यस्तै त हो नि ब्रो...

सुशील पौडेल

काठमाडौँ — ‘हामी यस्तै त हो नि ब्रोजहिले यस्तै त हो नि हो...’

यो कुनै गीतको लाइन हो भन्ने धेरैलाई पत्तै नहुन सक्छ । एउटा खास तन्नेरी पुस्ताले भने यही ‘र्‍याप’ लाई पत्याइनसक्नु मन पराएको छ । यसका गायक भिटेन (समीर घिसिङ) उनीहरूमाझ औधी लोकप्रिय छन् । युट्युबमा करिब दुई करोड भ्युज पाएको उनको यो गीत टिकटकमा उत्तिकै भाइरल छ ।

सामाजिक सञ्जाल हुँदै युवाका मुखमुखमा झुन्डिन पुगेको यो गीत प्रहरी प्रशासनका लागि भने ‘अपाच्य’ भएको छ । गीतमा ‘अश्लील’ शब्दहरू परेको भन्दै भिटेनलाई प्रहरीले बिहीबार पक्राउ गरेको छ । त्यसपछि ‘हामी यस्तै त हो नि ब्रो’ गीत युट्युबबाट हटाइएको छ ।

भिटेनको पक्राउसँगै एकातिर सिर्जनात्मक अभिव्यक्तिमाथि अंकुश लगाउनु जायज नहुने धारणा आइरहेका छन् भने अर्कोतर्फ यस्ता सिर्जनाले हाम्रो संस्कृति र मूल्यमान्यतालाई नै विकृत तुल्याउने विचार पनि व्यक्त भइरहेका छन् । ‘अश्लील, अस्वाभाविक, असामाजिक शब्द प्रयोग गरिएको छ त्यसमा,’ महानगरीय प्रहरी अपराध महाशाखाका एसएसपी सहकुल थापाले कान्तिपुरसँग भने, ‘सुसंस्कृत, सभ्य समाजमा परिवारका सदस्य बसेर ती गीत सुन्दा अपाच्य हुन्छ ।’

र्‍याप भन्दैमा जे पनि गर्न छुट नहुने र पाश्चात्य देशहरूमा छुट्टै किसिमको समाज भएकाले नेपाललाई त्यसरी दाँज्न नमिल्ने उनले तर्क गरे । ‘पश्चिमा देशले दिएका सबै छुट दिँदै जाने हो भने हाम्रो समाज कता जाला ?’ उनले प्रश्न गरे ।


भिटेनले फेसबुकमा असइको दर्ज्यानीसहितको पोसाक लगाएको फोटो दुरुपयोग गरेको भन्दै त्यो पनि पक्राउको अर्को कारण रहेको उनले खुलाए । उक्त र्‍यापमा प्रहरीलाई खिसी गरेको र गाँजा खाने कुरा गरिएको जस्ता सामाजिक मर्यादाविपरीतका शब्द रहेकाले भिटेनमाथि सार्वजनिक हितविरुद्धको अपराधमा मुद्दा चलाउने तयारी भएको उनले जनाए ।

एकथरी तन्नेरी पुस्ता भिटेनका ‘डाइहार्ड’ फ्यान भए पनि आलोचकसमेत छन् । गत वर्ष पोखरामा सडक महोत्सवका अवसरमा आयोजित कन्सर्टमा गीत गाइरहँदा दर्शकदीर्घाबाट उनीमाथि ढुंगा प्रहार गरिएको थियो । त्यही घटनालाई लिएर भिटेनले लगत्तै ‘साइफर’ गीत ल्याएका थिए जसको भ्युज युट्युबमा ८० लाखभन्दा बढी छ ।

त्यसो त सरकारले सिर्जनाकै आधारमा कलाकार पक्राउ परेको यो पहिलो घटना हैन । यसअघि ‘लुट्न सके लुट...’ गाएकै कारण गायक पशुपति शर्मा पक्राउ परेका थिए । उक्त गीतले गलत सन्देश दिएको भन्दै सरकारले गायक शर्मालाई त्यसलाई युट्युबबाट हटाउन लगाएको थियो । शर्माले केही शब्द र दृश्य सम्पादन गरी उक्त गीत पुनः अपलोड गर्नुपरेको थियो ।

