अन्तर्राष्ट्रिय लोक संगीत फिल्म महोत्सव : १३ देश, १५ फिल्म

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — लोक संस्कृति र सम्पदालाई फिल्ममार्फत् कसरी सुरिक्षत बनाउन सकिन्छ ? प्रविधिको जमानामा मूर्त–अमूर्त संस्कृतिलाई नयाँ ढंगले कसरी प्रवर्द्धन गर्ने ? घनीभूत बहससहित बिहीबार राजधानीमा अन्तर्राष्ट्रिय लोक संगीत फिल्म महोत्सव सुरु भएको छ । जमलस्थित दिवंगत संगीतकर्मीहरूको नाममा बत्ती बाल्दै राजधानीमा अन्तर्राष्ट्रिय लोकसंगीत फिल्म महोत्सव सुरु भएको छ ।

ZenTravel

जमलस्थित राष्ट्रिय नाचघरमा महोत्सवको नवौं संस्करणको पहिलो दिन लोकसंगीत र संस्कृतिका ११ वटा कार्यपत्र पेस गरिएका थिए । शंकर विष्ट, मधुसूदन गिरी, कुमार रञ्जित, चाँदनी मल्ल, खड्ग बूढाले मगर, कृष्ण गुरुङ विनोद गन्धर्व, इन्द्रमान महर्जनलगायतले विभिन्न नेपाली लोकबाजामाथि चर्चा गरेका हुन् । फिल्मको सेसन भने शुक्रबारदेखि सुरु हुनेछ ।

Meroghar

लोक संगीत, संस्कृति, परम्परा, मिथक र मान्यतामाथि बनेका फिल्म समेटेर हुँदै आएको महोत्सवमा यसपटक १३ मुलुकका फिल्महरू छानिएका छन् । नेपाली लोकबाजा संग्रहालयले गर्दै आएको महोत्सवमा यसपटक अमेरिका, भारत, नेपाल, चीन, स्लोभेनिया, जापान, नेदरल्यान्ड, बेलायत, क्यानडा, कम्बोडिया र चिलीको फिल्म छानिएका हुन् । फिल्मका माध्यमबाट अमूर्त सम्पदा प्रवर्द्धनको उद्देश्यसाथ हुँदै आएको महोत्सवले पछिल्लोपटक नेपालीभित्रै पनि ‘सम्पदा सचेतना’ फैलाउने सघाउँदै आएको आयोजक लोकबाजा संग्रहालयका अध्यक्ष रामप्रसाद कँडेलले जनाए । ‘आधुनिक विकास र ज्ञानका आज संसारभर सम्पदा संरक्षण ठूलो मुद्दा बन्दै गइरहेको छ,’ उनले भने, ‘लोकको मौलिक पहिचानका रूपमा पुर्खाहरूको संस्कृतिलाई नयाँ ढंगले प्रचारप्रसार गरेर मूल्य स्थापना गर्न सकिएन भने भोलि यो नमिठो इतिहास बन्नेछ । त्यही भएर हामीले एक दशकअघि नै महोत्सव सुरु गरेका थियौं ।’

महोत्सव सुरुवातको समय अमूर्त संस्कृतिमाथि पनि फिल्म बन्छ र ? भन्ने प्रश्नको जवाफ दिनुपरेको बताउँदै पछिल्ला वर्षहरूमा हुँदै आएको अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिताले आफूहरूलाई हौस्याएको पनि उनले जनाए । ‘अहिले यो महोत्सव मनोरञ्जनसँगै संसारभरका लोक संस्कृति, लोक नाच, लोकबाजादेखि लोक संगीतसम्मको अध्ययन–अनुसन्धान गर्ने थलो बन्दै गइरहेको छ,’ उनले भने । यसपटकको महोत्सव नारा भने ‘जीवनका लागि संगीत र बाँच्नका लागि संगीत’ तय गरिएको संग्रहालयका सचिव होमनाथ भण्डारीले जनाए ।

प्रतियोगी र अप्रतियोगी गरी १५ वटा डकुमेन्ट्री फिल्महरू देखाइने महोत्सवअन्तर्गत बिहीबार नाचघरमा लोक संगीत संरक्षणसम्बन्धी कार्यशालासमेत हुनेछ । शुक्रबार एड्रिय हेकम्यानको ‘बोन इन डोल्पो’, बिजु टोप्पो र मेघनाथको ‘गडी लोहादागा मेल’, कोरल तिङ्गेको ‘हार्ट बिट अफ नेपाल’, तेरादा यासिटाकाको ‘मारानाओ कल्चर एट होम एन्ड डायस्पोरा’ लगायतका फिल्म देखाइने भण्डारीले जनाए । फिल्महरू वरिष्ठ फिल्मकर्मी प्रदीपकुमार उपाध्याय, प्रकाशजंग कार्की र शंकरसिंह विष्टको निर्णायकमण्डलले छनोट गरेको हो ।

