सिरानीमा हँसिला आदिवासी

सुशीला तामा‌ङ

काठमाडौँ — व्यस्त ठमेल बजारकै आडमा छ दलाइ–ला आर्ट स्पेस । भित्तामा सिरानी अनि सिरानीमा उज्याला अनुहारहरू । मुलुकका विभिन्न आदिवासी आकृति नियाल्दै गर्दा कलापारखीहरू छक्क पर्छन् । 

चित्रकार मनीषलाल श्रेष्ठको काम नै यस्तो छ । उनले क्यानभास हैन, सिरानी रोजे । कलर हैन, रंगचंगी धागो खोजे । तिनै धागोलाई सम्बन्धका अनेक आयाममा व्याख्या गर्दै कलाकृति बनाए । दुई सातादेखि जारी प्रदर्शनी मनीषले साँच्चिकै सिर्जनशील काम गरेका छन् । दिवंगत आमालाई समर्पित गर्दै करिब एक वर्षअगाडि सिरानी सिरिजमा उनले कलाकृति बनाउन थालेका थिए । ब्ल्याक एन्ड हाइट रंगमा धागोको माध्यमद्वारा तयार पारिएको कलाकृतिको धेरैले प्रशंसा गरे । त्यतिबेला उनले आमाको सम्झनास्वरूप सादा रंग मात्रै चलाएका थिए ।

यति बेला भने उनकी रंगीचंगी सिरानी सिरिजतिर लिएर आएका हुन् । उनले सर्वसाधारणलाई समर्पित गर्दै विभिन्न रंगका धागोलाई कलामा प्रस्तुत गरेका छन् । प्रदर्शनीमा राखिएका १ सय चौध कलाकृतिहरूमा १ सय ८ वटा इन्स्टलेसन र ६ वटा धागोका क्यानभासहरू छन् ।

सिरानी पोट्रेट आर्टमा देशभित्र छरिएर बसेका विभिन्न जनजातिहरूका संघर्षको कथालाई बुझेर र तिनीहरूको मुखाकृतिलाई प्रस्तुत गरेको उनले जनाए । प्रदर्शनीमा रहेको ऊनले बनाएको धागोको कलामा भने दुई वर्षअघि उनले गरेरको ‘प्रोजेक्ट १३३६’ बाटै प्रभावित देखिन्छ । त्यति बेला उनले तयार गरेको १ हजार ३ सय ३६ मिटर लामो इन्स्टलेसन धागोको कलालाई लगभग ४ सय जनाले बोकेर काठमाडौंको बौद्ध महाचैत्यलाई परिक्रमा गरेका थिए ।

‘समाज धागोजस्तै रंगीचंगी देखेँ, मेरा कला हेर्न आउनेहरू पनि रंगीचंगी नै देखें,’ उनले अनुभव बताए, ‘तिनै मानिसबिचका सम्बन्ध धागोमार्फत फेरि पस्किन चाहेको हुँ । किनभने धागोले सम्बन्ध जोड्छ ।’ यसका लागि मेचीदेखि महाकालीसम्मको यात्रामा भेटिएको पात्रहरूको पोट्रेट लिएर सिरानी सिरिजमै सजाएको उनले बताए । उनका अनुसार सिरानीमा रहेको पोट्रेटहरू विभिन्न उमेर, लिंग, जात, पेसा र धर्मका छन् । प्रायः सबैजनाको मुहारमा उमंगको हाँसो छ ।

‘जुनसुकै स्थान र पेसामा भए पनि आफ्नो देशमै रहेर उनीहरू आफ्नै इलम गरिरहेका छन्,’ उनी भन्छन्, ‘उनीहरूलाई विदेशी भूमिमा गएर कमाउने कुनै लोभलालच छैन । आफ्नो जे छ, त्यसैमा सन्तुष्ट छन् ।’ स्वदेशमै बसेर पनि थुप्रै मानिस खुसी र सन्तोषको जीवन जिइरहेको देखाउनु आफ्नो कलाको उद्देश्य रहेको श्रेष्ठ बताउँछन् । यात्राकै क्रममा उनले धेरै ठाउँमा घरमा नै बसेर ऊनको धागो बनाई आयआर्जन गरिरहेको महिलाहरू देखे । उनीहरूको कामले प्रभावित भएर नै उनले त्यसलाई कलामा उतारेको बताए ।

प्रकाशित : असार १३, २०७६ ०८:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भारत सेमिफाइनल नजिक