त्यसैगरी, फिल्म ‘वीर विक्रम २’ को व्यंग्यात्मक शैलीको समीक्षा गरेका कारण युट्युबर प्रनेश गौतम पक्राउ परेका थिए । उनको पक्राउले अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता हनन भएको भन्दै चर्को आवाज उठेको थियो ।

प्रहरीले केही दिनअघि मात्रै ‘ह्याप्पी तिहार, चिसो बियर...’ गीतका गायक दुर्गेश थापालाई पनि नियन्त्रणमा लिएको थियो । गीतबाट केही शब्द हटाई सच्याउने भएपछि उनलाई छोडिएको थियो ।

थापालाई अहिले त्यो गीतमा आफूबाट केही गल्ती भएकै हो भन्ने महसुस भएको छ । ‘हो, मैले त्यस्तै गीत चल्छ भनेर लहलहैमा लागेर गल्ती गरेकै हो,’ उनी भन्छन्, ‘बढी नै आलोचना हुन थालेपछि रफ वर्डमा बिप लगाउन सहमत भएँ ।’ उनले बिहीबारै उक्त गीत सम्पादन गरी पुनः युट्युबमा अपलोड गरेका छन् । गीत चर्चित भएपछि मात्रै कारबाही हुने गरेकाप्रति भने उनी असन्तुष्ट छन् । ‘कारबाही नै गर्ने भए सबैलाई हुनुपर्‍यो,’ थापा भन्छन्, ‘त्यो पनि चर्चित भएपछि मात्रै हैन ।’

सरकारका प्रवक्ता एवं सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री गोकुलप्रसाद बाँस्कोटाले स्वतन्त्रताका नाममा समाजको मूल्यमान्यता र पद्धतिलाई नभत्काउन आग्रह गरेका छन् । मन्त्रिपरिषद्का निर्णय सार्वजनिक गर्ने कार्यक्रममा भिटेन पक्राउबारे बिहीबारै उनले भने, ‘कलाकार भनेका समाजका ऐना हुन् । त्यस्ता गीत परिवारसँग बसेर सुन्नुस् । अनुहार लाजले रातोपिरो हुन्छ ।’ बाँस्कोटाले कलाकारिता समाजको ऐना भएकाले त्यसैका माध्यमबाट समाजको जगै भत्काउने खालका काम नगर्न सुझाए । ‘अराजकता होइन, अनुशासन चाहिएको हो,’ उनले भने, ‘हामीले जे भन्छौं, त्यो गर भनेको नभई नागरिक भएको हिसाबले मूल्य पद्धति काम गर भनेको हो ।’ उनले कला, गला, साहित्य र आविष्कारमा जसले पनि योगदान दिन सक्ने भन्दै अराजकता गर्नेलाई छुट दिन नसक्ने बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक ८, २०७६ ०७:२९
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

समूहकै वर्चस्व

नेपाली फिल्ममा केही वर्षयता ॅटिम–वर्क’ मा काम गर्नेहरू हाबी भइरहेका छन् । बजारमा पनि उनीहरूकै फिल्मले बढी व्यापार गरिरहेको छ ।
सुशील पौडेल

२०६८ साल पुसमा एउटा फिल्म रिलिज हुँदै थियो । कलाकारदेखि निर्देशक सबै नयाँ थिए । हिरोवाद हाबी भइरहेको त्यस समय नयाँ टिमको कामप्रति कमैको चासो थियो । आखिर नपत्याउने खोलाले बगायो । फिल्म थियो– लुट । त्यही फिल्मबाट कसैले वास्ता नगरेका सौगात मल्ल, दयाहाङ राईजस्ता कलाकार रातारात हिट भए । भर्खरै फिल्म कलेज पढेर आएका अल्लारे ठिटो निश्चल बस्नेत एकाएक सेलेब्रिटी निर्देशक बने । सानो बजेटमा नयाँ टिमले बनाएको लुट किन चल्यो ? धेरैले धेरै अर्थ लगाए ।

