बगैंचामै रहे जुनार- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बगैंचामै रहे जुनार

विगतका वर्ष यतिबेला बगैंचाको जुनार आधा बिक्री भइसक्थ्यो, यस वर्ष माघ दोस्रो साता सुरू हुँदासमेत भनेजस्तो व्यापार छैन
राजकुमार कार्की

माझकुभिन्डे, सिन्धुली — गोलन्जोर गाउँपालिका–४ तीनकन्या माझकुभिन्डेकी बिन्दा ठकुरी बिहानै क्रेट बोकेर बगैंचामा पुग्छिन् । बोटमा पहेंलपुर भएर लटरम्म जुनार देखेर दंग हुने उनलाई बिक्रीको चिन्ता उत्तिकै छ । विगतका वर्ष यतिबेला बगैंचामा भएको जुनार आधा बिक्री भइसकेको थियो । यस वर्ष भने माघ दोस्रो साता सुरु हुँदासमेत चलेको छैन ।

‘जुनार उत्पादन यस वर्ष चार/पाँच वर्षयताकै राम्रो भएको छ,’ ठकुरीले भनिन्, ‘पाक्नुअगावै जुनारको बगैंचामा आएर खरिद गर्ने व्यापारी नआउँदा चिन्ता बढेको छ ।’

थोरैथोरै जुनार बजारमा लगे पनि ठूलो परिमाणमा किन्ने व्यापारी बगैंचामा नआएसम्म जुनार किसानको मुहारमा समेत उज्यालो हुँदैन । जुनारमा लाग्ने रोगकिरा नियन्त्रण गर्न समूहबाट अलग्गिएर एक्लै औषधिमूलो गरेकी ठकुरी बगैंचामा सबैभन्दा राम्रो आफ्नो भएको दाबी गर्छिन् । पाँच रोपनी क्षेत्रफलमा डेढ सय बोट फल लागेको जुनार र त्यति नै सुन्तला उनको छ । औषधि खरिद गर्नमै २५ हजार लागेको उनले बताइन् । स्याहार, सुसरामा कुनै कमी नराखेकाले ठूला दाना र लटरम्म जुनार फलेको उनको भनाइ छ ।

गतवर्ष तीन लाख आम्दानी लिएकी ठकुरी यो वर्ष पाँच लाख लिने सुरमा छिन् । ‘किनकि यस वर्ष उत्पादन बढेको छ,’ उनले भनिन्, ‘सस्तो खोज्ने व्यापारी त आएका छन् । तर किलोको ६० रुपैयाँभन्दा तल झरेर बिक्री गर्दिनँ । ५० रुपैयाँ किलोको दिन त तीन/चार पटक नै आइसके ।’ माझकुभिन्डेबाट सबैभन्दा बढी जुनार बिक्री गर्ने देवीकुमारी ठकुरी किसानका बगैंचामा उत्पादित जुनार बिक्रीको ग्यारेन्टी सरकारले लिनुपर्ने बताउँछिन् । ‘कहिले किराको प्रकोप, कहिले बिक्री नहुने चिन्ता,’ उनले भनिन्, ‘यस वर्ष जुनार बिकाउनै मुस्किल छ ।’ जुनार र सुन्तला बिक्रीबाट सालिन्दा उनले २५ लाख रुपैयाँ आम्दानी लिने गरेकी छन् । एउटा बगैंचाको जुनार हालसालै १२ लाखमा बिक्री गरेकी उनको अझै त्यति नै आम्दानी हुने बगैंचा पहेंलपुर छ ।

जुनारको राजधानी भनेर चिनिने सिन्धुलीको महाभारत उत्तरतर्फका बगैंचा यतिखेर पहेंलपुर छन् । लटरम्म फलेका जुनारका दानाले गाउँका बगैंचा र बीपी राजमार्ग आसपासका बजार नै पहेंलपुर बनेको छ । जुनार बिक्रीबाट हुने आम्दानीको कल्पना गरेर किसान गद्गद् छन् । जुनारको फेदैसम्म कच्ची सडक पुगेको छ । जुनार बिक्रीबाट किसानले सालिन्दा दुईदेखि २५ लाखसम्म आम्दानी लिने गरेका छन् । जिल्लामै सबैभन्दा बढी जुनार उत्पादन हुने गोलन्जोर गाउँपालिका–४ को माझकुभिन्डे र आलेगाउँ पहेंलपुर छ । पुस मसान्तसम्ममा किसानले आधाजसो जुनार बेचिसकेका छन् । अब बगैंचामा आधाजसो जुनार छन् । यो वर्ष भने उत्पादन बढी भएकाले बगैंचाबाट जुनार घटेको छैन । जुनार बिक्री हुनेमा भने किसान ढुक्क छन् ।

चिनियाँ व्यापारीसहितको टोलीले सिन्धुलीको जुनार निर्यातका लागि गाउँमै पुगेर सम्भाव्यता अध्ययन गरेकाले समेत स्थानीय किसानलाई थप ऊर्जा मिलेको छ । बाहिरी मुलुकबाट समेत व्यापारी आएकाले बोटमा नै कुहिएर जाने अवस्था पक्कै नआउनेमा जुनार विकास संघका अध्यक्ष एवं किसान कर्णबहादुर आलेमगर विश्वस्त छन् । भन्छन्, ‘जुनार दिनदिनै बजारमा गएको छ । तर उत्पादन बढ्नु र माग नबढ्नुले सन्तुलन नमिलेको हो । माघ मसान्तसम्ममा सबैको बिक्री हुन्छ ।’

