कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बेलायतमा नेपाली चिकित्सक र विद्यार्थी अलपत्र, उद्धारको अपिल

नविन पोखरेल

लन्डन — बेलायतमा रहेका नेपाली चिकित्सक र विद्यार्थीहरू अलपत्र परेका छन् । उनीहरूले उद्धारका लागि नेपाल सरकारसँग अपिल गरेका छन् ।

कोरोना भाइरस (कोभिड- १९) को संक्रमण हुन नदिन नेपाल सरकारले विदेशबाट नेपाल भित्रिन रोक र अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा प्रतिबन्ध लगाएपछि चिकित्सक र विद्यार्थी अलपत्र परेका हुन् ।

दर्जनौं नेपाली चिकित्सक चिकित्सा परीक्षाका लागि बेलायत आएका बेला यतै फसेका छन् । विभिन्न विश्वविद्यालयमा अध्ययन गर्न आएका नेपाली विद्यार्थीलाई रोजगारी, खान र बस्नको समस्या हुँदा विचल्लीमा परेका छन् ।

धुलिखेल अस्पतालमा कार्यरत चिकित्सक डा. अमिर अवालले नेपाल सरकारसमक्ष आफूहरूलाई फर्काउनका लागि पहल गरिदिन अनुरोध गरेका छन् । हामी मेडिकल जाँचका लागि बेलायत आएका हौं । कोरोना भाइरसबाट सिर्जित महामारीका कारण जाँच सरेपछि टिकट परिवर्तन गरी हतारहतार नेपाल जान मार्च १९ का दिन विमानस्थल पुग्यौं । तर हाम्रो टिकट किनेको इत्तिहाद एयरलाइन्सले नेपाल र इण्डोनेसियाको यात्रु नलैजाने भनेर त्यहिदिन निर्णय गरेको रहेछ,’ अवालले कान्तिपुरसँग भने, ‘उनीहरूले लैजान नसक्ने भनेपछि हामीले कतार एयर र इयर इन्डियाबाट पनि कोसिस गरयौं तर दुवैमा असफल भयौं । त्यसपछि फर्केर पहिले बसेकै ठाउँमा आयौं । त्यहाँ घरबेटीले तिमीहरू गइसकेको मानिसलाई भित्र पस्न दिन्न भने । हामीले धेरै बिन्ती गरेपछि बाहिर हातखुट्टा धुन लगाएर भान्सामा नजाने, केही पनि पकाएर खान नपाउने, त्यस घरमा बस्ने अरुसित घुलमिल नगर्ने शर्तमा बस्न दियो ।' उनले थपे, 'दुई-तीन दिनसम्म केही नपकाइ तयारी खानेकुरा खाँदै बस्यौं । कति बस्नुपर्ने हो भन्नेमा अनिश्चित थियौं । त्यसैले घरबेटीलाई भाडामा सहुलियत गरिदिन अनुरोध गर्दा उनले पैसा छैन भने निस्केर जाउ भने । अहिले हामी त्यहाँबाट निस्केर नेपाली मूलका मानिसहरूको घरमा आश्रय लिइरहेका छौं ।’

आफ्नो समूहमा ६ जना रहेको उनले जानकारी दिए । केही समयका लागि भनेर ल्याएको खर्च पनि सकिन लागेको उनले बताए । बिरामी परेमा कस्तो अवस्था भोग्नुपर्ने हो भन्ने चिन्ताले थप पिरोलेको उनले बताए ।

अवालले लण्डनका दुई कोचिङ सेन्टर र म्यानचेस्टरमा एक गरी धेरै नै चिकित्सक बेलायतमा अलपत्र परेको बताए । ‘१६ जना त हामी एकापसमा सम्पर्कमा छौं । कोरोनाका कारण नेपालमा चिकित्सकको अभाव कति होला र भविष्यमा कति पर्न सक्ला ?,’ उनले भने, ‘तर हामी भने यहाँ रोकिएर बसेका छौं । हामी सबै नेपाल फर्कन चाहन्छौं ।’