निश्चल लुट चल्नुको पहिलो श्रेय टिमलाई दिन्छन् । भन्छन्, ‘त्यो टिमअप नभएको भए लुट त्यत्तिको बन्दैनथ्यो ।’ उनले टिमका सबै सदस्यको व्यक्तिगत प्रयासकै उपज फिल्म गतिलो बनेको जिकिर गर्दै थपे, ‘निर्देशकका रूपमा त मैले सबैलाई चेक एन्ड ब्यालेन्स मात्रै गरेको हुँ ।’ तिनै निश्चल ठीक पाँच वर्षपछि सोही टिमसहित लुटको सिक्वेलसहित देखापरे । तर पनि फिल्म अपेक्षाकृत बन्न सकेन । चल्न सकेन । किन त ? निश्चल समीक्षात्मक बने, ‘सबैले फिल्म बनाउँदा टिमअप त गर्छन् नै । तर कस्तो टिम भन्ने कुराले फरक पार्दो रहेछ । त्यही टिम भए पनि हाम्रो काम लुटको बेलाजस्तो भएन । राम्रो फिल्म बन्न टिमको एक्स्ट्रा इफोर्टले अर्थ राख्दो रहेछ ।’ सिक्वेल बनाउँदा पैसादेखि चर्चा सबै भए पनि टिम सदस्यसँग राम्रो तयारीका लागि पर्याप्त समय नपाएको उनको गुनासो छ ।
‘लुट’ को सफलतापछि धेरै फिल्मकर्मीले त्यस्तै फिल्म बनाउन कोसिस गरे । छाडा संवाद हाबी त्यस्ता फिल्म चल्ने कुरै थिएन । चलेनन् । फेरि उनै निश्चलले नयाँ टिम बनाएर अर्को फिल्म ल्याए, ‘कबड्डी’ । निश्चल निर्माणमा बसे । रामबाबु गुरुङले निर्देशनको बागडोर सम्हाले । निश्चलले ‘कबड्डी’ को निर्माणमा टिमलाई समेत हिस्सेदार बनाए ।


सबैमा फिल्मप्रतिको अपनत्वले ‘कबड्डी’ लाई राम्रो बनायो । हिमाली भेगको थकाली समुदायको कथालाई मेनस्ट्रिम फिल्मका दर्शकले पनि रुचाइदिए । ‘एउटा राम्रो फिल्म बनाउन टिम चाहिन्छ । टिममा पैसाभन्दा सोचले बढी महत्त्व राख्छ,’ रामबाबु भन्छन्, ‘फिल्म देख्ने आँखाहरूबीचको तारतम्य मिल्नैपर्छ । सोच मिलेन भने टिम भए पनि फुट्छ ।’ टेलिभिजनको पर्दामा कमेडी सिरियल छ्यापछ्याप्ती थिए । चलेकै थिए । ‘तीतो सत्य’ का दीपकराज गिरीले फिल्म बनाउने भए । उनले फिल्म मात्रै बनाएनन्, त्यसताक पानी बाराबारको स्थितिमा रहेका हास्य कलाकारलाई एक ठाउँमा ल्याएर आफ्नै टिम पनि बनाए । छ वर्षअघि ‘छ एकान छ’ बनाएको उक्त टिमले अनवरत बर्सेनि फिल्महरू बनाइरहेको छ । सफलता चाख्दै आएको छ । दीपकको समूहको फिल्म चल्नुलाई धेरैले कमेडी रुचाइएको अड्कल काट्दै यस्तै प्रकृतिका फिल्म बनाउने लहड यतिबेला चलिरहेको छ । रामबाबु भने कमेडी चल्यो भन्ने बुझाइ गलत मान्छन् । भन्छन्, ‘कमेडी फिल्म मात्रै चलेको पनि हैन र कमेडी नभएको फिल्म चल्दै नचलेको पनि हैन ।’ दीपकराज आफ्ना फिल्म चल्नुको कडी टिमलाई नै दिन्छन् । ‘पहिलो कडी हाम्रो टिमवर्क नै हो’ दीपकले टिमकै कारण पटकथा र संवाद चुस्त र दर्शकअनुकूल बनाउन सकिएको ठान्छन् । राम्रो फिल्म बनाउने चक्करमा कला थोपर्नुमा पनि दोष देख्ने दीपक कला र मनोरञ्जनको सही तालमेल मिलाउन सकेमा मात्रै दर्शकले रुचाउने धारणा राख्छन् ।