जुनारको बजार काठमाडौं तथा देशका अन्य प्रमुख सहर हो । माझकुभिन्डेमा एक सय ५० हाराहारीका किसानले जुनार खेती गर्छन् । जुनारमा भएको किराको प्रकोप यस वर्ष घटेको छ । ९० प्रतिशत जुनार यो वर्ष जोगिएको किसानको भनाइ छ । किराको प्रकोप हटेसँगै बोट नै सुक्ने रोगले किसानलाई सताएको जुनार सहकारीका केन्द्रीय अध्यक्ष दीपक कोइरालाले बताए । उत्पादन बढेकाले बजार फराकिलो पार्न लागिरहेको उनले सुनाए ।

ठूलो क्षमताको शीतभण्डार निर्माण भए जुनार बिक्रीको चिन्ता हट्ने किसान प्रमेबहादुर ठकुरी बताउँछन् । ‘जुनार भण्डारण गर्न पाए गर्मी मौसममा बजारमा लैजाँदा ढुक्कैसँग बिक्री हुन्थ्यो,’ उनले भने । कोसेलीका रूपमा पठाउन र आफैंले खान मात्र दुई/चार बोट जुनार रोपेका किसानलाई फलले आम्दानी दिन थालेपछि जग्गा अपुग हुँदै आएको अर्की किसान कृष्णकुमारी राक्से ठकुरीले जनाइन् । माझकुभिन्डे र आले गाउँबाट मात्रै वार्षिक १५ करोडको जुनार बाहिरी जिल्लामा पठाउने गरिएको छ ।

समग्र जिल्लामा भने यस वर्ष जुनार, सुन्तला बिक्रीबाट किसानले ५० करोड भित्र्याउने आकलन छ । गोलन्जोर, सुनकोसी, फिक्कल, तीनपाटन गाउँपालिका र कमलामाई नगरपालिकाका केही भागमा गरी एक हजार तीन सय ८५ हेक्टरमा जुनार खेती हुने गरेको प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाअन्तर्गत जुनार सुपरजोनका प्रमुख रमेश हुमागाईंले बताए । त्यसमध्ये यो वर्ष बिस्तार भएको ४५ हेक्टरसहित सात सय ५० हेक्टरमा गरिएको जुनार खेतीबाट किसानले आम्दानी लिन्छन् । गतवर्ष ८ हजार ८ सय टन जुनार उत्पादन भएकामा यस वर्ष वृद्धि भएर ९ हजार पाँच सय टन पुग्ने अनुमान छ । जिल्लाको जुनार खेतीमा पाँच हजार किसान आबद्ध छन् ।

प्रकाशित : माघ ९, २०७९ ०७:३७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

एकै जिल्लाबाट ३८ करोडको सुन्तला

डम्बरसिं राई

खोटाङ — जन्तेढुंगा गाउँपालिका–५ चिसापानी घोर्लेका ३८ वर्षीय श्याम राईले सुन्तलाबाट यस हिउँदमा पाँच लाख रुपैयाँ कमाए । आफ्नो बगानमा फलेको एउटै बोटको सुन्तलाबाट ५६ हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी गरेकोमा उनी दंग छन् । ‘बाउ–बाजेकै पालादेखि सुन्तला खेती गरे पनि बजारसम्म पुर्‍याउन सकिएको थिएन,’ राईले भने, ‘स्थानीय तह बनेपछि गाउँगाउँमा सडक पुगेकाले अब आएर राम्रो आम्दानी गर्न सकिएको छ ।’

गाउँका अन्य पनि सुन्तलाबाट मालामाल भइरहेका छन् । घोर्ले टोलका २८ घरले यस वर्ष करिब ६३ लाख रुपैयाँको सुन्तला बेचेको सुनाए । सुन्तलाको कमाइले आफूहरूमा उत्साह ल्याएको उनीहरू बताउँछन् । उक्त पालिकाभरि ३ करोड ८८ लाख रुपैयाँको सुन्तला बगानबाटै बेचेको कृषि प्राविधिक तोसल भट्टराईले जनाए । ठेकेदारले बगान नै किन्ने गरेको उनले जानकारी दिए ।

‘ठेकेदारले यस वर्ष साढे दुई लाखदेखि पाँच लाख रुपैयाँसम्ममा बगान किने,’ राईले भने, ‘कात्तिकमै आएर बैना गरेका थिए ।’ दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिका–१ याम्खा कोडगाउँका राम कुँवरले पनि सुन्तलाबाट पर्याप्त आर्जन गरेका छन् । दिक्तेल, गाईघाट र घरमा गरी १२ लाख रुपैयाँको सुन्तला बेचेको उनले बताए ।

‘बिचौलियालाई दिनुभन्दा आफैंले बेच्नु राम्रो लाग्यो,’ कुँवरले भने । जन्तेढुंगा, बराहपोखरी, दिप्रुङ चुइचुम्मालगायत गाउँपालिका तथा हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकामा यस वर्ष राम्रो सुन्तला फलेको कृषि ज्ञान केन्द्र खोटाङका कृषि प्रसार अधिकृत सञ्जयकुमार पण्डितले बताए । प्रतिकिलो एक सय रुपैयाँका दरले हिसाब गर्दा करिब ३८ करोड रुपैयाँ बराबरको सुन्तला उत्पादन भएको देखिन्छ ।

गत वर्षको तुलनामा यो वर्ष करिब चार टन उत्पादन बढेको छ । अनुकूल मौसम तथा रोगकिराको प्रकोप कम भएका कारण सुन्तला उत्पादन बढेको पण्डितले बताए । यस वर्ष ३ हजार ७ सय २५ टन र गत वर्ष ३ हजार ३ सय ३१ टन सुन्तला उत्पादन भएको छ । जिल्लामा ७ सय ४२ हेक्टर क्षेत्रफलमा सुन्तला खेती हुने गरेको छ ।

प्रकाशित : माघ ९, २०७९ ०७:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×