उता, जागिर नहुँदा आर्थिक अभाव र कोभिड १९ संक्रमण फैलनेक्रम तीव्र भएपछि चिन्तित भएको विद्यार्थीहरूको गुनासो छ ।

युनिभर्सिटी अफ वेस्ट लण्डनमा अध्ययनरत अमरसिंह चौधरीले आफूहरू सहयोगविहीन भएको बताए । ‘दूतावासलाई इमेल र फोनमार्फत सम्पर्क गर्दा पनि सहयोग पाइएन,’चौधरीले भने, ‘हामी घर फर्कन चाहन्छौं । म अध्ययनरत विश्वविद्यालयका करिब ९० जना नेपाली विद्यार्थी प्राय सबै बेरोजगार भइसक्यौं । यदि नेपाल नफर्कने हो भने हामी घर विहीन र भोकमरीको समस्यामा पर्ने निश्चित छ ।’

बेलायतमा दिनदिनै फैलिएको कोरोना भाइरसका रोगीहरूको संख्याले आफ्ना धेरै साथी आत्तिएका उनले बताए । ‘हामीसित घरभाडा तिर्ने पैसा पनि छैन । यदि नेपाल नजाने हो भने कि त भोकले कि त कोरोनाले मर्नेछौं,' उनले भने ।

ग्लास्गो कालेडोनियन युनिभर्सिटीमा अध्ययनरत विनोद पोखरेलको पीडा पनि उस्तै छ । ‘हामी ६, ७ जना नेपाली विद्यार्थी यहाँ अलपत्र छौं । पार्टटाइम जागिर पनि गयो । घरभाडा तिर्नसक्ने अवस्था छैन । खानेकुरा पनि सकिँदै छ,’ उनले भने, ‘हामी नेपाल जान चाहन्छौं । बरु हामीलाई नेपाल सरकारले क्वारेन्टाइनमा जति राखे पनि राजी छौं ।’

अहिले लण्डनबाट घण्टौं टाढा रहेका युनिभर्सिटी अफ हडर्सफिल्ड, बोल्टन र युनिभर्सिटी अफ सेन्ट्रल ल्यानकासायर (यूक्ल्यान) मा अध्ययनरत करिब २ सय नेपाली विद्यार्थीको पनि विचल्ली छ । कोरोना भाइरसका कारण रेष्टुरेन्ट र अन्य व्यापार बन्द भएपछि रोजगारी गुमेको त्यहाँ अध्ययनरत विद्यार्थीले पनि नेपाल सरकारलाई उद्धार गरिदिन अपिल गरेका छन् ।

लण्डनस्थित नेपाली दूतावासले विद्यार्थीका पीडाबाट आफू अनभिज्ञ नरहेको प्रतिक्रिया दिएको छ । ‘हामी विद्यार्थीको सम्पर्कमै छौं र समस्या परे भन्न भनेका छौं,' दूतावासका उपनियोग प्रमुख शरदराज आरणले भने, ‘राजदूतले दक्षिण एसिया र कमनवेल्थ मन्त्रीसँग कुराकानी गरिसक्नुभएको छ । पीडित विद्यार्थी र भूतपूर्व गोर्खाहरूको सुरक्षाका लागि हामी गम्भीर छौं ।’

यसैबीच, बेलायतले विदेशी भूमिमा अलपत्र आफ्ना हजारौं नागरिकको उद्धार गर्ने भएको छ । विदेशमन्त्री डोमिनिक राबले सोमबार बेलायती नागरिकहरूलाई उद्धा् गर्न ७५ मिलियन पाउण्ड खर्च गरिने जनाए । ब्रिटिस एयरवेज, भर्जिन र इजी जेट जस्ता एयरलाइन्स चार्टर गरेर अलपत्र यात्रु बेलायत ल्याउने तयारी छ ।

सोमबारसम्म बेलायतमा कोभिड १९ का कारण ज्यान गुमाउनेको संख्या १ हजार ४ नाघेको छ । प्रकाशित : चैत्र १८, २०७६ ०६:३८

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बेलायतका घरवारबिहीन बढ्दो, सहयोगमा जुटे नेपाली