‘हाम्रोमा समूहगत मिहिनेत छ । एक जना क्याप्टेन भए पनि उसलाई मात्रै सबै कुरा निर्णय गर्ने अधिकार हुँदैन । सल्लाह गर्दै फिल्म बनाउँछौं । झगडा गर्छौं, मुख रातो पनि बनाउँछौं तर प्रेमपूर्वक,’ उनले टिममा हरेक सदस्यको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहेको जिकिर गर्दै थपे, ‘हाम्रो टिममा कमेडीको पाटो माग्ने बूढा (केदार घिमिरे) को काँधमा छ । पटकथा मेरो, प्राविधिक पाटो दीपा (निरौला) जी र जितु नेपाल जी सबै पाटोमा काम गर्नुहुन्छ ।’
निर्देशनमा ठूलो आशा देखाएका भए पनि निश्चलले तीन वर्षयता फिल्म निर्देशन गर्न सकेका छैनन् । गतिलो टिमअप हुन नसकेकैले फिल्म बनाइहाल्न आँट्न नसकेको स्वयं निश्चल स्विकार्छन् । यतिबेला उनीसँग न ‘लुट’ को टिम छ, न त ‘कबड्डी’ मा नै उनी छन् । ‘सुरुमा जुन टिम बनाएर काम गरियो, सफल पनि भयौं । त्यसपछि सबैजना आ–आफ्नो काममा गए । त्यसपछि अर्को नयाँ टिममा जोडिएर काम गरें । उहाँहरू पनि स्थापित हुनुभयो । फेरि आ–आफ्ना काममा लाग्नुभयो ।
मैले समूह फेरिरहेको छु, टिमवर्क त्यही खोजिरहेको छु,’ निश्चलले सुनाए ।
निश्चल फिल्म राम्रो बन्न निर्देशकको सोचअनुरूप चल्न सक्ने टिमको खाँचो देख्छन् । भन्छन्, ‘खासमा निर्देशकले फिल्म सोच्ने हो । तर उसको सोचअनुसार हरेक पक्षका अरू सदस्यले काम गर्नुपर्छ । त्यसका लागि अरू सदस्य अब्बल हुनुपर्छ । निर्देशकले आफ्नो सोचअनुरूप हरेकबाट काम आएको छ वा छैन हेर्छ । यही प्रक्रियाबाट बनेका फिल्म राम्रो हुन्छ ।’
उनले फिल्म संघर्षको चरणमा नै राम्रो बन्ने गरेका सुनाउँछन् । उनले त्यो बेला फिल्मभन्दा बाहेक अरूमा ध्यान नहुने तर स्थापित हुँदै जान थालेपछि बिजनेस गर्न थाल्ने टिप्पणी गरे । ‘अहिले हामी फिल्म बनाएर बिजनेस गरिरहेका छौं । मैले बनाएको फिल्मले यति बिजनेस त गर्नैपर्छ भन्ने सोच आइसक्यो । हामी व्यापारी भइसक्यौं । अहिले प्राय: चलेका फिल्मका निर्देशक नै निर्माता छन्,’ उनले ‘लुट २’ को अनुभवसमेत जोडेर भने, ‘म स्क्रिप्ट फाइनल भइसकेपछि टिमका सबैसँग बसेर त्यसको विश्लेषण गर्ने गर्छु । तर त्यो मौका ‘लुट २’ मा पाइनँ । उत्तरपुस्तिकामा नै गलत लेखिएको छ भने नतिजा राम्रो आउनेवाला त छैन । पाइला नै गलत चालिसकेपछि सही गन्तव्यमा पुगिन्छ भन्ने आशा गर्नु नै बेकार हो ।’
रामबाबुलाई अहिलेका अधिकांश दर्शकले ब्रान्ड र टिम हेर्न थालेको मान्छन् । भन्छन्, ‘यो टिमले बनाएको वा ब्यानरले बनाएको, यो कलाकार भएको फिल्म हेर्न लायक हुन्छ भन्ने सोच दर्शकमा आउन थालेको छ ।’ दीपक टिमवर्क गतिलो भएमा गतिलो पटकथामा गतिलो काम हुने र राम्रो फिल्म बन्ने ठान्दै भन्छन्, ‘कसैले मीठो भात पकाएको छ भने हामी केवल कुन चामल हो भनेर मात्रै दौडिने कि त्यसलाई कसरी पकाएर मीठो भएको होला भनेर पाककलातर्फ पनि ध्यान दिने ?’


