'रुदाने'को जीवन पो जीवन !- मनोरञ्जन - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

'रुदाने'को जीवन पो जीवन !

अभिनेता दिव्य देवका ६ वटा फिल्म प्रदर्शनको पर्खाइमा छन्
रीना मोक्तान

काठमाडौँ — भिक्टर नभरोस्कीले न्युयोर्क विमानस्थल पुगेपछि थाहा पाउँछन्, सैन्य 'कु'ले देश गृहयुद्धमा परिणत भइसक्यो । गृहयुद्धको प्रभावले विमानस्थलमा उनको पासपोर्ट जफत गरिन्छ । बिना पासपोर्ट न उनी न्युयोर्क प्रवेश गर्न सक्छन् न देश फर्कन । अंग्रेजी बुझ्दैनन्, बोल्न पनि सक्दैनन् । 'एस- नो' र 'थ्यांक्यू' को भरमा भिक्टर ९ महिना उक्त विमानस्थलमा अड्किन्छन् । आफ्नो गन्तव्यसम्म पुग्नका लागि टर्मिनल भवनभित्रै महिनौं खुम्चिएर भिक्टरले संघर्ष गर्छन् ।

'द टर्मिनल' को यो कथाले अभिनेता दिव्य देवको मन छोयो । जीवनकै पहिलो अंग्रेजी फिल्म 'द टर्मिनल' उनले अष्ट्रेलिया पुगेपछि हेरे । अंग्रेजी कलाकार टम ह्यांक्सले अंग्रेजी बोल्न नसक्ने भिक्टरको अभिनय निर्वाह गरेको देखेपछि उनलाई लाग्यो- 'अभिनय भनेको यो पो हो त !' यही फिल्मले उनलाई अभिनयमा करिअर देखायो । सन् २००८ मा अष्ट्रेलिया पुगेका उनी २ वर्षमै नेपाल फर्के । फिल्म कलेज अस्कर भर्ना भए, अभिनयमा जम्न थाले ।

हुन त १३/१४ वर्षको उमेरमै पहिलोपटक टिभी देख्दा अभिनयमा आकर्षित भएका थिए, दिव्य । बैतडीमा हुर्केका उनलाई द्वन्द्वकालको समयमा घरमा असुरक्षा हुने देखिएपछि बुवाले मामाघर पठाइदिए । मामाघरमै उनले टिभी देखे । पर्दाभित्रको दुनियाँले उनलाई तान्यो । एसएलसी गरेर काठमाडौं आए । रत्नराज्यलक्ष्मी क्याम्पसमा पत्राकारिता पढे । त्यतिबेलासम्म कलेजमा हुने नाटकमा अभिनय त गर्थे तर अभिनयमै भविष्य देख्छु भन्ने सोचिसकेका थिएनन् । टम ह्यांक्सको फिल्मसँग ठोक्किएपछि भने अभिनयमा उनी गम्भिर बने । अस्कर भर्ना भएको पहिलो वर्षमै थिएटरमा अभिनय गर्ने मौका पाए । 'युथ थिएटर फेस्टिभल'मा मञ्चन भएको 'पर्गेटरी'मा अभिनय गरे ।

त्यसपछि अंग्रेजी नाटक 'एन्जल्स इन अमेरिका'को अडिसनमा छनोट भए । समलैंगिक पात्रको भूमिका, मञ्चमै अर्का पुरुष पात्रलाई चुम्बन गर्नुपर्ने । यो नाटकसँगै थिएटरमा उनको अभिनयको यात्रा सुरु भयो । अस्करकै साथी उत्पलको निर्देशनमा तयार भएको 'लभ, लस्ट, लाइफ'मा पनि उनले अभिनय गरे, जुन'कान्स'को लघु फिल्मतर्फ छनोटमा पर्‍यो ।

अहिलेसम्म गरेका २५ नाटकमा दिव्यले करिब १८ त अंग्रेजी नाटक नै गरेका छन् । 'ह्यामलेट', 'लुक ब्याक इन एन्गर', 'सान्दाजुको महाभारत', 'सेम टाइम नेस्कस्ट इयर'लगायतका नाटकमा आफ्नो अभिनयको प्रखरता देखाइसकेका दिव्य प्रदर्शन हुन बाँकी ६ फिल्मका अभिनेता हुन् । यसअघिका फिल्म 'नागरिक', 'सुप्पर हिट', 'आवरण'ले ठूलो पर्दामा उनलाई खासै चिनाएन । प्रदर्शन पर्खिरहेको 'रुदाने', 'डाकिनी', 'चिसो एस्ट्रे', 'हिजो आजका कुरा', 'किया', 'राधा'ले भने पर्दामा आफूलाई स्थापित गराउनेमा उनी आसावादी देखिन्छन् ।

