'नातावाद सबैतिर'

रीना मोक्तान

काठमाडौँ — बलिउड अभिनेत्री कंगना रनावतले हालै सामाजिक सञ्जाल इन्स्टाग्राममा एक भिडियो सार्वजनिक गर्दै अभिनेता सुशान्तसिंह राजपुतको आत्महत्याको पछाडि बलिउडमा व्याप्त नातावाद रहेको आरोप लगाएकी छिन् ।

७ वर्षे फिल्म यात्रामा बलिउडले सुशान्तलाई कुनै प्रोत्साहन नगरेको भन्दै उनको आत्माहत्यामा नातावादले पनि भुमिका खेलेको बताएकी छिन् ।

'केही व्यक्तिहरु जसको दिमाग कमजोर हुन्छ उनीहरु डिप्रेसनमा आत्महत्या गर्छन् भनेर स्थापित गर्न खोज्दैछन् । जो व्यक्तिले प्रवेश परिक्षामा उत्कृष्ट नतिजा ल्याएको छ त्यो व्यक्ति कसरी कमजोर हुन सक्छ,' भिडियोमा उनले भनेकी छिन्, 'उसको अन्तिम पोस्टहरु हेर्दा क्लियर हुन्छ । उसले भनिरहेको थियो, प्लिज मेरो फिल्म हेर्नुस्, यो इन्डस्ट्रीमा मेरो कुनै गडफादर छैन । मलाई यो इन्डस्ट्रीबाट बाहिर निकालिनेछ ।'

कंगना थप्छिन्, 'आफ्नो अन्तर्वार्ताहरुमा उनले बिन्ती गरिरेका थिए, मलाई किन यो इन्डस्ट्रीले अपनाउँदैन । मलाई यहाँ एक्लै पारियो । के सुशान्तको मृत्युमा यी कुराहरुको आधार छैन ?'

नातावादका विषयमा खरो प्रस्तुत हुँदै आएकी कंगनाले गल्ली ब्वाईजस्तो 'वाहियात' फिल्मलाई अवार्ड दिने तर सुशान्तको 'छिछोरे'लाई नजरअन्दाज गरिदिने बलिउडको वास्तविकताबारे आवाज उठाएकी छिन् । आफूलाई पनि केही व्यक्तिहरुले आत्महत्याको दुरुत्साहन गर्ने गरेको भन्दै उनले भिडियोमा भनेकी छिन्, 'उनीहरुले सुशान्तलाई भने, तिमी अयोग्य छौ, सुशान्तले त्यही ठान्यो ।'

अभिनेत्री कंगनाले नातावादबारे यसरी खरो टिप्पणी दिएपछि नेपालमा पनि यसबारे बहस सुरु भएको छ । अभिनेत्री नम्रता सापकोटाले सोमबार राति फेसबुकमा भिडियो सार्वजनिक गर्दै नेपालमा पनि नातावादको जरा गडेर बसेको बताएकी छिन् ।

'हामी बलिउडमा नातावाद छ, कलाभन्दा पनि आफ्नोलाई साथ दिन्छ भन्छौं। तर हामी नेपालकै कुरा गरौं न । नेपालमा पनि यस्ता व्यक्ति छन् जो कलाकारितालाई भन्दा पनि आफ्नालाई साथ दिन्छन्,' उनले भनेकी छिन्, 'यहाँ फिल्ममा कलाकार चाहियो भनेर घोषणा हुन्छ । अन्तमा फिल्ममा उनीहरुकै छोरा, भतिजा, भाई, बहिनी देखिन्छ ।'