दीपकराज समूह


छ एकान छ ( सन् २०१४)
निर्देशन : दीनेश डिसी
निर्माता, पटकथा : दीपकराज गिरी
कलाकार : दीपकराज गिरी, शिवहरि पौडेल, जितु नेपाल, केदार घिमिरे
वडा नं. ६ (२०१५)
निर्देशन : उज्ज्वल घिमिरे
निर्माता, पटकथा : दीपकराज गिरी
कलाकार : दीपकराज गिरी, दीपाश्री निरौला, जितु नेपाल, केदार घिमिरे
छक्का पन्जा सिरिज (२०१६, ०१७, ०१८)
निर्माता : दीपकराज गिरी
निर्देशन : दीपाश्री निरौला
कलाकार : दीपकराज गिरी, जितु नेपाल, केदार घिमिरे
छ माया छपक्कै (२०१९)
निर्माता, पटकथा : दीपकराज गिरी
निर्देशन : दीपेन्द्र लामा
कलाकार : दीपकराज गिरी, जितु नेपाल, केदार घिमिरे, केकी अधिकारी


निश्चल समूह


लुट सिरिज (२०१२ र ०१५)
निर्देशन, पटकथा : निश्चल बस्नेत
कलाकार : सौगात मल्ल, दयाहाङ राई, कर्मा, ऋचा शर्मा

कबड्डी (२०१४)
निर्देशन : रामबाबु गुरुङ
निर्माता, कलाकार : निश्चल बस्नेत
कलाकार : दयाहाङ राई, विजय बराल, बुद्धि तामाङ, रिश्मा गुरुङ

टलकजंग भर्सेस टुल्के (२०१४)
निर्देशन : निश्चल बस्नेत
पटकथा : निश्चल बस्नेत र खगेन्द्र लामिछाने
कलाकार : खगेन्द्र लामिछाने, दयाहाङ राई, ऋचा शर्मा

रामबाबु समूह


कबड्डी सिरिज (२०१३, ०१५, ०१९)
निर्देशन, पटकथा : रामबाबु गुरुङ
कलाकार : दयाहाङ राई, माओत्से गुरुङ, मेनुका प्रधान, प्रियंका कार्की

पुरानो डुंगा (२०१६)
निर्देशन, पटकथा : रामबाबु गुरुङ
कलाकार : दयाहाङ राई, माओत्से गुरुङ, मेनुका प्रधान, प्रियंका कार्की

साइँली (२०१९)
निर्देशन, पटकथा : रामबाबु गुरुङ
कलाकार : दयाहाङ राई, गौरव पहारी, मेनुका प्रधान, माओत्से गुरुङ

प्रकाशित : कार्तिक १, २०७६ ११:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT