दुई वर्षपछि खुल्यो बेइजिङको श्वेत चैत्य- प्रवास - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दुई वर्षपछि खुल्यो बेइजिङको श्वेत चैत्य

लक्ष्मी लम्साल

बेइजिङ — झण्डै २ वर्षको अन्तरालपछि नेपाली कालिगढ अरनिकोले बनाएको बेइजिङको श्वेत चैत्य सर्वसाधारणका लागि खुला गरिएको छ। जीर्णोद्धारका क्रममा सन् २०१९ नोभेम्बरदेखि बन्द रहेको श्वेत चैत्य सन् २०२१ को जुन दोस्रो सातादेखि खोलिएको हो । 

श्वेत चैत्य मन्दिर व्यवस्थापन कार्यालयले चिनियाँ सामाजिक सञ्जाल ‘वोइपो’ को आफ्नो आधिकारिक अकाउन्टबाट जारी गरेको सूचना अनुसार मर्मत कार्य पूरा भएपछि प्यागोडा घुमघाम गर्न सर्वसाधारण समक्ष खुल्ला गरिएको छ। यसअघि मन्दि सञ्चालकले औपचारिक कार्यक्रमका साथ पुनः खुल्ला गर्ने योजना बनाएपनि कोरोना महामारीलाई मध्यनजर राखेर त्वानवुच्ये अर्थात् ड्रागन बोट फेस्टिभलको अवसर पारेर पर्यटकलाई प्रवेश गराएको थियो । बेइजिङस्थित नेपाली राजदूतावासले पनि कुनै औपचारिक कार्यक्रम नगरिएको र महामारी नियन्त्रणलाई समर्थन गरिएको बतायो ।

जीर्णोद्धार अघि राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले सन् २०१९ को अप्रिलमा श्वेतचैत्यको भ्रमण गरेकी थिइन्। दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय बीआरआई सम्मेलनमा भाग लिने क्रममा बेइजिङ उत्रिएकी भण्डारी नै श्वेतचैत्यको भ्रमण गर्ने पछिल्लो नेपाली उच्च अधिकारी थिइन्। प्यागोडा परिसरभित्र एउटा कक्षमा हालसम्म नेपाली उच्च तहबाट गरिएका भ्रमण गतिविधिका फोटोहरू संग्रह गरिएको छ ।

श्वेत चैत्यको जीर्णोद्धार गरिएको यो पाँचौ पटक हो । सन् १९४९ मा नयाँ चीन स्थापनापछि चीनले श्वेत चैत्यलाई उच्च महत्व दिएका कारण ऐतिहासिक सांस्कृतिक क्रान्तिका क्रममा पनि यो भत्किनबाट जोगिएको थियो । त्यसयता हालसम्ममा पाँच पटक जीर्णोद्धार भइसकेको चिनियाँ सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । यसपटकको मर्मतमा मुख्यतया चार मुख्य हलहरूको छत उठाउँदै छाना चुहावट तथा बीचका बाटोमा विकृत भएका बीम फ्रेमहरू सुधारिएको छ । एक चिनियाँ स्थानीयले भने, ‘म श्वेत चैत्य नजिकै काम गर्छु। प्रत्येक पटक प्यागोडालाई टाढैबाट मात्र देख्नसक्थें। मन्दिर खुलेपछि देखें कि, रातो पर्खाल र सेतो टावरहरू कति सुन्दर रहेछन् ! ’

