कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बेलायती अध्ययन भन्छ– ग्रामीण प्रसूतिसेवामा स्वास्थ्य प्रवर्द्धकहरूको भूमिका अहम्

नविन पोखरेल

लन्डन — नेपालको ग्रामीण भेगमा सुरक्षित प्रसूतिसेवाका लागि स्थानीय स्वास्थ्य प्रवर्द्धकहरूको भूमिका प्रभावकारी हुन सक्ने एक बेलायती अध्ययनले औंल्याएको छ ।

बोर्नमाउथ विश्वविद्यालयले गरेको अध्ययनले प्रवर्द्धकहरूले बर्थिङ सेन्टरमा बच्चा जन्मँदा हुने फाइदाबारे जागरूकता बढाउन र प्रसूतिसेवाका लागि अस्पताल वा स्वास्थ्य केन्द्र पुर्याउन अहम् भूमिका खेल्न सक्ने देखाएको हो ।

सरकारले विभिन्न किसिमका सुविधा दिए पनि नेपालमा अझै करिब ४१ प्रतिशत महिलाले दक्ष स्वास्थ्यकर्मीविनै घरमै बच्चा जन्माउने गर्छन् । यसले गर्दा आमा र बच्चा दुवैलाई जोखिम हुने गर्छ । अध्ययनका क्रममा नवलपरासीका साबिक चार गाविस ठूलो खैरतवा, नरसही, भुजवा र पक्लिहवामा सन् २०१४ देखि २०१६ सम्म कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो । यसअन्तर्गत सासूहरूसँग १५७ पटक र अन्य महिला समूहसँग ३३४ पटक छलफल गरिएको थियो भने महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरूलाई तालिम पनि दिइएको थियो । त्यस्तै ठूलो खैरतवा र नरसहीमा दुईवटा बर्थिङ सेन्टरहरुको सुधारमा सहयोग गरिएको थियो ।

विद्यावारिधि अनुसन्धानका निम्ति सो अध्ययनको नेतृत्व गरेकी डा. प्रीति महतोका अनुसार स्वास्थ्य प्रवर्द्धनका कार्यक्रमपछि सन् २०१७ मा ती गाविसमा ६९९ मध्ये २९.३ प्रतिशतले मात्र घरमा बच्चा जन्माएका थिए जबकि त्यसअघि सन् २०१२ मा यो प्रतिशत ५८.८ प्रतिशत रहेको थियो । यस्तै बर्थिङ सेन्टरमा बच्चा जन्माउने महिलाको संख्या २.४ प्रतिशतबाट २८.३ प्रतिशत पुगेको थियो । त्यस्तै तालिमप्राप्त स्वास्थ्यकर्मीको सहयोग लिने महिलाको संख्या ५३.७ प्रतिशतबाट ७०.५ प्रतिशत पुगेको पाइएको थियो ।

‘शिक्षित, प्रसूतिसम्बन्धी निर्णय प्रक्रियामा संलग्न र कम्तीमा चारपटक गर्भवती परीक्षण गराएका महिलाहरूले स्वास्थ्य केन्द्रमा नै बच्चा जन्माउने गरेको पाइएको छ । प्रसूति सेवाको उपयोग र महिलाको प्रजनन स्वास्थ्यका निम्ति महिला सशक्तीकरण महत्त्वपूर्ण हुने यस अध्ययनले देखाएको छ,’ डा. महतोले भनिन् ।

विगत १६ वर्षदेखि नेपालको स्वास्थ्य अनुसन्धानमा काम गर्दै आएका बोर्नमाउथ विश्वविद्यालयका प्रोफेसर एवम् उक्त अध्ययनका प्रमुख सुपरिवेक्षक एडविन भान तेइजलिन्जेनले सो अध्ययनले सुरक्षित प्रसूति सेवाका लागि स्वास्थ्य प्रवर्द्धकहरुको भूमिकामा जोड दिनुपर्ने देखाएको बताए । उक्त अध्ययन अन्तर्राष्ट्रिय जर्नल ‘प्लस वान’ मा प्रकाशित भएको छ । नेपालस्थित ग्रिनतारा नेपाल नामक गैरसरकारी संस्था र लन्डनस्थित ग्रिनतारा ट्रस्टले अध्ययनका निम्ति आर्थिक र प्राविधिक सहयोग गरेका थिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २०, २०७७ ०९:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बेलायतले फर्कायाे ३० हजार नागरिक