'कुनै फिल्मको रिलिजको अत्तोपत्तो छैन । म त कुर्दा कुर्दा हैरान भइसकें, 'हाँस्दै सुनाए, 'प्रदर्शनलाई लिएर हतास नै भइसकेको त छैन । फिल्मका दर्शकबीच मेरो परीक्षा हुन बाँकी छ । थिएटरमा एकहदसम्म आफूलाई प्रमाणित गरिसकें । तर फिल्ममा सयौं थरिका दर्शक हुन्छन् । हरेकका आ-आफ्नै विचार हुन्छन् । म नाटकलाई लिएर जति ढुक्क हुन्छ फिल्ममा त्यस्तो छैन ।' अभिनयमा अब्बल दिव्य आवाजको दुनियाँमा पनि खोजिने नाम हो । विज्ञापन, डकुमेन्ट्रीमा आवाज दिइरहेका दिव्य अहिले 'माइ सेकेण्ड टिचर' र 'रामायण'मा आवाज दिन व्यस्त छन् ।

रुदाने यात्रा

सन् २०१५ मा 'रुदाने'को अफर आउँदा दिव्यलाई बल्ल आफूले रोजेजस्तै, चुनौतीपूर्ण पात्र भेटेको भान भयो । निर्देशकद्वय विकास ढकाल र अमित किशोर सुवेदी रुदानेजस्तै देखिने अनुहारको खोजीमा रहेछन् । दुब्लो पातलो शरिर, अनुहार पनि रुदानेसँग मिल्न गएपछि उनी फिल्मका लागि चुनिए । फिल्म गर्नुअघिसम्म रुदानेलाई चिन्दैन थिए, दिव्य । 'दुर्भाग्यवस मैले उहाँलाई चिनेको थिइनँ । जब थाहा भयो 'ओहाे के आयो सामुन्ने' भन्ने लाग्यो ।सुरुमा एकदम अचम्मको व्यक्ति लाग्यो ।त्यस्तो व्यक्तिले जिएको जीवन र दर्शन गहन छ । अहिलेको पुस्तालाई रुदाने थाहा नहुनु दु:खद कुरा हो,'फिल्म आवद्ध हुँदाको क्षण सम्झिन्छन् ।

'रुदाने'को चरित्र निर्माणका लागि उनीसँग खासै स्रोतहरू थिएनन् । २/४ वटा अडियो टेप थिए । 'थाहा' लेखिएको किताब थियो । रुदानेलाई बुझ्न गहिराइमा जानकारीहरू बटुले । मकवानपुर पुगे । रुदानेको 'हाउभाउ कसरी पहिल्याउने' भिडियोमा हेर्न कुनै स्रोत थिएन । गाउँ पुगेपछि भाषण गर्दा हातहरू चलाउने खुट्टा बजाउने गर्थे भन्ने कुरा थाहा पाए । रुदानेको चरित्र निर्माण गर्न सजिलो थिएन । 'गाउँमा एकले एकथरि, अर्कोले अर्कोथरि सुनाउँथे । त्यही कुराहरूमा साझा के छ त? भनेर खोज्न थालें । उनको बोल्ने शैली एकदमै विशेष । थोरै शब्दमा टक्क मुटुमै पर्ने कुरा भन्न सक्ने । त्यो कुरालाई एक कलाकारका हिसाबले कसरी गर्ने चुनौति थियो,' उनले सुनाए, 'अभिनयमा त्यो चरित्रको आत्मा झल्किनुपर्‍यो नि ! हाउभाउ र लुक्सले मात्र पुग्दैन नि त ! त्यो असाधरण व्यक्तिको आत्मा पनि असाधरण नै हुनुपर्छ । त्यो पहिल्याउनु र आत्मासाथ गर्न सजिलो थिएन ।'

'रुदाने'को चरित्र निर्वाह गर्दा दिव्यलाई अभिनय मात्र गरिरहे झैं भयो । पात्रको ऊर्जा उनमा झल्किएन । त्यसैले उनले सहरमा 'थाहा' लेख्दै हिँड्न थाले । 'थाहा' लेख्दै हिँड्दा प्रहरीले थर्काउने पो हो कि? भन्ने विचार नआएको होइन। तर उनको मनले भन्यो 'रुपचन्द्र कहाँ डराउँछ त ?' उनले आफूलाई रुपचन्द्रको रुपमा विश्वास गरे । लाजिम्पाट, रत्नपार्कलगायत सहरका विभिन्न पुलहरूमा थाहा लेख्दै हिँडे । विस्तारै उनले रुदानेको उर्जालाई आफूमा आत्मासाथ गरे । लामो ओभरकोट, रुदानेकै हाउभाउ । त्यही हुलियामा उनी सहर डुल्न थाले । हिँड्दै गर्दा अचानक एकदिन भाषण नै गर्न मन लाग्यो । काठमाडौं मल छेउको पुलमा उभिएर भाषण गर्न थाले ।