प्रकाशित : मंसिर १३, २०७६ ०९:२७
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘आस्थाको भिन्नै स्वर’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — गायिका आस्था राउतको दोस्रो एल्बम ‘आधार भाग २’ सार्वजनिक भएको छ । एल्बमलाई बिहीबार राजधानीमा मह जोडी (मदनकृष्ण श्रेष्ठ र हरिवंश आचार्य) संगीतकार सुरेश अधिकारी, गायक राजु लामा, आस्थाका बाबु तथा लोकगायक हरिबहादुर राउत र आमा सावित्री राउतलगायतले एल्बम सार्वजनिक गरे ।

कार्यक्रममा हास्य कलाकार हरिवंशले आस्थासँग आफूले फिल्म ‘छक्का पन्जा २’ गीत ‘झ्याम्म झ्याम्म...’ मा सहकार्य गर्न पाएको सम्झिँदै आस्थाको स्वर भिन्न रहेको दाबी गरे । ‘कसैको गीत सुनिरहँदा एउटै किसिम लाग्छ किनभने त्यस्तै स्वर अन्य गायकगायिकाको पनि हुन्छ,’ हरिवंशले भने, ‘तर आस्थाको स्वर अन्यमा पाइँदैन । परबाटै यो गीत आस्थाले नै गाएको हो भन्नेमा ढुक्क भइन्छ ।’ त्यस्तै कलाकार मदनकृष्णले कम उमेरमै आस्थाले नेपाली सांगीतिक क्षेत्रमा प्रगति गरेको दाबी गरे । ‘सांगीतिक वातावरणमा जन्मेर, हुर्केर होला, आस्थामा गायकीको नयाँ फ्लेभर पाइन्छ,’ उनले भने । आस्थाका बुबा हरिबहादुर कुनै बेला रेडियो नेपालमा लोकगीत गाउँथे भने आमा सावित्री गीतकार हुन् ।

संगीतकार सुरेश अधिकारीले आस्था जस्तोसुकै फ्लेभरको गीत पनि गाउन सक्ने प्रतिभाशाली गायिका भएको बताए । एल्बममा समेटिएको ‘को छ यहाँ’ बोलको गीतमा आस्थाकी आमा सावित्री राउतको शब्द रहेको छ । बाँकी ७ वटा गीतमा सुरेश अधिकारीको शब्द र संगीत छ । धार्मिक, संस्कृति, राष्ट्र भाव र रमाइलो गर्ने मुडका ७ वटा गीत समावेश रहेको राउतले बताइन् । लोक शैलीमा आधारित रहेको ‘नाकैमा फुली...’, गीतमा २०४० सालमा नै माधव केसीको संकलनमा उनका बाबु गायक राउतले गाएको ‘पानी खाने कलधारा कलको...’ गीतको अंशलाई समावेश गरिएको छ । ‘झलझल गर्ने कम्पनी माला...’, ‘राम साइली...’ बोलको गीतलाई पप फ्लेभरमा सुन्न सकिन्छ । त्यस्तै अर्को ‘सिमाना...’, ‘को छ यहाँ...’ गीतहरू राष्ट्रिय भावनाले भरिएका छन् । एल्बममा नै समावेश ‘हवाईजहाजको टिकट...’ गीतमा भावुकता मिसिएको छ भने ‘दसैं आयो तिहार आयो...’ मा पर्व र संस्कृतिलाई समेटिएको छ ।

कार्यक्रममा ‘नाकैमा फुली’ गीतको भिडियो पनि सार्वजनिक गरिएको थियो । सान थापाले निर्देशन गरेको भिडियोमा आँचल शर्मा र महेश खड्काले अभिनय गरेका छन् । हाल टेलिभिजन गायन रियालिटी सो ‘दी भ्वाइस अफ नेपाल’ सिजन २ को एक निर्णायकसमेत रहेकी आस्थाको पहिलो एल्बम ‘आधार’ का गीतहरू ‘खै त मलाई झुम्के बुलाकी’, ‘चौबन्दीमा पटुकी बाँध्य छैन भन्दैमा...’ चर्चित गीत छन् । रिमिक्स गीत ‘सालको पात टपरी गाँसेर...’ बाट उनको करिअर सुरु भएको थियो । गायिका राउतले आफू फलभन्दा पनि कर्ममा विश्वास राख्ने भएकाले संख्यात्मकभन्दा गुणात्मक गीत पस्किन सजक रहेको खुलाइन् । दुई/तीन वर्षको अथक प्रयासपछि आएको आफ्ना नयाँ गीतहरूले मुलुकको मौलिक संस्कृति प्रवर्द्धनमा सघाउने उनले विश्वास व्यक्त गरिन् ।

प्रकाशित : मंसिर १३, २०७६ ०९:२६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×