एएफपी

म्यानचेस्टर — कप्तान विराट कोहलीको संघर्षमय अर्धशतक र बलरहरूको सानदार प्रदर्शनमा भारतले बिहीबार वेस्ट इन्डिजमाथि १ सय २५ रनको सहज जित हात पारेको छ । यस नतिजापछि भारत विश्वकप क्रिकेटको सेमिफाइनलमा पुग्ने निश्चित जस्तै भएको छ ।

कोहलीको सर्वाधिक ७२ रनमा टस जितेर ब्याटिङ रोजेको भारतले म्यानचेस्टरस्थित ओल्ड ट्राफोर्डमा ७ विकेट गुमाई २ सय ६८ रन बनायो । मोहम्मद सामीको नेतृत्वमा रहेको भारतीय बलरले उत्कृष्ट प्रर्दशन गरेपछि वेस्ट इन्डिज ३४.२ ओभरमा १ सय ४३ रनमै अलआउट भयो । यस नतिजापछि वेस्ट इन्डिज भने सेमिफाइनल दौडबाट बाहिरिएको छ ।

इंग्ल्यान्डलाई उछिन्दै एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय वरीयतामा शीर्षस्थानमा आएको भारत प्रतियोगिताको एकमात्र अपराजित टोली हो । भारतसँग ११ अंक छ र टोली शीर्षस्थानको अस्ट्रेलियाभन्दा १ अंकले पछाडि छ । भारतले अझै ३ खेल खेल्न बाँकी छ । त्यसमा एकमा जित हात पारे पनि सेमिफाइनल पुग्ने औपचारिकता पूरा गर्नेछ । अफगानिस्तान र दक्षिण अफ्रिकापछि प्रतियोगिताबाट बाहिरिने वेस्ट इन्डिज अर्को टोली बन्यो ।

‘हाम्रो कुनै गुनासो छैन, हामी भर्खरै विश्वको नम्बर एक टोली बनेका छौं र त्यहीअनुरुप खेल्दा हामी खुसी छौं,’ म्यान अफ द म्याचमा पनि चुनिएका कोहलीले भने, ‘पछिल्ला केही खेलमा ब्याटिङमा हामीले चाहेजस्तो भएन तर हामीले जितलाई निरन्तरता दिइरहेका छौं ।’ अघिल्लो खेलमा ह्याट्रिक विकेट लिएका सामीले बिहीबार पनि १६ रन खर्चेर ४ विकेट लिए ।

उनले सुरुआतमा वेस्ट इन्डिजका प्रमुख खेलाडी ओपनर क्रिस गेललाई आउट गरे । जसप्रित बुमराह र युजभेन्द्र चाहलले २–२ विकेट लिए । प्रतियोगितामा पहिलो खेल खेलिरहेका ओपनर सुनिल एम्ब्रिसले ३१ रन बनाए । निकोलस पूरन २८ र सिमरोन हेटमेयर १८ रनमा आउट भए ।

कोहली आफ्नो इनिङ्सका क्रममा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा सबैभन्दा छिटो २० हजार रन पूरा गर्ने खेलाडी बनेका थिए । उनले यो उपलब्धि ४ सय १७ इनिङ्समा पाएका हुन् । भारतकै सचिन तेन्दुलकर र वेस्ट इन्डिजका ब्रायन लाराले यो सफलता ४ सय ५३ इनिङ्समा पूरा गरेका थिए । कोहलीले ८२ बलको इनिङ्समा उनले ८ चौका प्रहार गरे ।

महेन्द्रसिंह धोनी र हार्दिक पाण्ड्येले छैटौं विकेटमा ७० रन जोड्दै भारतलाई बलियो स्थितितर्फ डोर्‍याए । हार्दिकले ३८ बलमा ४६ र धोनीले अविजित ५६ रन बनाए । अन्तिम बलमा छक्का प्रहार गरेका धोनीले ६२ बल खेल्दै कुल ३ चौका र २ छक्का प्रहार गरे । वेस्ट इन्डिजका केमार रोचले १० ओभरमा ३६ रन खर्चेर ३ विकेट लिए ।

स्कोर कार्ड
भारत
१२५ रनले विजयी

भारत
५० ओभर २६८/७
विराट कोहली–७२
महेन्द्रसिंह धोनी–५६८
लोकेश राहुल–४८
हार्दिक पाण्डेय–४६

केमार रोच ३/३६


वेस्ट इन्डिज
३४.२ ओभर–१४३/१०
सुनिल एम्ब्रिस–३१
लिकोलस पुरन–२८

मोहम्मद सामी ४/१६
जसप्रित बुमराह २/९
युजभेन्द्र चाहल २/३९

प्रकाशित : असार १३, २०७६ ०७:५६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्