उद्योगको मानिससँग राम्रो पकड भएको कलाकार नै पर्दामा देखिँदै आएको उनले बताएकी छिन् । 'जो संघर्ष गरेर इन्डस्ट्रीमा आएको हुन्छ । त्यसलाई त यहाँ गनिँदै गनिँदैन । जसको अभिनय जिरो छ, जसको लिंक छ इन्डस्ट्रीको मानिसहरुसँग उनीहरु नै पर्दामा देखिन्छन्,' नम्रताले भनेकी छिन् । यसरी आफ्नोलाई प्राथमिकता दिँदा संघर्ष गरेर इन्डस्ट्रीमा आउने कलाकार डिप्रेसनमा जाने उनको तर्क छ । 'मैले अनुभव गरेको कुरा के भने,धेरै होइन ६० प्रतिशत मानिस आफ्नोलाई बढी प्राथमिकता दिन्छन् । र कलाकारहरु डिप्रेसनमा नगएर केमा जान्छन् त ?' अभिनेत्री सापकोटा लामो समयदेखि फिल्मबाट टाढा देखिन्छिन् ।

त्यस्तै अभिनेत्री वर्षा सिवाकोटीले पनि नेपाली फिल्म क्षेत्रमा नातावाद कायमै रहेको कुरा सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा उल्लेख गरेकी छिन् । उनी लेख्छिन्, 'नातावाद सबैतिर हुन्छ, फिल्म उद्योगमा मात्र होइन । फरक यत्ति हो कि फिल्म इन्डस्ट्रीमा छर्लङ्ग छ । सत्य बोल्ने आँट कमैको छ । किन कि यस्ता अभिव्यक्तिले भोलिका दिनमा करिअरमा असर पर्न सक्छ, कामको अभाव हुन सक्छ ।'

गत वर्ष अभिनेत्री सिवाकोटीले नातावादबारे बोलेकी थिइन् । त्यतिखेर फेसबुकमा स्टाटस लेखेकी थिइन्, 'नातावादले मात्र फिल्म क्षेत्र रुमल्लिएको छैन । यहाँ अरु थुप्रै अवस्था छन, जुन कुरामा ध्यान दिन पनि जरुरी छ, जस्तै ग्रुपिजम, लभ अफेयर्स, कम्प्यारिजन, कलाकार र युट्युबर/पत्रकारबीच अनावश्यक गुटबन्दी । यी कुराको बिगबिगीले पनि नकारात्मक असर पारेको छ ।'

त्यो बेला वर्षाले आफूलाई यी सब कुराको पीडित व्याख्या गरेकी थिइन् । उनले दिएको अभिव्यक्तिका कारण अब उनले फिल्म उद्योगमा काम नपाउनेजस्ता हल्ला पनि चलेको थियो । तर, अवस्था सामान्य हुँदो हो यतिखेर समय दिन नसकेर कति फिल्महरु छोडिसक्नुपर्ने अवस्था आउने वर्षाले लेखेकी छिन् ।

मिहिनेतका साथ काम गर्दै जाँदा यस्ता कुनै पनि वादले छुन नसक्ने उनको तर्क छ । 'तपाईं कुनै काम गर्नु हुन्छ भने पूर्ण मिहिनेत, विश्वास र समर्पणका साथ गर्नुस कि, जहाँ कुनै वादले छुन पनि नसकोस् । तपाईं प्रतिभा सम्पन्न, लगनशील र आत्मविश्वासी हुनुहुन्छ भने एकदिन अवश्य तपाईंको मिहिनेतले कदर पाउने छ । हत्केलाले सूर्यलाई छेकेर छेकिन्छ र ?' प्रकाशित : असार २, २०७७ १५:०५

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

शिव श्रेष्ठको डेब्यू स्मृति : सुटिङ सेटबाट तीन पटक भागेको थिएँ

'म आफै हिरो बनेको होइन, मलाई प्रकाश थापाले हिरो बनाइदिनुभएको हो'
रीना मोक्तान

काठमाडौँ — विराटनगरको जलजला हल नजिकै थियो, शिवसुन्दर श्रेष्ठको घर । काठमाडौंको किलागल किसी गल्लीमा जन्मेका उनी अध्ययनको सिलसिलामा पुगेका थिए विराटनगर ।  महेन्द्र मोरङ क्याम्पसमा आईए पढ्दै थिए । यो २०३७ को कुरा हो ।

हलनजिकै भएकाले नयाँ फिल्म लाग्नेबित्तिकै उनी साथीहरुसँग फिल्म हेर्न पुगिहाल्थे । प्रकाश थापा निर्देशित 'सिन्दुर' फिल्म उनले त्यहीँ हेरेका थिए । उनलाई फिल्म असाध्यै मन परेको थियो । फिल्म हेरिसकेपछि साथीहरुसँगै शिव क्यारम खेल्नतिर थाले ।

क्यारम खेल्दै गर्दा एकजना साथीले उनीहरुलाई निर्देशक थापा पनि जलजलामा आएको खबर गरे । साथीहरु सबै थापालाई हेर्न आतुर भए । शिवले मानेनन् । किनकि उनी क्यारममा जितिरहेका थिए । जित्नेले समोसा खान पाउँथ्यो । त्यसैले उनको ध्यान जितेर समोसा खानेतिर नै थियो । साथीहरु बीचमै खेल छोडेर निर्देशक थापालाई भेट्न हलतिर दौडिए । एक्लै कसरी क्यारममा खेल्नु, शिव पनि साथीहरुलाई पछ्याउँदै हल पुगे ।

निर्देशक थापा भीडले घेरिएका थिए । पान चपाउँदै गरेका निर्देशक थापालाई देख्नेबित्तिकै शिवको मुखबाट अचानक फुत्कियो, 'दाय नमस्ते तपाईंलाई बधाई छ ।'

'मलाई कसले नमस्कार गरेको ?' भन्दै प्रकाशले भीडबाट आवाज दिए । परिचय खुलाएपछि उनले शिवलाई तलदेखि माथिसम्म नियाले । भोलिपल्ट ११ बजे भेट्न बोलाउँदै प्रकाश छुट्टिए । भोलिपल्ट निर्धारित समयमा शिव प्रकाशलाई भेट्न हल पुगे । घण्टौं कुरे तर प्रकाश आइपुगेनन् । घर फर्के । भोलिपल्ट फेरि त्यही समयमा हल पुग्दा भने प्रकाशसँग उनको भेट भयो । शिवसँग भेट्ने भनेको दिन उनी बुवाको आँखा जँचाउन गएका रहेछन् । दोस्रो भेटमा शिवले प्रकाशलाई सोधिहाले, 'दाइ तपाईंले मलाई किन बोलाउनु भएको ?'


त्यसदिन पनि प्रकाशले शिवलाई तलदेखि माथिसम्म नियाले । अनि भने, 'भाइ फिल्ममा खेल्ने हो ?'

शिवले सिधै अस्वीकार गरे, 'मलाई अभिनय गर्न आउँदैन दाइ । म गर्दिनँ फिल्म ।' उनको जवाफ सुनेर प्रकाश मात्र मुस्कुराइरहे । 'अन्त्यदेखि सुरुसम्म' भन्ने पुस्तकको कथामा फिल्म बनाउन लागेको भन्दै उनले शिवलाई गोरखापत्र हेर्न भने । काठमाडौं फर्केपछि उनले गोरखापत्र हेरे । त्यसमा फिल्मका लागि आवेदन खुल्ला गरिएको थियो । उनले खलपात्र भूमिकाका लागि आवेदन दिने सोचे । आवेदन दिन तत्कालीन शाही नेपाली चलचित्र संस्थान, बालाजुमा गए ।

त्यहाँ उनलाई तीन किसिमका डायलग दिइयो । तयारीका लागि १५ मिनेट समयावधि । क्यारिकेचर गर्न माहिर शिवले मज्जाले डायलग बोलिदिए । त्यसपछि खलपात्र बन्न गएका उनी फिल्मको 'हिरो'मा छनौट भए । शिवका अनुसार त्यतिबेला भुवन केसी, शम्भुजित बास्कोटाले पनि उनीसँगै आवेदन दिएका थिए । त्यो फिल्मको नाम थियो 'जीवनरेखा' । जहाँबाट सुरु भयो शिवको अभिनय यात्रा । ‌'मैले जीवनमा थुप्रै फिल्ममा काम गरेँ तर आज पनि पहिलो फिल्मका अनुभंति विशेष लाग्छ', यो फिल्मसँग जोडिएका रमाइला र अविस्मरणीय किस्साहरु अझै उनको स्मृतिमा ताजै छ ।

सुटिङबाट भाग्दा…

यो फिल्ममा शिवलाई 'हिरो'को भूमिका दिइए पनि खासमा उनी खलपात्रकै रुपमा देखिन चाहन्थे । त्यसैले सुटिङ सुरु भइसक्दासम्म पनि उनले पटकपटक निर्देशकसँग अनुरोध गरेका थिए, 'दाइ मलाई गुन्डाको रोलमा लिनुस् । फाइट सिनमा लिनुस । हिरो त सक्दिनँ ।' तर निर्देशक थापाले मानेनन् । मुस्कुराउँदै जवाफ फर्काउँथे, 'मेरो नाम प्रकाश थापा हो । म छु नि, तिमीले मलाई पछ्याउनू ।'

यसरी फिल्म 'जीवनरेखा'को सुटिङ सुरु भयो । फिल्मकी अभिनेत्री थिइन् मिनाक्षी आनन्द । मिनाक्षी छेउमा आउनासाथ शिव थरथर काँप्थे । २३ वर्षीय शिवले त्योबेला न कुनै अभिनयको तालिम लिएका थिए न अभिनय गर्ने सोचेका थिए । अभिनय गर्न गाह्रो पर्‍यो उनलाई । त्यसैले आफूले अभिनय गर्न नसक्ने भन्दै सुटिङबाट तीन पटक भाग्दाको क्षण आज पनि शिवको मानसपटलमा ताजै छन् । 'सुटिङमा के गर्नी, कसो गर्नी थाहा थिएन। त्यो फिल्मबाट म तीन चोटि भागेको थिएँ,' नोस्टाल्जिक हुँदै शिवले सुनाए ।

निर्देशक थापा हौसलासहित उनको ढाड थपथपाउँथें । तर, सुटिङ सुरु गर्न लाग्दा शिव 'सक्दिनँ' भन्दै पछाडि हट्थे । एकदिन निर्माण टिम पोखरामा अन्य कलाकारको सुटिङ गर्दै थियो । त्यसदिन शिवको सुटिङ थिएन । टिम पोखराको अन्य ठाउँमा सुटिङ गर्न गएको मौकामा शिवले काठमाडौंको बस समाते । टिमले फेरि बोलायो, उनी पोखरा फर्के ।

त्यसपछि फेरि काठमाडौंमा सुटिङ भइरहँदा भागेर विराटनगर पुगे । निर्माण टिमले त्योबेला पनि फकाइफुलाइ उनलाई बोलायो । त्यसपछि फेरि काठमाडौं फर्के । तेस्रो पटक फेरि काठमाडौंको सुटिङ छोडेर दार्जीलिङ भागे । 'अब त म फिल्म खेल्दै खेल्दिनँ भनेर दार्जीलिङ भागेको थिएँ । साथीसँगै दार्जीलिङ घुम्ने योजना थियो,' उनले पुराना दिन सम्झे । त्यतिखेर स्वर्गीय गौरीकार मैनाली प्रोडोक्सन कन्ट्रोलमा थिए । चेतन कार्की प्रोडोक्सन चिफ । दुवैले शिवलाई सम्झाइबुझाइ काठमाडौं फर्काए ।