मानिसहरू उनलाई बहुलाएको हो कि ! भन्ने भावमा घुरेर हेर्थे । तर उनले ती नजरहरूलाई बेवास्ता गरे । त्यसपछि रुपचन्द्रले झैं पर्चाहरू बेच्न थाले । मानिसहरू रमाइलोका लागि पर्चा किन्थे । पाँच रुपैयाँमा २०/३० वटा पर्चा बेचे । पर्चा बेचेको पैसा उनले साँचेर राखेका छन् । रुपचन्द्र चुनाव खर्च त्यही पर्चाबाट उठाउँथे । राजनैतिक विचार, जीवनको दर्शन, जनतालाई जगाउने छोटा कविता लेखेर पर्चा बेच्थे । 'मानिसहरू उनको पर्चा किन्न हारालुछ गर्थे । कस्तो अचम्म अहिले कोही नेताले पर्चा दियो भने सित्तैमा लिन पनि मान्दैनन् । त्यसरी हिँडेपछि झन-झन आफैंलाई रुपचन्द्रको रुपमा विश्वास गरें, ' दिव्यले चरित्र निर्माणको क्षण सम्झे ।

चरित्र निर्माणकै क्रममा उनले रुपचन्द्रको जीवनशैली, निर्णयलाई नजिकबाट नियाल्न पाए । जिद्दु कृष्ण मूर्तिलाई सुन्न थालेपछि आफूले रुपचन्द्र र 'थाहा'लाई बुझेको दिव्य सुनाउँछन् । 'उहाँले छोड्नु भएको दर्शन, बाँच्नु भएको जीवन एकदमै विशिष्ट छन् । त्यस्तो जीवन पो जीवन ! साँच्चै जे बोलेको छ त्यस्तै बाँचिदिने । त्यो पात्रको अभिनय गर्न पाउनु मेरो भाग्य हो। न्याय दिएँ, दिइनँ त्यो फिल्म प्रदर्शनपछि थाहा हुन्छ, 'दिव्यले भने, 'फिल्म भनेको एउटा पक्ष मात्र राम्रो भयो भन्दैमा राम्रो हुँदैन । एउटा कलाकारले राम्रो काम गर्‍यो भन्दैमा फिल्म राम्रो हुँदैन । सम्पादकले राम्रो सम्पादन गर्‍यो भन्दैमा राम्रो हुँदैन । त्यही भएर हाम्रो फिल्म कस्तो बन्यो भन्ने कुरामै डर छ। तर हामी सबैले आफ्नो उत्कृष्ट दिएका छौं । ४ वर्ष अगाडि अभिनयको जस्तो ज्ञान थियो त्यो सबैलाई इमान्दार भएर मैले रुदानेको चरित्रमा अभिनय गरेको छु ।'

दिव्य सेटभर रुदानेकै पहिरनमा बस्थे । वर्कसपको बेलादेखि सहायक कलाकारलाई 'भाते' भनेर बोलाउन थालिसकेका थिए । गाउँमा सुटिङ हुँदा गाउँलेहरू उनलाई हेर्न झुमिन्थे । त्यही पहिरनमा दिव्यलाई देख्दा कतिले रुदानेलाई सम्झिए पनि । सुटिङ हेर्न आएका गाउँलेहरू भन्थे,'एकचोटी भाते भनिदिनु न ।' उनी भनिदिन्थे 'भाते के छ' ?' । पर्दामा रुदानेको जीवन बाँचेका दिव्य रुपचन्द्रसँग व्यक्तिगतरुपमै गाँसिएका छन् । 'यो व्यक्तिसँग एकपटक भेट्न पाए भन्ने अर्कै खालको लगाव छ । सायद त्यो चरित्रलाई भावनात्मक रुपले आत्मसाथ गरेको भएर होला व्यक्तिगत रुपले गाँसिएको अनुभव भएको छ,'उनले सुनाए ।

