धोती–कुर्तामा झुल्किए हमाल

शंकर आचार्य

(पर्सा) — नेपाली चलचित्र जगतका लोकप्रिय अभिनेता राजेश हमाललाई धोती–कुर्ता पहिरन कत्तिको सुहाउला ? चलचित्रमा पनि हालसम्म सम्भवत: उनी यस्तो पहिरनमा देखिएका छैनन् । वीरगन्जमा आयोजित एक कार्यक्रममा भने हमाल तराई मधेसको मौलिक पहिरन धोती–कुर्ता लगाएर झुल्किँदा दर्शक दंग परे । 

वीरगन्जबासीले प्रतीक्षा गरेको कार्यक्रम ‘सप्तरंगी–२’ मा हमाल आउने बताइएपछि उनलाई नजिकबाट नियाल्न पाउने आशमा दर्शक संख्या अनुमान गरिएभन्दा दोब्बर पुगेको थियो । वीरगन्जको घन्टाघर चोकमा आयोजित कार्यक्रममा दर्शकको चाप निकै बढेपछि अवागमन नै अवरुद्ध हुनपुग्यो । प्रहरी बाटो सुचारु गराउन हैरान देखिन्थे ।

कार्यक्रमको केन्द्रबिन्दु बनेका हमाल सेतो कुर्ता, धोती र गम्छामा सजिएर मञ्च पुगेका थिए । सुपरस्टारलाई आफ्नै परिवेशको पहिरनमा पाउँदा दर्शक हौसिए । उनले त्यही पोसाकमा नृत्य पनि गरेका थिए । गायक प्रकाश सपुतले आफ्नो चर्चित गीत ‘गलबन्दी च्यातियो....’ गाउँदा हमालले कम्मर मर्काए । ठेट पहाडी शैलीको गीतमा उनले मधेसी पहिरनमा नृत्य गरेर समावेशीताको सन्देश दिए ।


हमालले आफू पटकपटक चलचित्र छायांकनका लागि वीरगन्ज आएको तर यहाँका दर्शकबीच यसरी पहिलो पटक प्रस्तुति दिएको बताए । सुगम पोखरेल, हिमाल सागर, मेलिना राई, जितु नेपाललगायतले गीत तथा प्रहसन प्रस्तुत गरेका थिए । कार्यक्रमको उद्घाटन गर्दै प्रदेश नम्बर २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले यस्तो सांगीतिक कार्यक्रमले मुलुकका विभिन्न प्रदेशमा बसोबास गर्ने जनतालाई एकताको सूत्रमा बाध्न सहयोग पुर्‍याउने बताए । समारोहमा एसिड प्रहारबाट घाइते भएकी वीरगन्जकी बालिका मुस्कान खातुनलाई स्कुटी प्रदान गरिएको थियो । मुस्कानका बुवा रसुल मियालाई महानायक हमालले स्कुटीको साँचो हस्तान्तरण गरेका हुन् । गृष्मा ब्रोडकास्टिङ प्रमुख गेहेन्द्र घिमिरे सातवटै प्रदेशमा कार्यक्रम गरिने बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक २४, २०७६ ०७:५९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मासियो सलकपुरको सुन्तला

पर्वत पोर्तेल

(सलकपुर, इलाम) — कात्तिकदेखि नै लटरम्म फलेका सुन्तलाले दक्षिणी इलामको सानो गाउँ सलकपुर पहेंलपुर हुन्थ्यो । गाउँको नामै ‘गोल्डेन भ्याली’ राखिएको थियो । ६ वर्षयता भने पहेंलपुर सुन्तला फल्ने यो गाउँले पहिचान गुमाउँदै छ । लटरम्म सुन्तला फल्ने बोटहरू क्रमश: मासिन थालेका छन् ।

‘विगतमा हरेक शनिबार र आइतबार सुन्तला खरिद गर्न आउने भारतीय पर्यटकले गाउँ भरिभराउ हुन्थ्यो,’ स्थानीय सुन्तला किसान लाखमान तामाङले सुनाए, ‘बोटै मासिन थालेपछि न सुन्तला फलोस्, न त पर्यटक नै आउन् ।’

विगतमा भारतको मिरिक, दार्जिलिङ, सिलिगुडी, सिक्किम, कोलकातालगायतबाट सुन्तला खरिद गर्न भारतीय व्यापारी र पर्यटक आउँथे । कात्तिक पहिलो सातादेखि पुस पहिलो सातासम्म सुन्तला पाक्ने सिजन हो । रोङ गाउँपालिका–६ सलकपुरका सत्यम राईको करिब ४० रोपनी क्षेत्रमा सुन्तलाको बगान थियो । अहिले सबै बोट मासियो ।

स्थानीय लाखमान तामाङ, कौसिला तामाङलगायत सयभन्दा बढी किसानको हविगत पनि उस्तै छ । ‘सुन्तले गाउँका रूपमा पहिचान बनाएको सलकपुरको पहिचानै संकटग्रस्त बन्न पुगेको छ,’ अर्का स्थानीय सुवास भण्डारीले भने, ‘बर्सेनि सुन्तला बगानहरू मासिँदै छन् ।’ सलकपुरमा प्रतिघर कम्तीमा ५० देखि बढीमा ३ सय बोटसम्म सुन्तला खेती हुँदै आएको थियो । अज्ञात रोगको संक्रमणका कारण कुल सुन्तला बगानमध्ये ९० प्रतिशत हाराहारी मासिइसकेको छ । बाँकी पनि क्रमश: मासिने क्रममा छ । किसान लाखमानले झ्याङ सुकेर बोट दाउराका रूपमा प्रयोग गर्न बाध्य भएको बताए । ‘यी बोटले पहिला सुन्तला खुवाए, अहिले दाउरा बालेर भात खुवाइरहेका छन्,’ उनले भने । स्थानीयवासीको मुख्य नगदेबाली सुन्तला खेतीबाट वार्षिक ३ करोड बढी आम्दानी हुन्थ्यो । स्थानीय किसान कुमार मोक्तानका अनुसार सुन्तलाका बोट सुक्दै मर्न थालेपछि आम्दानीको दरिलो स्रोत नै गुमेको छ ।

कारण पत्ता लागेन
स्थानीयका अनुसार पहिला जरा कुहिने, पात चाउरिँदै झर्ने र सिंगो बोट नै सुक्दै जाने समस्या देखिएको लामो समय बित्यो । यो समस्याले सिंगो सुन्तला बगानै मासिँदासमेत कृषि सम्बद्ध निकायले खास चासो नदिएको स्थानीयको आरोप छ । करिब २ वर्षअघि बाली संरक्षण प्रयोगशाला विराटनगरले ‘सर्भे एन्ड सर्भिलेन्स’ नामक योजना बनाएर अनुसन्धानका लागि लाखौं बजेट समेत विनियोजन गरेको थियो । कृषिविज्ञ र प्राविधिकसहितको टोलीले वर्ष दिन लगाएर अनुसन्धान पनि गर्‍यो । तर, लाखौं खर्चिएर भएको अनुसन्धानको रिपोर्ट अहिलेसम्म बाहिर नआएको स्थानीयको आरोप छ ।



प्रकाशित : कार्तिक २४, २०७६ ०७:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×