नेपालबाट पनि तीन उडानमा करिब ७ सय नागरिक फिर्ता ल्याइएको छ
नविन पोखरेल

लन्डन — बेलायत सरकारले कोभिड–१९ पछि जारी लकडाउनका कारण विदेशमा फसेका आफ्ना ३० हजारभन्दा बढी नागरिक फिर्ता ल्याएको छ । बेलायत सरकारले १४२ विशेष चार्टर उडानमार्फत नेपालसहित २७ देशमा रोकिएका नागरिक ल्याएको हो । 

कोरोना संक्रमण रोक्न अधिकांश मुलुकले अन्तर्राष्ट्रिय उडान रोकेपछि हजारौं बेलायती विदेशमा अलपत्र थिए । ब्रिटिस परराष्ट्र मन्त्रालय (एफसीओ) ले विज्ञप्तिमा जनाएअनुसार ८ अप्रिलयता भारतबाट १३ हजार ५ सयभन्दा बढी, पाकिस्तानबाट ४ हजार, दक्षिण अफ्रिकाबाट २ हजार, न्युजिल्यान्डबाट १ हजार ५ सय र बंगलादेशबाट १६ सय बेलायती ल्याइएको छ ।

बेलायतले नेपालबाट पनि तीन उडानमा करिब ७ सय नागरिक फिर्ता ल्याएको थियो । नेपालको पहाडी क्षेत्रमा अलपत्र परेका ब्रिटिस नागरिकको उद्धार गर्न गोर्खा सैनिकहरूलाई खटाइएको थियो । ‘हामी संसारभरि सबैभन्दा जोखिमपूर्ण स्थितिमा रहेका ब्रिटिस नागरिकलाई सुरक्षित रुपमा स्वदेश फिर्ता ल्याउन एकदमै केन्द्रित छौं,’ विदेशमन्त्री राबले भने । उनले ३० मार्चमा विश्वभर रहेका नागरिक स्वदेश फिर्ता ल्याउन सरकारले करिब ११ अर्ब रुपैयाँ (७५ मिलियन पाउन्ड) छुट्ट्याएको घोषणा गरेका थिए ।

पहिलो चार्टर उडान चीनको वुहानबाट ३१ जनवरीमा गरिएको थियो । नेपालसहित भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, फिजी, दक्षिण अफ्रिका, बोलिभिया, बर्मुडा, न्युजिल्यान्ड, साउदी अरब, कोलम्बिया, अर्जेन्टिना, होन्डुरस आदि देशबाट नागरिक ल्याइएको छ ।

कोभिड–१९ देखिएपछि कमर्सियल रुटबाट करिब १३ लाख नागरिक बेलायत फर्किएको मन्त्रालयको अनुमान छ । सरकारले अझै विदेशमै अड्किएका बेलायतीलाई स्वास्थ्योपचार, भिसा थप आदिका लागि आर्थिक सहयोगको ‘प्याकेज’ ल्याइएको पनि उल्लेख गरेको छ ।

यसैबीच, बेलायतमा रहेका सयौं नेपाली पनि स्वदेश फर्कन व्यग्र प्रतीक्षामा छन् । विश्वविद्यालयमा अध्ययन गर्न आएका विद्यार्थी, परीक्षाका लागि आएका चिकित्सक, तालिम तथा भिजिट भिसामा आएका नेपालीले उद्धारको अपिल गरिरहेका छन् ।

लन्डनस्थित नेपाली दूतावासले तत्काल नेपाल फर्कन खोजेका करिब सय नेपाली आफ्नो सम्पर्कमा रहेको जनाएको छ । ‘हामीले नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय उडान सुचारु नभइन्जेल धैर्य गर्न भनेका छौं’, दूतावासका उपनियोग प्रमुख शरदराज आरनले भने, ‘हो परिस्थिति जटिल छ । यस्तो अवस्थामा संयम अपनाएर सरकारलाई सहयोग गर्न हामी अपिल गर्छौं ।’

गैरआवासीय नेपाली संघ बेलायतले पनि कोभिड–१९ का कारण रोकिन बाध्य नेपालीलाई स्वदेश फर्काउने अभियानस्वरूप तथ्यांक संकलन थालिएको जनाएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १, २०७७ ०८:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×