दिव्य आफूलाई चुनौती लाग्ने, उत्साहित बनाउने कुरा फिल्ममा भएपछि मात्र फिल्म गर्न तयार हुन्छन् । 'रुदाने' मात्र होइन प्रदर्शन कुरिरहेको ६ फिल्म उनको रोजाइमा परेका फिल्म हुन् । सबै फिल्ममा कलाकारले चरित्र निर्माणको लागि समय पाइरहेका हुँदैनन् । विशेष त व्यवसायिक फिल्ममा । दिव्यले 'रुदाने'लाई झैं अन्य चरित्रहरूको निर्माणमा समय र उतिकै मिहिनेत गरेका छैनन् । उनी सबै चरित्रका लागि गहिराईमा पुगेर अभिनय गर्नु नपर्ने बताउँछन् । 'सायद सबै फिल्ममा त्यो चाहिँदा पनि चाहिँदैन ।त्यो गर्नु पनि हुँदैन जस्तो लाग्छ । हरेक चरित्रको एउटा यात्रा हुन्छ, एउटा प्रकृया हुन्छ । कतिमा स्वतन्त्र भएर बस्नुपर्छ । कुनैमा रुपचन्द्रको जस्तो गहिराईमा पुगेर अभिनय गर्नुपर्छ,'उनी सुनाउँछन् ।

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७८ १८:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बदलिँदो संसारको कथा

समाजबाट कसरी मानवता हराइरहेको छ ? पैसाको पछि दौडिरहेका मान्छेले कसरी जीवनको मौलिक आनन्द गुमाइरहेका छन् ? ‘स्क्विड गेम’ ले यी प्रश्नमाथि विमर्श गरेको छ ।
रीना मोक्तान

समाज दुई वर्गमा विभाजित छ, ‘हुने खाने’ र ‘हुँदा खाने’ । ‘हुने खाने’ ले सधैं ‘हुँदा खाने’ माथि अधिकार जमाएको छ । संसारको ठूलो संख्या ‘हुँदा खाने’ समूहमै छ । दुई वर्गबीचको संघर्ष शताब्दिऔंदेखि जारी छ । दक्षिण कोरियाली सिरिज ‘स्क्विड गेम’ दुई वर्गबीचको कथा हो ।

‘हुँदा खाने’ वर्ग छाक टार्न मजदुरी गर्छन्, उद्योगमा काम गर्छन् । ‘हुने खाने’ वर्ग भने त्यही उद्योग चलाउँछन् । गरिबीको रेखामुनि जसोतसो जिन्दगी चलाइरहेका पात्र हुन् संकिहुन् । उनी वृद्धा आमाको भरमा बाँचिरहेका छन् । श्रीमतीसँग सम्बन्धविच्छेद भइसकेको छ । १० वर्षीया छोरीलाई श्रीमतीले नयाँ पतिसँगै राखेकी छन् । गाडी चलाएर घर खर्च जुटाउन नसक्ने संकिहुन्को टाउकोमा ऋणको थुप्रो छ । बिरामी आमाको उपचार गर्ने पैसासमेत छैन । पैसा भएको प्रमाणित गर्न सके छोरीलाई घर फिर्ता गर्न सकिन्छ । तर, पैसाकै कारण जीवनको लय खलबलिएको छ । र, उनी अनेक अभावका पहाडको सामना गर्न बाध्य छन् ।

एक दिन उनी एउटा खेलको निमन्त्रणा पाउँछन्, जसमा खेल जित्नेले कल्पना गरेभन्दा बढी पैसा घर ल्याउन सक्छ । संकिहुन् खेल खेल्न तयार हुन्छन् । खेल आयोजक को हुन् ? कसैलाई थाहा छैन । खेललाई निगरानीमा राख्ने एक जना ‘फ्रन्टम्यान’ हुन्छन् । खेलाडीबाहेक अन्यको परिचय लुकाइएको छ ।

खेलकै लागि अपरिचित स्थानमा पुग्दा संकिहुन्ले ऋणमा डुबेका अन्य २५५ खेलाडी भेट्छन् । बाल्यकालका साथी सांघुसँग पनि त्यहीँ भेट हुन्छ । सेक्युरिटिज कम्पनीका पूर्वमालिक सांघु, जसलाई ग्राहकको पैसा चोरेर लगानी डुबाइदिएको आरोप छ । र, उनलाई प्रहरीले खोजिरहेको छ । सेब्युक, जसलाई ठूलो रकम चाहिएको छ– उत्तर कोरियाको सीमाबाट आमालाई सकुशल दक्षिण कोरिया ल्याउन । पाकिस्तानबाट कोरिया आएका अब्दुल पनि परिवारका खातिर खेलमा सहभागी छन् । एक वृद्धा छन्, जो मृत्युको पर्खाइमा उसै बस्नुभन्दा खेलमा सहभागी हुन चाहन्छन् । वृद्धालाई ब्रेन ट्युमर भएको छ ।