सांस्कृतिक अवशेष तथा वास्तु मर्मत सम्बन्धी उपलब्धिहरूको प्रदर्शनीपछि बेइजिङको केन्द्र फुछङमनमा रहेको श्वेतचैत्य आसपासका स्थानीयवासीहरू आकर्षित भएको चिनियाँ सामाजिक सञ्जालहरूमा लेखिएको छ । श्वेत चैत्यमा रौनक बढेलगत्तै आसपासको व्यापार व्यवसाय चलमलाउन थालेको स्थानीयले बताए । चिनियाँहरूका अनुसार तिब्बती शैलीको यो प्यागोडा चीनमा बनेको सबैभन्दा पुरानो र सबैभन्दा ठूलो सम्पदा हो । चिनियाँहरूले ‘मियाओयिङ वा पाइ था स्’ भन्ने श्वेत चैत्य टावरलाई सन् १९६१ मा राष्ट्रिय प्रमुख सांस्कृतिक अवशेष संरक्षण इकाईहरूको पहिलो समूहमा सूचिबद्ध गरिएको थियो।

सन् १२४४ मा मल्ल राजवंशकालमा नेपालको पाटनमा जन्मिएका कलाकार अरनिकोले चीनमा आएर ३ वटा प्रसिद्ध बौद्ध धार्मिक प्यागोडा निर्माण गरेका थिए। तिब्बती सुनौलो प्यागोडा, बेइजिङको सेतो प्यागोडा र वल्लो शान्सी प्रान्तस्थित उथाइशान प्यागोडा निर्माण गरेका थिए । चिनियाँ युआन राजवंशकालमा सन् १२७९ मा करिब ८ वर्ष लगाएर बनाइएको श्वेत चैत्य तत्कालीन युगको सबैभन्दा अग्लो र भव्य संरचना मानिन्थ्यो ।

श्वेतचैत्यमा प्रवेश गर्न चिनियाँ पर्यटकलाई २० आरएमबी शूल्क लाग्छ भने नेपालीका लागि प्रवेश निःशुल्क छ।

प्रकाशित : असार ८, २०७८ १५:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

योगले जोड्दै चीन-भारत हार्दिकता

लक्ष्मी लम्साल

बेइजिङ — सन् २०१५ मा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले चीनको भ्रमण गर्ने क्रममा आफ्ना समकक्षी ली खछ्याङसँगै योग र थाइची गतिविधिको सुरुवात गरेका थिए। बेइजिङस्थित टेम्पल अफ हेभनमा त्यसवर्षको मध्य मे महिनामा चीन-भारत सांस्कृतिक आदानप्रदान कार्यक्रम भएको थियो जुन दृश्यले अझै पनि चिनियाँ नागरिकको हृदयमा भारतीय योगको अमिट छाप छाडेको छ । 

आइतबार बेइजिङमा आयोजित एक कार्यक्रम । तस्बिर : बेइजिङस्थित भारतीय दूतावास

अहिले चीनको युननान प्रान्तमा भारतीय योगसम्बन्धी विभाग नै खडा गरिएको छ। मोदीले चिनियाँ भूमिमा योगाशन गरेर सारा चिनियाँको ध्यानाकर्षण गराएपछि सो सांस्कृतिक कार्यक्रमको निकै लोकप्रियता बढ्यो। भारतमा चिनियाँ थाइचीको कति प्रभाव पर्यो, त्यो त यकिन छैन तर चीनमा योगप्रतिको सम्मोहन बढाउन मोदीले ठूलै योगदान गरे।

जुन २१ तारिख, सातौं अन्तराष्ट्रिय योग दिवस विश्वभर मनाइरहँदा राष्ट्रसंघमार्फत यस दिवसको पहलकर्ताको हैसियतले भारत यसको स्वामित्व ग्रहणमा सक्रिय भइरहेको देखिन्छ। सन् २०१४ को सेप्टेम्बरमा संयुक्‍‍त राष्‍ट्र महासभामा प्रधानमन्त्री मोदीले गरेको अपिलबमोजिम १२३ भन्दा बढी सदस्य मुलुकहरूले प्रस्ताव पारित गरेपछि योग दिवस निश्चित भयो। सोही बमोजिम बेइजिङस्थित भारतीय राजदूतावासले यसै सन्दर्भमा हरेक वर्ष कुनै न कुनै कार्यक्रम गरिरहेको हुन्छ।

आइतबार बेइजिङस्थित भारतीय दूतावासको संलग्नतामा इन्डिया हाउसमा सयौंको संख्यामा चिनियाँ तथा विदेशीहरूमाझ योग दिवस मनाइएको छ। ‘तन्दुरूस्तीका लागि योग’ भन्ने नारा तय गरिएको यस योग दिवस कार्यक्रममा भारतीय राजदूत विक्रम मिस्रीले भने, ‘विगत एक वर्षदेखिको कोरोना महामारीले सबैभन्दा बढी मानव जातिलाई योगको महत्व बुझाएको छ।’

योग दिवस कार्यक्रममा भारतीय राजदूत विक्रम मिस्री

स्वास्थ्य तथा तन्दुरुस्तीका साथै शरीर र मन स्वस्थ राख्नका लागि योगको भूमिकाबारेमा चीनमा अनेकन गतिविधि भएका छन्। योगको प्रभावकारिता बढाउन सक्रियता देखाएका कारण चीनभित्र भारतको छवि पनि आध्यात्मिक मुलुकको रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। हाल चीनमा अनेकन भारतीय योगीहरूले रोजगारी पाएका छन्। योग विश्वको साझा सम्पदा भए पनि आ-आफ्नो उपस्थितिबमोजिम नेपालीले पनि यसको महत्त्वलाई आत्मसात गर्दै अवसरहरू छोप्न सक्ने काठमाडौंस्थित गुरुकूल योगाश्रमका संस्थापक रमेश सिटौला बताउँछन्।

प्रधानमन्त्री भएपछि नरेन्द्र मोदीले चीनसँगको सम्बन्धमा केही डरलाग्दा उतार चढाव बेहोरेका छन्। जनस्तरमा दुई देशबीचको सम्बन्ध प्रगाढ बनाउन योग र थाइचीले पनि भूमिका निर्वाह गरेको देखिन्छ। मोदीको त्यो भ्रमणका क्रममा सम्बन्ध सामान्यीकरणका अनेकन आयाम थपिए। केहीमा सुधार जारी रह्यो तर दोक्लाम र गलवान क्षेत्रमा तनाव बढ्ने र घट्ने क्रम यथावत रह्यो।

फाइल तस्बिर : सिन्ह्वा

मोदीसँगै साँस्कृतिक कार्यक्रममा भाग लिएका चिनियाँ प्रधानमन्त्री खछ्याङले चीन र भारत प्राचीन संस्कृतिको खजाना र पूर्वी सभ्यता बोकेका दुई देश भएको बताएका थिए। उनले भने, ‘प्राचीन सभ्यता मिल्दोजुल्दो भए पनि बाह्य स्वरुपमा भिन्नता छ। हृदय, मानव, स्वर्ग जस्ता कुराहरूको सामान्जस्यपूर्ण एकीकरणको खोजी आन्तरिक रूपमा एक अर्कासँग जोडिएको छ, जसले सभ्यता र संस्कृतिको सम्पदा र समृद्धिलाई दर्शाउँछ। थाइ ची र योग चीनको टेम्पल अफ हेभन (स्वर्ग)को मन्दिरमा भेला हुन अद्वितीय संयोग हो। एक अर्काको परिपूरक बनाउन पनि सहायक छन्।’

दुई ठूला विकासोन्मुख मुलुक भएकाले चीन र भारतबीच प्रतिस्पर्धा पनि उत्तिकै छ भने सौहार्दपूर्ण सह-अस्तित्वको वकालत पनि गर्दछन्। जुन २१ तारिख अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवस ‘इन्तु युच्या’ अर्थात् भारतीय योग भन्दै मोदी र ली खछ्याङ सम्मिलित फोटो र तत्कालीन योगाभ्यासका लेखोटहरू चिनियाँ सञ्‍चारमाध्यममा अग्रपंक्तिमा दोहोरिएर छाउने गर्दछन्।

प्रकाशित : असार ७, २०७८ १४:००
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×