नविन पोखरेल

लन्डन — सुन्दा अचम्म लाग्छ तर संसारमै विकसित मुलुक बेलायतमा घरवारबिहीनहरुको सङ्ख्या बढिरहेको छ । बेलायतको राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय ‘अफिस फर नेशनल स्टयाटिसटिक्स्’ ले केही दिनअघि मात्र पहिलो पटक सार्वजनिक गरेको एक तथ्याङ्कमा यो क्रम बढिरहेको पाइएको हो । 

पूर्व काउन्सिलर तथा दि गोर्खा मेमोरियल फण्डका अध्यक्ष धन गुरुङले बेलायती घरवारबिहीनलाई क्रिसमसमा दिएको पार्टी पछि फोटो खिचाउँदै । उनले शनिवार फोकस्टन टाउनका १६ जना घरवारबिहीनलाई नेपाली खाना प्रबन्ध गरिदिएका थिए ।

तथ्याङ्क अनुसार गत वर्ष सन् २०१७ मा कम्तीमा ५९७ घरवारबिहीन नागरिकको सडक वा अस्थायी बसोबास स्थलमा मृत्यु भयो । उक्त मृत्युदर सङ्ख्या पाँच वर्ष अवधिमा २४ प्रतिशतले बढी हो । सन् २०१३ मा ४८२ जना घरवारबिहीनको मृत्यु भएकामा सन् २०१७ मा यो सङ्ख्या ५९७ पुगेको हो । पाँच वर्ष अवधिमा करिब २ हजार ६२७ जनाले ज्यान गुमाएका छन् ।

बेलायतको लन्डन र उत्तर पश्चिम क्षेत्रमा घरवारबिहीनहरुको मृत्युदर बढी पाइएको छ । म्यानचेस्टर, लिभरपुल सहरमा पाँच वर्षयता मृत्यु हुने घरवारबिहीनको सङ्ख्या दोब्बर बढी छ । सन् २०१३ मा त्यहाँ ५५ जनाले ज्यान गुमाएकामा सन् २०१७ मा यो सङ्ख्या ११९ थियो । सन् २०१७ मा आधाभन्दा बढी मृत्यु लागूऔषध वा मदिरा सेवन, आत्महत्या र कलेजोमा खराबीका कारण भएको तथ्याङ्क छ । गत बुधवार बेलायतको संसद् भवन अगाडि नै एक घरवारबिहीनको मृत्यु भयो । संसद् भवन सामुन्ने मर्ने ती घरवारबिहीन यस वर्षको दोस्रो व्यक्ति हुन् ।

गत मङ्गलवार सामुदायिक मामिला हेर्ने मन्त्री जेम्स ब्रोकनसायरले सडक छेउ सुत्ने मानिसहरूको सङ्ख्या बढ्नुमा सरकारी नीति जिम्मेवार नरहेको बीबीसीसंग बताएका छन् । मन्त्री ब्रोकनसायरले पारिवारिक विखण्डन र स्पाइस जस्ता लागू औषधको प्रयोगले यस्तो समस्या बढाएको र यसरी सुत्नेहरूमा ब्रिटेन बाहिरबाट आएका मानिसहरूको सङ्ख्या बढी रहेको बताए । सरकारी तथ्याङ्क अनुसार सन् २०१० यता सडक छेउमा सुत्ने मानिसको सङ्ख्यामा १६९ प्रतिशतले बढेको देखाएको छ, तर वास्तविक सङ्ख्या त्यो भन्दा पनि बढी भएको ठानिन्छ ।

अफिस अफ न्यासनल स्टाटिस्टिक्सको स्वास्थ्य तथा जीवन परिघट्ना इकाई प्रमुख बेन हम्बरस्टानले भने, ‘हरेक वर्ष सयौँ घरबारविहीन मानिसहरूको ज्यान गइरहेको छ । हाम्रो अध्ययनले मृत्यु हुने घरबारविहीनहरुको औसत आयु ४४ वर्ष र तीमध्ये ८४ प्रतिशत पुरुष रहेको देखाएको छ । यसरी ज्यान गुमाउनेमध्ये आधाजसोको आत्महत्या, अत्यधिक रक्सी सेवन वा लागूऔषधका कारण भएको पाइएको छ ।’