'अरु भूमिका दिनुस् गर्छु तर मुख्य भूमिका गर्दिनँ,' काठमाडौं फर्केपछि उनले सर्त राखे । त्यतिखेर आँखाभरि आँसु लिँदै प्रकाशले भनेका कुरा आज पनि सम्झन्छन् उनी, 'हेर शिव दुनियाँ मान्छेले मलाई हिरो हुन सोर्सफोर्स लगाए । तर मैले तिमीलाई चुनेँ । तिमीमा जे छ तिम्रो आँखामा छ ।'

सुटिङ छोडेर भागिरहँदा पनि टिमले शिवलाई यसरी बोलाइरह्यो । उनीहरुले नबोलाएका भए आज आफू यो स्थानमा नपुग्ने शिव सुनाउँछन् । 'त्यतिखेर उहाँहरुले मलाई नबोलाउनु भएको भए आज म शिव श्रेष्ठ हुन्थिन् होला,' उनले भने, 'म आफै हिरो बनेको होइन, मलाई प्रकाश थापाले हिरो बनाइदिनुभएको हो । आखिर उहाँले मलाई कसरी बोल्ने, कसरी हिँड्ने, कसरी हाँस्ने, कसरी रुने सिकाउनुभयो ।'

यसरी फिल्मको काम सक्न बाध्य भए उनी । 'तिम्रो भागको जति खिचाइमा खर्च भएको छ त्यति तिमीले बेहोर्नुपर्छ भन्दै मलाई उहाँहरुले तर्साउनु पनि भयो । त्यसपछि त म फिल्म गर्न बाध्य भएँ,' उनले सुनाए ।

फिल्म तयार भयो । फिल्मको ट्रायल सो उनीहरुले बालाजुमै हेरे । त्यो ट्रायल सो पनि उनी कहिल्यै बिर्सँदैनन् । 'भाइलाई कस्तो लाग्यो फिल्म ?' मौन मुद्रामा रहेका शिव प्रकाशको प्रश्नले झस्किएका थिए । 'मैले सोच्दै नसोचेको कुरा पर्दामा देखें । स्क्रिनमा साँच्चै मैले नै अभिनय गरेको हो त भनेर म छक्कै परें,' उनले ट्रायल सो सम्झँदै भने, 'त्यसपछि मैले उहाँको गोडा छोएँ ।'

त्यसपछि शिवले कास्टिङमा आफ्नो नाम छुटेको गुनासो पोखे । 'हिरोको नाम पनि छुट्छ' भन्दै प्रकाशले फेरि कास्टिङ रिप्ले गर्न लगाए । त्यहाँ कलाकारको नामहरुमा शिव श्रेष्ठ पनि थियो । 'मेरो नाम त शिवसुन्दर श्रेष्ठ हो' शिवले यस्तो भन्नेबित्तिकै प्रकाशले थपिहाले, 'सुन्दर त तिमी छँदैछौ अबदेखि तिमी शिव श्रेष्ठ ।' त्यस दिनदेखि उनी दर्शकमा शिव श्रेष्ठको नामले चर्चामा आए ।

शिवले कहिल्यै फिल्म क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने सोचेका थिएनन् । उनको एउटै सपना थियो पाइलट बन्ने । पछि इन्स्पेक्टर बन्ने सोचेका थिए । 'मामा द्वारिका श्रेष्ठ डीएसपी हुनुहुनथ्यो । उहाँले पहिला असई बन अनि इन्सपेक्टर बनाइदिन्छु भन्नु भएको थियो। तर म सुरुमै इन्सपेक्टर बन्न चाहन्थें, ' उनले भने, '६ महिनापछि मात्र इस्पेक्टर बन्ने भएपछि म आर्मीमा गए । ब्रिटिस क्याम्पमा परीक्षा थियो । परीक्षमा नाम निकालें । कलाकार नभएको भए आज म लाहुरे हुन्थें होला ।'

प्रकाशित : जेष्ठ ३२, २०७७ १४:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×