कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

७५ दिनदेखि पानीजहाजभित्रै छन् बोहरा

नविन पोखरेल

लन्डन — दुईमहिने बिदामा नेपाल गएर परिवारसँग रमाउने उनको योजना चकनाचुर हुन पुग्यो जब विमानस्थलका कर्मचारीले लकडाउनको कारण देखाउँदै त्यहीँबाट फर्काइदिए ।

सिल्भर सी क्रुजेजमा कार्यरत हर्क बोहोरा गत मार्च २० को साँझ सिड्नीबाट उड्ने तरखरमा थिए । तर, मलेसियन एयरलाइन्सका कर्मचारीले लगेज जाँचका क्रममा नेपालमा लकडाउन सुरु भइसकेकाले जहाज नजाने भन्दै फर्काइदिए ।

बोहरा फर्किएर एक साता सिड्नीस्थित होलिडे इनमा बसे । त्यति बेला सिड्नी पनि कोभिड–१९ कारण लकडाउनमा थियो । बाहिर घुमघाम, साथीभाइ भेटघाटको सम्भावना थिएन । ‘क्रुजका साथीहरूसँग बिदा भएर निस्किएको थिएँ, विमानस्थलबाटै फर्कनुपर्‍यो’, हाल बेलायतको साउथह्याम्पटनस्थित बन्दरगाहमा फसेका बोहराले सुनाए, ‘म त नेपाल जान नसक्ने भएँ भनेर कम्पनीमा फेरि सम्पर्क गरें । उनीहरूले पर्थ आउनू, २६ मार्चमा अर्को क्रुज जाँदैछ भनेपछि एजेन्टमार्फत पर्थ गएँ ।’

पर्थबाट पानीजहाज चढ्नेबित्तिकै उनी १४ दिन आइसोलेसनमा बस्नुपर्ने भयो । कोरोना संक्रमण भए फैलन सक्छ भनेर उनलाई एक चिकित्सकले नै छैटौं तलाको बन्द कोठामा लगेर छाडेका थिए । कतै छुन नमिल्ने, कतै निस्कन नमिल्ने । ‘एक जना डाक्टर र बटलर (खाना ख्वाउने) आउँथे, अरूलाई प्रवेश अनुमति थिएन’, बोहराले सुनाए, ‘बाहिरबाट ढोका लक गरिदिएका थिए तर आपत्कालीन अवस्थामा तोड्न मिल्ने खालको थियो ।’

पानीजहाजभित्र टीभी, वाइफाई र खानेबस्ने, सुत्ने सबै व्यवस्था थियो । तर ‘होम सिक’ र कोरोनाको त्रासले उनी तड्पिरहे । कहिले क्याप्टेन, कहिले एचआर त यदाकदा साथीभाइसँग सम्पर्क गर्दै दिन बित्थ्यो ।

जहाज पर्थबाट १७ दिनमा दक्षिण अफ्रिकी सहर केपटाउन पुग्यो । ‘त्यहाँ १८० जना क्रु मेम्बरका लागि खानेकुरा किन्यौं । सबै सामान स्यानिटाइज गरेर ४८ घण्टा फ्रिजरमा राख्थ्यौं’, बोहरा सम्झिन्छन् ।

केपटाउनबाट जहाज स्पेनको टेनेरिफ पुग्यो । एउटै कम्पनीका पाँचवटा जहाज त्यहीँ आए । तिनमा रहेका सबैलाई एउटै जहाजमा राखेर स्पेनबाट बेलायतको साउथह्याम्पटनको यात्रा सुरु भयो ।

मे १० मा साउथह्याम्पटन आइपुगेका बोहरा र उनका साथी सुजन सुवेदी नेपाल सरकारले कहिले विमान चार्टर गर्ला भनेर बाटो हेरिरहेका छन् । नेपाल जान पाउने भए कम्पनीले विमानस्थलसम्म छाडिदिने नत्र भित्रै बस्नुपर्ने बाध्यता छ । आफ्नै कम्पनीको जहाजमा ट्रान्स्फर हुन पनि नमिल्ने उनी बताउँछन् । उनीहरूको दिनदिनै तापक्रम जाँचिने गरेको छ ।

‘मार्च २० देखि बिनातलब बस्नुपरेको छ । अझै कति लामो बस्नुपर्ने हो, मानसिक तनाब भइसक्यो,’ बोहराले कान्तिपुरसँग भने, ‘७४ दिन भइसक्यो जहाजभित्र थुनिएको । सरकारले उद्धार गरे बरु लागेको पैसा खर्च र नियम पालना गर्न राजी छौं ।’ उनले लन्डनस्थित नेपाली दूतावासमा उद्धारका लागि नाम टिपाइसकेको बताए ।