बेलायती राजनीतिमासमेत संलग्न डार्टफोर्ड काउन्सिलर बच्चु कैलाश कैनी हरेक स्थानीय निकायमा घरबारबिहीनहरुको व्यवस्थापन गर्न निर्देशिका हुने र सोही निर्देशिका बमोजिम सबै व्यवस्था काउन्सिलले गर्नुपर्ने बताउँछन् । ‘बेलायतमा घरबारबिहीनको सङ्ख्या घटाउन यसै वर्षको अप्रिलदेखि ‘होमलेसनेस रिडक्सन एक्ट २०१८’ लागू भएको छ । घरबारबिहीनहरुका लागि बेलायतमा काउन्सिल वा स्थानीय निकायले अस्थायी बसोबास र दीर्घकालीन बसोबासको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने हुन्छ’, कैनी भन्छन्, ‘हरेक काउन्सिलमा त्यस्ता ब्यक्तिकाबारेमा तथ्याङ्क सङ्कलन गरेर राखिएको हुन्छ । जस्तै म बसोबास गर्ने काउन्सिलमा गत वर्ष जम्मा ९ जना घरबारबिहीन व्यक्ति भएको तथ्याङ्क थियो ।’

त्यस्ता व्यक्तिलाई कुनै सहयोग जरुरत परे हटलाइन टेलिफोन नम्बरमा सम्पर्क गर्न सक्ने गरी सम्पर्क व्यक्ति पनि तोकिएको हुन्छ । बेलायतमा स्थानीय निकायले गैरसरकारी निकायहरूसँग सहकार्य गरेर घरवारबिहीनका लागि विभिन्न किसिमको सहयोग गर्ने व्यवस्था मिलाएको हुन्छ । विशेष गरी जाडोको बेला घरवारबिहीनलाई खाने, बस्ने व्यवस्था गर्न र आपत्कालीन रूपमा बसोबास व्यवस्थापन गर्न स्थानीय निकायले थप रकम वा बजेट छुट्ट्याउने कैनीले बताए ।

घरवारबिहीनलाई नेपालीको सहयोग

पूर्व काउन्सिलर तथा दि गोर्खा मेमोरियल फण्डका अध्यक्ष धन गुरुङले बेलायतका घरवारबिहीनलाई क्रिसमस पार्टी दिएका छन् । मातृभूमिबाहेक बेलायतमा पनि च्यारिटी कर्ममा संलग्न रहँदै आएका गुरुङले शनिवार फोकस्टन टाउनका १६ जना घरवारबिहीनलाई नेपाली खाना प्रबन्ध गरिदिएका थिए ।

गोर्खा मेमोरियल गार्डेन अफ रिमेम्बरेन्समा आयोजित क्रिसमस पार्टीमा घरवारबिहीनले नेपाल र नेपाली मन, खाना एवं गोर्खाको प्रशंसा गरेका थिए । ‘मैले अझ धेरै सहभागिताका लागि प्रयास गरेँ तर सकिन’, बेलायतमा नेपाली मूलका पहिलो काउन्सिलर गुरुङले भने, ‘सर्वत्र क्रिसमस रमझम भइरहेका बेला ती घरवारविहीनहरुको दयनीय अवस्थाले मेरो मन छोयो र आफ्नो क्षमताले भ्याएको गरेँ ।’

गत साता बेजिङस्टोकमा बसोबास गर्ने पूर्व डिएसपी शिवजी श्रेष्ठले पनि स्थानीय घरबारबिहीनहरुका लागि खाना र न्यानो कपडा व्यवस्था गर्न एक च्यारिटी कार्यक्रम गरेका थिए । उक्त च्यारिटी कार्यक्रममा सङ्कलित रकमबाट क्याम्रोज डे सेन्टर र नाइट लाइट वीन्टर सेल्टर नामक संस्थामार्फत ती असहाय घरबारबिहिनलाई अत्यावश्यक सामाग्री व्यवस्था गरिने श्रेष्ठले बताए ।

प्रकाशित : पुस १०, २०७५ १७:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×