कोरियन फिल्मको नेपाली भर्सन 'सम्हालिन्छ कहिले मन'- मनोरञ्जन - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement
फिल्म समीक्षा

कोरियन फिल्मको नेपाली भर्सन 'सम्हालिन्छ कहिले मन'

रीना मोक्तान

काठमाडौँ — 'चोरी' नेपाली फिल्मकर्मीको पुरानै रोग हो । विदेशी फिल्मका पटकथा दुरुस्तै चोरेर सिर्जनशिलताको नकावमा चर्चित हुने फिल्मकर्मी थुप्रै छन् । कथा मात्र होइन हुबहु संवाद अनि फ्रेममा खिचिएका फिल्मले लामो समय नेपाली दर्शकलाई झुक्क्याइरह्यो । अझै केही फिल्मकर्मी यो रोगबाट ग्रसित छन् ।

'नेपाली फिल्मको आफ्नो पहिचान बनाउनुपर्छ, हाम्रा कथाहरू भनिनुपर्छ' भन्ने बहस चलिरहँदा यी फिल्मकर्मी भने चोरिएका पटकथामा फिल्म बनाउन थाकेका छैनन् । लगातार प्रदर्शनमा आइरहेका फरक कथ्य शैलीका फिल्महरूबीच प्रदर्शनमा आएको 'सम्हालिन्छ कहिले मन' यही रोगबाट ग्रसित देखिन्छ ।

महेश दवाडीको लेखन र सुदर्शन थापा निर्देशित 'सम्हालिन्छ कहिले मन'को थिम दक्षिण कोरियाली फिल्म 'मोर द्‍यान ब्लु'बाट टप्पक्क टिपिएको छ । विद्यालय जीवनमै के र क्रिमले आफ्नो परिवार गुमाउँछन् अनि दुवै सँगै बस्न थाल्छन् । एकअर्कालाई मन पराउन थाल्छन् । एक्लै छाडिनु क्रिमको ठूलो डर रहेको थाहा पाएसँगै केले आफूलाई क्यान्सर लागेको कुरा उनीबाट लुकाउँछन् । के आफूले मन पराएको क्रिमलाई असल व्यक्तिको हातमा सुम्पेर संसार छाड्ने निर्णयमा पुग्छन् ।

आफ्नी प्रेमिका लागि असल व्यक्ति खोजिदिने ‍त्यही कोरियन कथामै बनाइएको छ, 'सम्हालिन्छ कहिले मन' । श्रेया(पुजा शर्मा) र रोमन(सोनम तोप्डेन) एक भेटमै एकअर्कासँग नजिकिन्छन् । असल मित्र हुँदै दुवैको मनमा एकअर्काका लागि प्रेम अंकुराउन थाल्छ । कथा त्यही, रोमनलाई कार्डियोमायोप्याथी भएको हुन्छ जसको ठोस उपचार छैन । त्यसपछि आफूले प्रेम गर्ने व्यक्तिलाई असल व्यक्ति सतिस (आकाश श्रेष्ठ)सँग मिलन गराइदिने कथा फिल्ममा छ ।

'सम्हालिन्छ कहिले मन' र 'मोर द्‍यान ब्लु' एउटै समय अन्तरालमा आएको भए पनि थिम मिल्यो भनेर चित्त बुझाउन सकिन्थ्यो । तर, सन् २००८ मा बनेको यो फिल्मको प्लट, संवाद चोरिएको भर्सनमा उस्तै हुनु त पक्कै संयोग होइन !

नक्कल गर्नलाई पनि अक्कल चाहिन्छ । लेखक दवाडीले केही हदसम्म कथालाई तोडमोड गर्न अक्कल पुर्‍याउने कोसिस गरेका छन् । कोरियन फिल्ममा केलाई क्यान्सर लागेको हुन्छ, यता रोमनलाई मुटू सम्बन्धी रोग । त्यसमाथि त्रिकोणात्मक प्रेम भनेर मित्रता घुसाइदिएका छन् । ‍पात्रहरूको स्थापना, उनीहरूका नाम, काम र उदेश्य बदलिदिएका छन् । कोरियन फिल्ममा अभिनेताले कथा न्यारेट गर्छ, यता अभिनेत्रीले । कोरियनमा के र क्रिम एउटै रेडियो स्टूडियोमा काम गर्छन् । यता नेपाली भर्सनमा, रोमन फोटोग्राफर हुन्छन् । श्रेयाले बेलायतमै रहेको आफ्नो रेस्टूरेन्टमा आमा बुवालाई सघाउँदै मल्टिनेस्नल कम्पनीमा नाम निकाल्छिन् । सतिससँगको उनको भेट त्यही कम्पनीमा हुन्छ । सतिस त्यही मल्टिनेस्नल कम्पनीका मालिक हुन्छन् । पहिलो हाफसम्म प्लटमा हेरफेर गरे पनि मध्यान्तरपछिको भागमा उस्तै-उस्तै लाग्ने घट्नाक्रम जोडिँदै जान्छ ।

कोरियन फिल्ममा केले आफूले मन पराउने क्रिमलाई राम्रो केटा खोजेर बिहे गर्न सल्लाह दिन्छन् । नेपाली भर्सनमा पनि उसैगरी स्वस्थ अनि वास्ता गर्ने केटा खोजेर बिहे गर्न रोमनले श्रेयालाई सुझाउँछन् । उक्त दृश्यमा बोलिने संवाद उस्ताउस्तै छन् । उदाहरणका लागि 'रोमनमा म मेरो मम्मी पापा दुवै देख्छु' भन्ने संवाद कोरियनमा पनि दुरुस्तै छ । त्यसपछि आउँछ, बिहे गर्नु अगाडिको दृश्य । कोरियनमा केले दुलहाको पहिरनमा क्रिमसँग फोटो खिच्छन् । यता, रोमनले बिहे गर्न लागेकी श्रेयालाई मंगलसुत्र लगाइदिन्छन् ।

फिल्ममा त्यस्ता थुप्रै संवाद अनि प्लटहरू छन् जुन कोरियन फिल्म हेरिसकेका दर्शकका अगाडि लुकेर लुक्दैन। एउटै थिम, प्लट अनि संवादहरू कोरियन फिल्मबाट कपी गरिसकेपछि त्यही स्तरकै फिल्म बनाएको भए पनि 'सम्हालिन्छ कहिले मन'ले दर्शकलाई बाँधेर राख्न सक्थ्यो होला । तर, क्लिसे संवाद, अपरिपक्व अभिनय, कमसल लेखनले फिल्मलाई कोरियन भर्सनको नजिक पनि पुर्‍याउन सकेको छैन ।

'मोर द्‍यान ब्लु'ले जुन शैलीमा तीन प्रेमीहरूको वियोगान्त कथा भनेको छ, त्यसै गरी नेपाली भर्सनमा त्यो प्रेम, त्याग र समर्पण निर्देशकले दर्शकलाई महसुस गराउन सक्दैनन् । न्यारेसनकै आधारमा तीनबीच प्रेम अंकुराएको कुरा दर्शकले बुझिदिनुपर्छ । क्लाइमेक्समा खुल्ने 'टुइस्ट एण्ड टर्न'ले जति कोरियनमा दर्शकको मन हुँडल्छ, नेपाली भर्सनले मनलाई छुन सक्दैन ।

न्यारेसनले थुप्रै दृश्यलाई कमजोर बनाइदिएको छ । रोमन र श्रेयाको पहिलो भेटलाई विश्वाशिलो ढंगले प्रस्तुत गर्न सकेको छैन । श्रेयाले विदेशी बालबालिकालाई सडक-सडकमा 'ताराबजी लैलै' सिकाउँदै हिँडेको दृश्य पट्यारलाग्दो देखिन्छ । त्यस्तै रोमनलाई चाहिने बेलामा टुप्लुक्क आइपुग्ने इतिसाको उदेश्य, पृष्ठभूमि केही खुल्दैन । जबर्जस्ती घुसाइएका गीतहरूले कथावाचनमा सहयोग पुर्‍याउँदैन । गायक सुगम पोख्रेलको चर्चित गीत 'सम्हालिन्छ कहिले मन'बाट शीर्षक राखिएको यस फिल्मले त्यही गीतको मर्म/भावलाई पनि पर्दामा उतार्न सकेका छैनन् ।

फिल्मको सम्पादनमा जर्क भेटिन्छ । अभिनयमा पुजा शर्मा, आकाश श्रेष्ठ र सोनम तोप्डेन अझै मिहिनेत गर्नुपर्ने देखिन्छ । चरित्र निर्माणदेखि डायलग डेलिभरीमा उनीहरूले कसरत गरिदिएको भए केही हदसम्म पर्दामा श्रेया, रोमन र सतिससँग दर्शक जोडिन पाउँथे ।

प्रविधिको यो युगमा यस्ता किसिमका फिल्म बनाइरहे दर्शकको मन नेपाली फिल्ममा जोडिन कठिन हुने पक्का छ । अब पनि चोरेको पटकथाले दर्शक हलसम्म तानिन्छन् भनेर सोच्नु निर्देश तथा निर्माताहरूको भ्रम हो ।

प्रकाशित : भाद्र २२, २०७९ १७:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

'धुमधामको घुमघाम' 

कनकमणि दीक्षितद्वारा लिखित 'एड्भेन्चर्स अफ अ नेपाली फ्रग'मा आधारित यस नाटकले नेपाल भ्रमणमा निस्किएका एक भ्यागुतोको यात्रामार्फत जनावरका समस्या मात्रै होइन, सहरका आधुनिकता, काठमाडौंको कोलाहल अनि विकृतिमाथि पनि व्यंग्य गर्छ ।
रीना मोक्तान

काठमाडौँ — चितवनका जनवार एकअर्कासँग संवाद गर्दा हुन् त उनीहरुका कुराकानीका विषय के हुँदा हुन् ? आफ्ना पीडा व्यक्त गर्दा कुन समस्या नछुटाउँदा हुन् ? सायदै यो अनावश्यक लाग्ने विषयतिर घोत्लिन हामीले समय खर्चेनौं, आफ्नै जिन्दगीका पीडा सुल्झाउनमा व्यस्त भइरह्यौं । आकांक्षा कार्की निर्देशित नाटक 'धुमधामको घुमघाम'को एउटा दृश्यले भने हामीलाई यी प्रश्नहरुमा घोत्लिन बाध्य नै बनाउँछ । 

इचंगुबाट तराई घुम्दै चितवन पुगेका भक्तप्रसाद भ्यागुतोलाई चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जकी बघिनीले बुई चढाउँदै भन्छिन्, 'ऊ पर हेर त केही हात्तीहरू पर्यटक बोकेर हिँडिरहेका छन् ।' काठमाडौंबाट नेपाल भ्रमणमा निस्किएको भ्यागुतो यसरी बघिनीको ढाडमा चढेको देखेर दंग परेका एक जनावरले बघिनीको कुरा पूरा हुन नपाउँदै भन्छन्, 'विचराहरू कति खर्च गरेर हामीलाई हेर्न आउँछन्, तर रुख पात र जंगल हेरेर फर्कन्छन् ।'

त्यसपछि अर्कोले थप्छ, 'ती हात्तीहरू पनि कम विचरा छैनन् । त्यत्रो मान्छे बोकेर हिँड्न तिनीहरूलाई कम्ता गाह्रो हुन्छ ?' त्यसपछि बघिनीले त्यहाँको गम्भीर समस्या सुनाउँछिन्, 'उहिले चितवनको पूरै भागमा बाग्लो जंगल थियो । चारकोसे झाडी । भक्त भ्यागुतो, हामी जनावरहरू जतासुकै हिँड्न सक्थ्यौं । तर मान्छेहरू तल झरेर जंगल सखाप पारे, हुँदाहुँदा यस्तो साँघुरो ठाउँमा कोच्चिएर बसेका छौं ।'

मानिसले आफ्ना स्वार्थका लागि जंगल अतिक्रमण गरेसँगै त्यसले जनावरको बासस्थानमा पारेको प्रभाव बुझाउन नाटकको यही एउटा दृश्य काफी छ । आफ्नो बास्थानमा मानिसको हस्तक्षेप बढेसँगै जंगली जनावर मानव बस्तीमा घुस्न थालेका हुन् । बेलाबखत जनावर बस्ती पस्दा निम्तिएको दुर्घटनाका समाचारहरू पनि आइरहेका हुन्छन् ।

मानव र जंगली जनावरको यो प्राकृतिक सम्बन्धमा तालमेल नमिलेको कुरालाई प्रस्तुत गर्दै जनावरको सुरक्षित बासस्थानबारे नाटकले बोलिदिन्छ । सँगसँगै यी दुईको प्राकृतिक सम्बन्ध निर्माणतर्फ पनि वकालत गर्छ। मानिसले त अतिक्रमण गरेर बनाएको आफ्नो घरलाई सुरक्षा गर्न हर प्रयास गर्छ, तर के जनावरले त्यसो गर्न सक्छन् त ? यी समस्यालाई जनावरको नजरबाट हामीले नियाल्यौं त ?

कनकमणि दीक्षितद्वारा लिखित 'एड्भेन्चर्स अफ अ नेपाली फ्रग'मा आधारित यस नाटकले नेपाल भ्रमणमा निस्किएका एक भ्यागुतोको यात्रामार्फत जनावरका समस्या मात्रै होइन, सहरका आधुनिकता, काठमाडौंको कोलाहल अनि विकृतिमाथि पनि व्यंग्य गर्छ । एकदिन हजुरबुवाले आफ्नो नेपाल घुम्ने सपना अपूरो रहेको सुनाइसकेपछि भ्यागुतो भक्तप्रसादले इचंगु छाडेर नेपाल घुम्ने ठान्छ । त्यसपछि भक्ते पुग्छन्, असन । त्यहाँबाट विष्णुमतीले बगाउँदै वाग्मती पुर्‍याउँछ । त्यही खोलै खोला ऊ पुग्छ, तराई, चितवन, पोखरा । पोखराहुँदै घान्द्रुक अनि मुक्तिनाथ हुँदै लोमान्थाङ । भद्र भलाद्मी, जिज्ञासु अनि जोशिलो भक्तप्रसाद बोल्न सक्ने भ्यागुता हो ।

उसको भ्रमणले देशको विविधता, भौगोलिक स्वरुप, संस्कृति र सभ्यता समेट्दै लगेको छ । भक्तेको रोचक यात्रालाई सांगितिक शैलीमा निकै रमाइलो ढंगले नाटकमा प्रस्तुत गरिएको छ । यात्रामा गर्ने अनुभव र सिकाइलाई रमाइला घटनाक्रम, चोटिला संवादमार्फत प्रस्तुत गरिएको छ ।

मञ्चमा प्रयोग गरिएका प्रप्स, कलाकारले गर्ने जनावरको भावभंगी, आवाज, संगीत र प्रकाशको बेजोड समिश्रणले २५ औं वर्षपछि दीक्षितले लेखेका पात्रहरू मञ्चमा जिवित लाग्छन् । कलाकारका पहिरन, भाषाको लवज अनि संगीतले दर्शकलाई भक्ते पुग्ने ठाउँहरूमा डोर्‍याउँदै लैजान्छ । भक्तेको यो रमाइलो यात्रमार्फत गहकिला विषयतर्फ पनि सोच्न लगाउँछ । हरेक दृश्यपिच्छे आउने गीतहरूले नाटकलाई त्यति नै सांगितिक बनाएको छ ‍। यसले दर्शकलाई कथासँग बाँधेर राख्न मद्दत गरेको छ ।

गीतहरूले कतै संवाद त कतै कथावाचनमा सहयोग पुर्‍याएको छ । एउटा दृश्यमा भक्ते तराई पुगेको कुरा गीतैबाट पनि प्रस्ट हुन्छ ।

'… तराई आफैंमा यति बढेमान छ, भन्न पर्दैन बढाई
स्वागत छ, स्वागत छ, स्वागत छ, यो हो तराई… '

यो गीतले भक्तेलाई मात्रै होइन दर्शकलाई पनि त्यहीँ पुर्‍याउँछ । त्यसपछि तराईका फराकिला फाँट अनि घना जंगल देखेर भक्तेले गाउँछ :

'मैले देख्न त खाली खेत मात्रै देखेको
माटो, हिलोमा बस्छु त्यस्तै नै जिन्दगी
जंगल भनी नाम त मैले सुनेको
तर, खाली मात्र आफ्नै कल्पनामा मात्र बनेको…।'

गीतका लय, शब्द, संगीत अनि गायनले 'धुमधामको घुमघाम'लाई डिज्नीकै कुनै गीति नाटक हेरेजस्तै लाग्न सक्छ ।

चितवनमा भेटिएका एकजनाले काठमाडौं कस्तो छ ? भनेर सोधेको प्रश्नमा भक्तले गीतबाट दिने जवाफ उतिकै व्यंग्यात्मक सुनिन्छ - 'सोचें थे मान्छे त मान्छे हुन्छन् तर मैले त बाँदर देखें' ।

पोखरामा पुगेपछि भक्तेले बिन्दास भ्यागुताहरू भेट्छ, जसका लागि रमाउनु, पिउनु, नाच्नु नै जिन्दगी हो । यस्तो विलासी जीवन देखिसकेपछि भक्ते निचोडमा पुग्छ,'पर्यटहरूसँगको संगत । देशविदेशको घुमाइ र पैसाको आम्दानीले गर्दा नै होला सायद पोखराका भ्यागुताहरूको जीवनशैली यस्तो भएको ।'

चलिआएको परम्परालाई त्यागेर आधुनिकतालाई मात्रै अंगाल्नेमाथि व्यंग्यात्मक प्रहार गर्दै नाटकले काठमाडौंले देख्न नसकेको नेपाललाई देखाइदिन्छ । 'काठमाडौंले पनि तराईलाई देख्छ ?' नाटकमा प्रयोग यो सशक्त बिम्बात्मक संवादले काठमाडौं केन्द्रित राज्य सत्ताको चरित्र इंगित गर्छ । त्यसैले त पोखराबाट घान्द्रुक उक्लेका भक्तेलाई एक गधाले भन्छ, 'यो काठमाडौंले देश हेर्नु पनि गज्जब राम्रो कुरा हो ।'

भ्यागुताको ट्वारट्वार आवाज, जिज्ञाशु र नम्र व्यवहारलाई आफ्नो अभिनयमार्फत आकाश नेपालीले भक्ते पात्रलाई मञ्चमा उभ्याइदिएका छन् । कलाकारहरूले निकाल्ने जनावरको आवाजले मञ्चमा दुरुस्तै लाग्छ । नाटकमा आकाशसँगै आशिष काफ्ले, बसना तिमल्सिना, विनिता लामा गुरुङ, गणेश पौडेल, कविराज राई, मारुती सापकोटा, नवीन चन्द्र अर्‍याल, निशान खत्री, ऋषिकेश बस्याल, सरिता कठायत र सुरज मल्लको अभिनय छ ।

कनकमणिको कथालाई नाट्य रुपान्तरण गर्ने आयुष निरौला र 'धुमधामको घुमघाम'को परिकल्पना र निर्देशन गरेकी आकांक्षा कार्कीले मिहिनेतले भक्तेको यो यात्रामा दर्शकलाई सँगैसँगै हिँडाउँछ । भक्तले आफैंलाई मात्रै होइन दर्शकले पनि उनको यो यात्रामा आफूलाई भेट्न पाउनेछन् ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७९ २०:०७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×