यी पात्रलाई बाल्यकालमा खेलिएका ६ वटा सरल खेल खेल्न लगाइन्छ । खेलबाट बाहिरिनेहरू घर फर्किंदैनन्, संसारबाटै बिदा हुन्छन् । उनीहरूलाई त्यहीँ मारिन्छ । खेल्दै जाँदा खेलाडीले थाहा पाउँछन्– प्रत्येक व्यक्तिको मृत्युसँगै १ सय मिलियन वन (कोरियाली मुद्रा) आफूले जित्ने रकममा जोडिँदै जानेछ । ४५६ जना खेलाडीको हिसाब गर्दा उपहार रकम ४५.६ बिलियन वन हुन्छ । ४५६ मध्ये कुन खेलाडी ६ वटै खेल जितेर घर फिर्ता होलान् ? जितेको रकमले समस्या समाधान होला ? ‘स्क्विड गेम’ यिनै कथावरिपरि घुमेको छ ।

सेप्टेम्बर १७ मा प्रदर्शनीमा आएको ‘स्क्विड गेम’ ले नेट्फ्लिक्सको अहिलेसम्मकै भ्युइङ–रेकर्ड तोडेको छ । प्रदर्शनको २८ दिनमै यो सिरिज १.६५ बिलियन घण्टा हेरिएको रेकर्ड छ । यसअघि नेटफ्लिक्सकै अर्को सिरिज ‘ब्रिजर्टन’ २८ दिनमा ६ सय २५ मिलियन घण्टा हेरिएको रेकर्ड थियो । ‘ब्रिजर्टन’ को दाँजोमा यस सिरिजको भ्युइङ–रेकर्ड २.६ गुणा बढी छ ।

बालबालिकाका खेललाई हिंसात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको यो सिरिज सस्पेन्स र थ्रिलरले भरिएको छ । ऋणको भारीले थिचिएका ती पात्रहरू नेपालकै सामान्य मानिसझैं लाग्छन् । कुनै न कुनै पात्रमा दर्शकले आफैंलाई भेट्टाउँछन् र ती पात्रलाई प्रेम गर्न थाल्छन् । दृश्यहरूमा आउने ‘ट्वीस्ट एन्ड टर्न’ ले दर्शकमा झनै उत्सुकता थप्छ । एक शृंखला सकिएपछि आउने अर्को शृंखलाको कथाबारे दर्शकले सहज अनुमान गर्न सक्दैनन् । हिंसाप्रधान यो सिरिजमा ‘कथार्सिस’ को प्रयोग बेजोड ढंगले गरिएको छ । दर्शक पात्रसँग एकाकार हुन्छ । र, सिरिजको अन्त्यसम्मै पात्रसँगै यात्रा गर्छ ।

‘भीआईपी’ को प्रवेशपछि सिरिजमा वर्गीय विभेद झल्किन्छ । धनीले अति गरिबलाई कसरी वस्तुको रूपमा हेर्छन् ? र, गरिबलाई कसरीआफ्नो मनोरञ्जनका साधन बनाइरहेका छन् ? सिरिजले वर्गीय खाडलको भेदमाथि केही प्रश्न छाडेको छ । एक दृश्यमा गरिब र लाचार व्यक्तिहरूलाई ‘चेस’ सँग दाँजिएको छ । गरिबहरू धनीका अघि ‘दास’ बनेर झुकेका छन् । र, गरिबका ढाडमा धनीहरूले गोडा अड्याएर खेल हेरिरहेका छन् । गरिब खेलाडीले सास गन्दै खेलिरहेको खेल धनाढ्य वर्गका लागि खास मनोरञ्जनको विषय हो । वर्गबीचको विभेद, असमानता र संघर्ष सिरिजको खास कन्टेन्ट हो । वर्तमान विश्वको वास्तविक समाज सिरिजमा देखिएको छ ।

हिन्दी फिल्म ‘लक’ हेरेका दर्शकका लागि यो सिरिज नौलो र विशेष नहुन सक्छ । थ्रिलिङ कथाको नौलो प्रस्तुतिका लागि ‘स्क्विड गेम’ हेरे हुन्छ । पैसाको मोहमा समाजले कसरी आफ्नो खास चरित्र बदलेको छ ? समाजबाट कसरी मानवता हराइरहेको छ ? पैसाको पछि दौडिरहेका मान्छेले कसरी जीवनको मौलिक आनन्द गुमाइरहेका छन् ? ‘स्क्विड गेम’ ले यी प्रश्नमा विमर्श गर्ने जमर्को गरेको छ ।

प्रकाशित : मंसिर ४, २०७८ १०:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×