीका मूर्ति अंकित सिक्का, विभिन्न डिजाइनको गहना बनाएका छन् । ‘धनतेरसमा मुख्यत चाँदीको १०, २०, ३० देखि १ सय ग्रामको सिक्का बिक्री हुने गरेको छ । सुनको हकमा आधा र एक तोलाको बिक्री बढेको छ,’ जेजे ज्वेलर्सका सञ्चालक पवनकुमार समानीले भने, ‘अन्य दिनमा व्यापार सुस्त भए पनि अहिले चहलपहल बढ्दो छ ।’
उनका अनुसार पसलअनुसार दैनिक ३० देखि ६० लाख रुपैयाँको सुनचाँदी बिक्री भएको छ । सुनको मूल्यमा भएको वृद्धिले भने व्यवसायमा केही असर परेको उनले बताए । ‘विगतमा दुई–तीन दिन अगाडि नै बुकिङ हुन्थ्यो, अहिले मूल्य बढेकाले बुकिङ भएको छैन,’ उनले भने । महासंघका अनुसार क्षमता हुने ग्राहकले असर्फी किन्ने गर्छन् । निम्न वर्गकाले भने धातु खरिद गरेर पूजा गर्ने चलन छ । उनीहरूले चाँदीका सिक्का पनि खरिद गर्छन् । निवर्तमान अध्यक्ष शाक्यका अनुसार सामान्य दिनमा मुलुकभर करिब ८ सय किलो चाँदी बिक्री हुन्छ । धनतेरसको संघारमा दैनिक २ हजार किलोसम्म बिक्री हुने गरेको छ । व्यवसायीहरूले आवश्यकताअनुसार एलसी (प्रतीतपत्र) खोलेर चाँदी आयात गर्न सक्छन् । जसले गर्दा तिहारमा चाँदीको अभाव हुँदैन । सुनको हकमा भने राष्ट्र बैंकले कोटा निर्धारण गरेको छ । अहिले दैनिक २० किलो आयात गर्न सक्ने व्यवस्था छ । वाणिज्य बैंकले सुन मुख्यतः दुबई, हङकङ, स्विटजरल्यान्डबाट आयात गर्छन् । आयातित सुन सुनचाँदी व्यवसायी महासंघ, रत्न तथा आभूषण व्यवसायी महासंघको सिफारिसमा बिक्री वितरण गरिन्छ । दसैं–तिहारसँगै माघ, फागुन, मंसिर पनि सिजनका महिना मानिन्छ । तर, मूल्य बढेकै कारण सुनको बजार सुस्त रहेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ । ‘गत वर्ष तिहारमा करिब ३० किलो सुन बिक्री भएको थियो,’ शाक्यले भने, ‘अहिले २० किलोमा सीमित छ ।
सामान्य दिनमा बिक्री नै हुँदैन ।’ महासंघका अनुसार सुन बिक्री नभएपछि तीज अगाडि करिब ७ सय किलो सुन बैंकमा मौज्दात थियो । अहिले करिब २ सय किलो मौज्दात रहेको शाक्यले बताए । चाँदीको हकमा भने बजार राम्रो रहेको उनले बताए । महासंघका अध्यक्ष मोहन सुनारले पनि सुनभन्दा चाँदीको बिक्री बढी हुने गरेको बताए । ‘उच्च मूल्यमा सोचेजस्तो सुनमा चहल पहल भइसकेको छैन,’ उनले भने, ‘चाँदीको हकमा व्यापार राम्रो छ । विभिन्न डिजाइनका मूर्ति बिक्री भइरहेका छन् ।’ एक–दुई दिनमा भाउ ओरालो लागे सुनको बिक्री पनि बढ्ने व्यवसायीहरूको अपेक्षा छ ।

प्रकाशित : कार्तिक ८, २०७६ १२:३७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

ग्याजेट्स किन्ने बेला

विजय तिमल्सिना
कान्तिपुर संवाददाता

हुन त तिहार र ग्याजेट्सबीच कुनै साइनो छैन  । तिहारका बेला झिलिमिली बत्ती र भाइमसलाको बिक्री बढ्नुपर्ने हो  ।

तिहारसँग कुनै साइनो नभए पनि यो बेला ग्याजेट्सको बिक्री एकदमै बढ्ने गरेको व्यवसायीहरू बताउँछन् ।
दसैं सुरु भएपछि र तिहार नसकिउन्जेलसम्म ग्याजेट्स र विशेषगरी स्मार्टफोनको बिक्री बढ्ने गरेको व्यवसायीहरू बताउँछन् । ‘दसैं सुरु भएपछि बिक्री झन्डै दोब्बर हुन्छ,’ न्युरोडस्थित ताम्राकार कम्प्लेक्समा मोबाइल बिक्री र मर्मत गर्ने केन्द्रका सञ्चालक रघुनाथ लामिछानेले भने, ‘दसैंदेखि बढ्न थालेको व्यापार अहिले पनि उस्तै छ ।’ तिहारमा कपडाको साथै दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीलाई स्मार्टफोन दिने प्रचलन पनि बढेको उनको अनुभव छ । ‘मेरो पसलमा आउने धेरैजनाले दिदीबहिनीलाई दिन कुन मोबाइल ठीक हुन्छ भनेर पनि सोध्छन्,’ उनले भने, ‘दसैंका बेला आफ्नो लागि र तिहारका बेला दाजुभाइले दिदीबहिनीका लागि वा दिदीबहिनीले दाजुभाइका लागि मोबाइल किनिदिने गरेको देखेको छु ।’
यस्तो बेला २० हजारदेखि ४० हजारसम्म मूल्य पर्ने स्मार्टफोनको बिक्री बढ्ने गरेको उनले सुनाए । ‘अहिले बिक्री हुने मोबाइलको ९० प्रतिशत हिस्सा यही मूल्यका स्मार्टफोनको हुन्छ,’ उनले भने । अहिले नेपाली बजारमा उपलब्ध ८० प्रतिशत स्मार्टफोन पनि यही मूल्यका छन् । ‘यो मूल्यका स्मार्टफोनमा महँगो स्मार्टफोनमा पाइने सबै फिचर हुन्छन्,’ लामिछानेले भने, ‘मानिसहरू विशेषगरी क्यामेरा, स्क्रिन साइज र र्‍याममा ध्यान दिएर स्मार्टफोन किन्छन् ।’
नेपाली बजारमा चल्तीमा रहेका सामसङ, हुवावे, ओप्पो, साओमीजस्ता ब्रान्डले पनि मध्यम मूल्यका बढी फोन भित्र्याएका छन् । सामसङका एम सिरिज र ए सिरिजमा एक दर्जन मोडल यही मूल्यका छन् । हुवावे र ओप्पोका धेरै स्मार्टफोन मोडल यही मूल्यमा आउँछन् । अर्को चिनियाँ ब्रान्ड साओमीले नेपालमा बिक्री गर्ने अधिकांश स्मार्टफोन ३० हजारभन्दा कम मूल्य पर्ने छन् ।
लामिछानेका अनुसार यो मूल्यका स्मार्टफोनमा पनि अहिले फोटो र भिडियोका लागि राम्रा विकल्प छन् भने धेरै एप प्रयोग गर्दा पनि केही समस्या पर्दैन । ‘ब्याट्री कति टिक्छ भनेर पनि सोध्छन्,’ उनले भने, ‘सामान्यतया स्मार्टफोनका ब्याट्रीहरू एक दिन चल्छन् ।’ स्मार्टफोनमा इन्टरनेट प्रयोग नगर्ने प्रयोगकर्ताको ब्याट्री बढी टिके पनि इन्टरनेट प्रयोग गर्दा भने बिहानदेखि बेलुकासम्म ब्याट्री टिक्ने उनी बताउँछन् ।
तिहारका बेला स्पिकरको बिक्री पनि बढ्ने उनी बताउँछन् । लामिछानेका अनुसार तिहारको समयमा ठूलो आवाज निकाल्न सक्ने र वायरलेस स्पिकरको बिक्री बढेको छ । ‘कोठामा प्रयोग गर्न मिल्ने र बाहिर समूहमा जाँदा बजाउन मिल्ने स्पिकरको माग पनि बढ्दो छ,’ उनले भने, ‘देउसी–भैलो खेल्न काम लाग्ने भएर पनि होला ।’
हुवावे नेपालकी मार्केटिङ म्यानेजर प्रनिसा श्रेष्ठका अनुसार दसैंदेखि मोबाइलको माग २० प्रतिशतले बढेको छ । ‘पछिल्ला केही वर्षको तुलना गर्दा नेपालमा मोबाइल बिक्री केही घटेको छ,’ उनले भनिन्, ‘तर, चाडपर्वका बेला माग २० प्रतिशत जति बढ्छ ।’ उनले पनि मध्यम मूल्य पर्ने खालका स्मार्टफोनको बिक्री बढी हुने गरेको बताइन् ।