बोहरा नेपाल छँदा धनगढी प्रिमियर लिग (डीपीएल) मा ‘हस्पिटालिटी’ हेर्थे । उनी हस्पिटालिटी क्षेत्रमा लागेको ६ वर्ष बितिसकेको छ । दोहाको कतारमा ग्रान्ड हायात, चीनको ग्लोरी सी डायमन्ड क्रुजमा काम गरेपछि उनले सेप्टेम्बर २२ देखि फ्रान्सको बुर्डोबाट सिल्भर सी क्रुजेजमा जागिर थालेका हुन् । करिब ९ महिनामा विश्वका ६० वटाजति देश पानीजहाजमै यात्रा गरेको अनुभव उनीसँग छ ।


प्रकाशित : जेष्ठ २३, २०७७ ०८:३२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बेलायती अध्ययन भन्छ– ग्रामीण प्रसूतिसेवामा स्वास्थ्य प्रवर्द्धकहरूको भूमिका अहम्

नविन पोखरेल

लन्डन — नेपालको ग्रामीण भेगमा सुरक्षित प्रसूतिसेवाका लागि स्थानीय स्वास्थ्य प्रवर्द्धकहरूको भूमिका प्रभावकारी हुन सक्ने एक बेलायती अध्ययनले औंल्याएको छ ।

बोर्नमाउथ विश्वविद्यालयले गरेको अध्ययनले प्रवर्द्धकहरूले बर्थिङ सेन्टरमा बच्चा जन्मँदा हुने फाइदाबारे जागरूकता बढाउन र प्रसूतिसेवाका लागि अस्पताल वा स्वास्थ्य केन्द्र पुर्याउन अहम् भूमिका खेल्न सक्ने देखाएको हो ।

सरकारले विभिन्न किसिमका सुविधा दिए पनि नेपालमा अझै करिब ४१ प्रतिशत महिलाले दक्ष स्वास्थ्यकर्मीविनै घरमै बच्चा जन्माउने गर्छन् । यसले गर्दा आमा र बच्चा दुवैलाई जोखिम हुने गर्छ । अध्ययनका क्रममा नवलपरासीका साबिक चार गाविस ठूलो खैरतवा, नरसही, भुजवा र पक्लिहवामा सन् २०१४ देखि २०१६ सम्म कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो । यसअन्तर्गत सासूहरूसँग १५७ पटक र अन्य महिला समूहसँग ३३४ पटक छलफल गरिएको थियो भने महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरूलाई तालिम पनि दिइएको थियो । त्यस्तै ठूलो खैरतवा र नरसहीमा दुईवटा बर्थिङ सेन्टरहरुको सुधारमा सहयोग गरिएको थियो ।

विद्यावारिधि अनुसन्धानका निम्ति सो अध्ययनको नेतृत्व गरेकी डा. प्रीति महतोका अनुसार स्वास्थ्य प्रवर्द्धनका कार्यक्रमपछि सन् २०१७ मा ती गाविसमा ६९९ मध्ये २९.३ प्रतिशतले मात्र घरमा बच्चा जन्माएका थिए जबकि त्यसअघि सन् २०१२ मा यो प्रतिशत ५८.८ प्रतिशत रहेको थियो । यस्तै बर्थिङ सेन्टरमा बच्चा जन्माउने महिलाको संख्या २.४ प्रतिशतबाट २८.३ प्रतिशत पुगेको थियो । त्यस्तै तालिमप्राप्त स्वास्थ्यकर्मीको सहयोग लिने महिलाको संख्या ५३.७ प्रतिशतबाट ७०.५ प्रतिशत पुगेको पाइएको थियो ।

‘शिक्षित, प्रसूतिसम्बन्धी निर्णय प्रक्रियामा संलग्न र कम्तीमा चारपटक गर्भवती परीक्षण गराएका महिलाहरूले स्वास्थ्य केन्द्रमा नै बच्चा जन्माउने गरेको पाइएको छ । प्रसूति सेवाको उपयोग र महिलाको प्रजनन स्वास्थ्यका निम्ति महिला सशक्तीकरण महत्त्वपूर्ण हुने यस अध्ययनले देखाएको छ,’ डा. महतोले भनिन् ।

विगत १६ वर्षदेखि नेपालको स्वास्थ्य अनुसन्धानमा काम गर्दै आएका बोर्नमाउथ विश्वविद्यालयका प्रोफेसर एवम् उक्त अध्ययनका प्रमुख सुपरिवेक्षक एडविन भान तेइजलिन्जेनले सो अध्ययनले सुरक्षित प्रसूति सेवाका लागि स्वास्थ्य प्रवर्द्धकहरुको भूमिकामा जोड दिनुपर्ने देखाएको बताए । उक्त अध्ययन अन्तर्राष्ट्रिय जर्नल ‘प्लस वान’ मा प्रकाशित भएको छ । नेपालस्थित ग्रिनतारा नेपाल नामक गैरसरकारी संस्था र लन्डनस्थित ग्रिनतारा ट्रस्टले अध्ययनका निम्ति आर्थिक र प्राविधिक सहयोग गरेका थिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २०, २०७७ ०९:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×