स्मार्टफोन किन्दा ध्यान दिनुपर्ने पक्ष
प्रयोजन : आफूले कुन प्रयोजनका लागि स्मार्टफोन किन्ने हो, विचार गरियो भने सोही कामका लागि उपयुक्त छनोट गर्न सकिन्छ । कसैलाई स्मार्टफोनमा बढी गेम खेल्न मन लाग्छ भने त्यस्तै खालको र्‍याम र प्रोसेसर भएका स्मार्टफोन छनोट गर्नु उपयुक्त हुन्छ । बढी फोटो र भिडियो खिच्ने हो भने क्यामेरामा केन्द्रित भएका स्मार्टफोन किन्दा ठीक हुन्छ ।
स्क्रिन साइज : अहिले चल्तीका स्मार्टफोनका स्क्रिन साइज ५ देखि ६.५ इन्चसम्मका विकल्प छन् । ठूला स्क्रिन साइज भएका स्मार्टफोन आकर्षक देखिए पनि बोकेर हिँड्न समस्या हुन्छ भने ब्याट्रीसमेत कम टिक्ने हुन्छ । यसैले आफूलाई बोकेर हिँड्न र चलाउन सहज हुने आकारको स्मार्टफोन किन्नुपर्छ ।
र्‍याम र प्रोसेसर : स्मार्टफोनका गति छिटो राख्न र प्रयोगकर्ताले चाहेअनुसार काम गर्न र्‍याम र प्रोसेसरको भूमिका अहम् हुन्छ । अहिले २० देखि ४० हजार मूल्यका स्मार्टफोनमा ४ देखि ८ जीबीसम्मका र्‍याम र विभिन्न क्षमताका प्रोसेसर प्रयोग गरिएका छन् । आफूले जुन कामका लागि स्मार्टफोन किनेको हो, त्यसका लागि कति क्षमताको र्‍याम र प्रोसेसर भए समस्या पर्दैन भन्ने ख्याल गर्नुपर्छ ।
ब्याट्री : स्मार्टफोनको ब्याट्री सबैको चासोको विषय हो । जुनसुकै स्मार्टफोनले पनि अहिले ब्याट्री एक दिन टिक्ने दाबी गर्छन् । केही स्मार्टफोन भने ब्याट्री केन्द्रित गरी बनाइएका हुन्छन्, जुन प्रयोगकर्ताले एक पटक चार्ज गरेपछि दुर्ई दिनसम्म चलाउन मिल्ने हुन्छन् । बढी ब्याट्री टिक्ने स्मार्टफोन चाहिन्छ भने सोहीअनुसारका मोडल छनोट गर्नुपर्छ । साथै, फास्ट चार्जिङ सुविधा भए नभएको पनि ख्याल गर्नुपर्छ ।
मूल्य : स्मार्टफोन किन्दा सबैभन्दा बढी ध्यान मूल्यमै दिइन्छ । सबै फिचर राम्रो भएको स्मार्टफोन किन्न खोज्दा प्रयोगकर्ताले बढी मूल्य तिर्नुपर्ने हुन सक्छ तर आफूलाई कुन प्रयोजनका लागि र कस्तो चाहिएको हो भन्ने निर्क्योल गर्न सके उक्त कामका लागि राम्रो भनिएको स्मार्टफोन सही मूल्यमा प्राप्त गर्न सकिन्छ ।

प्रकाशित : कार्तिक ८, २०७६ १२:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT